Dil kanserini önlemenin kanıtlanmış bir yöntemi bulunmamakla birlikte aşağıdaki öneriler dikkate alınarak dil kanserine yakalanma riski azaltılabilir.

• Sigara içilmemeli veya tütün ürünleri kullanılmamalıdır. Sigara içenlerin ve/veya tütün ürünleri kullananların bu alışkanları terk etmeleri için gerektiği takdirde profesyonel yardım almalıdır.
• Alkol tüketiminden kaçınılmalıdır.
• Kontroller ve kanser tarama muayeneleri için düzenli olarak doktora görünmek gereklidir.
• Ağız hijyenine dikkat edilmelidir.

Dil kanseri için tedavi seçenekleri; hastanın genel sağlık durumu, tümörün türüne ve evresine bağlı olarak değişir. Dil kanserinin tedavisi tümörün çıkarılmasını içeren cerrahi yöntem, kemoterapi ve radyoterapi tedavi yöntemlerini içermektedir.

Cerrahi prosedür​

Küçük dil kanserleri için, tümörün cerrahi olarak çıkarılması genellikle gereken tek tedavi şeklidir. Bununla birlikte tümörün evresi ve radyolojik inceleme sonuçlarına göre boyun diseksiyonu, etkilenen veya etkilenme olasılığı yüksek olan boyun lenf düğümlerinin cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir.

Radyoterapi​

Radyoterapi genellikle kemoterapi ile birlikte veya ameliyattan önce/sonra kanser hücrelerinin çoğalmasını durdurmak için kullanılır.

Yoğunluk Ayarlı Radyasyon Tedavisi(IMRT) gelişmiş bir bilgisayar sistemi aracılığıyla tümörü tedavi etmek için gereken doğru radyasyon dozunu hesaplayabilir. Bu durum tümörü çevreleyen normal dokuya aşırı radyasyon maruziyetini en aza indirir, radyoterapiye bağlı oluşabilecek olan yan etkilerin miktarını sınırlayarak en etkili radyoterapi uygulanmasını sağlamış olur.

Kemoterapi​

Kemoterapi, cerrahi ve/veya radyasyon gibi diğer tedavi seçenekleriyle birlikte kullanılır. Kemoterapinin amacı kanserli tümörün büyümesini kontrol etmeye yardımcı olmaktır.

Radyasyonla birleştirildiğinde kemoradyasyon olarak adlandırılır. Hastalığın semptomlarını kontrol etmek için tek başına uygulandığında palyatif tedavi olarak da adlandırılır. Kemoterapi, kanserin tekrarlama riskini azaltmak için ameliyattan sonra da uygulanabilir.

Cerrahi prosedür, radyoterapi ve kemoterapi uygulamalarının ardından dil kanseri hastalarının yaşam kalitelerini artırmak amacıyla diyet ve konuşma, yutkunma, fiziksel ve mesleki rehabilitasyon terapileri uygulanabilmektedir.

Biyopsi, dil kanserinin teşhisinde ilk adımdır. Biyopsi sırasında, dilin kanserden şüphelenilen kısmından az miktarda doku alınır. Doku, onu mikroskop altında inceleyen ve tanı koymaya yardımcı olan bir patoloğa gönderilir. Şüpheli kanser bölgesinden alınan bir doku örneğinin bir patolog tarafından incelenmesi, teşhisin anahtarıdır.

Dil kanserlerinde tanı koyulmasının ardından ultrason, bilgisayarlı tomografi, MR gibi radyolojik tetkikler kullanılarak tümörün boyutu, evresi, yayılımı ve diğer organlarla ilişkisi değerlendirilir. Bu şekilde uygulanacak tedavi yöntemine karar verilmektedir.

Teşhis anındaki kanser aşaması(evresi), tedavi seçeneklerini belirler ve hayatta kalma süresi üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir. Dil kanseri ne kadar erken teşhis edilirse kişinin teşhis konulduktan beş yıl sonra hayatta kalma şansı o kadar yüksek olur.

Dil kanserinin gelişmesi için en önemli iki risk faktörü tütün kullanımı ve alkol tüketimidir. Erkeklerin dil kanserine yakalanma olasılığı da kadınlardan iki kat daha fazladır.

Genç insanlarda dil kanseri nadiren görülürken 40 yaş ve üstü kişilerde görülme olasılığı daha yüksektir.

Dil kanseri için risk faktörleri özetle şunlardır:

• Sigara içmek veya diğer tütün türlerini kullanmak (çiğneme vb.)
• Alkol tüketimi
• HPV-16 ve 18: İnsan Papilloma virüsü
• Asbest maruziyeti
• Kötü beslenmeye bağlı faktörler
• Genetik yatkınlık
• Kötü ağız hijyeni ve uzun süreli tahriş

Dil kanserinin en yaygın belirtisi dil yüzeyinde iyileşmeyen kırmızı renkte ya da ülser benzeri yara, dilde şişlik, dilde uyuşukluk, boğaz ağrısı ve nefes darlığıdır.

Dil kanseri belirtileri şunlardır:

• Dilin yan yüzeylerinde grimsi-pembemsi bir kitle veya yara
• Dil ağrısı
• Boğaz ağrısı
• Yutma veya çiğneme güçlüğü
• Dilde şişlik
• Dili hareket ettirmede güçlük
• Dilde oluşan ağrılı kitle görülmesi
• Ağız içerisinde ya da dilde uyuşma
• Nefes darlığı
• Boyunda şişlik olması
• Yutarken şiddetli ağrı yaşama

Dil kökünde gelişen kanser genellikle ileri bir aşamadayken, tümör daha büyük olduğunda ve kanser boyundaki lenf düğümlerine yayıldığında teşhis edilir.

Dil kökünde meydana gelen kanserin neden olduğu bazı belirtiler şu şekildedir:

• Boğaz ağrısı
• Yutma güçlüğü
• Boğazda bir yumru varmış gibi hissedilmesi
• Sesteki değişiklikler
• Kulak ağrısı

Bu semptomlardan herhangi birinden şikayet eden kişilerin, bir kulak burun boğaz uzmanı tarafından değerlendirilmesi önemlidir. Zira çoğu kanser türünde olduğu gibi erken teşhis dil kanseri tedavisinin başarısı için çok önemlidir.

Ağız içerisinde ve dilde oluşan kanser türleri arasında yer alan dil kanseri, dilde yer alan hücrelerin kontrolsüz bir biçimde büyümesi sonucunda meydana gelir. Bu kanserin oluşuma neden olan durumlar arasında papilloma virüsü (HPV) yer alır.

Bağışıklık sisteminin de zayıflamasına bağlı olarak kanser riski artarak dil kanserine sebep olabilir. Dil kanserine neden olan bu durumlar kişiden kişiye farklılık gösterebilir.

Kanserin evresi tümörün ne kadar büyük olduğunu ve yayılıp yayılmadığını belirtmiş olur. Kanserin vücuttaki evresini belirten sınıflama TNM sınıflamasıdır.

Buna göre;

T; tümörün kaynaklandığı yerdeki boyutu,

N; baş boyun bölgesindeki tümörler için boyun lenf bezelerine metastaz yapmış (sıçramış) olan tümörün boyutu ve durumu,

M; boynun ötesinde, uzak organlarda çoğu kez kan yoluyla metastaz varlığını gösterir.

Özetle kanserin evresi aşağıdaki faktörlere bağlıdır:

• Kanserin yerel dokularda ne kadar büyüdüğü
• Yakındaki lenf bezlerine yayılıp yayılmadığı
• Vücudun başka bir yerine yayılıp yayılmadığı

Dil kanseri, ağız kanseri kategorisinde yer alan bir kanser türüdür ve farklı türleri bulunur. En yaygın dil kanseri türleri şöyle açıklanabilir:

Skuamöz hücreli karsinom​

En yaygın dil kanseri türü skuamöz hücreli karsinomdur (SCC). Yassı hücreler, ağız, burun, gırtlak, tiroid ve boğazın içini örten düz, cilde benzer hücrelerdir. Skuamöz hücreli karsinom, bu hücrelerde başlayan kanserin adıdır.

Adenokarsinom​

Bu dil kanseri türü salgı bezlerinde yer alan hücrelerde gelişme gösterir. Az yaygın bir tür olan adenokarsinom dil kanseri genellikle dilin alt kısmında görülür.

Baskın hücreli karsinom​

Bu dil kanseri türü nadir olarak görülebilir.

Anjiyosarkom​

Anjiyosarkom dil kanseri türü kan damarlarından kaynaklanan nadir görülen bir kanser türüdür. Dilin kan damarlarında gelişme gösterebilir.

Karsinosarkom​

Bu dil kanseri türü hem epitel hücrelerinden (squamous) hem de bağ dokusundan (stromal) oluşan karma bir tümör olarak bilinir. Nadir olarak kendini gösterir.

Melanom​

Melanin üreten hücrelerden kaynaklanan bir kanser türü olarak ortaya çıkar. Bu dil kanseri türünde dilin rengini veren hücrelerde gelişebilir ve genellikle daha agresif bir seyre sahip olarak görülür.

Bu dil kanseri türleri kişinin genel sağlık durumuna ve tedaviye yanıtı açısından farklılık gösterebilir. Dil kanseri belirtileri yaşadığınız durumda doktor başvurmanız önemlidir.

Dil kanseri, dildeki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyüyüp bölünmesi ile ortaya çıkan baş ve boyun kanserinin bir türüdür. Dil, ağız boşluğu kanserlerinin dudaktan sonra en sık görüldüğü bölgedir. Dil kanseri, dilin dil kemiğinden başlayıp ağız tabanında son bulduğu şekilde görülür.

Kanser dilin ön kısmında oluşmaya başladığı durumda oral kanser ya da oral dil kanseri adını alır. Dilin arka bölümünde gerçekleşirse bu durum orofaringeal kanser veya dil tabanı kanseri adını alır.

Aşağıdaki durumlarda mutlaka bir uzman hekime başvurulması gerekmektedir:

-Bebekte emzirmede sıkıntı yaşama gibi sorunlara neden olan dil bağı belirtileri varsa

-Bir konuşma dili patoloğu, çocuğun konuşmasının dil bağından etkilendiğini düşünüyorsa.

- Bebeklikte değil ama daha ileri yaşlarda olan çocuklar yemek yemeyi, konuşmayı veya arka dişlere ulaşmayı engelleyen dil problemlerinden şikayet ediyorsa gidilmelidir.

Dil bağı olan çocukta dilin fonksiyonları etkilenecektir. Meme emerken dilini hareket ettiremeyen ve doğru pozisyonda tutamayan bebek, meme ucunu emmek yerine çiğneyebilir. Bu durum meme başı ağrısına neden olabilir ve bebeğin anne sütü alma yeteneğini etkileyebilir. Sonuç olarak yetersiz emzirme, yetersiz beslenmeye ve gelişme geriliğine yol açabilir.

Bununla birlikte dil bağı, "“l, r, s, t, z” gibi belirli sesleri çıkarma yeteneğini etkileyebilir ve telaffuz bozukluklarına yol açabilir. Yaşça daha büyük olan çocuklarda dişlerdeki artıkları temizlemeyi zorlaştırabilir. Bu durum diş çürümesine, diş etlerinin iltihaplanmasına katkı sağlayarak kötü ağız hijyeni, diş problemleri ve dil şeklinde bozukluklara neden olabilir. Çoğunlukla dilin ideal duruşunda, ağzın çatısında dinlenmesini yasaklar.

Dil ağzın çatısına oturduğunda burun solunumu daha rahat olmaktadır. Dil bağı hastalarında bu durum olmadığı için kronik ağız solunumu meydana gelir. Ağızdan nefes almak, bademcikler ve adenoidler, kronik kulak enfeksiyonları ve uykuda solunum bozuklukları gibi diğer sağlık sorunlarına sebebiyet verir.

Emme ve konuşmayı öğrenme döneminde problem yaşanmaması açısından en kısa zamanda dil bağını kesmek gerekir. Emme problemi varsa hayatın ilk günlerinde lokal anestezi ile dil bağını kesmek en doğru yaklaşımdır. Emme problemi olmayan bebeklerde ise dişler çıkmadan veya bebek konuşmaya başlamadan 8-9 aylardan önce bu işlemin yapılması uygundur.

İyileşmenin tam olarak sağlanabilmesi adına dil bağı ameliyatları sonrası konuşma terapisti ile çeşitli dil egzersizlerinin yapılması önerilir. Bazı hastaların iyileşme süresinin daha uzun olması beslenmenin ertelenebilmesine de neden olabileceği için dikkatli olunmalıdır.

Günde birkaç kez ve birkaç hafta boyunca bebeğe çeşitli ağız egzersizi ve esneme hareketlerinin yapılması önerilir. Yapılan işlemin başarısı açısından bu egzersizlerin önemli uygulamalar olduğu unutulmamalıdır.

Bebeklik ve çocukluk döneminde fark edilmeyen vakalar, yetişkin dönemde geç tanı alarak gelebilir.

Dil altı bağı tedavi ve takibini çocuk cerrahları yapmaktadır.

Dil altı bağı konuşmaya engel olmaz. Artikülasyon bozukluğuna sebep olur. Özellikle 3 yaş sonrasındaki dönemde hastadan “l, r, s, t, z” gibi dilin ön bölgesinin aktif kullanıldığı seslerin çıkarılmasında zorluk yaşar.

Dil altı bağı operasyonu küçük bebeklerde poliklinik koşullarında 1-2 dakika kadar, daha büyük çocuklarda ise ameliyathanede 10-15 dakika kadar sürer.

Frenotomi dil bağı tedavisi kapsamında en sık başvurulan prosedürdür. Bu işlemin gerçekleştirildiği yapı, kan damarı ve sinir yapısı içeriği bakımından zengin değildir. Dolayısıyla işlem nedeniyle ağrı veya kanama gibi durumlar nadir görülebilir.

Bu geleneksel yöntemde frenulum adı verilen yapıya müdahale edilerek dilin serbestleştirilmesi sağlanır. Böylelikle gerginleşen dil bağına steril bir makas veya cerrahi alet vasıtası ile ağız tabanına paralel insizyonlar (kesiler) atılır.

Meydana gelen kanama ise genellikle damlama şeklindedir ve hafif bası uygulamaları ile kontrol altına alınabilir. Olguların çoğunda bu işlem için anestezi ihtiyacı yoktur ve işlemin ardından emzirme yapılabilir. 6 aydan büyük çocuklarda bu işlem için anestezi ihtiyacı olabilir.

Dil bağı olan bazı çocuklarda bu yapıda zaman içerisinde bir miktar gevşeme meydana gelebilir. Bu durum aylık kontrol gerektirir.

Bazı durumlarda, dil bağı belirgin semptomlara neden olacak kadar şiddetli değildir. Dil bağı olan ancak beslenme, yutma veya konuşma sorunları olmayan bebek ve küçük çocukların tedaviye ihtiyacı olmayabilir.

Yaşamın ilk aylarında herhangi bir probleme neden olmayan dil bağı için sadece düzenli hasta takibi yapılması yeterli olabilir. Beslenme sorunlarına neden olabilecek diğer olası durumların dışlanmasının ardından çeşitli şikayetlerin meydana geldiği olgularda ise cerrahi müdahale gerçekleştirilebilir.

Herkeste görülebilen dil bağı, erkeklerde kızlardan daha yaygındır. Bazı durumlarda, dil bağı kalıtsaldır yani ailesel geçişlidir. Bu durum çocukların yaklaşık yüzde 10'unda görülebilir. Dil bağı çoğunlukla bebekleri ve küçük çocukları etkiler, ancak daha büyük çocuklar ve yetişkinlerde de bulunabilir.

Bebeklerde dil bağı, genellikle bebeklerde dilin meme başını iyi kavrayamamasından ve emmenin yeterince iyi olmaması ile anlaşılır. Daha yapışık dil bağında ise yeterli beslenememe ve kilo kaybı şeklinde kendini gösterir.

Yine tükürüğün yetersiz yutulmasına bağlı ağızdan sürekli salya akması, emerken çok terleme ve annenin meme başında iyileşmeyen yaralar dil bağının belirtileri olabilir. Bununla birlikte ağlama esnasında çoğu zaman dil bağı fark edilebilir.

Basit bir muayene ışığı altında bazen de dil basacağı yardımıyla dil bağı görülebilir. Dil ise “V” şeklini almıştır. Dil bağı olan çocukta dili dışarı çıkarması, yukarı kaldırılarak damağa değdirilmesi gibi hareketleri yapması istenir, hasta bunları tam olarak yapamayacağından tanı doğrulanır.

Artikülasyon bozukluğunun değerlendirilmesinde ise özellikle 3 yaş sonrasındaki dönemde hastadan “l, r, s, t, z” gibi dilin ön bölgesinin aktif kullanıldığı seslerin çıkarılması istenir hasta bu sesleri çıkarmada zorluk yaşarsa tanı konulur.

Dil bağı durumu doğuştan gelmektedir. Doğumdan önce embriyolojik gelişim sürecinde anne karnındaki 4.haftada dilin 2/3 ön kısmı gelişir. Bu aşamada dil henüz ağız tabanından ayrılarak serbest hale gelmemiştir.

İlerleyen haftalarda dil ağız tabanından serbestleşerek hareketli hale gelir ve sadece frenulum denen bağ ile ağız tabanına tutunur. Bu dönemde meydana gelen bozukluk sonucu dili ağız tabanına bağlayan frenulum ya tam olarak serbestleşemez ya da hücre çoğalmasıyla kalın bir hal alarak dilin serbestleşmesini engeller ve dil bağını oluşur.

Dil bağı (ankiloglossi), dili ağız tabanı ile birleştiren ve frenulum adı verilen dokunun normalden kısa olmasıdır. Bu durum dilin hareket kabiliyetini kısıtlarken; emzirmeyi, dil çıkarmayı, bir çocuğun yeme, konuşma ve yutma şeklini etkileyebilir.

Difteri çok bulaşıcı bir hastalıktır. Enfekte olanlar belirti olmasa bile 4 haftaya kadar başkalarına bulaştırabilirler.