Andy Burnham Kimdir?
1970’de Liverpool’da doğdu. Cheshire’daki sakin bir banliyö köyü olan Culcheth’te büyüdü. Babası British Telecom’da mühendis, annesi ise bir aile hekiminde resepsiyon görevlisiydi. Ailesi İşçi Partisi’nin sıkı destekçisiydi. Burnham da siyasete erken yaşta ilgi duymaya başladı.
Burnham, Liverpool’daki işsizlerin hayatını anlatan BBC dizisi Boys from the Blackstuff’tan etkilenerek 14 yaşında İşçi Partisi’ne katılmaya karar verdiğini anlatıyor. Koyu bir Everton taraftarı olan Burnham, çocukluğunda rekabetçi ve spor tutkunu biri olarak hatırlanıyor. Lancashire okul kriket takımında hızlı atıcıydı.
Burnham ve iki kardeşi, ailelerinde üniversiteye giden ilk kişiler oldu. Andy Burnham, Cambridge Üniversitesi’nde İngilizce okudu ancak daha sonra kaleme aldığı Head North adlı kitabında, Cambridge’de kendisini ait hissedemediğini ve “sahtekar gibi” hissettiğini yazdı.
The Smiths ve The Stone Roses gibi kuzeyli indie gruplara duyduğu ilginin, ona kimlik ve özgüven kazandırdığını söyledi.
Üniversiteden sonra kısa süre gazetecilik yaptı. Ardından siyasette ilk önemli adımını, İşçi Partili Tessa Jowell için araştırmacı olarak çalışarak attı. Daha sonra Kültür Bakanı Chris Smith’in özel danışmanı oldu. 2001 yılında ise Manchester yakınlarındaki Leigh bölgesinden milletvekili seçildi.
Burnham, Tony Blair döneminde alt düzey bakanlık görevlerinde bulundu. Gordon Brown döneminde ise kabineye girdi; Hazine Baş Sekreteri, Kültür Bakanı ve Sağlık Bakanı olarak görev yaptı. Bu hızlı yükseliş, onu İşçi Partisi’nin genç ve parlak isimlerinden biri haline getirdi.
Burnham’ın siyasi kariyerindeki en önemli kırılmalardan biri Hillsborough faciası oldu.
1989’da Sheffield’daki Hillsborough Stadyumu’nda yaşanan izdihamda 97 Liverpool taraftarı hayatını kaybetmişti. Burnham, Kültür Bakanı olduğu dönemde facianın 20. yıl anma töreninde protesto edildi. Bu protesto onda derin bir etki bıraktı. Burnham daha sonra konuyu kabinede gündeme taşıdı ve facia hakkında ikinci bir soruşturma açılmasına katkı sağladı.
Hillsborough aileleriyle kurduğu bağ, Burnham’ın “adalet” ve “kuzeyin sesi” imajını güçlendiren başlıklardan biri oldu.
Burnham, İşçi Partisi liderliğini daha önce iki kez denedi. 2010 yılında Gordon Brown’ın genel seçim yenilgisi sonrası istifa etmesiyle başlayan liderlik yarışına katıldı. Beş aday arasında dördüncü oldu; yarışı Ed Miliband kazandı.
2015’te yeniden aday oldu. Bu kez başlangıçta favorilerden biri olarak görülüyordu ancak seçimi Jeremy Corbyn kazandı.
Burnham, daha sonra Corbyn’in gölge kabinesinde içişlerinden sorumlu gölge bakan olarak görev yaptı. Bu dönem, onun parti içindeki konumunu tartışmalı hale getirdi.
Eleştirmenleri Burnham’ı, siyasi rüzgâra göre pozisyon değiştiren bir isim olarak görüyor. Destekçileri ise onun farklı dönemlerde farklı kanatlarla çalışabilmesini, geniş kesimlerle bağ kurma becerisi olarak yorumluyor.
“Kuzeyin Kralı” lakabı nasıl doğdu?
Burnham, 2017’de Westminster’dan ayrıldı ve Manchester’ın seçimle gelen ilk büyükşehir belediye başkanı olmak için yarıştı. Oyların yüzde 60’ından fazlasını alarak seçildi. 2021’de daha da büyük bir farkla yeniden seçildi.Belediye başkanı olarak en çok ulaşım politikalarıyla öne çıktı. Manchester, Londra dışındaki bölgeler arasında otobüs hizmetlerini yeniden kamu kontrolüne alan ilk yer oldu. Bu hizmetler daha sonra “Bee Network” markası altında diğer ulaşım araçlarıyla entegre edildi.
Burnham’ın ulusal ölçekte yıldızının parladığı an ise koronavirüs salgını oldu.
Bölgesel karantina kısıtlamaları sırasında Boris Johnson hükümetini İngiltere’nin kuzeyine “küçümseyici” davranmakla suçladı. Manchester’a önerilen mali desteği yetersiz buldu ve merkezi hükümete açıkça meydan okudu. Bu çıkışı ona “Kuzeyin Kralı” lakabını kazandırdı.
