Kwellada Nedir?
Kwellada, etkin madde olarak %5 oranında permetrin içeren, antiparaziter (parazit karşıtı) ilaç grubuna ait, haricen uygulanan bir losyondur. Permetrin, bitkisel bir böbrek otu türünden elde edilen doğal pi retin maddesinin sentetik bir analoğu olan bir piroiddir. Kwellada Losyon, özellikle insan derisinde tüneller kazarak yerleşen ve şiddetli kaşıntıya yol açan mikroorganizmalara karşı yerel olarak uygulanır.Permetrin, parazitlerin (özellikle uyuz böcekleri ve bitlerin) sinir hücrelerindeki sodyum kanalları üzerinde doğrudan etki gösterir. Sinir zarlarındaki sodyum iyonu akışını bozarak akson potansiyelinin repolarizasyonunu (yeniden kutuplanmasını) geciktirir. Bu durum parazitin sinir sisteminde sürekli, kontrolsüz bir uyarılmaya, sinirsel iletimin felç olmasına ve nihayetinde parazitin solunumunun durarak ölmesine (bakterisid ve parazitisid etki) neden olur.
Kwellada Losyon, parazitin hem canlı formlarını hem de yumurtalarını (ovosidal etki) imha edebilecek güçtedir. Deri yüzeyine sürüldüğünde sistemik dolaşıma (kana) karışma oranı %2'den daha azdır; emilen bu çok küçük miktar da karaciğerde hızla zararsız metabolitlere dönüştürülerek idrar yoluyla vücuttan atılır.
Kwellada Ne İşe Yarar ve Hangi Durumlarda Kullanılır?
Kwellada Losyon, insan vücudunda dış parazitlerin neden olduğu enfestasyonların (istilaların) ortadan kaldırılması amacıyla reçete edilir. İlacın klinik olarak birincil kullanım alanları şunlardır:- Uyuz (Sarcoptes scabiei) Tedavisi: Derinin üst tabakalarına yerleşerek tüneller açan, özellikle geceleri ve sıcakta artan şiddetli kaşıntıyla karakterize uyuz parazitinin ve yumurtalarının tamamen yok edilmesi.
- Bit Enfestasyonları: Vücut biti, saç biti veya kasık biti (Phthirus pubis) istilalarının ve bu parazitlerin bıraktığı sirkelerin temizlenmesi tedavisi.
Kwellada Yan Etkileri Nelerdir?
Kwellada Losyon, kana neredeyse hiç karışmadığı için sistemik (tüm vücudu etkileyen) yan etkilere yol açmaz. Ancak güçlü bir kimyasal bileşen olması nedeniyle uygulandığı cilt yüzeyinde yerel reaksiyonlar tetikleyebilir.Sık Görülen Yan Etkiler
- Losyonun sürüldüğü bölgelerde geçici yanma, batma, iğnelenme ve uyuşma hissi (özellikle uyuza bağlı olarak derinin tahriş olduğu, açık tünellerin bulunduğu alanlarda bu his daha yoğun olur).
- Ciltte kuruluk, pullanma, döküntü ve lokal kızarıklık (eritem).
- Kaşıntının Geçici Olarak Artması: İlaç parazitleri öldürürken, parazitlerin ölümüyle açığa çıkan proteinler ciltte geçici olarak alerjik reaksiyonu ve kaşıntıyı artırabilir. Bu durum tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez.
Ciddi ve Nadir Yan Etkiler
- Aşırı Duyarlılık ve Kontakt Dermatit: Permetrin maddesine karşı cildin şiddetli alerjik yanıt vermesi sonucu uygulama bölgesinde içi su dolu kabarcıklar (büller), aşırı şişlik (ödem) ve egzama benzeri ağır cilt lezyonlarının oluşması.
- Solunum yollarında hassasiyeti olan kişilerde, losyonun kokusunun solunmasına bağlı olarak gelişebilen geçici nefes darlığı veya hırıltılı solunum.
Kwellada Losyon Nasıl Kullanılır?
Uyuz tedavisinde Kwellada Losyon'un doğru uygulanması, parazitin tamamen temizlenmesi ve hastalığın tekrarlamaması için en kritik aşamadır. Tek bir hatalı uygulama parazitin hayatta kalmasına neden olur. Uygulama basamakları şu şekildedir:- Vücudun Hazırlanması: Uygulamadan önce hasta ılık bir banyo yapmalı ve kese/lif yardımıyla derideki tünellerin ağzını yumuşatmalıdır. Banyodan sonra vücut tamamen kurulanmalı ve cildin soğuması için 15-20 dakika beklenmelidir. Cilt sıcak veya nemliyken ilaç sürülürse, ilacın emilimi artarak sistemik yan etki riski doğar.
- Losyonun Sürülmesi: Losyon, çeneden itibaren aşağıya doğru tüm vücuda (boyun, göğüs, sırt, kollar, bacaklar, ayak tabanları, parmak araları, tırnak yatakları, koltuk altları ve genital bölge dahil) hiç boşluk kalmayacak şekilde masaj yapılarak iyice yedirilmelidir. Uyuz paraziti tırnak altlarına gizlenebileceği için tırnaklar kısa kesilmeli ve losyon buralara titizlikle sürülmelidir. Yetişkinlerde kafa derisi ve yüze (göz ve ağız çevresi hariç) genellikle sürülmesi gerekmez ancak bebeklerde ve yaşlılarda kafa derisine de uygulanmalıdır.
- Bekleme Süresi: Losyon sürüldükten sonra vücutta en az 8, en fazla 14 saat boyunca bekletilmelidir. Bu süre zarfında eller yıkanırsa, ellere losyon tekrar sürülmelidir. Bekleme süresi dolduğunda vücut bol ılık su ve sabunla yıkanarak ilaçtan tamamen arındırılmalıdır.
- Temizlik Protokolü: İlaç vücuttan yıkandığı an, son 1 hafta içinde kullanılmış olan tüm kıyafetler, yatak çarşafları, nevresimler ve havlular en az 60 derece sıcaklıkta yıkanmalı ve ütülenmelidir. Yıkanamayacak durumdaki büyük eşyalar (battaniye, mont, ayakkabı vb.) hava almayan plastik bir çöp poşetine konularak ağzı sıkıca bağlanmalı ve en az 7 gün boyunca bu poşette bekletilerek parazitlerin açlıktan ölmesi sağlanmalıdır.
Kwellada Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Kwellada Losyon tedavisi esnasında güvenliğin sağlanması adına şu klinik uyarılara dikkat edilmelidir:- Eş Zamanlı Aile Tedavisi: Uyuz insandan insana çok kolay bulaşan bir parazittir. Bu nedenle, aynı evde yaşayan veya yakın temasta bulunan tüm aile bireyleri, hiçbir kaşıntı şikayetleri olmasa bile kesinlikle aynı gün, aynı saatte Kwellada Losyon ile tedavi edilmelidir. Aksi takdirde, belirti göstermeyen bir birey paraziti diğerlerine tekrar bulaştırarak tedaviyi kısır döngüye sokar.
- Mukoza ve Göz Teması: Losyon kesinlikle gözlere, ağza, burun içine veya vajina içi gibi mukozal alanlara temas ettirilmemelidir. Yanlışlıkla temas etmesi halinde bölge derhal bol soğuk suyla yıkanmalıdır.
- Kaşıntının Devam Etmesi: Parazitler tamamen ölse bile, parazit kalıntılarının deride yarattığı alerjik reaksiyon nedeniyle kaşıntı 2 ila 4 hafta boyunca azalarak devam edebilir. Bu durum ilacın etki etmediği anlamına gelmez. Hekimler bu süreci rahatlatmak için ek olarak nemlendiriciler, kortizonlu kremler veya antihistaminik alerji hapları reçete edebilir. 4 haftadan uzun süren ve şiddetlenen kaşınmalarda canlı parazit varlığı tekrar sorgulanmalıdır.
- Gebelik ve Emzirme: Permetrin gebelik kategorisi B'dir. Hayvan çalışmalarında fetüse zarar verdiğine dair bir kanıt bulunmamıştır. Hamilelerde uyuz tedavisinde güvenle kullanılabilecek ilk seçeneklerden biridir, ancak mutlak doktor kontrolünde uygulanmalıdır. Anne sütüne geçip geçmediği bilinmemektedir; bu nedenle emziren anneler ilacı sürdükten sonra bekleme süresi boyunca bebeği emzirmemeli, yıkandıktan sonra meme başını iyice temizleyerek emzirmeye devam etmelidir.
Kwellada Hangi İlaçlarla Birlikte Kullanılmaz?
Kwellada haricen (cilde) uygulanan bir losyon olduğu için sistemik ilaçlarla (ağızdan alınan haplar vb.) bilinen bir etkileşimi yoktur. Ancak deri üzerinde başka topikal ajanlarla etkileşime girebilir:- Kortikosteroidli (Kortizonlu) Kremler: Ciltteki kaşıntıyı azaltmak için sürülen kortizonlu kremler, bağışıklık yanıtını lokal olarak baskılayarak cildin parazitlerle mücadelesini zayıflatabilir. Kortizonlu kremler, Kwellada tedavisinden önce sürülmemelidir; permetrin paraziti öldürüp vücuttan temizlendikten sonra gelişen kalıntı kaşıntılar için kullanılmalıdır.
- Diğer Topikal İlaçlar ve Kozmetikler: Cilde sürülen diğer akne kremleri, losyonlar veya vücut yağları, permetrinin deri üzerindeki dağılımını ve emilim oranını değiştirebileceğinden Kwellada ile aynı anda cilde sürülmemelidir.
Kimler Kwellada Kullanamaz?
Aşağıdaki durumlara sahip olan kişilerin Kwellada Losyon kullanması kontrendikedir:- Permetrin maddesine, piroidlere, pi retinlere veya ilacın formülündeki yardımcı maddelerden herhangi birine karşı aşırı duyarlılığı (alerjisi) olanlar.
- 2 Aylıktan Küçük Bebekler: Süt çocuklarında ve 2 aylıktan küçük bebeklerde güvenlik ve etkinliğine dair klinik veriler yetersizdir. Bebeklerde emilim riski yüksek olduğundan doktor onayı olmadan asla kullanılmamalıdır.
- Açık yara, enfekte olmuş derin cilt kesikleri veya ağır yanık alanlarının bulunduğu deri yüzeyleri (bu bölgelerden kana ilaç geçişi çok yüksek olur).
