Diş teli ağrısı sürecin ilk başlarında hissedilebilir. Teller ve aparatlar, dişlerinizi sıkıştırdığı için bir süre ağrı yaşayabilirsiniz. Ancak bu ağrı, diş tellerine alıştıkça hafifler. Eğer dişlerinizde ağrı hissederseniz soğuk kompres yapabilirsiniz.

Soğuk yiyecek ve içecekler tüketmek ağrınızı hafifletir. Ayrıca diş braketinin sebep olduğu ağrı veya ağız yaraları için de diş hekiminizin önereceği, reçete edeceği ilaçları kullanabilirsiniz.

Diş teli tedavisi sonrasında diş bakımınızı daha çok dikkat etmeniz gerekir. Dişlerinize zarar veren yiyeceklerden kaçınmak, dişlerinizi düzenli fırçalamak süreç sonrasında önemlidir. Diş tellerinden sonra dişlerin yeni yerlerine oturması, biraz zaman alır. Zaman içerisinde dişler kayma eğilimdedir.

Ayrıca teller çıktıktan sonra yirmilik yaş dişiniz eğer çıkmamışsa dişlerin kayma ihtimali bulunur. Bu yüzden diş hekiminiz, dişlerin kaymasını önlemek adına size diş çekimini önerebilir. Çünkü yirmilik yaş dişi diğer dişleri de etkiler ve ağız yapısında bozulmalara neden olabilir. Diş hekiminize kontrole giderek yaşanabilecek olumsuzlukları engelleyebilirsiniz.

Dişler diş teli takıldığında, dişler daha da hassaslaşır. Süreç içerisinde mutlaka her yemekten sonra dişler fırçalanmalıdır. Diş fırçalaması yapılırken yumuşak bir fırça kullanmalısınız. Dişlerinizi fırçalarken, dikkatli olmanız gerekir. Yavaş ve nazikçe dişlerinizi uzun süre fırçalamalısınız.

Ayrıca tedavi süresi boyunca dişlerinize gerekli olan özeni göstermeniz gerekir. Dişlerinizi her öğün sonrasında fırçalamak ve diş temizliğiniz için diş ipi kullanmanız çok daha etkili olur. Böylece dişler daha temiz hale gelirken diş telleri zarar görmeyecektir.

Diş teli tedavisine başlandıktan sonra ve süreç boyunca beslenme konusuna özen ve dikkat göstermek gerekir. Özellikle beslenme konusunda dikkatli olmak gerekir.

Tedavi sürecinde yenmemesi gereken yiyecekler şunlardır:

• Patlamış mısır, simit gibi çıtır yiyecekler
• Fındık
• Buz
• Sakız
• Sert şeker
• Simit
• Elma ve havuç gibi sert meyve, sebzeler

Diş teli tedavi sürecinde yenmesinde sorun olmayan yiyecekler ise şunlardır:

• Makarna
• Patates püresi
• Ekmek
• Krep
• Çorba
• Peynir
• Puding
• Pilav

Diş teli öncesi sonrası yaşanacak olan değişimler merak uyandırır. Diş teli tedavisi sürecinde iyileşme süreci sabır isteyen bir süreçtir. Dişlerinizin düzelmesi için zaman ve dişlerinize göstermiş olduğunuz özen, iyileşme sürecini doğrudan etkiler. İyileşme sürecinde diş teli 1 aylık değişimde bile etkisi gözle görülebilir.

Diş tellerinin öncellikli amacı, ağız ve diş yapısını düzelmek olup dişlerin doğru yerlerine gelmesine yardımcı olur. Daha sonra ise doğru yerlerine gelen dişlerin bulunduğu bölgede kalıcı olması sağlanır. Bu işlemler de süreç içerisinde ve düzenli doktor kontrolü ile sağlanır.

Diş teli tedavisi her yaşta yaptırabilir. Ancak tedaviye yetişkinlik döneminde başlanıldığında daha uzun süreli bir tedavi süreci geçirebilirsiniz. Bu yüzden diş telleri, çocukluk çağında uygulandığında daha hızlı iyileşme süreci yaşanabilir.

Çocuklarda ortodonti tedavisi​

Çocuklar için ortodonti diş tedavisi, belirli bir yaşa gelindiğinde yapılır. Ortodonti diş teli uygulaması çocuklarda, 7 yaşından sonra yapılabilir. Çocukların süt dişleri dökülüp gerçek dişlerinin çıkmasından sonra tel tedavisinin başlatılması daha verimli olur. Ancak bazı ciddi durumlarda yaş aralığı değişebilir, buna da diş hekimleri karar verir.

Yetişkinlerde ortodonti tedavisi​

Yetişkinlerin her alanda olduğu gibi iyileşme süreci, çocuklara göre çok daha yavaş ilerler. Bu yüzden ortodontik diş tedavisi, yetişkinlikte yapıldığında telleri uzun süre kullanmanı gerekebilir. Bu yüzden diş yapınızdaki bozulmaları fark ettiğiniz ilk anda tedavi sürecine başlamalısınız.

Ortodonti tedavisinde uygulanan diş telleri ortalama olarak 1 ila 3 yıl gibi bir süre dişlerde kalır. Ancak, bu süre diş yapılarının farklı olmasından dolayı değişkenlik gösterir. Diş yapısını düzeltmek için uygulanan bu tedavi, diş hekiminizin görüşleri doğrultusunda sürebilir. Bu yüzden tedavi süresi değişkenlik gösterir.

Diş teli tedavisi, genel olarak diş çarpıklığı ve dişlerinde yaşanan sıkışıklık için uygulanan diş tedavi yöntemlerinden birisidir. Diş telleri ile dişlerinizde yaşadığınız bu problemler zaman içerisinde düzelir. Diş teli tedavisi, diş hekimliği bölümünden mezun olan uzmanlar tarafından yapılır.

Diş tellerinin takılmasına karar verildikten sonra ağız ölçüsünün alınması gerekir. Daha sonrasında ise diş hekiminizin ölçü doğrultusunda hekiminiz bir kalıp çıkartır ve hazırlar. Hazırlanan kalıp doğrultusunda diş aparatı kullanılarak teller dişlere yapıştırılır.

Diş tellerinin takılmasından sonra süreç içerisinde, düzenli olarak doktor kontrolü yaptırılmalıdır. Süreç içerisinde dişlere gerekli özen gösterilmeli ve diş tellerine zarar verecek yiyeceklerden uzak durulmalıdır.

Acil bir şikayet olmadıkça protezler takıldıktan 1 hafta sonra ilk kontrol yapılacaktır. Diğer kontroller 6 ayda bir, bu mümkün değilse yılda bir defa mutlaka yapılmalıdır.

Dişler çekildikten sonra çene kemiklerinde oluşan ve hayat boyu devam eden kemik erimesi nedeniyle protezin zamanla uyumunu kaybetmesi, bollaşması, vuruk yapması doğaldır.

Yani protezler hep aynı kalsa bile ağız dokuları sürekli değiştiği için, uyum bozulacaktır. Bu nedenle kontroller ve bir şikayet durumunda hemen doktora müracaat edilmesi önemlidir.

Hareketli protezler ilk takıldıklarında dişetlerini acıtması, yara yapması, ağızdaki doğal dişlerde baskı, ağrı ve hassasiyet oluşturması, tuhaflık ve yabancılık hissi, ağızda kötü bir tat hissedilmesi, tükürük artması gibi şikayetler olabilir. Bu gibi durumlarda hasta herhangi hemen doktoruna başvurmalıdır.

Daha önceden protez kullanan hastalar, yeni protezlerini eskisinden farklı hissederek daha zor alışabilirler. Bu gibi durumlarda hemen eski protezlerini kullanırlarsa yeni protezlerine alışmaları daha da uzun sürecektir. Hasta yeni protezlerine alışmak için gayret göstermelidir.

Hastanın kendisi protezlerinde hiçbir düzeltme yapmaya kalkışmamalı, içine kumaş, pamuk vs. gibi şeyler koymamalıdır.

Protezlerin takılıp çıkartılması parmaklar yardımıyla, telleri veya hassas tutucuları zorlamadan, başlangıçta ayna karşısında yapılmalıdır.

Eczanelerde satılan protez yapıştırma krem veya tozları protezlerin tutuculuğunu artırarak hastanın protezini daha konforlu kullanmasına yardımcı olabilir.

Ağza ne kadar uyumlu ve rahat olsa da hareketli protezler günün 24 saati kullanılmamalıdır. Devamlı kullanıldıklarında çene kemiklerinde hızlı bir erime meydana gelecek ve ileride başka bir protez kullanmak zorlaşacaktır.

Bu nedenle protezler günde en az 8 saat çıkartılarak su dolu bir kap içerisinde veya nemli bir havluya sarılarak korunmalıdır.

Bu dinlendirme için en uygun zaman, gece uykusudur. Protezler hiçbir zaman sıcak suda bekletilmemelidir. Saklama kabı çocukların ve ev hayvanlarının ulaşabileceği yerden uzak tutulmalıdır.

Hareketli protezler her yemekten sonra akan su altında, düşerek kırılmaması için lavaboya yakın tutularak, özel bir protez temizleme fırçası veya yumuşak bir diş fırçasıyla dikkatli bir şekilde temizlenmelidir.

Temizleme sırasında bir macun ya da başka bir madde kullanmaya gerek yoktur. Temiz tutmak protezin ömrünü uzatmak ve ağız dokularının sağlığı açısından önemlidir. İyi bakılmayan protezler zamanla kötü bir kokuya neden olabilir.

Hasta protezini kullanmadığı zamanlar özel bir kapta, su içerisinden muhafaza etmelidir. Bu suya arada sırada eczanelerden rahatlıkla temin edilebilecek protez temizleme tabletleri atılabilir. Ancak bazı temizleyici maddeler protezlerin metal kısmında paslanma yapabileceğinden çok sık kullanılmamalıdır.

Hastalar artık daha fazla diş kaybına uğramamak için ağızlarında kalmış olan doğal dişlerine ve ağız bakımlarına eskisinden daha fazla özen göstermelidir. Özellikle protezin tellerinin geldiği doğal dişler dikkatle temizlenmelidir. Kötü ağız bakımı zamanla ağızda kalmış bulunan doğal dişlerin de çürümesine ve çekilmesine neden olacaktır.

Protezler bazı konuşma değişikliklerine neden olabilir. Konuşmanın düzelmesi genellikle hastanın çiğnemeye alışmasından daha uzun sürmektedir. Yüksek sesle gazete, kitap okumak veya ayna karşısında yüksek sesle konuşma eksersizleri yapmak konuşmanın düzelmesini hızlandırabilir. Ancak en önemlisi, değişiklikleri devamlı düşünmemek, devamlı kontrol etmemek ve zaman içerisinde proteze alışmaya bırakmaktır.

Hareketli protezler ile normal dişlerdeki kadar kuvvetli çiğneme yapılamaz. Özellikle tam protez kullanan hastalar ön dişlerini kullanarak ısırma yapmamalıdır. Ön dişlerle ısırma protezin yerinden oynamasına neden olacaktır.

Yemek yerken lokmalar küçük parçalar halinde arka dişlerle ve çenenin her iki tarafıyla aynı anda çiğnenmelidir. Başlangıçta zor gelecek olan bu yemek yeme şekline zamanla alışılacaktır. Ayrıca ön dişleri kullanarak iplik koparmak, ağızda iğne, çivi gibi maddeler tutmak protezlerin yapay dişlerini aşındırabilir.

Kabuklu kuruyemiş gibi çok sert gıdalar protez dişlerinde kırılmalara neden olabilir. Sakız, taze ekmek gibi yapışkan gıdalar proteze yapışır ve oynamasına sebep olabilir. Sigara, çay, kahve, asitli ve boyalı içecekler protezlerde renk değişiklikleri ve leke yapabilir.

Diş protezleri hastanın ağız yapısı, yaşı, beklentileri, yaşam tarzı gibi durumlara göre farklı şekillerde uygulanabilmektedir. Bunlar şöyle sıralanabilir:

Hareketli protezler: Hareketli protez terimi hastanın yapılan protezini kendisinin takıp çıkartabilmesi anlamında kullanılmaktadır. Bu tip protezler ağızda kalmış dişler yanında dişleri çevreleyen yumuşak dokulardan da destek alırlar.

Protez üzerine gelen çiğneme yüküyle ağızdaki yumuşak dokulara bir miktar gömülür, yani hareket eder. Hareketli protezler ağızdaki eksik dişlerin yer ve sayısına göre birkaç dişin eksik olduğu durumlardan tüm dişlerin eksik olduğu durumlara kadar yapılmaktadır.

Hastanın ağzında hala kendi doğal dişlerinin bulunduğu durumlarda, bu dişlerden ve yumuşak dokulardan destek alınarak yapılan hareketli protezlere “Hareketli bölümlü protez”, tüm doğal dişlerin eksik olduğu durumda, sadece dişetlerinden ve damaktan destek alan hareketli protez tipine ise “Tam protez” denilmektedir.

Hareket bölümlü protez: Ağızda eksilen dişlerin yerini doldurmak amacıyla, mevcut doğal dişlere metal teller (Kroşe) veya özel tutucular yardımıyla tutunan, eksik dişlerin yerine fabrikasyon yapay dişlerin kullanıldığı, hasta tarafından takılıp çıkartılabilen protezlerdir.

Bölümlü protez kullanan hastaların, artık ağız bakımlarına eskisinden daha çok özen göstermeleri gerekmektedir. Bölümlü protezler ağızda kalmış olan doğal dişlere kroşe denilen metal teller ya da hassas tutucu denilen hazır fabrikasyon parçacıklar yardımıyla tutunurlar.

Hassas tutucular estetik ancak kroşeli proteze oranla daha pahalıdır. Hassas tutucu kullanılan bölümlü protezlerin yapım süresi, kroşeli bölümlü protezlerden daha uzun sürmekte ve ağızda kalan doğal dişlerin bazılarının kaplanması gerekmektedir.

Hareketli tam protez: Ağzında hiç dişi kalmamış hastalara yapılan protez tipidir. Tam protezler genellikle akrilik (Polymetil metakrilat) adını verdiğimiz dişeti rengindeki bir maddeden, çok nadir ve özel durumlarda ise metal destekli olarak yapılırlar.

Bu alt yapının üzerine yerleştirilen yapma dişler genellikle akrilik veya kompozit materyallerinden oluşur ve piyasada hazır olarak bulunurlar. Tam protezlerde porselen dişlerin kullanılması özel durumlara bağlıdır. Kullanılacak materyale diş hekiminin karar vermesi uygun olacaktır.

Tam protez, hem sadece ağızdaki yumuşak dokulardan destek aldığı için, hem de hastanın psikolojik olarak doğal dişlerinin tümünü kaybetmesinden duyduğu rahatsızlık nedeniyle kullanması en zor protez tipidir. Çiğneme, tat alma, bazı besinleri yeme zevkinden yoksun kalmanın yanında bir de kullanma sırasında ortaya çıkacak problemler hastayı rahatsız edecektir.

Hasta artık bir tam protez hastası olduğunu, bundan sonra bu protezi taşıyan çene kemiklerini ve yumuşak dokularını çok iyi koruması gerektiğini kabul etmelidir. Diş köklerini tutan çene kemikleri dişler kaybedildikten sonra erimeye başlarlar.

Kemiklerdeki bu erime hayat boyu devam edecektir. Kemikteki erimenin azalması, hastanın diş hekiminin önerilerine uyması ve protezini dikkatli kullanmasına bağlıdır.

-Protezler, hastanın ağzında kalan kendi doğal dişlerinin yer değiştirmesini önlerler. Doğal dişlerin kaybedildiği durumlarda, eksik olan dişlerin yanındaki ve karşı çenedeki dişler yatarak veya uzayarak oluşan boşluğa doğru hareket ederler. Doğal pozisyonları bozulan bu dişlerin hem temizlenmeleri güçleşir, hem de çiğneme sırasında üzerlerine daha fazla yük gelmeye başlar. Bu da dişlerin çürümeye daha yatkın hale gelmesine, dişeti problemleri oluşmasına ve erken kaybedilmelerine neden olur.

- Eksik dişlerin yerine yapılan protezler çiğnemeyi ve besinlerin öğütülmesini rahatlatacaktır. Dişleri eksik kişiler ağızlarının tek taraflarını kullanarak çiğneme yaptıklarında, devamlı kullanılan dişlerde ve diş etlerinde problemler oluşur. Besinlerin iyi öğütülmemesi sindirim sistemi rahatsızlıklarına neden olur.

- Diş pozisyonları konuşma açısından da önemlidir. Protez ile onarılan diş eksiklikleri bozulan konuşmanın düzelmesini sağlayacaktır.

- Dişlerin eksik olması yüz estetiğini bozmaktadır. Çünkü dişler dudak ve yanakları destekleyerek yüz görünümünü etkilerler. Bozulan estetik görünümün düzeltilmesi için eksik dişlerin muhakkak protez ile tamamlanması gerekir.

Diş protezleri, ağızdaki bozulan doğal diş yapısının düzeltilmesi veya eksilen dişlerin yerinin tamamlanması için yapılan yapay dişlerdir. Bu protezler dokuların sağlığının, estetiğinin ve rahatlığının korunmasını amaçlar. Kişinin kaybolan çiğneme fonksiyonunu, bozulan yüz estetiği ve rahatlığını geri kazandırır.

Diş hekimliğinde yapılan protez işlemleri şunlardır:

• Hareketli (Tam veya Bölümlü) Protezler.
• Sabit Protezler (Metal destekli veya metalsiz porselen kaplamalar)
• İmplant üzeri sabit ve/veya hareketli protezler.
• Estetik (Kozmetik) Diş hekimliği uygulamaları.
• Çekim sonrası hemen takılan (Immediat) protezler.
• Ağızdaki doğal diş kökleri üzerine yapılan (Overdenture) protezler.
• Çene ve yüzdeki sert ve yumuşak doku kayıplarında yapılan (Maksillofasiyal) protezler.
• Diş sıkma, diş gıcırdatma ve çene eklemi rahatsızlıklarını gidermek amacıyla yapılan tedavi ve apareyler.

Kaplama dişler sararır mı sorusu diş kaplama işlemi yaptırmak isteyen kişiler tarafından sıkça sorulmaktadır. Kaplama dişlerin rengi değişmez, sararma olmaz. Ancak yine uygun şekilde diş fırçalamaya ve ağız bakımını ihmal etmemeye özen gösterilmelidir.

Dişler kuronlanırken yani diş kaplama işlemi yapılırken ağrı, acı şikayeti yaşamazsınız. Dişleriniz takılana kadar kullandığınız geçici dişlerle yaşanılan ufak hassasiyetler ise olağandır. Ancak şiddetli ağrı şikayetinde doktorunuza durumu bildirmelisiniz.

Kaplama olan bölgede ağrı yaşıyorsanız öncelikle bölgeyi temizleyerek burada sıkışmış bir besin artığı olmadığından emin olun. Ağrınız devam ediyorsa ağrınızı dindirmek için bir ağrı kesici aldıktan sonra doktorunuza başvurmalısınız.

Doktor kapsamlı diş muayenesi yaptıktan veya röntgen gibi görüntüleme tetkiklerinizi değerlendirdikten sonra gerekli tedavi planını yapacaktır.

Diş kaplama temizliği rutin diş temizliğinden farklı değildir. Rutin ağız ve diş bakımıyla günde iki kez diş fırçalanması, diş ipi ve gargara kullanılması önerilmektedir. 6 ayda bir diş hekimine kontrole gidilmelidir. Ağız ve diş bakımının yanında sigara, asitli veya şekerli yiyecek-içecekler yüksek miktarda kullanılmamalı, dişler kalem gibi sert cisimlerle çiğnenmemelidir.

Ambalaj ve paket gibi ürünleri açmak için dişler kullanılmamalı, dişlere zarar verilmemelidir. Şayet birkaç üyeden oluşan köprüleriniz varsa (2 veya daha çok sayıda diş içeren birleşik bir yapıya sahip iseniz) bu durumda özel diş ipleri kullanmanız önerilmektedir.

Bu birleşik yapıya diş ipiyle yukardan aşağıya giremeyeceğiniz için, diş eti kısmından girişinize izin veren özel diş ipleri ve diş arası fırçası kullanmalısınız. Bunların yanı sıra ağız duşu dediğimiz elektrikli aletler de yardımcı olacaktır.

Diş kaplama tedavisinden sonra yemek yemede bir kısıtlama bulunmamaktadır. Hasta kendi günlük hayatına dönebilmektedir. Uygulama sonrasında dişin üzerinde kalan yapıştırıcı kalıntıları rahatsızlık oluşturabilir ve bu kalıntılar günlük diş bakımı olan fırçalama ile kaybolmaktadır.

Bu nedenle hastalara günlük ağız bakımının düzgünce yapılması önerilmektedir. Diş kaplama işlemi sonrasında ağız ve dişlerde hassasiyet olabilmektedir.

Kaplamaların çıkartılması bu iş için özel olarak tasarlanmış aletlerle (köprü sökücü) yapılabildiği gibi, kaplamalar tekrar kullanılmayacaksa eski kaplamalar kesilerek çıkartılabilmektedir. Klinik tecrübelere göre çok daha travmatik bulunan ikinci yöntem çok daha sık kullanılmaktadır.

Diş kesilmeden kaplama yapılmamaktadır ancak lamine yapılabilmektedir. Hastanın bu işleme uygun olup olmadığını değerlendirmek için ayrıntılı bir diş muayenesi yapılması gerekmektedir.