Makat çatlağı ameliyatlarından sonra dikkat edilmesi gereken konular ameliyat öncesi dikkat edilmesi gereken konulara benzerlik göstermektedir.

Makat çatlığı (Anal Fissür) ameliyatı sonrası dikkat edilmesi gereken konular genel olarak şu şekildedir;

• Makat çatlağı ameliyatından sonra hastanın kabız olmamaya dikkat etmesi gerekiyor. Hem makat çatlağının hem de ameliyat yarasının iyileşebilmesi için belli bir süre gerekmektedir. Bu süre içinde bölgenin fazla zorlanmaması önemlidir.
• Ameliyattan sonra sıcak su oturma banyolarının aksatılmaması gerekmektedir.
• Tuvaletten sonra hijyen konusuna dikkat edilmelidir.
• Beslenme düzeninin kabızlık ve ishale yol açmayacak şekilde düzenlenmesi hatta bu beslenme tarzının bir hayat biçimi haline getirilmesi önemlidir.

Hastalar makat çatlağı ameliyatından 1-2 gün önce sulu yemekler tüketmelidir. Bu sayede ameliyattan sonraki ilk dışkılama daha rahat olmaktadır. Böylece hasta ameliyattan sonraki ilk günleri daha konforlu geçirebilmektedir.

• Özelikle ameliyat öncesi özel bir diyet yapmaya gerek yoktur. Ancak mutlaka acısız, baharatsız besinler tüketmelidir. Her ne kadar ameliyat çok az travmayla gerçekleştirilse de kabızlığa neden olacak besinler ya da acılı baharatla beslenmek ameliyattan sonraki ilk tuvalet sorunlu olabilir.
• İnce taneli veya çekirdekli çilek, kivi, incir, haşhaş gibi besinlerin tüketilmesinden uzak durulmalıdır. Küçük çekirdekler yara bölgesine bulaşarak yaranın iyileşmesini geciktirebilir.
• Ameliyattan önceki 6-8 saat arasında hastanın hiçbir besini tüketmemesi gerekir.

Makat çatlağı hastaları ameliyatın lazerle yapılıp yapılamadığını zaman zaman gündeme getirmektedir. Makat çatlağı ameliyatlarında lazer yöntemi kullanılmamaktadır. Isı kaynağı olarak kullanılan lazer tekniği daha çok hemoroit ve makat fistülü ameliyatlarında gündeme gelmektedir.

Makat çatlağı yani anal fissür evreleri bulunmamaktadır. Ani başlayan yeni makat çatlakları akut makat çatlağı olarak isimlendirilebilir. Akut makat çatlağına neden olan faktörlerin devam etmesiyle akut makat çatlağı zamanla kronik makat çatlağına dönüşebilir. Akut makat çatlağının tedavisinde her zaman cerrahi yöntem uygulanmayabilir. Ancak ilerlemiş makat çatlaklarında cerrahi yöntem ön plana çıkmaktadır.

Anal fissür, genellikle tekrar eden sert dışkılama(kabızlık) nedeniyle kalın bağırsağın iç yüzeyinde, anüse yakın bir yerde yırtık oluşmasıdır. Fissür yüzeysel bir yaradır ancak dış deride gözle görülebilen kağıt kesiğine benzer çatlak görünüme neden olur.

Hastalar makat çatlağı ameliyatının nasıl yapıldığını merak etmektedir.

Makat çatlağı ameliyatı genel olarak şu şekilde yapılmaktadır

• Ameliyat olacak hastanın cerrahi işlem öncesi 6-8 saat yemek yemeyerek sıvı tüketmesi gerekir.
• Ameliyat öncesi hasta anestezi doktorundan genel ya da spinal anestezi ile ilgili bilgi alarak ameliyatta uygulanacak anesteziye karar verilir.
• Makatın kenarından 1,5 cm küçük bir kesik yapıldıktan sonra bağırsağın çatlağa neden olan kısmı yaklaşık 10 -15 mm kesilir. Açılan yaraya cerrahın tercihine göre dikiş atılır ya da atılmaz.
• Makat çatlağı (anal fissür) ameliyatı süresi yaklaşık 10 -20 dakika arasında değişebilir.
• Ameliyat sonrası 4 - 6 saatte hasta ayaklandırılır ve rejim uygulanır. Hasta günde 3 öğün yani normal yemek vermeye başlar. Sonrasında hastaya uygulayacağı sıcak su oturma banyosu öğretilir. Ameliyat sonrası hastanın ağrısı azdır. Hastanın yaşadığı ağrı nadir de olsa çok olabilir. Bu durumda ameliyat yarası tekrar muayene edilmelidir.
• Makat çatlağı ameliyatında sonraki geç dönemde yara yerinde apse ve fistül gelişebilir. Bunlar çok nadir bir komplikasyonlardır.
• Hastalar genelde aynı gece taburcu edilir.
• Ameliyattan 2- 3 gün sonra işe ve normal hayata dönülebilir.
• Yaklaşık 15 gün kadar oturma banyosuna devam edilmesi gerekir.

Makat çatlağı yani anal fissür hastalığı için cerrahi ve cerrahi olmayan tedavi yöntemleri bulunmakla birlikte, en kesin tedavi yöntemi cerrahi olandır.

Makat çatlağı (Anal Fissür) tedavisi şu şekilde yapılmaktadır;

• İlk planda hastaya gaita yumuşatıcılar, bol fiberli diyet, sıcak su oturma banyoları verilir. Hastalar genelde bu yöntemlerle geçici ya da kalıcı olarak rahatlar.
• Hasta ilk tedavi basamağından fayda görmezse lokal kortizonlu kremler 7-10 gün verilebilir.
• İlk iki basamağın tedavide etkin olmadığı durumlarda bir üst aşamaya geçilir. Lokal olarak kullanılan makatın son kısmındaki düz kasları gevşeten lokal bir ilaç verilir. Bu ilaç hastanın makatındaki düz kası gevşeterek rahatlama sağlar. Bu ilacın istenmeyen ve can sıkıcı yan etkisi baş ağrısıdır. Damarlardaki düz kasları da gevşeterek baş ağrısına neden olur. Hastaların çoğu uzun süre bu ilacı kullanmak istememektedir.
• Makat çatlağı yani Anal Fissür tedavisinde diğer bir seçenek bu kasa botoks uygulamasıdır. Bu yöntem %40-60 hastada işe yarar ve 6-8 ayda bir tekrarlamak gerekir. Ameliyat olmaktan çekinen ya da genel durumu bozuk hastalarda tercih edilebilir.
• Makat çatlağı (Anal Fissür) tedavisinde en etkili ve kesin yöntem cerrahi yöntemdir. Burada çatlağın boyu kadar bağırsağın düz kasının kesilmesi hastada %97 oranında şifa sağlar.%3 hasta ameliyat sonrası mutsuzluğu devam eder. Bu ameliyatın adı lateral internal sfinkteretomi’ dir.

Makat çatlağı (Anal Fissür) muayenesinde hasta dizlerin üzeninde eğilir. Bu sırada alnı ve dirsekleri de sedyeye ya da muayene masasına değecek şekildedir. Hasta bu durumdayken doktor anal bölgeyi kontrol eder. Kontrol sırasında sorunlu bölgenin derisi hafifçe gerilerek gözlemleyerek muayeneyi tamamlar.

Anal fissür sorunu yaşayan kişilerin muayene sırasında anlattığı şikayetler sornasında doktorun gerçekleştireceği görerek ve parmakla kontrolü içeren fiziksel muayene ile teşhis konulabilmektedir. 40 yaş üstündeki hastalarda diğer hastalıkları elemek için kolonoskopi veya rektosigmoideskopi tetkiklerinin yapılması önemlidir.

Anal Fissür gelişen kişilerde en sık yaşanan şikayet dışkılama sonrasında makatta hissedilen ağrıdır. Ayrıca makatta kaşıntı, çatlak görünümü, dışkılama sonrasında peçeteye gelen kanda makat çatlağı için tipik belirtilerdir.

Makat çatlağı belirtileri genel olarak şu şekilde sıralanabilir;

• Dışkılama sırasında cam kesiği tarzında yaşanan ağrı
• Yaranın tekrar açılmasına bağlı olarak yaşanan kanama
• Makat çevresinde deride görünür çatlak
• Makat çatlağının yanında yumru
• Yırtılma bölgesinde kaşıntı ve tahriş
• Tuvalete çıkmakta güçlük

Anal fissür yani makat çatlağının en sık görülen nedeni uzun süren kabızlıktır. Ancak uzun süre ishal, hamilelik, inflamatuar bağırsak hastalıkları, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve vücudun susuz kalması da anal fissür oluşumuna sebep olabilmektedir.

Makat çatlağı (Anal Fissür) nedenleri genel olarak şu şekilde sıralanabilir;

• Büyük veya sert tuvalet makat çatlağına neden olabilmektedir.
• Kabızlık gibi kronik ishal de makat çatlağı oluşmasına yol açabilir.
• Hamilelik döneminde ve doğum sırasında makat çatlağı görülebilmektedir

Makat çatlağı (Anal Fissür) rahatsızlığı nadir olarak şu nedenlerden de kaynaklanabilir;

• Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi inflamatuar bağırsak hastalığı
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
• Anal kanaldaki gerilimi artırabilen ve yırtılmaya karşı daha duyarlı hale getiren alışılmadık derecede sıkı anal kaslara sahip olmak

Makat çatlağı (anal fissür), genellikle uzun süren kabızlık ya da aşırı ıkınma sonucu anüsü kaplayan ince dokuda oluşan küçük yırtıktır. Makattaki bu çatlama, daha çok makatın en zayıf bölgesi olan anoderm denilen kısımda meydana gelir. Makatta çatlak yani yırtık yaşandığı zaman vücudun her yerinde olduğu gibi iyileştirici hücreler devreye girer ve yırtılan bölgeyi onarmaya çalışır. Ancak iyileşme yaşanmadan tekrar yapılan dışkılama yaranın yeniden açılmasına neden olabilmektedir.

Kronik depresyonu majör depresyondan ayıran özellik semptomların daha az yoğun olmasıdır. Kronik depresyona sahip insanlar hayatın böyle olduğunu düşünmektedirler. Bunun çözülebilecek bir sorun olduğunu düşünmezler. Eğer en az iki yıldır tutku, neşe, ilgi, cinsel istek duyulmuyorsa kronik depresyon ihtimalini düşünmek gerekmektedir.

Majör depresyon genellikle daha şiddetli semptomları içerirken, distimi daha az şiddetli semptomları içermekte olup, semptomlar aynı (örneğin ilgisizlik, uykusuzluk, düşük benlik saygısı, umutsuzluk) ve yoğunlukları değişebilmektedir.

Distimi ile majör depresyon belirtileri aynıdır ancak distimide bu belirtiler daha uzun ve daha hafif gözükmektedir. Bu nedenle distiminin kişi ve çevresi tarafından fark edilmesi majör depresyona göre daha zordur.

Sevilen bir kişinin ölümünden sonra oluşan yas, sevilen bir kişiden ayrılmak, sosyal izolasyon veya kendini başkalarına muhtaç hissetmek, taşınma, mezun olma, iş değiştirme, emeklilik gibi majör hayat değişiklikleri, ilişkilerdeki iletişim sorunları, fiziksel, cinsel veya duygusal taciz majör depresyonu tetikleyen faktörlerdendir.

Majör depresyondan şikayet eden erkeklerin kadınlara oranla çok daha az sayıda yardım aldıkları, genelde bu durumdan etraflarındaki kişilere bahsetmedikleri görülmektedir.

Erkeklerde oluşan depresyon işaretleri: “çabuk öfkelenme, genel sinirlilik, uyuşturucu ya da alkol bağımlılığı “ olabilir. Duygularını bastırma kendilerine veya başkalarına yönelik şiddet eğilimine sebep olabilmektedir.

Kadınların majör depresyona yakalanma oranlarının erkeklerin 2 katı olduğu, ergenlik ve regl dönemlerinde, hamilelikte, düşük yapmada ve menopozda meydana gelen hormonal değişimler nedeniyle, bu olasılığın arttığı bilinmektedir.

Majör depresyon, depresyonun en şiddetli versiyonu olarak kabul edilir ve kalıcı olumsuz etkilere sebep olabilir.

Majör depresyon, kişiyi hayattan koparacak duruma gelmeden tedavi edildiğinde kontrol altına alınabilir ancak tedavi edilmeyen majör depresyon vakaları uzun ve kalıcı bir hal alabilir.

Majör depresyon, yoğun ve kalıcı bir depresif ruh haliyle birlikte duygusal çöküntülere yol açan psikolojik bir hastalıktır.

Majör depresyon tedavi edilebilen bir hastalık olup, hastalık belirtilerini kontrol altına almak için başlangıçta antidepresan ilaçlar önerilebilir.

Bununla birlikte duygusal durumunuzu ifade edebileceğiniz online psikolog hizmeti, psikoterapi veya konuşma terapileri de bu konuda size yardımcı olacaktır.

Bazen antidepresanlara ek olarak bazı ilaçlar etkinliği artırabilir. Klinik depresyon için başka tedavi seçenekleri de vardır. Elektrokonvülsif terapi (ECT) , ilaçlar etkili olmadığında ya da belirtiler ciddi olduğunda kullanılabilir.

Tüm bunlarla birlikte majör depresyonu yönetmek ve kontrol altına almak için şu adımları uygulayabilirsiniz:

• Düzenli egzersiz yapın
• Stresinizi yönetmeye çalışın
• Tıbbi tedavi ve terapi alın (Bilişsel Davranışçı Terapi, Kombinasyon Tedavileri)
• Sosyal hayattan uzak kalmayın
• Ruh sağlığınızı desteklemek için kaliteli beslenin
• Aromaterapi alın
• Yogayı deneyin

Majör depresyonun kesin tanısı için kişinin olası belirtileri en az 2 hafta boyunca düzenli olarak yaşaması gerekir.

Hastanın, teşhis için aşağıda yer alan şu belirtilerin en az 5’ini en az iki hafta boyunca yaşaması gerekir:

• Depresif duygu durum
• İlginin azalması
• İntihar eğilimi
• İştah azalması ya da artması
• Uyku azalması ya da artması
• Psikomotor yavaşlama ya da ajitasyon
• Enerji düşüklüğü, yorgunluk
• Değersizlik ve suçluluk hissi
• Konsantrasyon kaybı ve kararsızlık

Yukarıda yer alan belirtilerin görüldüğü durumlarda majör depresyon tanısı konulabilir ve ardından kişiye uygun bir tedavi yöntemi belirlenir.

Majör depresyon genelde kişinin sürekli üzgün bir ruh halinde olması ve keyif aldığı işlere karşı duyduğu ilginin azalmasıyla kendisini gösterir.

Bunların yanında enerji düşüklüğü, intihara meyilli bir düşünce yapısı, değersizlik, çaresizlik ve umutsuzluk hissi de majör depresyonun belirtileri olarak kabul edilir.

Genel olarak majör depresyon belirtileri şunları içerir:

• Kalıcı bir üzüntü ve depresif ruh hali
• Keyif alınan işlere karşı ilginin azalması
• Enerji düşüklüğü
• İntihar düşüncesine meyilli olunması
• Değersizlik veya suçluluk hissi
• Çaresizlik ve umutsuzluk içinde olmak
• Agresif hareket ve davranışlar, ağlama krizleri
• Konsantrasyon bozukluğu ve kararsızlık
• Uykusuzluk veya uyku süresinin artması
• İştahsızlık ve buna bağlı kilo kaybı
• Libido kaybı

Kalıcı bir üzüntü ve depresif ruh hali​

Majör depresyon yoğun bir üzüntü ve depresif ruh haliyle ortaya çıkar. Bu durum majör depresyon hastlalığının en belirgin semptomlarıdır.

Keyif alınan işlere karşı ilginin azalması​

Günlük keyif aldığınız rutin işlere karşı ilginizin azaldığını hissediyorsanız bu durum majör depresyonun işareti olabilir. Bu tarz ilgi azalma durumları majör depresyonun yaygın görülen belirtilerindendir.

Enerji düşüklüğü​

Majör depresyon hastalarında görülen en temel belirtilerden biri de enerji düşüklüğüdür. Kişi kendisini yorgun, halsiz ve günlük işlerini gerçekleştiremeyecek kadar enerjisiz hisseder.

İntihar düşüncesine meyilli olunması​

Majör depresyonda kişinin aklından sürekli olarak intihar ve ölüm düşünceleri geçer. Bu hastalar intihara yakın bir hale gelirler ve kendilerini öldürmeyi dahi düşünebilirler.

Değersizlik veya suçluluk hissi​

Majör depresyon hastaları kendilerini değersiz bir kişilik olarak kabul ederler. Bunun yanında yoğun bir suçluluk duygusu da hakimdir.

Çaresizlik ve umutsuzluk içinde olmak​

Çaresizlik ve umutsuzluk her insanın dönem dönem hissedebileceği bir duygudur. Ancak bu duygular majör depresyon görülen hastalarda doruk noktasına ulaşabilir. Kişi kendisini her konuda çaresiz hissedebilir, umuda dair içinde en ufak bir ışık bile kalmamış olabilir.

Agresif hareket ve davranışlar, ağlama krizleri​

Agresif hareket ve davranışlar, ağlama krizleri ve sinirlilik hali de majör depresyonda ortaya çıkabilecek olası belirtiler arasındadır.

Konsantrasyon bozukluğu ve kararsızlık​

Kişi depresyonun yarattığı yoğun üzüntü ve depresif ruh haline bağlı olarak günlük hayatında konsantrasyon bozukluğu yaşar ve en basit bir konuda bile karar verme açısında zorluk yaşar.

Majör depresyona yol açan faktörler genel olarak genetik, kronik stres, zihinsel bozukluklar, sevilen bir yakının kaybı gibi travmalar ve alkol-uyuşturucu bağımlılığıdır.

Bunlara ek olarak kullanılan bazı ilaçlar ve menopoz gibi hormonal değişimler de majör depresyona yol açabilir.

Kişiyi majör depresyona sürükleyen faktörler şu şekilde sıralanabilir:

• Genetik faktör
• Kronik stres
• Beyin kimyasındaki bozulmalar
• Çocukluk travmaları
• Sevilen bir yakının kaybı
• Alkol-uyuşturucu bağımlılığı
• Kullanılan bazı ilaçlar
• Menopoz gibi hormonal değişimler

Klinik depresyon olarak da bilinen majör depresyon, depresif ruh hali ile kişinin en az iki hafta boyunca sürekli olarak kendisini üzgün ve duygusal olarak çökmüş hissetiği, herhangi bir şeyden keyif almaye dair ilginin azaldığı, depresyonun şiddetli halidir.

Psikolojik bir duygudurum hastalığı olarak da tanımlanan majör depresyon kişinin rutin yaptığı aktivitelere karşı duyduğu ilgiyi azaltarak hayattan soyutlaşmasına yol açar.

Majör depresyonun neden olduğu üzüntülü, depresif ve kaygılı ruh hali aynı zamanda birtakım belirtilerle de karakterizedir. Bu belirtilerin başında uykusuzluk, iştahsızlık, enerji düşüklüğü ve konsantrasyon kaybı gelir.

Bilimsel olarak temel sebebi henüz kanıtlanmasa da majör depresyonun altında yatan nedenlere genetik, çevresel faktörler ve travmalar örnek olarak gösterilebilir.

Majör depresyonu işaret eden belirti ve şikayetlere sahip olan kişiler profesyonel destek almalı ve tedavi sürecine geçmelidir. Majör depresyonun tercih edilen yaygın tedavi yöntemleri arasında ise antidepresan ilaçlar ve konuşma terapileri yer alır.

Lyme hastalığı doktorun belirlediği antibiyotiklerle tedavi edilir. Ancak Lyme hastalığının tüm belirti ve semptomlarının kaybolması haftalar bazen aylar da sürebilir. Bu nedenle tedavi bittikten sonra kontrolleri aksatmamak gerekir.