CA 125 proteininin kandaki değeri 50 U/mL’nin üstüne çıkarsa bu durumda kanserden şüphelenilebilir.

CA 125 proteininin kandaki normal değerleri 0 ila 35 U/mL aralığıdır. Ancak özellikle 50 ve üstü çıkan değerler yumurtalık kanseriyle ilişkilendirilir ve eğer kanser varlığı kesinleşirse tedavi sürecine başlanır.

Kanser Antijeni 125 anlamına gelen CA-125, yumurtalık kanseri olan hastaların kanında yüksek miktarda bulunabilen bir proteindir.

CA 125 düşüklüğü, kandaki protein değerinin 0 ila 35 U/mL arasında olmasıdır. Bu durum sağlıklı kabul edilir ve kişi için herhangi bir tanı koymaya veya ekstra test yapılmasına gerek yoktur.

Eğer yumurtalık kanseri tedavisi gören bir kişinin ölçülen değerleri bu aralıkta yer alıyorsa kişi tedaviye yanıt veriyor demektir. Ancak değerler hala yüksek çıkıyorsa tedaviye olumlu bir geri dönüş henüz alınmamıştır.

CA 125 yüksekliği, kandaki değerin 35 U/mL’nin üstüne çıkması durumudur. Bu durum bazen bir enfeksiyon veya rahim miyomu kaynaklı da olabilirken çok yüksek çıkan CA 125 değerleri yumurtalık kanserinin göstergesi olabilir.

Ancak yüksek çıkan her değer kanser özelliği taşımaz. Çünkü yumurtalık kanseri olan kadınlarda CA 125 değerinin düşük çıkması da rastlanabilir bir durumdur. Burada ek testlerle değer yüksekliğinin nedeni teyit edilmelidir.

CA 125 yüksekliğine neden olabilecek faktörler şu şekildedir:

• Enfeksiyon
• Menstrüasyon (adet kanaması)
• Rahim miyomu
• Yumurtalık kanseri
• Endometrial kanser
• Peritoneal kanser
• Fallop tüpü kanseri
• Gebelik
• Karaciğer hastalığı

CA 125 değerleri yukarıda yer alan faktörlere bağlı olarak yükselebilir ancak değerlerin yüksekliğine neden olan faktörün teyit edilmesi için kan testinin yanında ultrason veya doktorun gerekli gördüğü görüntüleme yöntemleri de ele alınabilir. Bu şekilde bir yol izlenirse sonuçlar daha sağlıklı bir şekilde ortaya çıkar.

CA-125 proteininin kandaki normal referans aralığı 0 ila 35 U/mL arasında olmalıdır. 50’ye kadar çıkan değerler kontrol altına alınmalı ve süreç takibi gerektirir. Eğer CA 125 proteininin kandaki değeri 50 U/mL’nin üstüne çıktıysa yumurtalık kanseri şüphesi doğar. Burada kanserin kesinliğine bağlı olarak tanı ve tedavi süreci başlar.

Ancak şunu belirtmek gerekir ki yüksek çıkan her değerler de kanser anlamına gelir demek doğru değildir. Laboratuvar sonuçlarının değişkenlik gösterebilme ihtimali veya yüksek değerlerin her zaman kansere işaret etmeyeceğini düşünerek değerlerin iyi analiz edilmesi ve değerlerin neden yüksek çıktığının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekir. Bazen kanser olarak ifade edilen CA 125 değerinin yüksekliği altta yatan bir enfeksiyona bağlı da görülebilir.

CA-125 testi, vücuttaki kanser antijeni 125 olarak da adlandırılan CA-125 proteininin miktarını ölçen bir kan testidir. Bu kan testi başta yumurtalık kanseri olmak üzere bazı kanser türlerinin teşhisinde de faydalanılan bir testtir. Ancak genel olarak CA 125 testinde protein değerinin yüksekliği yumurtalık kanserine işaret edebilir.

CA 125 testinin yüksek çıkmasının nedenleri arasında menstrüasyon ve rahim miyomları yer alır. Bu rahim miyomları genellikle kötü huylu değildir ancak değerlerde bir yükselmeye yol açabilir. Bunların yanı sıra yumurtalık, endometrial, peritoneal ve fallop tüpü kanserleri de CA 125 değerinin yüksek çıkmasına neden olabilir.

Ancak bu noktada yüksek çıkan her değer yumurtalık kanseri göstergesi olmayabilir. CA 125 değerinin yüksek çıkması bazen bir enfeksiyon kaynaklı da olabilir. Burada uzman doktor tarafından yüksek değerlerin ne anlama geldiği hastaya anlatılmalı ve düzenli bir süreç takibi yapılmalıdır.

Kanser antijen 125 olarak da bilinen CA 125, çoğu yumurtalık kanseri hücresinde bulunan, kan dolaşımına salgılanan, MUC16 geni tarafından kodlanan ve ölçülebilir bir proteindir. Bu proteinin kandaki yüksek değerleri yumurtalık kanseri şüphesi taşıyabilir.

CA 125 proteininin kandaki değerleri CA 125 testi ile ölçülür ve sonuçlar bazı hastalıklar için bir fikir verebilir. CA 125 değeri, başta yumurtalık kanseri olmak üzere rahim kanseri, pankreas kanseri, göğüs kanseri ve kolon kanseri gibi hastalıkların teşhisinde de faydalanılan bir tümör belirteci olarak işe yarar.

Sağlıklı bireylerde düşük seviyelerde seyreden CA 125 değeri, menstrüasyon ve rahim miyomları gibi kanserli olmayan faktörlere bağlı olarak artış gösterebilir. Bu artışın diğer nedenleri arasında yumurtalık, endometrial, peritoneal ve fallop tüpü kanserleri de yer alır.

Bronkoskopi lokal ve genel anestezi altında yapılabilen bir işlemdir. Bronkoskopi işleminin nasıl uygulanacağı hastanın durumuna göre uzman hekim tarafından belirlenmektedir. Genellikle lokal anestezi altında uygulanmaktadır.

Gerekli görülen durumlarda bebek ve çocuklara da bronkoskopi yapılabilmektedir. Çocuklara bronkoskopi yapılması için en yaygın nedenler; tekrarlayan krup, kronik stridor ve şüpheli yabancı cisimdir.

Hava yollarına verilen steril tuzlu su bronkoskoptan geçirilerek ve ardından bu sıvı emilerek hava yollarında bulunan hücreler örneklenebilmektedir. Bu işlem bronş yıkama (bronş lavaj) olarak da bilinir. Bronş lavaj sıvısı örnekleri daha sonra laboratuvarda incelenir.

Bronkoskopla görülen hava yollarındaki herhangi bir anormal alanın tanısı için biyopsi yapılabilir. Bronkoskopla biyopsi işlemi, akciğer ve bronş dokusu örneği toplamak için küçük forseps içi boş iğneler veya fırçalar gibi uzun, ince aletler bronkoskoptan geçirerek yapılır. Alınan örnekler incelenmek üzere patoloji laboratuvarına gönderilir.

Bronkoskopi genellikle güvenlidir, bronkoskopiden kaynaklanan komplikasyonlar ise nadir görülmektedir. En sık görülen komplikasyon biyopsi bölgesinde kanamadır. İşlem sırasında oksijen seviyesi düşebilir bu durumda oksijen verilebilir. Bronkoskopiden sonra herhangi bir sorun olup olmadığını kontrol etmek için uzman hekim göğüs röntgeni isteyebilir.

Lokal anestezi altında yapılan bronkoskopi işlemi genellikle yaklaşık 15-30 dakika sürer. Bununla birlikte, bronkoskopi öncesi hazırlık, bronkoskopinin işlemi ve sonrası için yaklaşık 3 saat süre gerekebilmektedir.

İşlemden sonra herhangi bir komplikasyon yaşanmadığından emin olmak için hasta 1-2 saat müşahade altına alınır. Ağız ve boğaz muhtemelen birkaç saat uyuşacaktır.

Uyuşukluk geçene kadar ortalama 3 saat yemek yenmemeli veya su içilmemelidir. Uyuşukluk geçtikten sonra boğaz ağrısı, öksürük veya ses kısıklığı yaşanabilmektedir.

Bronkoskopi işlemi sonrasında birkaç gün boğaz ağrısı veya ses kısıklığı olabilir. Bronkoskopi işlemi sonrasında aşağıdaki durumlar yaşanırsa mutlaka doktora başvurulmalıdır:

• Bir günden fazla ateş
• Göğüs ağrısı
• Nefes almada zorluk
• Öksürükle fazla miktarda kan gelmesi

Bronkoskopiden bir hafta önce aspirin gibi kan sulandırıcı ilaçların bırakılması tavsiye edilebilir. Buna ek olarak işlemden en az 7-8 saat önce hiçbir şey yememek veya içmemek gerekmektedir.

Bronkoskopi lokal anestezi ve genel anestezi altında yapılabilen bir işlemdir.

Lokal anestezi altında yapılan bronkoskopide lokal anestezik ilaç püskürtülerek burnun içi ve boğazın arkası uyuşturulmaktadır. Ayrıca, işlem esnasında hastanın rahatlamasına yardımcı olmak için sakinleştirici ilaç da verilebilmektedir. Sakinleştirici uyuşukluğa neden olabilir, ancak kişiyi uyutmaz.

İşlem sırasında hasta kalp atış hızı ve kan basıncını kontrol etmek için bir monitöre bağlanabilir. Parmağa nabız oksimetresi adı verilen bir cihaz da takılabilir. Bu cihaz kanın oksijen içeriğini kontrol eder ve bronkoskopi sırasında hastanın ekstra oksijene ihtiyacı olup olmadığını gösterir.

Göğüs hastalıkları uzmanı, bronkoskopun ucunu burun deliğinden aşağıya doğru boğazın arkasından nefes borusuna (trakea) yönlendirir. Dar burun deliklerine sahip hastalarda işlem ağızdan yapılabilmektedir. Bronkoskopi sırasında göğüs hastalıkları uzmanı bronkoskopun ucundaki kamera sayesinde bronşları içini detaylı olarak görebilir.

Akciğerde bulunan enfeksiyon, tümör, kanama ve diğer anormallikler gibi durumları araştırabilir ya da tespit edebilir. Bronkoskopi işlemi sırasında gerekli görülen durumlarda akciğerden bir veya daha fazla numune (biyopsi) ve yıkama suyu (lavaj) alınabilir. Bu örnekler incelenmek üzere patoloji laboratuvarına gönderilir.

Genel anestezi altında yapılan bronkoskopi işlemi genellikle tedavi durumlarında tercih edilmektedir. Ayrıca kanama riski yüksek tümörlerde, bazı yabancı cisim çıkarılması vakalarında ya da kritik solunum yetersizliği gelişebilecek hastalarda da tanısal amaçla uygulanabilmektedir.

Bronkoskopi, akciğer ve solunum yollarındaki sorunları teşhis ve tedavi etme amacı ile uygulanan tıbbi bir işlemdir. Bronkoskopi işlemi burun veya ağız yoluyla ince, plastik bir kamera tüpü ile akciğerler ve solunum yollarının incelendiği işlemdir.

Genellikle lokal anestezi uygulanarak yapılmakta olup, nadiren de olsa bazı durumlarda genel anestezi gerekebilmektedir. yapılabilmektedir.

Bronkoskopi gerektiren yaygın nedenler, kalıcı bir öksürük, nefes almada zorluk, enfeksiyon durumu, göğüs röntgeni veya BT taramasında görülen anormal bir bulgudur.

Bronkoskopi, akciğerlerdeki tümörleri ve kanamayı tespit etmeye yardımcı olabilir. Bronkoskopi ayrıca mukus veya doku numuneleri almak, hava yollarındaki yabancı cisimleri veya diğer tıkanıklıkları gidermek veya akciğer sorunlarının tedavisi için de kullanılmaktadır.

Yeni doğan bebeklerin şiddetli sarılık geçirmeleri halinde, kanda yükselen bilirubinin kan-beyin bariyerini geçerek beynin bazı çekirdeklerine zarar vermesi durumuna kernikterus denilmektedir. Bu durumu yaşayan çocuklarda zeka geriliği ve spastisite görülebilir.

* En çok merak edilen sorular arasında “Yenidoğan sarılığı nasıl geçer” önemli bir yer tutmaktadır. Öncelikle yenidoğan bebeklerin hemen emzirilmeye başlanması gerekir.

Doğumdan hemen sonra emzirmek sarılık gelişme riskini azaltmaya yardımcı olabilir ve hatta bebekte zaten sarılık varsa tedavi etmeye başlayabilir. Erken kilo alımı bebeğin gelişimine yardımcı olur ve karaciğerin görevini gerçekleştirmesini kolaylaştırır.

• Bebeklerin sık sık beslenmesi gerekir.
• Bebek gün içerisinde çıplak olarak ya da sadece beziyle bir veya iki kez beş dakikayı aşmayacak şekilde güneş ışığına maruz bırakılmalı.
• Eğer bilirubin seviyesi yüksek ise bebek “fototerapi” denilen özel dalga boyunda ışık yayan lambalar altında ışık tedavisine tabi tutulur. Bu ışık sarılığa neden olan bilirubinin idrarda çözünerek vücuttan atılmasını sağlar.

Yenidoğan bebekte sarılık belirtileri arasında artmış uyku hali, dışkı ve idrar renginde değişme, emme güçlüğü görülür. Sarılık olan bebeklerde belirtiler kafada başlar ve vücuda yayılır. Artan sarılıkta en son el ve ayak gibi organlar sarı rengi alır.

Bebeklerde geç başlangıçlı bir sarılık türü gözlenmişse ise bu genelde anne sütü sarılığı nedeniyledir. Bu tür sarılık yaklaşık 2-3 ay sürebilir. Kandaki bilirubin seviyesi tehlikeli sınıra ulaşmadığı sürece anne sütüne ara verilmez. Bilirubin yüksekliği tedavi edilmediği takdirde kalıcı beyin hasarına neden olabilir.

Anne sütü sarılığının geç ve erken olmak üzere iki çeşidi bulunur. Erken anne sütü sarılığı anne sütünün yetersiz kaldığını gösterir. Geç anne sürü sarılığında ise neden anne sütünün kendisi olmaktadır.

β-glukunoridaz isimli enzimler ve bazı maddeler, bağırsaklarda bulunan bilirubinin geri emilimine neden olduğu için enzim hareketini artırır. Bu hareket esnasında dışarı atılamayan bilirubin bir süre sonra kana karışarak bebeğin sarılık olmasına neden olur.

Uzamış sarılık olarak tanımlanan tablo, zamanında doğan bebeklerde iki hafta, erken doğanlarda ise üç haftadan uzun sürebiliyor. Sarılık değerleri ve sarılık süresinin uzun olduğu bu durumun detaylı değerlendirilmesi ve nedenlerinin tespit edilmesi gerekmektedir.

Bebeklerde gözlenen sarılığa yenidoğan sarılığı denir. Bebeklerdeki sarılığın birçok nedeni olabilir. En sık gözlenen nedenlerden bir tanesi fizyolojik sarılıktır. Bebeklerin karaciğeri, doğduktan sonra bilirubin yıkılması görevini plasentadan daha yeni devir aldığı için gelişmekte olan karaciğer, bilirubinin uzaklaştırılmasını ilk zamanlar etkin bir şekilde gerçekleştiremez.

Zaman geçtikçe karaciğer bilirubini etkin bir şekilde uzaklaştırır ve belirtiler kendiliğinden kaybolur. Yenidoğan bebeklerde iki tür sarılık belirtileri oluşabilir. Yenidoğan bebek sarılığı ile aynı belirtileri gösteren anne sütü sarılığı birbirinden farklı durumlardır.