Üre serum plazma, karaciğerdeki üre üretimi ile böbrekler tarafından idrarla atılan üre arasındaki dengeyi gösterir. Böbreklerin düzgün çalışıp çalışmadığını anlamak için uygulanır.

Vücuttan üre atılımı, sağlıklı böbrek fonksiyonlarına bağlı olarak işleyen doğal bir süreçtir. Üre, temelde protein metabolizmasının bir yan ürünüdür ve böbrekler tarafından kandan süzülerek idrar yoluyla vücuttan atılır.

Bu hayati sürecin verimli bir şekilde devam etmesi için yapılması gerekenler, genel böbrek sağlığını korumaya yönelik adımlarla yakından ilişkilidir.

Yeterli sıvı tüketimi​

Vücuttan ürenin en etkili şekilde atılabilmesi için bol su içmek kritik öneme sahiptir. Yeterli miktarda su, böbreklerin kanı filtrelemesini kolaylaştırır ve idrar üretimini artırarak ürenin ve diğer atık maddelerin vücuttan atılmasına yardımcı olur. Günlük su ihtiyacı kişiye göre değişmekle birlikte, susuz kalmamak bu sürecin en temel adımıdır.

Dengeli protein alımı​

Üre, proteinin parçalanmasıyla oluştuğu için protein tüketiminin dengeli olması önemlidir. Aşırı protein alımı, özellikle böbrek fonksiyonları tam olmayan kişilerde, böbrekler üzerinde ekstra yük oluşturabilir. Bir uzmana danışarak, vücudun ihtiyacını karşılayacak ancak böbrekleri zorlamayacak dengeli bir protein diyeti belirlemek faydalı olacaktır.

Sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı​

Tuz, potasyum ve fosfor gibi böbrekleri zorlayabilecek mineral ve elementleri içeren besinlerin tüketimini dengelemek, böbrek sağlığı için önemlidir. Ayrıca, düzenli fiziksel aktivite kan dolaşımını iyileştirerek böbreklere giden kan akışını artırır ve fonksiyonlarını destekler.

Altta yatan hastalıkların kontrolü​

Diyabet ve yüksek tansiyon gibi kronik hastalıklar, böbrek hasarının başlıca nedenlerindendir. Bu hastalıkların etkin bir şekilde yönetilmesi ve kontrol altında tutulması, böbrek sağlığını koruyarak üre atılımı mekanizmasının sağlıklı bir şekilde çalışmasını sağlar.

Üre testi yani BUN testi damardan alınan kan numunesi ile yapılmaktadır. Genellikle rutin kan testine dahil edilerek yapılır. Kolun iç kısmındaki damarlardan birinden alınan küçük bir kan örneğiyle gerçekleştirilen basit bir prosedürdür. İşlem, steril bir iğne kullanılarak yapılır ve genellikle birkaç dakikadan kısa sürer.

Test için özel bir hazırlığa, örneğin aç kalmaya, nadiren ihtiyaç duyulur. Ancak, eğer üre testi genel bir metabolik panel veya diğer kan testleriyle birlikte yapılacaksa, doktorunuz 8-12 saatlik bir açlık süresi isteyebilir.

Alınan kan örneği, analiz edilmek üzere laboratuvara gönderilir. Laboratuvarda, kandaki üre azotu konsantrasyonu ölçülerek sonuçlar raporlanır.

Bu sonuçlar, doktorunuzun genel sağlık durumunuzu ve özellikle böbrek fonksiyonlarınızı değerlendirmesine yardımcı olur. Sonuçlar genellikle aynı gün içinde hazır olur.

Kandaki üre oranının belirlenmesi için yapılan BUN testi, genellikle rutin kan testlerine dahil edilir.

BUN testi genellikle böbreklerin nasıl çalıştığını kontrol etmek, üre düşüklüğü veya üre yüksekliğine işaret eden belirtiler söz konusu olduğu zaman yapılır.

• BUN testi genellikle rutin kan testleri dahilinde yapılır
• BUN testi üre yüksekliği ya da düşüklüğü belirtileri görüldüğünde yapılır
• BUN testi bazı ilaçları almaya başlamadan önce böbreklerin nasıl çalıştığını kontrol etmek yapılır
• BUN testi böbrek fonksiyonlarının kontrol edilmesi için yapılır
• BUN testi böbreklerle ilgili devam eden tedavinin kontrol edilmesi adına yapılır.

Üre yüksekliği birçok farklı rahatsızlıktan kaynaklanır ve üre yüksekliğinin tedavisi altta yatan nedene bağlı olarak şekillenir. Üre yüksekliği nedeni birden fazlaysa multidisipliner bir yaklaşımla tedavi edilmesi önemlidir.

İleri düzeyde böbrek yetmezliğine bağlı üre yüksekliği yaşanıyorsa hastalara diyaliz tedavisi uygulanabilir. Ancak üre yüksekliğinin nedeni bazen yüksek protein içeren beslenme ya da az su tüketmekten kaynaklı ortaya çıkabilmektedir.

Bu gibi durumlarda beslenme düzenindeki değişiklikler veya su tüketiminin normal seviyelere çekilmesi gibi tedavi yöntemleri planlanır. Bu tedavi yöntemleri uygulanarak kandaki üre düzeyinin normal seviyelere getirilmesi amaçlanır.

Üre yüksekliğinin belirtileri arasında düşünme ve hatırlama ile ilgili sorunlar ön plana çıkar. Yorgunluk, nefes darlığı, iştah kaybı, kaslarda kramp, mide bulantısı ve kusma da üre yüksekliğinde ortaya çıkan belirtiler arasında yer alır.

Üre yüksekliğinde ortaya çıkan belirtiler aşağıdaki gibidir:

• Düşünme ve hafıza sorunları
• Yorgunluk
• Sıvı birikiminden kaynaklanan nefes darlığı
• İştah kaybı
• Kas krampları
• Mide bulantısı ve kusma
• Kaşıntı
• Uyku düzensizliği
• Ağız kuruluğu
• Önlenemeyen hıçkırık
• Açıklanamayan kilo kaybı

Üre yüksekliğinin çok fazla seviyelerde olduğu durumlarda yukarıdaki belirtilerin haricinde nefeste idrar benzeri koku, ağızda metalik tat, ciltte sarı veya beyaz kristallerin oluşması gibi belirtiler de ortaya çıkabilir.

Yüksek üre seviyeleri böbrek fonksiyonlarının zayıf olduğunu gösterir. Üre yüksekliği, akut veya kronik böbrek hastalıkları dışında, böbreklere giden kan akışının azalmasına neden olan konjestif kalp yetmezliği, kalp krizi ve yanık yanı sıra gastrointestinal sistemde kanama, idrar yolu tıkanıklığı ve dehidratasyon ile ilişkilidir.

Basit görünebilen böbrek taşı da üre yüksekliğine sebep olur.

Böbreklerin iyi çalışmamasıyla ortaya çıkan üre yüksekliğine neden olan diğer durumlar şunlardır:

• Dehidrasyon
• İdrar yolu enfeksiyonu
• Konjestif kalp yetmezliği
• Yanık yaralanmaları
• Gastrointestinal kanamalar
• Düzensiz beslenme veya aşırı spor kan
• Yüksek protein içeren beslenme tarzı
• Kullanılan bazı ilaçlar

Üre yüksekliği, kan testi sonucunda değerin normal tavan değer olan 20 mg/dL’nin üzerinde olmasıdır. Dehidrasyon, kalp yetmezliği, diyabet veya idrar yolu enfeksiyonu gibi nedenlerle böbreklerin düzgün çalışamadığı anlamına gelir.

Üre yüksekliği, tıbbi terimle azotemi olarak da bilinir ve kanda normalden daha fazla üre bulunması durumunu ifade eder. Vücuttaki proteinlerin sindirilmesi ve parçalanması sonucunda amonyak adı verilen bir atık ürün ortaya çıkar.

Karaciğer, bu zehirli amonyağı daha az zararlı olan üreye dönüştürür. Üre, daha sonra böbrekler tarafından kandan süzülerek idrar yoluyla vücuttan atılır.

Bu döngüdeki herhangi bir aksaklık, kan dolaşımında üre birikmesine yol açar. Üre yüksekliğinin en yaygın nedenleri, böbreklerin bu atık ürünü yeterince süzememesidir.

Bu durum, böbrek fonksiyonlarının doğrudan etkilendiği durumlarda olabileceği gibi, böbreklere giden kan akışının yetersiz kalması veya idrar akışının engellenmesi gibi dolaylı sebeplerle de ortaya çıkabilir.

• Böbreklerin düzgün çalışamaması: Yüksek tansiyon, diyabet ve böbrek enfeksiyonları gibi kronik hastalıklar, böbreklerin zamanla hasar görmesine ve filtreleme yeteneklerini kaybetmesine neden olur.
• Dehidrasyon: Vücudun yeterli sıvı almaması durumunda kan hacmi azalır. Bu da, böbreklere giden kan akışını düşürerek filtreleme sürecini yavaşlatır ve üre gibi atık maddelerin kanda birikmesine yol açar.
• Kalp yetmezliği: Kalp, vücuda yeterli kan pompalayamadığında böbreklere giden kan akışı da azalır. Bu durum, böbreklerin işlevini tam olarak yerine getirememesine ve kanda üre seviyelerinin yükselmesine neden olur.
• İdrar yolu tıkanıklıkları: Böbrek taşı, prostat büyümesi veya tümör gibi nedenlerle idrar akışının engellenmesi, idrarın böbreklere geri dönmesine ve böbrek fonksiyonlarının bozulmasına neden olarak üre yüksekliğine yol açabilir.

Üre düşüklüğünün tedavisinde altta yatan hastalığın belirlenmesi önemlidir. Üre düşüklüğüne neden olan rahatsızlık belirlenerek tedavinin buna göre şekillendirilmesi gerekir.

Genel olarak protein açısından yetersiz beslenme düzeni neden olur. Bu yüzden daha çok dengeli beslenmeyi içeren bir düzenleme üre düşüklüğünü düzelterek normal seviyelere getirir.

Bir uzman tarafından yapılacak kapsamlı bir değerlendirme sonucunda, üre düşüklüğüne yol açan durum belirlenir ve buna uygun bir tedavi planı oluşturulur.

Beslenme düzenlemesi​

Eğer üre düşüklüğüne yetersiz protein alımı neden oluyorsa, tedavi genellikle diyet değişikliğine odaklanır. Bir diyetisyen eşliğinde, vücudun ihtiyacı olan proteini karşılayacak dengeli bir beslenme programı oluşturulur. Kırmızı et, tavuk, balık, yumurta, süt ürünleri, baklagiller ve kuruyemiş gibi protein açısından zengin gıdalar diyete eklenerek üre seviyelerinin normal aralığa dönmesi sağlanır.

Altta yatan hastalığın tedavisi​

Üre düşüklüğü, bir karaciğer hastalığı, aşırı su tüketimi veya sindirim sistemiyle ilgili bir rahatsızlıktan kaynaklanıyorsa, öncelik bu hastalığın veya durumun tedavisi olmalıdır. Karaciğer fonksiyonlarını iyileştirmeye yönelik tedaviler veya sıvı alımının düzenlenmesi gibi yaklaşımlar, üre seviyelerinin normalleşmesine yardımcı olacaktır.

İlaç düzenlemesi​

Eğer üre seviyelerindeki düşüş kullanılan bir ilaca bağlıysa, doktor kontrolünde ilacın değiştirilmesi veya dozunun ayarlanması gerekebilir.

Üre yüksekliği kadar sık görülmeyen üre düşüklüğünde belirtiler genellikle altta yatan hastalığa bağlı olarak yaşanmaktadır. Genellikle tetikleyici hastalıklara bağlı olarak ortaya çıksa da yaygın belirtileri sık sık idrara çıkma ve idrardaki köpüklenmedir.

Bu belirtiler, üre düşüklüğüne neden olan rahatsızlıkların kendisinden kaynaklanır ve ürenin düşüklüğüne özgü spesifik semptomlar olmayabilir.

Üre düşüklüğüne eşlik edebilecek yaygın belirtiler şunlardır:

• Sık sık idrara çıkma: Vücuttaki üre seviyesinin düşük olması, böbreklerin idrarı konsantre etme yeteneğini etkileyebilir. Bu durum, daha fazla sıvı atılımına ve dolayısıyla sık sık idrara çıkma ihtiyacına neden olabilir.
  
• İdrarda köpüklenme: Özellikle idrarda protein kaybının olduğu durumlarda, idrarda köpüklenme görülebilir. Bu durum, altta yatan karaciğer veya böbrek rahatsızlıklarına işaret edebilir.
  
• Yorgunluk ve halsizlik: Protein eksikliği veya karaciğer yetmezliği gibi üre düşüklüğüne neden olan durumlar, genel bir yorgunluk ve enerji düşüklüğü hissine yol açabilir.
  
• Mide bulantısı ve kusma: Özellikle karaciğer hastalıklarında veya metabolik sorunlarda mide bulantısı ve kusma gibi sindirim sistemi belirtileri ortaya çıkabilir.
  
• Ödem: Vücuttaki sıvı dengesinin bozulması, özellikle bacaklarda ve ayaklarda şişkinlik (ödem) gibi belirtilere neden olabilir.

Üre düşüklüğü, kandaki üre azotu miktarının normal kabul edilen 10 mg/dL değerinden düşük olmasıdır. Yetersiz beslenme sonucu protein eksikliği, karaciğer hasarı, çok fazla su tüketimi ve hamilelikte üre seviyelerinin düşük olmasına neden olur. Kadınlar ve çocuklar, erkeklere göre daha düşük üre seviyelerine sahip olabilirler.

Üre düşüklüğüne neden olan durumlar genel olarak şöyledir:

• Yetersiz ve düzensiz beslenmeye bağlı protein eksikliği
• Karaciğer hastalıkları
• Hamilelik dönemi
• Aşırı su tüketimi
• Bazı ilaçların kullanımı
• Crohn hastalığı, Zollinger Ellison Sendromu (ZES) ve pankreas yetmezliği gibi hastalıklar

Yetersiz ve düzensiz beslenmeye bağlı protein eksikliği​

Vücudun protein metabolizması, üre oluşumunda kritik bir rol oynar. Yeterli protein alınmadığında, üre üretimi de doğal olarak düşer. Bu durum, kandaki üre seviyesinin normal değerlerin altına inmesine sebep olabilir.

Karaciğer hastalıkları​

Karaciğer, proteinin parçalanmasıyla oluşan amonyağı üreye dönüştüren ana organdır. Ciddi karaciğer hasarı veya karaciğer yetmezliği durumunda bu fonksiyon bozulur ve üre üretimi azalır.

Hamilelik dönemi​

Hamilelikte vücuttaki sıvı miktarı artar. Bu durum, kandaki üre dahil olmak üzere birçok maddenin yoğunluğunu azaltarak üre düşüklüğüne yol açabilir. Bu hamilelikte sıkça görülen ve genellikle endişe verici olmayan bir durumdur.

Aşırı su tüketimi​

Vücuda normalin çok üzerinde su alınması, kan hacmini artırarak kandaki ürenin seyrelmesine neden olur. Aşırı sıvı alımı sonucu oluşan bu durum da üre düşüklüğü olarak gözlemlenebilir.

Bazı ilaçların kullanımı​

Bazı ilaçlar, karaciğer fonksiyonlarını etkileyerek veya protein metabolizmasını değiştirerek üre seviyelerinde düşüşe neden olabilir.

Crohn hastalığı, Zollinger Ellison Sendromu (ZES) gibi hastalıklar​

Bu tür sindirim sistemi hastalıkları, vücudun besinleri ve özellikle proteini doğru şekilde sindirmesini ve emmesini engelleyebilir. Bu durum, protein eksikliğine yol açarak üre düşüklüğüne neden olabilir.

Rutin kan testleri ya da kanda sabit olarak bulunan üre azotunun ölçümü için kullanılan BUN (Blood Urea Nitrogen) testinde normal değerler yetişkinlerde 10 mg/dL - 20 mg/dL arasında, çocuklarda ise bu değerler 5 mg/dL ile 18 mg/dL arasında olmalıdır. Bu değerlerin altında çıkan rakamlar üre düşüklüğü, üstünde çıkan değerler ise üre yüksekliği olarak kabul edilir.

Normal aralıklar, testin yapıldığı laboratuvar tarafından kullanılan referans aralığına göre küçük farklılıklar gösterebilir. Ayrıca testi yaptıran kişinin yaşına bağlı olarak da referans aralıkları değişebilir. Üre değerlerinin yaşla birlikte artış eğiliminde olduğu kabul edilmektedir.

Bebeklerdeki seviye yetişkin insanlara göre daha düşüktür. Normal hamileliklerde de üre değerlerinde bir miktar yükselme normal kabul edilebilmektedir. Kandaki üre sonuçları uzman bir doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Üre, protein metabolizması tarafından üretilen ve memelilerin idrarında bol miktarda bulunan ve doğal olarak oluşan bir moleküldür. Üre sindirim sistemindeki yolculuğunda karaciğerden kan dolaşımı yoluyla böbreklere gider.

Normalde sağlıklı çalışan böbrekler üreyi yeteri miktarda süzerek vücuttan idrar yoluyla dışarı atar. Ancak böbreklerin filtreleme işlemini yeterince yerine getiremediği durumda üre vücutta birikir. Üre, vücuda alınan proteinlerin son ürünü olarak karşımıza çıkmaktadır.

Kandaki üre azotunun varlığı bun testi yoluyla belirlenir. Daha çok hayvansal gıdalarda bulunmasına rağmen bitkilerde de bulunan protein alımındaki dengesizlikler farklı sorunlara neden olabilir. Bu sorunların başında üre düşüklüğü ve üre yüksekliği gelir.

Üre düşüklüğü kandaki üre seviyesinin normal değerden daha düşük olmasıdır. Üre seviyesindeki düşüklük genellikle yetersiz, proteinden az beslenme ve aşırı sıvı alımı kaynaklı meydana gelir.

Üre yüksekliği ise böbreklerin doğru çalışamamasına neden olan böbrek hasarı ya da hastalığı gibi nedenlerle kandaki üre miktarının normalden yüksek olmasıdır. Yüksek üre değeri için kandaki üre oranının yetişkinlerde 10 mg/dL - 20 mg/dL olan referans aralıkların üzerinde olması gerekir.

• Erişkin için gerekli olan 7-8 saat uykuyu uyuyabilmek için geç olmadan yatılmalı.
• Yattığımız odayı gündüz güzelce havalandırmalı, yatak çarşaflarımızı sık değiştirmeli ve çok dar olmayan rahat kıyafetlerle uyumalıyız. Bu uyku hijyenini artıracaktır.
• Yattığımız odanın sessiz ve karanlık olması uykuya dalmayı ve melatonin salınımını kolaylaştırır. Eğer bir ışık kaynağına ihtiyaç duyuyorsanız, bunun loş ve direk yüzünüze vurmayacak bir ışık olması gerekir.
• Yatma saatine yakın çok sıvı almak, alkol, çay, kahve tüketilmesi uyku kalitesini bozacağından tavsiye edilmez.
• Yine yatmaya gitmeden önce beyaz ışık kaynağı denilen akıllı telefon, tablet ve TV ile uzun zaman geçirmek de uyarıcı olacağından çok önerilmez.

Bunların dışında horlama, tanıklı apne, gündüz aşırı uyku hali, sabah dinlenmemiş uyanma gibi şikayetler varsa uyku apne sendromu açısından değerlendirilmek üzere uyku apne polikliniklerine başvurulması tanı konulması ve tedavinin başlanması açısından yararlı olacaktır.

Kalitesiz veya dinlendirici olmayan uyku dendiğinde birkaç şey anlayabiliriz. Uyku süre olarak yetersiz olabilir. Bunun için çok geç yatmamalı, yatmaya yakın zamanda alkol, çay, kahve tüketmemeliyiz.

Çay, kahve uyarıcı olduğundan uykuyu geciktirir, alkol ise uykuyu başlatmayı kolaylaştırdığı halde, uykunun yapısını bozarak dinlendirici olmasını engeller. Bunun dışında yatakta yeterince uzun zaman geçirmeye rağmen uykuyu başlatamama veya gece çok sık uyanma da uykuyu kalitesiz hale getirir.

Ayrıca birey uyandığını fark etmese bile uykuyu derinleştirememe ve sık uyanma nedeniyle yeterince dinlendirici bir uyku uyuyamayabilir. Yine buna ek olarak uykuda sık tekrarlayan solunum durması veya yüzeyelleşmesi de uykunun derinleşmesini ve dinlendirici olmasını engeller.

Kalitesiz uyku; gün içinde yorgunluk, konsantrasyon eksikliği, iş ve okul başarısında azalma ve zaman zaman da kazalara neden olabilir. Daha ciddi bir tablo olan uyku apne sendromu da eşlik ediyorsa kalp krizi, inme, aritmi, dirençli yüksek tansiyon gibi daha ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

Erişkin bir insanın ortalama 7-8 saat uykuya ihtiyacı vardır. Bu ortalama kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Günlük işleyişi sağlayabilmek için günde 10 saat uyuma ihtiyacı olan insanlar olduğu gibi, 5-6 saat uyku ile çok rahat eden bireyler de vardır.

Uyku vücudumuzun dinlenerek ve yeni güne hazırlanarak geçirdiği bir toparlanma sürecidir. Uykunun insanlar için sayısız faydaları bulunmaktadır. Güne daha dinç ve enerjik uyanmanın yanı sıra, gün içinde öğrendiğimiz bilgilerin uzun dönem hafızamıza yerleştirilmesi işi de uyku sırasında olur. Bu nedenle özellikle çocukluk döneminde uyku çok önemlidir.

Yeni doğan bir bebeğin sağlıklı gelişimi için günün büyük bölümünü uykuda geçirmesi gerektiği bilinmektedir. Her uyku evresi sonrası enerjisini toplar ve sonra yorulup tekrar uyur. Uyku ihtiyacı yaş aldıkça azalır. Çocukların gündüz uyku ihtiyacı azaldıktan sonra gece uyku ihtiyaçları da büyüdükçe azalır.

Horlama, tanıklı apne (şahitli solunum durması), uykudan boğularak uyanma, sabah yorgun ve dinlenmemiş uyanma, gündüz aşırı uyku hali olması uyku bozuklukları ve uyku apne sendromu olan bireylerin yaşayabileceği şikayetler olarak sayılabilir.

Bunun dışında dirençli yüksek tansiyon, ritim bozuklukları ve inme gibi hastalıkları olan bireylerde de uyku apne sendromu görülme ihtimali artmaktadır. Bahsi geçen hastalıkları olan bireylerin takip eden hekimleri, gerekli gördüğünde uyku testi için hastayı yönlendirebilir.

Uyku bozuklukları testi, hastanın 1 gece “Uyku Bozuklukları Merkezi”nde kalmasını gerektirmektedir. Bu yatış uyku sorunlarının tespiti ve derecesi için gereklidir. Bu işlemler sonrasında çıkan skorlama raporunda hastaya ne tür bir tedavi uygulanacağına bağlı olarak ise bazen hastanın 1 gece daha Uyku Bozuklukları Merkezinde uyuması gerekebilmektedir.

Horlama, tanıklı apne, gündüz aşırı uyku hali olan hastalar direk kendileri Göğüs Hastalıkları Uyku Bozuklukları Merkezi’ne veya ikincil hastalığının takibinde ve tedavisinde güçlük yaşanan hastalarda ilgili branş hekimi tarafından yönlendirilerek yine Göğüs Hastalıkları Uyku Bozuklukları Merkezi’ne başvurabilirler.

Uyku apnesi kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyebileceği ve çeşitli hastalıklara yol açabileceği için uyku apne testi erken tanı avantajı sağlayabilmektedir. Hastanede, uyku testi için özel düzenlenmiş odalarda yapılan bu test son derece pratik şekilde uygulanabilmektedir.

Eğer yeterli ve kaliteli uyku uyumazsak bağışıklık sistemimiz zayıflar ve bizi enfeksiyonlara açık hale getirebilir, böylece sık sık hastalanabiliriz. Bunun yanı sıra uykuda nefes durmaları ile karakterize bir hastalık olan uyku apne sendromu varsa ve tanı konup, tedavisi başlanmazsa bu da gündüz aşırı uykululuk nedeniyle trafik ve iş kazalarına, kontrolünde zorluk çekilen yüksek tansiyon ve ritim bozukluğu başta olmak üzere pek çok önemli hastalığa neden olabilir.

Tüm bu nedenler dolayısıyla kaliteli uyku uyumak önemlidir. Eğer uyku apne sendromu ile ilişkili olabilecek horlama, uykuda solunum durması, gündüz aşırı uyku hali yaşıyorsanız bir uzmana danışmanız gerekmektedir.

Memorial Bahçelievler Hastanesi’nde “Uyku Bozuklukları Merkezi”, Göğüs Hastalıkları Bölümü’nün yönetiminde çalışmaktadır. Ancak hastaların durumuna göre Nöroloji, Psikiyatri, Kulak Burun Boğaz, Kardiyoloji, Endokrinoloji, Dahiliye birimleri ile de multidisipliner çalışmalar yapmak gerekebilmektedir.

Uyku apne testi ile başta uyku apne sendromu olmak üzere uykuda solunum bozukluğu ile ilgili birçok probleme tanı koyabilmek ve tedaviyi gerçekleştirmek mümkündür.

Uyku apnesi testinde öncelikle şikayetler dinlenir, gündüz uykululuk miktarı bazı ölçekler yardımıyla değerlendirilir. Ayrıca kilo, boy, bel, boyun çevresi gibi ölçümleri hastanın risk durumunu belirlemek için alınır.

Sonrasında hastaya kendisinin de uygun olacağı bir geceyi hastanede Uyku Bozuklukları Merkezi’nde geçirmek üzere randevu verilir. Bu ilk gece uyku testi veya polisomnografi gecesi olarak anılır. Randevu verilen akşam 20:00-21:00 gibi hastanın hastanede olması ve kayıt işlemleri sonrası odasına geçmesi istenir.

Uyku odasına geçen hasta uyurken rahat edeceği kıyafetlerini giymesi sonrası, uyku teknisyeni tarafından başına, gövde, el ve bacağına bazı kablolar (elektrotlar) bağlanarak uyku testi için hazırlanır. Hasta, bu şekilde uyumaya başlar, yan odasında uyku teknisyeni tarafından uykusu bilgisayar ekranından bağlanan elektrotlar yoluyla takip edilir.

Elektrotlarla ilgili bir sorun olursa teknisyen hastanın odasına girip gerekli düzeltmeleri yapabilir. Sabah 06:00-07:00 civarında uyku testi tamamlanır, hastanın elektrotları çözülür ve hastaneden ayrılır.

Gece boyu yapılan çekim uyku ekibi tarafından skorlanır ve bir rapor hazırlanır. Bu uyku testi sonucunu almak üzere hasta 1-2 gün sonra Uyku Bozuklukları Merkezi’ne davet edilir. Uyku testi sonucunda uykuda solunum bozukluğu tespit edilirse hastaya tedavi önerilerinde bulunulur.

Hafif olgularda kilo verme, uykuda pozisyon desteği, ağız içi aparat kullanımı yardımcı olabilirken, daha ağır olgularda CPAP cihazı (solunum cihazı) kullanılması önerilir. CPAP cihazı bir maske yardımıyla burun veya hem ağız hem burun yoluyla basınçlı hava vererek hastanın uykusu sırasında nefes kesilmesi olmasını ve horlamasını engeller.

Bu şekilde hastalık düzeltildiğinden şikayetlerde de belirgin azalma olur. Hastanın CPAP cihaz ayarlarının yapılabilmesi için ikinci bir gece daha hastanede yatması ve uyku sırasında cihaz ayarlarının yapılarak solunum bozukluğunun düzelip düzelmediğinin görülmesi gerekir.

Aralıklı görüşmelerle, uykuda solunum bozukluğu saptanan hastalar Uyku Bozuklukları Merkezi’nde takip edilir.

Polisomnografi olarakta adlandırılan uyku apne testi, uyku hastalıklarının tanısının konulmasını sağlayan bir testtir. Polisomnografi(uyku testi) ile hastaya ilk gece tanı konulur. Hastanede, uyku testi için özel düzenlenmiş odalarda yapılan bu test ile başta uyku apnesi sendromu olmak üzere birçok uyku hastalığına tanı koyabilmek ve tedavi edebilmek mümkündür.

İlk gece testinin sonucuna göre ihtiyaç varsa ikinci gece de solunum cihazı ayarı yapılmak ve cihaz kullanmak üzere hasta ikinci kez yatırılır.

Ultrasonda "AC" (Anteroposterior Çap), bir kitlenin, yapının ya da organın çapını ifade eder. Özellikle gebelik takibinde fetüsün ölçümlerinde kullanılan bir değerdir. Bu ölçüm, organların büyüklüğü ve sağlığı hakkında bilgi verir.