Ekran Bağımlılığı Nedir?
Kontrolsüzce gerçekleştirilen pek çok davranış, madde ya da nesne kullanımı bağımlılık olarak değerlendirilir. Bu anlamda dijital bağımlılık olarak da ifade edilen ekran bağımlılığı; tablet, akıllı telefon ya da televizyon gibi cihazların kontrolsüzce ve takıntı derecesinde kullanılması şeklinde tanımlanır.
Ekran bağımlılığı her yaştan ve cinsiyetten bireyde görülebilir. Ekran bağımlılığı, özellikle çocuklarda kontrol altına alınmadığı zaman fiziksel ve ruhsal açıdan olumsuz etkilere neden olabilir.
Çocuklarda ekran bağımlılığı birçok farklı belirtiyle kendini gösterebilir. Bu belirtiler her çocukta farklı şiddetlerde ortaya çıkabilir.
Çocuklarda görülen ekran bağımlılığı belirtilerinden bazıları şunlardır:
- Ekran kullanımının sürekli hale gelmesi,
- Video oyunları oynama konusunda yoğun dürtülere sahip olmak ve bu dürtülerin diğer düşünceleri engellemesi,
- Sosyal aktiviteler ya da eğlence aktiviteleri yerine ekran kullanımının tercih edilmesi,
- Ekran kullanımı ebeveynler tarafından ya da başka nedenlerle kısıtlandığında sinirlilik, kaygı ya da öfke patlaması gibi yoksunluk belirtilerinin görülmesi,
- Ekran dışındaki aktivitelere karşı ilginin kaybedilmesi,
- Ani ruh hâli değişikliklerinin artması,
- Depresyon ve kaygı,
- Dikkat eksikliğinin ve öğrenme bozukluklarının ortaya çıkması,
- Dil ve konuşma becerilerinde gerileme,
- Yemek yeme ve uyku sorunlarının artması,
- Ergenlik döneminde içe kapanma, aile ve arkadaş ilişkilerinde bozulma, akademik başarıda düşüş gibi sorunların ortaya çıkması.
Akıllı telefon bağımlılığı, bireyin cep telefonundan uzak kalma korkusu olarak bilinen nomofobi kaynaklı olabilir. Netlessfobi ise bireyin internetsiz bir ortamda kalmaktan endişe duyması olarak tanımlanır. Bu durum daha çok çevrim içi oyunlara ya da sosyal medya içeriklerine bağımlı olan bireylerde görülür.
Bu tür bağımlılıkların sonucunda birey, herhangi bir nedenle ekrandan yoksun kaldığında kendini kaygılı ya da sinirli hissedebilir. Bu bağımlılık duygusunun meydana getirdiği etkiler ileri boyutlara ulaştığındaysa bireyde depresyon gibi çok daha ciddi ruhsal sağlık sorunları da ortaya çıkabilir.
