Her kan tahlili sonucunda her parametrenin ayrı anlamı vardır. Bu parametreler düşük de yüksek de çıkabilir. Her testte mutlaka referans aralık belirtilir.

Yaş, cinsiyet gibi faktörler de testi değerlendirilirken göz önünde bulundurulur. Kan, litre başına hücre (hücre/L) veya desilitre başına gram (gram/dL) cinsinden ölçülür.

Yetişkinler için beklenen tam kan sayımı sonuçları aşağıdaki gibi sıralanabilir:

Kırmızı kan hücresi değer aralığı​

• Erkek: 4,35 trilyon ila 5,65 trilyon hücre/L
• Kadın: 3,92 trilyon ila 5,13 trilyon hücre/L

Hemoglobin değer aralığı​

• Erkek: 13,2 ila 16,6 gram/dL
• Kadın: 11,6 ila 15 gram/dL

Hematokrit ​

• Erkek: %38,3 ila %48,6
• Kadın: %35,5 ila %44,9

Beyaz kan hücresi sayımı ​

• 3,4 milyar ila 9,6 milyar hücre/L

Trombosit sayımı ​

• Erkek: 135 milyar ila 317 milyar/L
• Kadın: 157 milyar ila 371 milyar/L

Test yaptırdıktan sonra size sunulan sonuç sayfanızda yer alan bir dizi alt parametre yer alır. Bu alt parametrelerinin her birinin biyolojik sisteminizi değerlendirmede kesinlikle çok büyük önem sahip olup doktorunuza detaylı bir sorgulama-değerlendirme yapma şansı verecektir. Bu alt parametreler aşağıdaki şekilde dağılmaktadır:

• Beyaz kan hücresi (WBC / akyuvar) sayımı kanda birim hacimde bulunan beyaz kan hücresinin sayımıdır. Hem artması hem de azalması anlamlı olabilir.

Beyaz kan hücresine ait alt gruplar, mevcut beyaz kan hücresi tiplerine bakar. Beş farklı beyaz kan hücresi vardır;

• nötrofiller (segmente, parçalı, PMN (polimorfonükleer), granülosit olarak da bilinir)
• lenfositler
• monositler
• eozinofiller
• bazofiller

• Hemoglobin, kanda oksijen taşıyan protein miktarını ölçer.

• Hematokrit, tam kanın belli bir hacmindeki kırmızı kan hücrelerine oranını ölçer.

• Kırmızı kan hücresi (eritrosit / alyuvar) sayımı, kanda birim hacimde bulunan kırmızı kan hücresinin sayımıdır. Hem artışı hem de azalması anormal bir durumu gösterebilir.

Eritrositlerin, sayıca değerinin yanında yapısal özellikleri de önemlidir.

Aşağıda buna ait bilgiler yer alır;

• Ortalama korpuskular hacim (MCV), eritrositlerin ortalama büyüklüğüdür. Eritrositler, normalden büyük (makrositik) olduğunda, MCV yükselir; örneğin B12 vitamini eksikliğine bağlı anemide. MCV azaldığında, eritrositler normalden küçüktür (mikrositik); demir eksikliği anemisi ya da talasemide görüldüğü gibi.
• Ortalama korpuskular hemoglobin (MCH), eritrositlerin oksijen taşıma kapasitesine ilişkin bir hesaplamadır. Boyutça büyük olan (makrositik) eritrositler, yüksek MCH gösterirken, küçük olan (mikrositik) eritrositlerde, MCH değeri daha düşüktür.
• Ortalama korpuskular hemoglobin konsantrasyonu (MCHC), bir eritrosit içindeki ortalama hemoglobinin hesaplamasıdır. Azalan MCHC değerleri (hipokromi) demir eksikliği anemisi ve talasemi gibi eritrosit içindeki hemoglobin miktarının azaldığı durumlarda görülür. Artan MCHC değerleri (hiperkromi) yanıklarda ve daha nadir bir konjenital bozukluk olan herediter (kalıtsal) sferositoz gibi hemoglobinin eritrosit içinde anormal derecede yoğunlaştığı durumlarda görülür.
• Eritrosit dağılım genişliği (RDW), eritrosit büyüklüğündeki değişimin hesaplanmasıdır. Pernisiyöz anemi gibi bazı anemilerde eritrosit büyüklüğündeki değişim (anizositoz) (şekil değişikliği- poikilositoz- ile birlikte) RDW artışına neden olur.

• Trombosit (platelet) sayımı, kanın belli bir hacmindeki trombosit sayısıdır. Hem artışı hem de azalışı kanama ya da pıhtılaşma ile ilgili anormal durumları gösterebilir.

• Ortalama trombosit hacmi (MPV), trombositlerin hesaplanan ortalama büyüklüğüdür. Yeni trombositler, daha büyüktür ve trombosit üretimi artınca MPV artışı da ortaya çıkar. MPV, doktorunuza kemik iliğinde trombosit üretiminizle ilgili bilgi verir.

Kişiden kan örneği alınmasıyla yapılan tam kan sayımı (hemogram) testi ile anemi, otoimmün bozukluklar, kemik iliği bozuklukları, dehidrasyon, enfeksiyonlar, iltihaplanma, lösemi, lenfoma, miyeloproliferatif neoplazmlar, miyelodisplastik sendrom, orak hücre hastalığı, talasemi, B12 vitamin, folat ve demir eksikliği gibi vitamin eksiklikleri tespit edilebilir.

Tam kan sayımı testinde şu hastalıklar tespit edilir:

• Beyaz kan hücre (lökosit) sayısında artış mevcut ise, bir enfeksiyonunun varlığını doğrulamaya yardımcı olacaktır.
• Kırmızı kan hücre (eritrosit) sayısında azalmanın (anemi) anlamı üretim azalması, kaybın artışı ya da eritrosit yıkımının artışı gibi nedenlere bağlı olabilir.
• Düşük ya da son derece yüksek olan trombosit sayısı, aşırı kanama ya da pıhtılaşmanın nedenini doğrulayabilir ve lösemi gibi kemik iliği hastalıkları ile ilgili olabilir.
• Kanser (ve kemoterapi tedavisi) gibi bazı hastalıklar hücrelerin kemik iliğinde üretimini etkileyebilir; bir hücre tipinin diğerleri aleyhine üretiminin artışı ya da tüm hücre üretiminin azalmasına yol açabilir.
• Bazı ilaçlar lökosit sayısını azaltabilirken, bazı vitamin ve mineral eksiklikleri anemiye neden olabilir. Tam kan sayımı, bu durumların ve ilaç tedavilerinin izlenmesi için doktorunuz tarafından düzenli olarak istenebilir.

Hemogram, kanda bulunan kırmızı kan hücresi, nötrofil, eozinofil, bazofil, lenfosit, monosit ve trombosit gibi hücrelerin sayılarak, çeşitli hastalıkların tespitinde kullanılan kan testidir.

Hemogram testi ile anlaşılabilen sorunların başında başında enfeksiyon, anemi, bağışıklık sistemi hastalıkları ve kan kanseri gibi hastalıklar gelmektedir. Tam kan Sayımı, CBC, hemogram, diferansiyel ile CBC, TKS isimleriyle de bilinir.

İdrar kültürü, idrar örneğindeki bakterileri belirlemek için yapılmaktadır. Böylece idrar yolu enfeksiyonları ve diğer enfeksiyonlar tespit edilebilmektedir.

İdrar kültürleri rutin idrar tahlili testlerinin bir parçası değildir. İdrar tahlili sonucunda idrar yolu enfeksiyonu belirlenmişse uzman hekim idrar kültürü isteyebilmektedir. İdrar kültürü, enfeksiyona neden olan bakterinin tipini belirleyebilmek için yapılması gereken bir testtir.

İdrar örneği verilmeden önce aç olmaya gerek yoktur. Bazı ilaçlar ve bitkisel ya da diyet takviyeleri idrar tahlili sonuçlarını etkileyebilmektedir. Testten önce alınan tüm ilaçlar, vitaminler ve takviyeler hakkında uzman doktor bilgilendirilmelidir.

İdrar kabına 50-60 mililitre kadar idrar yapılması yeterlidir. İdrar kabına başka bir maddenin karışması kesinlikle önlenmelidir.

İdrar tahlili, gebelik süresince en sık yapılacak tahlillerden biridir. Öncelikle, gebelik olup olmadığı; kan testine ek olarak idrarda da anlaşılabilmektedir.

Gebelik öncesi muayenede herhangi bilinmeyen bir rahatsızlığınız olup olmadığını anlamak için kan testleriyle beraber idrar tahlili de istenmektedir. Gebelik takibinde de düzenli olarak idrar tahliline başvurulmaktadır.

Tam idrar tahlilinde idrarda kırmızı kan hücreleri izlenmesi idrar yolu taş hastalığı olabileceğini, beyaz kan hücreleri görülmesi idrar yolu enfeksiyonu anlamına gelebileceği, glukoz saptanması şeker hastalığına işaret edebileceği, protein varlığı ise preeklampsi denilen gebelik zehirlenmesi bulgusu olabileceğinden düzenli aralıklarda idrar tahlili ile takip yapılmalıdır.

İdrar yolu enfeksiyonu acil servislerde sık karşılaşılan enfeksiyon hastalıklarından birisidir. Ayrıca sancı ile gelen hastalarda böbrek taşı şüphesinde ayırıcı tanı açısından idrar tahlili önem arz etmektedir. Bu yüzden acil servislerde idrar tahlili yapılmaktadır ve yapılmalıdır.

İdrar tahlili alınması hassasiyet isteyen bir işlem olduğundan ve çok kısa süre içinde laboratuvara teslim edilmesi gerektiğinden mümkünse evde vermemek gerekir. Ancak hastanın durumuna göre tahlil evde verildikten sonra hızlı bir şekilde laboratuvara ulaştırılmalıdır.

İdrar örneği hastanın genital bölgesini temizledikten sonra steril kabın iç kısmına dokunmadan idrarın ilk kısmını dışarı atarak sonraki bir miktar idrarını kaba boşaltması şeklinde olmalıdır. Daha sonra dikkatli bir şekilde idrar kabının kapağı kapatılarak, değerlendirilmek üzere laboratuvara teslim edilir.

Tam idrar tahlili ortalama 1 saatte sonuçlanmaktadır. Ama idrar kültürü istenmişse, kültür sonuçlarının hazırlanması üreme olup olmaması ile bağlantılı olarak 1-3 gün içinde sonuçların çıkması mümkün olmaktadır.

Tam idrar tahlili, böbrek ve üriner sistem hastalıklarının tanısında ve takibinde, ayrıca birçok sistemik hastalıkların tanısında ve tedavi sonrası takibinde istenmektedir. Aynı şekilde kan ve endokrin hastalıkları ile metabolik hastalıkların ve özellikle diyabet hastalığının tanısı ile takibinde tam idrar tahlili önemlidir.

Özel kimyasal maddeler ile kaplanmış bir plastik çubuğun idrar içine daldırılarak idrardaki renk değişimlerinin incelenmesi işlemidir. Bu renk değişimlerine göre idrarda bulunan maddelerin miktarları tespit edilmekte ve normal olup olmadığı araştırılmaktadır.

• Görsel inceleme. İdrar bulanık, kırmızı veya kırmızımsı kahverengi şeklindeyse, bu idrarda kan veya irin olduğu anlamına gelmektedir. Ayrıca böbrek taşlarının varlığı idrarın durumundan belirlenebilmektedir. İdrardaki bazı kokular da hastalıkların habercisi olabilmektedir.
• Kimyasal inceleme. Laboratuvarda, idrar reaktif şeritler veya yağ çubukları adı verilen özel olarak işlenmiş kağıt şeritlerine konulmaktadır. Bunun sonucunda idrarın ne kadar asidik olduğu, kan, protein veya şeker içerip içermediği hakkında bilgi edinilmektedir.
• Mikroskobik inceleme. İdrardaki katı maddelerin mikroskop altında kontrol edilmesi daha fazla bilgi edinilmesini sağlamaktadır. Örneğin idrarda bakteri, kırmızı veya beyaz kan hücreleri ya da tümör hücreleri görülebilmektedir.

Genellikle laboratuvarda, idrar örneğinin özgül ağırlığı ölçülür. Bu idrarın ne kadar konsantre veya seyreltilmiş olduğu belirlenir.

İdrar yolu enfeksiyonları ve diyabet dahil olmak üzere çeşitli hastalıkların teşhisine yardımcı olmak için idrar örneği üzerinde başka birçok test de yapılabilmektedir. Olağandışı idrar tahlili sonuçlarında ise sorunun kaynağını bulmak için genellikle daha fazla test yapılması gerekebilmektedir.

Tam idrar analizinde, idrar fiziksel ve kimyasal açıdan pek çok farklı parametreye göre değerlendirilir. Fiziksel incelemede idrarın görünümü, kokusu, pH değeri ve dansite gibi parametrelere bakılır. İdrarın kimyasal incelemesinde ise glukoz, protein, bilirubin, ürobilinojen, keton ve nitrit parametrelerine bakılır.

Tam idrar tahlili, idrar yolu enfeksiyonu, böbrek fonksiyonları, karaciğer sorunları, üriner sistem hastalıkları ve bazı sistemik hastalıkların tanı ve teşhisi amacıyla yapılan bir testtir. Rutin yapılan check up tahlilleri arasında ve gebelik takibinde de belirleyici olmaktadır.

Tam idrar tahlili, çeşitli kimyasal ve mikroskobik inceleme ile idrarın görünümü, kokusu, pH değeri ve dansite gibi parametreler ile glukoz, protein, bilirubin, ürobilinojen, keton ve nitrit varlığı gibi idrardaki normal veya anormal metabolitleri, bakterileri veya hücresel elemanları tespiti için yapılan testtir.

Tiroid, boynun ön tarafında ve cildin altında bulunan küçük bir bezdir ve endokrin sisteminin bir parçası olarak bilinir. T3 olarak adlandırılan triyodotironin ve T4 adıyla bilinen tiroksin de iki ana tiroid hormonundan biridir.

Bu hormonların işlevi ve vücuttaki performansını ölçmek için yararlanılan testler de serbest t3 ve serbest t4 testleridir.

Tiroid bezinin çok fazla tiroid hormonu üretmesi vücudun metabolizmasını hızlandırır. Bu da hızlı kilo kaybı, el titremeleri ve hızlı ya da düzensiz kalp atışı gibi belirtiler ortaya çıkarır.

Tiroid uyarıcı hormon (TSH), T4 üretimini tetiklediğinden ve k yükselen T4 seviyesinin TSH salınımını engellemesi nedeniyle, TSH ve T4 seviyeleri birbirini doğrudan etkiler.

Serbest T4 değeri 0.9-1.7 ng/dl referans aralığında sağlıklı kabul edilir. Bu değerlerin altında veya üstünde olması tiroid ile ilgili sağlık sorunlarını işaret eder.

Serbest T3 yüksekliğine bağlı olarak tiroid hastalarının kilolarında değişimler göze çarpar. Serbest T3 yüksekliği hipertiroid işareti sayılır. Bu hastaların çok fazla yemek yiyip iştah açıklığından dert yandığı görülse de kilo verdikleri bile gözlenmiştir.

Serbest t4, kanda serbestçe dolaşan ve bir proteine bağlı olmayan, vücut ve dokular tarafından kullanılmaya hazır olan, iyot içeren ve tirozin amino asidinin türevi olan tiroksin adlı tiroid hormonunun kan testindeki ölçümüdür. Serbest t4, vücut için enerji üreten çok sayıda enzimi artırır, kalp ve sindirim fonksiyonu, beyin gelişimi, kemik sağlığı ve kas kontrolünde önemli bir rol oynar.

Serbest T4 yüksekliği de kişinin vücudunda bazı belirtiler gösterebilir ve bu belirtiler günlük hayatı olumsuz etkileyecek şekilde seyredebilir.

Serbest T4 yüksekliği belirtileri şöyledir:

• Sinirlilik hali
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Terleme
• Uyku bozukluğu
• Göz bebeklerinde büyüme
• Ağız kuruluğu
• Sık susama isteği
• İshal
• Erkeklerde meme büyümesi
• Kadınlarda regl azalması ve cinsel istekte azalma