Anksiyete bozuklukları, ortak temaları paylaşan, bireylerin anksiyete spektrumu olarak adlandırılan, bir dizi ilişkili bozukluğunu kapsamaktadır.

Davranışsal Teknikler:
Ağır depresyon yaşayan bireylerde, terapinin başlangıcında, davranışsal tekniklerin kullanılması önemlidir. Çünkü aktivite düzeyindeki azalma, yetersizlik duygusu, cesaretsizlik, tatminde ve kendine saygıda azalma noktalarındaki depresif döngüyü kırmak için, artırılan aktiviteler, sonuca ulaşmak için tek başına yeterli olmasa da, bilişsel değişimi etkileyen bir araçtır. Bu müdahaleler, kişinin olumsuz beklentilerinin düzeltilmesine ve karamsar bakış açısının, hayatına devam edememesine olan katkısını görebilmesine destek olmaktadır.

Bilişsel Teknikler:
Bilişsel tekniklerde terapist ve danışan problemlere sebep olan dünyanın yanlış ve uygunsuz yorumlanması şeklindeki inançları ortaya çıkartmada ve ortadan kaldırma amacıyla beraber çalışırlar.

Terapist, yeni öğrenmelerin sağlanması için dikkatle düzenlenmiş bir seri soru sorar.

Terapistin soru sormasının amaçları genellikle şunlardır:

• Problemi açıklamak ya da tanımlamak
• Düşünceleri, imajları ve varsayımları tanımlamaya yardımcı olmak
• Hasta için olayların anlamını incelemek
• Uyumsuz düşünceler ve davranışların sonuçlarını değerlendirmek.

OKB, takıntıların (obsesyonların) kişilerde kaygıya neden olan yineleyici düşünceler şeklinde; zorlantıların (kompulsiyonların) ise, takıntısına tepki olarak, uyulması gereken kurallar şeklinde ortaya çıktığı bir rahatsızlıktır.

Obsesyon tipleri: Saldırganlık, bulaşma, kuşku, cinsel, dinsel konularda olabilirken, Kompulsiyon tiplerine, temizlik, kontrol etme, düzenleme, tekrarlama kompulsiyonları örnek olarak verilebilir.

Bilişsel davranışçı kurama göre ise OKB, sonuçların pekişmesi sonucu öğrenilen davranıştır. OKB hastalarının bilişsel terapisi, düşüncelerin kendilerini değil hastaların obsesif düşünceleri hakkındaki inançlarını hedefler.

OKB tedavisini üç bölüme ayırmışlardır. Bu üç kısım ise şu şekildedir;

• Psikolojik eğitim, anksiyete yönetme eğitimi ve bilişsel terapi
• Maruz bırakma ve tepki önleme
• Nüksü önleme ve davranışsal ödül programı

Bilişsel ve davranışçı yöntemleri öğrenen kişiler, bilişsel hatalarını da belirlediklerinden, terapi sonlandıktan sonra da stresli durumlarda olumsuz düşüncelerden kaçınarak, sorunlarının gelecekteki tekrarlarını önleyebilirler.

Bilişsel davranışçı terapi ile ilgili yapılan çalışmalarda, bu yöntemin birçok psikiyatrik hastalığın tedavisinde tek başına etkili olduğu, aynı zamanda birçok psikiyatrik rahatsızlıkta da yaşam kalitesinin artırmak amacıyla ilaç tedavisine eklendiği belirtilmektedir.

Seanslar genellikle 45 dk sürmekte olup, danışanın güncel zaman sorunlarına odaklı olsa da, erken çocukluk dönemi, varsa travmaları, aile irtibatları, iş hayatı ve sosyal etkileşimleri de göz önünde bulundurulacağından, kişiden kişiye göre değişmekle birlikte, ortalama 10 seans süresince etkili bir ilerleme sağlanabilecektir.

Terapinin amacı, kişinin elindeki bilgileri yanlış yorumlama hatalarını düzeltmek, kişiyi işlevsel olmayan duygu ve davranışlara iten varsayımların değiştirilmesine yardımcı olmaktır.

Öncelikle otomatik düşünceler, ara ve temel inançlar ortaya çıkarılır, değiştirilir, kişinin kaçınma örüntüleri tespit edilerek, kişinin ömür boyu kendi kendisine yardımcı olmasını sağlayacak olan BDT becerilerinin kazanılması için çalışır. Böylece bireyin farkındalığı artırılarak, alışmış olduğu düşüncelerden farklı alternatif düşünce tarzlarını da keşfetmesi sağlanır.

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) iki temel ilkeye dayanır:

1. Bilişlerimiz, duygu ve davranışlarımız üzerinde etkilidir.
2. Davranışlarımız, düşünce şeklimizi ve duygularımızı etkiler.

Bu nedenle BDT, bireylerin olayları algılama, yorumlama ve anlam yükleme şekilleriyle ilgilenerek, yanlış algıları, yanlış yorumlamaları, işlevsel olmayan otomatik düşünceleri değiştirmeye odaklanır.

Birey içsel süreçlerinin bir kısmını farkında olmasa bile, terapi desteği ile oluşan bilinçli çabayla, bunların bir kısmına ulaşabilir, farkına varabilir.

Örneğin, kişi sınavdayken, “Hata yapmamalıyım, eğer hata yaparsam, bunun sonucu çok kötü olur” şeklinde bir düşünceye sahip olarak, kaygı ve üzüntü hissetmeye başlar, oluşan hissin sonucunda ise, soruları çok dikkatli okuyamadan cevaplayarak, performansını kaliteli şekilde sergileyemez. BDT bu noktada, kişinin sahip olduğu otomatik düşünceler, ara inançlar, kurallar, temel inançlar üzerinde çalışarak, bilişsel yeniden yapılandırma ile bireyi sağlıklı düşünce yapısına sevk etmeye çalışır.

Otomatik Düşünceler: Aklımıza kendiliğinden gelen, sıklıkla fark edilmeyen, genelde sadece eşlik eden duygunun fark edildiği düşüncelerdir. Örneğin “Sınavda hata yapmamalıyım” düşüncesi aklımızdan çok hızlı geçerken, biz kaygı ve üzüntüyü daha net ve ağır şekilde hissederiz. Bu yüzden, otomatik düşünceler genellikle, kişiye acı veren duygusal tepkilere ve işlevsel olmayan davranışlara yol açmaktadırlar. Otomatik düşünceyle alakalı en önemli ipucu, yoğun duygu hissettiğimiz anlarda ortaya çıkmasıdır.

Ara İnançlar ve Kurallar: Yaşantı ve gözlem ile edinilen bilgiler, kişi tarafından dile getirilmese bile, bunlara inandığı için, farkında olmadan bu inanç ve kurallara göre hareket eder. Örneğin, hayatı boyunca yaşadıklarından, “Eğer başarısız olursam, insanlar beni sevmez” şeklinde bir ara inanca sahip olduysa, başarılı olmak için üzerinden fazlaca baskı hissedecektir. Aynı şekilde eğer “İnsanlardan yardım istemek bir güçsüzlük ifadesidir” şeklinde bir kurala inanıyorsa, genellikle işlerini yardım almadan, tek başına yapmaya çalışacaktır.

Temel İnançlar: Kişilerde olumlu ya da olumsuz temel inanç şeklinde 2 türde görülen, geçmiş deneyimler sonucunda oluşmuş olan, genel olarak çaresizlik, değersizlik, sevilmeme şeklinde 3 ana başlıkta toplanan inanç sistemleridir.

Örneğin kişi; “Bu ödevi yetiştiremeyeceğim” otomatik düşüncesi ile yola çıkarak, “Ödevimi yetiştiremezsem, iyi bir öğrenci değilim” ara inancına sahip olup, sonunda da “Demek ki ben başarısızım” temel inancına ulaşabilir.

Bilişsel davranışçı terapi, ruhsal bozukluklarda önemli bir rolü olan düşüncelerin, karar vermede rol oynayan inanışların değiştirilmesi için uygulanan en yaygın psikoterapi yöntemlerinden biridir.

1960’lı yıllarda Aaron Beck tarafından geliştirilen Bilişsel Terapi, duygusal bozukluklarda bilişsel ve davranışçı müdahalelerine odaklanmaktadır. Daha basit bir tanımla bilişsel davranışçı terapi, kişinin düşünce ve davranış biçimini değiştirerek sorunlarını yönetmeye yardımcı olabilecek bir konuşma terapisi methodudur.

Muğla'da kışlar genellikle soğuk değildir.
Kış aylarında ortalama sıcaklık 12-14 derece olup, nadiren de olsa 0 derecenin altına indiği görülür.
Ancak, yüksek rakımlı ve iç kesimlerde bulunan Yatağan gibi ilçeler, kış aylarında daha düşük sıcaklıklara sahip olabilir.
Ayrıca, Muğla'nın ova ve sahil kesimine kar hemen hemen hiç düşmezken, yüksek tepelerde kar yağışı görülebilir.

Hastalar uygun şekilde egzersiz yapabilirler hatta aktif bir yaşam çok önemlidir. Ancak yakın temas gerektiren, travmaya neden olabilecek sporlardan uzak durulmalıdır.

Bu hastaların tomografi çektirmesinde sorun yoktur. Vücut MR önerilmemektedir ancak uygun şekilde beynin görüntülenmesi için MR çektirilebilir.

Beyin pili olan hastaların x-ray, güvenlik tarama cihazlarına girmesinde herhangi bir sakınca yoktur.

Operasyon sonrası hasta doktorunun uygun gördüğü şekilde iş ve sosyal yaşamına dönüş yapabilmektedir. Kişi günlük ihtiyaçlarını rahatça kendisi karşılayabilirken, sağlıklı bir birey olarak yaşamını sürdürebilmektedir.

Takılan pilin ömrü ortalama 5-6 yıl kadardır. Bu sürenin sonunda beyindeki kablolara müdahale edilmeksizin 15 dakikalık bir işlemle eski pil yenisi ile değiştirilebilmektedir.

Beyin pili diğer tanımıyla derin beyin stimülasyonu, uygulanan kişilerde bazı hastalıklara önemli faydalar sağlayarak kişinin günlük yaşam kalitesini artırır. Bunun yanından cerrahi bir müdahale olduğu için riskleri ve yan etkileri bulunabilir.

Beyin pili ameliyatı riskleri ve yan etkileri şöyle sıralanabilir:

• Beyindeki bölgeye elektrot yerleştirilirken kanama riski bulunur
• Cihazın yerleştirilmesi sırasında veya sonrasında enfeksiyon gelişme riski vardır. Antibiyotik yardımıyla enfeksiyonun geçirilmesi amaçlanır
• Cerrahi işlem sırasında genel ya da lokal anestezi uygulanmasına bağlı olarak bazı hastalarda alerjik reaksiyon veya solunum problemleri görülebilir.
• Bazı hastalarda beyin pili tedavisi, depresyon, anksiyete veya duygusal değişimler gibi yan etkilere yol açabilir.
• Hafıza, konsantrasyon ve düşünme süreçlerinde bazı değişiklikler meydana gelebilir.
• Beyin pilinin çalışması esnasında kas güçsüzlüğü, denge problemleri veya koordinasyon bozuklukları yaşanabilir.
• Pil açık haldeyken bazı hastalarda konuşmada zorluk, görmede bulanıklık veya çift görme gibi sorunlar oluşabilir.
• Pil bittiğinde veya düzgün çalışmadığında, pil değişimi gerekebilir.

Beyin pili tedavisi sonrası bazı kişilerde tedavinin sonuçlarına veya yan etkilerine uyum konusunda güçlük çekebilir. Bu nedenle psikolojik destek önerilebilir.

Beyin pili, uygulanan tedavilere yanıt vermeyen Parkinson, epilepsi, tremor gibi nörolojik hastalıklara sahip olanlara uygulanabilir.

Bunun yanında ileri düzey obsesif kompulsif bozukluğu ve psikiyatrik hastalıkları bulunanlara da beyin pili uygulaması yapılabilir.

Beyin pili uygulanabilecek kişiler şöyle sıralanabilir:

• İlaç tedavisine yanıt vermeyen ileri evredeki Parkinson hastaları
• Kasların istemsiz kasılmasına neden olan distoni hastalığı
• Tremor (nedeni bilinmeyen titreme) yaşayan, ilaçlarla kontrol edilemeyen ve günlük yaşamda zorluk çeken titremeye sahip kişiler
• İleri düzey obsesif kompulsif bozukluğu (OKB) olan hastalar
• Epilepsi, depresyon ve Tourette sendromu gibi bazı nörolojik ve psikiyatrik rahatsızlıklarda

Beyin pili tedavisine karar verilmeden önce kişinin sağlık durumu, yaşı ve hastalığın evresi araştırılır. Buna yönelik olarak bir tedavi planı oluşturulur.

Bu işlemde; beynin orta kısmında yerleşmiş olan “beyin çekirdeklerine” oldukça hassas bir yöntemle ince kablolar yerleştirilmekte ve göğüs veya karın bölgesine konulan bir pil aracılığıyla devamlı elektriksel uyarı verilmektedir.

Bu sayede, hastalık nedeniyle elektriksel aktivitesi bozulmuş olan sinir hücreleri tekrar düzene girmekte ve hastalığın belirtileri kaybolmaktadır.

Özellikle Parkinson ve tremor hastaları, yıllardır olan titreme, yürüyememe ve konuşamama gibi zorluklardan kısa süre içinde kurtulabilmekte ve normal bir yaşam sürme imkanına kavuşmaktadır.

Beyin pili takılabilmesi için öncesinde bir dizi detaylı muayene, görüntüleme ve nöro-psikiyatrik değerlendirme testlerinin yapılması ve hastanın bu tedaviye uygunluğunun gösterilmesi gerekmektedir.

Beyin pili ameliyatı, ancak tedaviden belirgin fayda görmesi muhtemel hastalara uygulanabilmektedir.

Ameliyat genellikle uyanık olarak yapılmaktadır. Ameliyat öncesinde hastanın başına “stereotaktik çerçeve” isimli bir aparat yerleştirilmekte ve ardından film çekilerek koordinat hesapları yapılmaktadır.

Gelişmiş bilgisayar programları ile çok hassas hesaplamalar neticesinde hedefler belirlenmekte ve kablolar bu noktalara lokal anestezi ile yerleştirilmektedir.

Parkinson, tremor ve epilepsi gibi hastalıklarda kullanılan beyin pili uygulaması hastaların hayat konforunu üst seviyelere çekmektedir.

Beyin pili, nörolojik hastalıklar nedeniyle yürüyemeyen, konuşamayan ya da günlük aktivitelerini yerine getiremeyen kişilere uygulanmaktadır.

• Parkinson hastalığı
• Distoni (Vücudun sürekli olarak istemsiz bir şekilde kasılarak büküldüğü bir hastalık grubu)
• Tremor (Titreme hastalığı)
• Epilepsi (Sara hastalığı)
• Huntington hastalığı (Hareket koordinasyonunun ilerleyici olarak bozulduğu genetik bir hastalık)

Beyin pili, vücutta istemsiz hareket bozukluklarına yol açan Parkinson, epilepsi, titreme gibi nörolojik hastalıkların belirtilerini azaltmaya yönelik uygulanan bir tedavi yöntemidir.

Tıpta "derin beyin stimülasyonu" olarak bilinen bu yöntem, beyindeki hareketlerden sorumlu olan bölgeleri elektriksel uyarılarla hareket geçirerek oluşan kas sertliği, titreme ve hareketlerdeki yavaşlık belirtilerini azaltılmasını sağlar.

Cerrahi bir müdahale ile uygulanan beyin pili, beyindeki hastalıkla ilgili olan bölgeye elektrotların yerleştirilmesinin ardından bu elektrotlara bağlı olan bir pil sistemiyle çalışır. Pil ise kişinin göğüs bölgesinde deri altına yerleştirilir. Bu bölgeden beyne elektrik akımı vererek beyne uyarılar gönderilir.

Gönderilen uyarılar kişinin beyin hücrelerini harekete geçirerek semptomların düzelmesine yardımcı olur. Beyin pilinin ardından hastalık tamamen ortadan kalkmasa da kişinin yaşam kalitesinin artmasını sağlar.

Omurlar arasında yer alan disklerin çeşitli etkiler yüzünden olması gereken yerden taşması ya da yırtılması sonucu bel fıtığı oluşmaktadır. Zarar gören diskler zaman içinde düzelebilmektedir.

Fıtıktan kaynaklanan ağrılar da birkaç hafta içine geçebilir. Bu zaman zarfında dinlenmek, sıcak ya da soğuk ısı uygulamaları yapmak, ilaçlarla birlikte fizik tedavi ve rehabilitasyon tedavileri de iyileşmeye katkı sağlar.

İlaç tedavilerinin yanında fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları bel fıtığı ağrısına iyi gelmektedir. Bel fıtığında dinlenme de ağrıların hafiflemesinde etkili olmaktadır.

Gerekli tedaviler alındıktan ve hasta kendini daha iyi hissettiğinde ise mutlaka omurga ve kaslarını güçlendirmek için egzersiz yapmalıdır. Pilates, yoga, yüzme omurgayı güçlendiren egzersizler arasında yer almaktadır.

Isparta'nın meşhur olan bazı özellikleri şunlardır:

• Lavanta ve gül ürünleri: Isparta, Türkiye'deki önemli lavanta üretim merkezlerinden biridir ve lavanta tarlalarıyla ünlüdür.
• Ayrıca, gül yetiştiriciliği de yaygındır ve güllü ürünlerle bilinir.
• El dokuması halılar: Isparta, el dokuması halılarıyla tanınır.
• Yerel yemekler: Yufka ekmeği, bakla borani, sazan dolması, Tatar mantısı gibi yöresel lezzetleriyle ünlüdür.
• Doğal güzellikler: Eğirdir Gölü, Davraz Kayak Merkezi, Kızıldağ Milli Parkı gibi doğal alanlara sahiptir.

Bel fıtıklarının büyük bir çoğunluğu ameliyatsız fizik tedavi yöntemleriyle ortadan kalkabilmektedir. Kas spazmını çözmek, ödemi ve ağrıyı azaltmak için çeşitli kas gevşetici ve ağrı kesici ilaçlar tedavide uygulanabilmektedir.

Sıcak-soğuk uygulamaları, elektrik akımları, vakum interferans, ultrason, lazer, manyetik alan uygulanan fizik tedavi ve rehabilitasyon yöntemlerindendir.

Bel fıtığında ağrıyı artıran en önemli nedenlerden biri de kas spazmıdır. Kuru iğne tedavisi kas spazmına bağlı ağrıda kullanılan önemli ve etkili bir tedavi yöntemidir. Kuru iğne uygulaması yumuşak doku ve kaslara, akupunktur ya da özel steril iğnelerle yapılan kasların sertliğini dağıtmak ve normal haline getirmek için yapılan bir tedavi türüdür. İntramuskuler stimülasyon (İMS) olarak da bilinmektedir.

İğnelerin içinde herhangi bir ilaç yoktur. Kasların boyutuna göre iğne uzunlukları değişebilmektedir. Kasların içine yerleştirilen iğneler ileri geri sağa sola hareket ettirilerek sertleşen kasları yumuşatır. Genellikle acısız bir uygulama olan kuru iğne yöntemiyle herhangi bir ilaca gerek kalmadan ağrı giderilebilmektedir.

Kayropraktik tedavi, en eski tedavi yöntemlerinden biridir. Kayropraktik tedavide omurga ya da eklemlerde, çeşitli nedenlerle oluşmuş blokajlara elle manipülasyon ve mobilizasyon teknikleri uygulanarak omurgaya ve eklemlere hareket kabiliyetleri geri kazandırılmaktadır. En fazla omurga yani bel, sırt ve boyun ağrılarında manuel terapi kullanılmaktadır.

Proloterapi, eklem, kıkırdak, bağ ve kaslara dokuları onaracak ve güçlendirecek sıvı karışımlarının enjekte edilerek tedavi edilmesini amaçlayan bir yöntemdir. Bu karışım vücuttaki hasarlı ve ağrı yapan bölgelere eklem ve bağlara enjekte edilir. İyi yönde inflamasyon uyandırıcı etki yaratarak bu dokuların kendini tamir etmesini ve iyileşmeyi sağlamaktadır.

PRP, PRP ile proloterapi (proloPRP), nöralterapi gibi enjeksiyon yöntemleri de gibi uygulanan bölgenin kan akışını artırarak bölgenin kendini onarmasını sağlar. PRP; (Platelet rich plasma) kişinin vücudundan küçük bir miktar kan alındıktan sonra kanın özel bir işlem ile plazmasının ayrıştırılarak, vücuda enjeksiyon yoluyla geri verilmesi işlemidir. Bu yöntemler vücudun doğal iyileşme sürecini aktive eder. Enjeksiyonlar genellikle rahatsızlığın durumuna ve eşlik eden spazmın şiddetine göre birkaç hafta aralarla yapılır.

Omurgadan iğne tedavisi( spinal enjeksiyonlar) bel ve boyun fıtığı, dar omurilik kanalı gibi durumlarda ağrıyı azaltmak ve fıtığı iyileştirmek için uygulanmaktadır. İlaç karışımı omurlar arasından uygulanarak fıtığın küçülmesi ameliyatsız olarak sağlanabilmektedir. Girişim sonrasında 1-3 saat istirahat gerekebilir, hastanede yatırılmaya gerek yoktur.

Bel fıtığı tedavisi için ilaç ve enjeksiyon tedavileri, fizik tedavi ve rehabilitasyon gibi seçenekler bulunmaktadır. Fizik tedavi ve rehabilitasyon kapsamında; sıcak/ soğuk uygulamalar, elektrik akımı içeren terapiler (TENS, elektrik stimülasyonu vb), ultrason terapisi, lazer uygulaması, traksiyon ve masaj kullanılmaktadır.

Bel kaslarını esnetecek hareketler, bel ve karın kaslarını güçlendirme, postürü düzeltmek yararlıdır. Bütün bu tedaviler fizik tedavi ve rehabilitasyon hekimleri yönetiminde; fizyoterapistler ve fizik tedavi teknikerleri tarafından tam donanımlı hastaneler ile sağlık merkezlerinde uygulanmalıdır.

Bel fıtığı için uygulanan fizik tedavi uygulamaları neredeyse %90 oranında başarı sağlamaktadır. Bel fıtıkların büyük bir bölümü fizik tedavi ile veya zaman içinde kendiliğinden küçülebilir veya yok olabilir. İyi bir fizik tedavi uygulaması iyileşme oranlarını belirgin artırmaktadır.

Bel fıtıklarının %1 ila 3’ünde cerrahi tedavi gerekebilir. Bacağa yayılan ve geçmeyen bel ağrıları, sinir kökü sıkışmasına bağlı olarak bacak ve ayakta gittikçe ilerleyen kuvvet kaybı gibi durumlar ameliyat ile düzelebilmektedir.