EBD (Electronic Brake Force Distribution), araçların daha dengeli ve güvenli bir şekilde fren yapmasını sağlayan bir sistemdir. Sistem, frene basıldığında doğan gücü aracın hızına, her bir tekerin dönüş hızına ve frenin kuvvetine bağlı olarak tekerleklere dağıtmak suretiyle çalışır.

EBD (Electronic Brake Force Distribution), araçların daha dengeli ve güvenli bir şekilde fren yapmasını sağlayan bir sistemdir. Sistem, frene basıldığında doğan gücü aracın hızına, her bir tekerin dönüş hızına ve frenin kuvvetine bağlı olarak tekerleklere dağıtmak suretiyle çalışır.

ESP direksiyon açı sensörü, tekerlek hız sensörü, ABS hidroliği, fren basıncı sensörü ve yanal ivme sensöründen aracın sürüş anındaki durumuyla ilgili veriler alır. Sistem bu veriler doğrultusunda viraja girme, yüksek hızdayken bir engelle karşılaşma, bozuk yola girme gibi durumlara karşı aracın yol tutuşunu en üst seviyeye çıkarır. ESP sistemine sahip araçların bu gibi durumlarda yoldan çıkma ve savrulma ihtimali en aza iner.

ESP (Electronic Stability Program), manevra yapma sürecindeki dengesizlikleri önleme amacıyla geliştirilmiş bir sistemdir. Aracın manevra esnasında kayma ihtimaline karşı frenlere ve motor gücüne müdahale eder. Elektronik denge programı da denen bu sistem, ABS ve ASR sistemleriyle ortak çalışır.

Eski tip çekiş kontrol sistemine sahip araçlar ani kalkışlarda patinaj çekebilir. Bu da aracın güvenliğini önemli ölçüde azaltır. ASR ise özellikle dik yokuşlarda, ıslak zeminlerde, çakıllı ve topraklı yollarda aracın patinaj çekmesini engeller.

ABS ile ortak çalışan bu sistem, hız sensöründen tekerleklerin dönüş hızıyla ilgili bilgiler alır. Bu bilgilere göre bir tekerleğin diğerlerinden daha hızlı döndüğü tespit edilirse, o tekerleğe fren pompalanır.

ASR (Anti Schlupf Regelung), kalkış esnasında tekerleklerin çekiş kaybını önlemek amacıyla geliştirilen bir sistemdir. Özellikle ani kalkışlarda aracın patinaj çekmesi bu sistem sayesinde önlenir.

ABS fren sistemi, ani fren yapıldığında tekerleklerin kilitlenmesini önler. Bu sayede ani frenlerde aracın kayma riski minimuma iner ve fren mesafesi kısalır. Sistem bu işlevi, fren basıncını bir saniyede birçok kez düşürüp yükselterek yerine getirir.
Bu sisteme sahip araçların ön panelinde zaman zaman ABS ışığı yanar.

Peki ABS ışığı neden yanar?
ABS beyni, fren sistemi bileşenlerinin birçoğuyla bağlantılıdır. Bu nedenle ışığın yanması ABS sistemindeki bir arızayı bildirebileceği gibi hız sensörü, hidrolik pompası ya da hidrolik sıvısıyla ilgili problemleri de ifade ediyor olabilir.

ABS, zorunlu durumlarda ani bir şekilde fren yapıldığında tekerleklerin kilitlenmesini önleme amacıyla geliştirilmiş bir frenleme sistemidir. ABS açılımı “Anti-lock Braking System” şeklindedir ve “Kilitlenme Karşıtı Fren Sistemi” anlamına gelir.

Antifriz aslında renksiz bir sıvıdır. Fakat birçok farklı sebepten dolayı değişik renklerde satışa sunulur. Renkli olmasının başlıca sebebi, normal sudan ayırt edilebilmesidir. Öyle ki olası bir sızıntıda araç sahibinin durumu renge göre anlayabilmesi mümkündür. Dolayısıyla antifriz renkleri, kalite gibi konularda fikir vermez.

Üreticisine bağlı olarak renkli antifrizler içerikle ilgili fikirler verebilir. Örneğin yeşil antifriz inorganik, pembe antifriz ise organik olma özelliği taşıyor olabilir. Yine de ne renk olursa olsun bu bilgiler için ürün etiketini okumak şarttır.
Satın alma ve kullanma sırasında renkten ziyade antifrizin çeşidine bakmak gerekir.

İnorganik Antifriz
İnorganik antifriz, motor soğutma sisteminin parçalarını koruyan fosfat ve silikat maddelerini içerir. Hem demir hem de alüminyum parçaları koruyabilmesinden dolayı bu tür antifrizlerin kullanımı yaygındır. Fakat uzun süre kullanılmadığı takdirde koruyucu maddeler çöker ve antifrizin koruma özelliği önemli oranda düşer. Bu nedenle periyodik olarak değiştirilmesi gerekir.

Organik Antifriz
Organik antifriz, fosfat ve silikat gibi maddeleri içermez. Bundan dolayı kullanım ömürleri de inorganik antifrize göre çok daha uzundur. Fakat bu maddeleri içermediği için korozyon önleme kabiliyeti düşüktür. Motor soğutma sistemine nüfuz ederek uzun süreli koruma sağlar.

Nitritli Organik Antifriz
Nitrit ve molibdenyum gibi maddeler içeren nitritli organik antifriz, yoğun kullanılan araçlar için özel olarak geliştirilmiştir. Bu antifrizin kullanım ömrü neredeyse 1 milyon kilometreye kadar uzayabilir. Dolayısıyla sürekli çalışır vaziyette olan otobüs, tır, kamyon, iş makinesi gibi ticari araçlar için uygundur.

Hibrit Organik Antifriz
Hibrit organik antifriz, inorganik ve organik antifrizin karışımı gibidir. İçerisinde fosfat yoktur fakat silikat vardır. Çeşme sularının sertliğine daha iyi uyum sağlayabilmesi amacıyla geliştirilmiş bir antifriz çeşididir.

Kış aylarında cam sularının donması da muhtemeldir. Dolayısıyla “Cam suyuna antifriz konulur mu?” sorusu akıllara gelebilir. Donmayı önleme özelliği bulunan antifriz elbette cam suyuna da konulabilir, fakat dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır.

Cam suyu sıkılırken kaporta da bir miktar ıslanabilir. Antifrizin bu şekilde kaportaya temas etmesi ise kimyasal içerikten dolayı riskli olabilir. Kaportanın zarar görmemesi için cam suyuna antifriz eklemek yerine özel olarak üretilmiş antifrizli cam suları kullanılmalıdır.

Antifriz, ısı transferi yapabildiği için suyun donma noktasını düşürür ve kaynama noktasını yükseltir. Buna göre antifrizli su 100 derecede kaynamaz, 0 derecede de donmaz. Yani antifriz yazın harareti, kışın da donmayı önleyen bir karışıma sahiptir.

Antifrizin tam olarak ne işe yaradığı ise kısaca şöyle açıklanabilir:

• Motorun soğumasını sağlayarak harareti önler.
• Kış şartlarında araç içindeki suyun donmasını engelleyerek motorun zarar göreceği bir durumun oluşmasının önüne geçer.
• Radyatör ve soğutma sistemi içinde oluşabilecek pas, korozyon ve benzeri problemleri önleyerek verimliliği artırır.

Sürekli olarak bakım ve koruma gerektiren araçlar için çeşitli ürünler bulunur. Antifriz ise özellikle kış aylarında popülaritesi artan bir ürün olarak öne çıkar. İçeriği sayesinde araçlar için önemli faydalar sağlayan bu sıvıyı araca doğru zamanda doğru miktarda eklemek önemlidir.

İmmobilizer sistemi, 5 temel ünitenin birbiriyle iletişim kurması sayesinde çalışır. Anahtarın kontağa takılmasıyla birlikte bu 5 ünite devreye girer ve şifre doğrulama işlemi başlar. Aracın çalışması, ancak üniteler arasındaki sorunsuz bir iletişimle mümkündür.
Motor Kontrol Ünitesi
Motor kontrol ünitesi, immobilizer sisteminin en önemli birimi olarak kabul edilir. Bunun sebebi, motor kontrol ünitesinin esas şifreye sahip olmasıdır. Anahtar kontağa takıldığında bu ünite, şifre kontrol ünitesinden anahtar şifresini ister. Gelen şifre ile esas şifreyi karşılaştırır. Doğru bir eşleşme sonucunda aracın çalışmasına izin verir.
Şifre Kontrol Ünitesi
Şifre kontrol ünitesi, alıcı antenli kontak ünitesiyle motor kontrol ünitesi arasındaki iletişimi sağlar. Kontağa yerleştirilen anahtarın şifresini alıcı antenli kontak ünitesinden alır ve motor kontrol ünitesine iletir.
Alıcı Antenli Kontak Ünitesi
Alıcı antenli kontak ünitesi, kontağa takılan anahtarı tanıma ve okuma görevini yerine getirir. Şifre kontrol ünitesi, bu ünitenin okuduğu şifreyi motor kontrol ünitesine gönderir.
Şifre Kartı
Şifre kartı, farklı amaçlara ve işlevlere hizmet eden şifreleri içeren bir ünitedir. Kart, gaz pedalı ve test cihazı aracılığıyla aracın acil durumda çalıştırılması için gereken elektronik şifreyi içerir. Yedek anahtar yapımı için gerekli olan numara da şifre kartında bulunur.
Uyarı Lambası
Uyarı lambası, immobilizer sistemin çalışma durumuyla ilgili bilgiler veren ünitedir. Aracın gösterge panelinde yer alan bu uyarı lambası yanıp sönerek sistemin doğru çalıştığını ya da arızalı olduğunu kullanıcıya bildirir.

İmmobilizer arızası durumunda yapılması gereken ilk eylem, aracı yedek anahtarla çalıştırmayı denemektir. Yedek anahtarla aracın sorunsuz çalışması, problemin anahtar içerisindeki çipte olduğunu gösterir. Bu durumda asıl anahtarın tamir edilmesi yeterlidir.

Araç yedek anahtarla da çalışmıyorsa ya da çalışmasına rağmen immobilizer sisteminde problem varsa sadece anahtarın değil, araç içerisindeki düzeneğin de tamir edilmesi gerekebilir. Bu gibi durumlarda araç yetkili servise götürülmelidir.

İmmobilizer Tamiri Nasıl Yapılır?​

Sorunun anahtarda olduğu durumlar çoğunlukla pil zayıflığından kaynaklanır. Bu nedenle ilk olarak anahtarın pili değiştirilir.

Pil değişiminden sonra da sorun devam ediyorsa anahtar içindeki çip zarar görmüş olabilir. Bu durumda tamirden ziyade yeni bir anahtar yapılır. Yeni anahtarın yapımında yedek anahtar referans alınır.

Bu yöntemlerin sorunu çözmemesi halinde araç içerisinde yer alan immobilizer düzeneğinin parçaları incelenir ve tamir edilir. Tamirin zor ya da masraflı olduğu durumlarda ise her ne kadar önerilmese de immobilizer iptali yaptırmak ek bir alternatif olarak sunulabilir.

İmmobilizer arızasını anlamanın en kolay yolu, gösterge panelini kontrol etmektir. Gösterge panelinde immobilizerle ilgili bir simge bulunur. Bu simge çoğu zaman bir anahtar şeklinde görünür. Doğru çalışan bir immobilizer sisteminde bu ışık, kontağın aktifleşmesiyle birlikte yanar ve kısa süre sonra söner.

Kontak aktifleştirildiğinde gösterge panelindeki immobilizer ışığı hiç yanmıyorsa ya da sürekli yanıyor ve sönmüyorsa bir arızanın varlığından söz edilebilir. İmmobilizerde arıza olduğunu gösteren bazı durumlar şöyledir:

• İmmobilizer arıza ışığının yanması
• Kontak aktifleştirilmesine rağmen paneldeki ışıkların yanmaması ya da çok geç yanması
• Uzaktan kumandanın problem yaratması
• Marşa basılmasına rağmen aracın çalışmaması
• Ateşleme sisteminin çalışmaması
• Alarm sisteminin çalışmaması

Bir araçta immobilizer olup olmadığını anlamanın en basit yolu, aracın gösterge paneline bakmaktır. Panelde immobilizer simgesinin olması, araçta immobilizer olduğunu gösterir. Aynı şekilde anahtarın şekli de bu konuda fikir verir. Fakat immobilizeri iptal edilmiş araçların anahtarına bakarak konuyu anlamak zor olabilir. Dolayısıyla paneldeki göstergeyi kontrol etmek daha garanti bir yöntemdir.

İmmobilizer iptali yaptırılmış olan araçların gösterge panelindeki ilgili ışık sürekli yanar ya da hiç yanmaz. Arıza belirtisi olan bu durumlar, araçtaki immobilizerin iptal edilmiş olduğu anlamına da gelebilir. Bunlara ek olarak 2000’li yıllarda üretilmiş araçların neredeyse tamamında bu sistem mevcut olduğu için araçta immobilizer olup olmadığını anlamak çok zor değildir.

İmmobilizer teknolojisi, aracın çalışmasını sağlayan yakıt pompasına ve ateşleme sistemine müdahale ederek çalışır. Düzenek, yakıt pompasına ve ateşleme sistemine bağlıdır. Anahtar takılı değilken bu sistemler devre dışı kalır ve aracın çalışması imkânsız hâle gelir.

İmmobilizer anahtar, bir çeşit şifre içeren çipe sahiptir. Kontak bileziğinde ise şifre okuyucu vardır. Anahtardaki şifre ile kontaktaki okuyucu eşleştiği takdirde yakıt pompası ve ateşleme sistemi aktifleşir, böylece araba çalışır.

Yani aracın içerisindeki immobilizer düzeneğinin bir parçası, sürücünün yanında taşıdığı anahtarın içinde saklıdır. Aracın çalışması için de düzeneğin tamamlanması gerekir. Bu nedenle araç, sadece düzeneğe ait anahtarı elinde bulunduran kişi tarafından çalıştırılabilir.

İmmobilizer teknolojisinin başlıca görevi, aracın tek bir anahtar ile çalışmasını mümkün kılmaktır. Bu sisteme sahip arabaları başka bir anahtar ya da benzeri bir araç kullanarak çalıştırmak mümkün değildir.

“Düz kontak” olarak bilinen yöntemin işe yaramasını engellemesi, immobilizer teknolojisinin en önemli özelliklerinden biri olarak kabul edilir. Çünkü bu özelliği ile immobilizer, araç çalınma olaylarının da önüne geçer.

Bir çeşit şifre ile kilitlenmiş olan araç, ancak o şifreyi açabilen çipe sahip immobilizer anahtarla çalışır. Dolayısıyla bu sistem, araçların güvenliği konusunda önemli bir rol oynar.

Araçlarda, sürücülerin problem yaşamasını önleyecek birçok teknoloji mevcuttur. Bunlardan biri de hırsızlık önleyici immobilizer sistemdir. 2000’lerden sonra üretilen araçlarda standart bir donanım hâline gelmiştir.

Çukur, kasis gibi yol olumsuzluklarından doğan sarsıntıları ortadan kaldıran ve virajlarda aracın savrulmasını önleyen süspansiyon parçaları;

• Amortisör
• Amortisör Yayları
• Viraj Demirleri
• Denge Çubukları
• Salıncak
• Rotiller

Süspansiyon, aracın dengeli bir şekilde sürülebilmesini sağlayan ve yol tutuşuna destek olan bir bağlantı sistemidir. Otomobili tekerlere bağlayan bu sistem, göreceli hareketin mümkün olmasını sağlar. Olumsuz yol koşullarının etkisini minimize eden süspansiyon sistemi, sürüş konforu için de önemli role sahiptir.

Yarı otomatik vitesli araçlar, yokuş ve rampalarda daha dikkatli kullanılmalıdır. Yeni nesil yarı otomatik araçlarda yokuş kalkış desteği bulunur, fakat eski modellerde bu teknoloji yoktur. Bu nedenle yokuşta, özellikle fren pedalının kullanımına dikkat edilmelidir.

Yokuşta duraklama esnasında aracın frenine tam basılı halde tutulmalıdır. Kalkış anında ise vites D konumuna getirilmeli ve gaza basılmalıdır. Bu yöntem kullanılarak aracın yokuşta geri kayması önlenir ve kavrama sisteminin sorunsuz bir şekilde çalışması sağlanır.