Rahim duvarı kalınlaşması zamansız kanamalara, ağır ve anormal kanamalara, uzun süre kanamalara ve kansere neden olabilir.

Ağır veya anormal kanama, menopozdan sonra vajinal kanama, ağrılı kramp (dismenore), ağrılı idrara çıkma (dizüri), ağrılı ilişki (disparoni), pelvik ağrısı, olağandışı vajinal akıntı, sıklıkla kaçırılan adet dönemleri gibi durumlarda mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Yaşam tarzında yapılacak bazı değişiklikler, rahim duvarı kalınlaşma riskini düşürebilir.

Yapılacaklar şu şekildedir:

• Menopozdan sonra hormon tedavisi alanların östrojen ile birlikte progesteron kullanması
• Doğum kontrol hapı kullanılması
• Sigara kullanımının bırakılması
• İdeal kilo dengesinin korunması
• Sağlıklı beslenmek
• Endokrin bozucu diyetlerden kaçınmak

Rahim duvarındaki her tür kalınlaşma, hastada kansızlığa neden olabilecek anormal ve ağır kanamalara sebep olabilir. Bununla birlikte tedavi edilmeyen atipik endometriyal hiperplazi kansere dönüşebilir.

Endometriyal veya rahim kanseri, tedavi edilmemiş basit atipik endometriyal hiperplazisi olan kadınların yaklaşık yüzde 8’inde, tedavi almayan karmaşık atipik endometriyal hiperplazisi olan kadınların ise yaklaşık yüzde 30'unda görülür.

Endometrial hiperplazi yani rahim duvarı kalınlaşması nadir görülür. 100 bin kadının yaklaşık 133’ünü etkiler.

Endometrial hiperplazi, kişide adet düzensizlikleri, aşırı adet kanamaları ve menopoz sonrası kanama gibi belirtilere yol açan bir durumdur. Endometrial hiperplazi tedavi edilmediği durumda, zaman içerisinde rahim kanseri riskini artırabilir. Tedavisi ise genellikle hormon tedavileri veya cerrahi müdahaleleri içerebilir.

Proliferatif endometrium, adet döngüsünün ilk aşamasında görülen endometriumun kalınlaşma süreci olarak bilinir. Bu süreçte östrojen hormonu etkisiyle endometrium hücreleri çoğalarak dokunun kalınlaşmasına neden olur. Proliferatif endometrium, genellikle adet döngüsünün ortasında oluşarak ovülasyon öncesi dönemle ilişkili olarak kabul edilir.

Endometrium kalınlığı, kişinin adet döngüsüne ve yaşına bağlı değişiklik gösterir. Adet döngüsünün ilk aşamasında endometrium yaklaşık 5-7 mm kalınlığındadır. Ovülasyon döneminde ise 8-14 mm arasında bir kalınlık normal olarak kabul edilir. Menopoz dönemi sonrasında ise kadınlarda, endometrium kalınlığı genellikle 4 mm'den daha ince olmalıdır.

Endometrium, rahmin iç bölgesini kaplayan mukoza tabakasıdır. He ay hormona değişikliklere bağlı olarak kalınlaşan bu yapı, döllenme gerçekleştiği durumda embriyo için uygun bir ortam sağlar.

Rahim duvarı kalınlaşmasının tedavisi iki şekilde yapılır. Bunlar hormon tedavisi veya ameliyattır. Yapılacak tedavi; atipik hücrelerin bulunmasına, menopoza girilmesine, kişinin gelecekteki hamilelik planlarına ve aile öyküsüne göre farklılık gösterir.

Atipi olmayan basit hiperplazi durumuda sentetik bir progesteron formu olan progestin hap şeklinde, enjeksiyon ile veya rahim içi araç şeklinde hormon tedavisi olarak uygulanır.

Atipik hiperplazi durumunda ise yüksek kanser riski altında olanlara histerektomi ile rahim çıkarma ameliyatı önerilir. Bu ameliyat kanser riskini azaltır ancak, sonraki süreçte hamile kalmayı engeller. Eğer hasta menopoza girdiyse, hamilelik planlamıyorsa veya yüksek kanser riskine sahipse histerektomi seçeneği uygulanabilir.

Anormal vajinal kanamaya farklı durumlar sebep olabilmektedir. Rahim duvarı kalınlaşmasının tanısının konulması için doktorunuz tarafından ultrason, biyopsi ve histeroskopi yapılması istenebilir.

Ultrason: Transvajinal ultrason ile rahmin astarının kalın olup olmadığına bakılır.

Biyopsi: Bir endometriyal biyopsi, doku örneklerini rahim astarından çıkarır. Biyopsi ile alınan parça patalojik incelemeye gönderilir ve kanser varlığına bakılır.

Histeroskopi: Histeroskopi ile rahim ağzı ve rahim içi incelenebilir. İnce ışıklı bir alet olan histeroskopi ile endometriyal boşluk içindeki anormallikler görülebilir ve şüpheli alanlardan biyopsi alınabilir.

Endometriyal hiperplazi olarak bilinen rahim duvarı kalınlaşması, rahim astarındaki hücre değişikliklerinin türlerine göre iki sınıfa ayrılır.

Atipi olmayan (atipisiz) basit endometriyal hiperplazi: Bu tipte meydana gelen kalınlaşma, kanser olma olasılığı olmayan normal görünümlü hücrelere sahiptir. Bu tip herhangi bir olağandışı hücre içermez. Bu durumun takibi önem taşır.

Atipik endometriyal hiperplazi: Bu tip anormal hücrelerin aşırı büyümesi ile kendini gösterirken aynı zamanda kanser öncesi olarak kabul edilir. Tedavi edilmediğinde endometriyal veya rahim kanserine çevirme ihtimali artar.

Kişinin hangi tip rahim duvarı kalınlaşmasına sahip olduğunu bilmesi kanser riskini azaltırken, en etkili tedavi yöntemini seçme şansını da artırır.

Rahim duvarı kalınlaşması yani endometrium kalınlaşması, kronik hastalıklar, hormonal bozukluklar ve bazı sağlık sorunları nedeniyle gelişebilir. Genetik faktörler de bu noktada önemlidir ve rahim duvarı kalınlaşmasında risk faktörü olarak kabul edilir.

Rahim duvarı kalınlaşması için risk faktörleri şunları içerir:

• 35 yaşın üzerinde olmak
• Erken adet görmek
• Menopoza geç girmek
• Diyabet (şeker), tiroid hastalığı veya safra kesesi hastalığı gibi diğer sağlık sorunlarının bulunması
• Ailede yumurtalık, rahim ve kolon kanseri hikayesinin olması
• Bazı meme kanseri tedavileri (Tamoksifen kullanımı)
• Hiç hamile kalmamış olmak
• Obezite
• Polikistik over sendromu (PCOS).
• Sigara kullanmak
• Düzensiz adet veya adet görmeme durumu

Endometrial hiperplazi olarak da bilinen rahim duvarı kalınlaşması, endometriumun yani rahim iç duvarının normal boyutların üzerinde düzensiz olarak kalınlaşmasıdır. En önemli nedeni östrojen ve progesteron hormonlarındaki dengesizliktir.

Kadınların adet döngüsü östrojen ve progesteron hormonlarına dayanır. Östrojen rahim zarındaki hücrelerin büyümesine yardımcı olur. Yumurtlama sırasında östrojen rahimi kalınlaştırırken, progesteron rahmi hamileliğe hazırlar.

Hamilelik gerçekleşmediğinde progesteron seviyesi düşer ve rahimde iç tabakanın dökülmesi olarak bilinen adet durumunu tetikler. Bu adet dönemini başlatır ve adet döngüsü yeniden başlar. Östrojen ve progesteron hormonları uyumlu olduğunda herhangi bir sorun yaşanmaz. Ancak hormonların dengesiz olması bazı sorunlara neden olur.

Rahim duvarı kalınlaşması olan kadınlar çok fazla östrojen üretirken, yeterli progesteronu üretemez. Yani çok fazla östrojene sahip olmak; ancak bununla birlikte yeterli progesterona sahip olamamak rahim iç tabakasının dökülmesini engeller ve aşırı hücre büyümesine yol açarak rahim iç tabakasının büyümesine ve kalınlaşmasına neden olur.

Endometrium kalınlaşması şu nedenlerle görülebilir:

• Bunula birlikte hormonal dengesizliğin aşağıdaki gibi farklı nedenleri de olabilir:
• Aşırı kilo yani obezitenin östrojen seviyesinin yükselmesine katkıda bulunması
• Menopoza girilmesi ile birlikte progesteron üretiminin durması,
• Perimenopozda olunması yani yumurtlamanın düzenli olarak gerçekleşmemesi
• Menopoz sonrası hormon replasman tedavisi alınması
• Düzensiz bir adet döngüsünün veya polikistik over sendromunun varlığı
• Östrojeni taklit eden ilaçlar kullanılması

Rahim duvarı kalınlaşmasının belirtileri arasında; iki adet dönemi arasının 21 günden az olması, alışılmadık derecede uzun adet periyotları, ağır adet kanaması ve menopoz sonrası kanama yer almaktadır.

Endometrium kalınlaşması olarak da isimlendirilen bu durum endometrium tabakasının normalden fazla kalınlaşmasına bağlı olarak görülür.

Çeşitli sağlık sorunlarının haberici olarak rahim duvarı kalınlaşması şu belirtileri verebilir:

• Düzensiz adet kanamaları
• Ağrılı adet (dismenore)
• Menopoz sonrası kanama
• Ağrılı cinsel ilişki
• Aşağı karın bölgesinde ağrı veya baskı hissi
• Sık idrara çıkma veya kabızlık

Tıbbi adı endometrial hiperplazi olan rahim duvarı kalınlaşması, rahim iç yüzünü (endotel) kaplayan hücre tabakası olan endometrium dokusunun bazı sebeplerle kalınlaşmasıdır. Rahim duvarı kalınlaşmasında, rahim duvarı kalınlığı normal ölçüleri aşar veya farklı yaş gruplarına göre asimetrik hale gelir.

Rahim duvarındaki her kalınlaşma kanser olmasa da bazen rahim kanserinin habercisi olabilir ve kanser geliştirme riskini artırır. Belirtileri, ağır geçen adet dönemleri, menopoz sonrası aşırı kanama ve kanamaya bağlı anemidir.

Endometrium, rahmin iç tabakasını kaplayan dokudur. Bu özel tabakla adet döngüsünde değişiklik gösterebilir ve hamilelik tespitinde önemli bir role sahiptir.

Mukozal bir tabaka olan endometrium, içerisinde kan damarları, hücreler ve bezler yer alır. Adet döngünün başında ince bir tabaka olan endometrium, döngünün ilerlemesiyle beraber kalınlaşabilir.

Endometriumun en temel görevi, embriyonun rahme yerleşmesi için uygun bir ortam sağlamasıdır. Yumurtanın döllenmesi sonrasında rahme yerleşerek gelişmeye başlar. Endometrium dokusu bu yerleşmeye zemin hazırlayarak destek olur.

Endometrium kalınlaşması ya da oluşan anormal değişiklikler sağlık sorunlarına işaret eden durumlardandır. Bu durum genellikle adet düzensizlikleri, kısırlık veya ağrılı adetler gibi belirtilerle kendini gösterir.

HPV cinsel yolla bulaşan bir virüs olup, rahim ağzı kanseri oluşmasına neden olabilir. Rahim ağzı kanseri tanısı konmuş kadınların %95’inden fazlasında görülen HPV (Human papilloma virus) genital bölgeyi enfekte eden ve temas yolu ile yayılan bir virüstür.

Özellikle kadınlarda daha sık olmak üzere cinsel bölgede siğillere, rahim ağzı, dış genital bölge ve üreme yollarında kansere sebep olur. HPV virüsü oldukça sinsidir ve aylarca hiçbir belirti göstermeden yayılmaya devam edebilir. Virüsün belirtilerine, bulaşma olduktan birkaç ay veya yıl sonra rastlandığı durumlar “sessiz enfeksiyon” olarak adlandırılır.

HPV virüsü kadın ve erkekte genital siğiller, kadınlarda rahim ağzı kanserinin yanı sıra, erkeklerde de penis kanserine neden olabilir. Ciddiye alınması gereken bir enfeksiyon olan HPV bazı kişilerin bağışıklık sistemi tarafından kontrol altına alınabilir.

Bağışıklık sistemi tarafından etkisiz hale getirilemeyen bir virüsün de, yıllarca hiçbir belirti vermeden varlığını koruyabileceğini unutmamak gerekir. Hiçbir şikayet olmadan, kişi yıllarca enfeksiyonu taşıyabilir. Bu durum, hastalığın yayılmasına engel olmadığı gibi, virüs ilişki sırasında bulaşmaya devam edebilir.

HPV virüsü tipleri rahim ağzı kanserine neden olma olasılığına göre risk gruplarına ayrılmıştır. Daha çok siğile yol açan tipler, rahim ağzı kanseri açısından düşük risk grubunda olan türdendir. Dolayısıyla her genital siğil rahim ağzı kanserine dönüşecek diye bir durum söz konusu değildir.

Smear testi, vajinada olabilecek değişiklikleri kansere dönüşmeden tespit etmek amacıyla yapılmaktadır. Böylelikle kadın kanser aşamasına gelmeden kolaylıkla tedavi imkanına kavuşabilir. Kadınlar, kadın doğum hastalıkları uzmanlarının belirlediği rutinde smear testi yaptırması gerekebilir.

Genellikle 50 yaş civarında menopoz döneminde ortaya çıkan rahim ağzı kanseri, son zamanlarda genç kadınlarda da görülmektedir. Kadınlarda sık görülen kanser sıralamasında meme kanseri ilk sırada yer almasına rağmen, yaşamı tehdit edici özelliği nedeniyle rahim ağzı kanseri, meme kanserinin önüne geçebilmektedir.

Rahim ağzı kanserinin belirtileri hastalığın ileri safhalarında ortaya çıkmaktadır. İlerlemiş evrelerde muayene esnasında tümör görülebilir. Rahim ağzı kanseri ilerledikçe idrar problemleri, defekasyon dediğimiz büyük abdeste çıkma zorlukları ve bacak ağrıları görülebilmektedir.

Elle muayene sırasında, doktor iki parmağını vajina içerisine, diğer elini de karnın alt kısmına yerleştirir. Bu şekilde organlar ve ele gelen herhangi bir kitle olup olmadığı hissedilebilir.

Rahim ağzı kanseri, sırt ağrısı, bacak ağrısı, pelvik ağrı, kemik ağrısı gibi belirtilerle ortaya çıkabilir. Ayrıca, karnın alt bölgesinde ağrı ve bası hissi, cinsel ilişki sırasında ağrı, kilo kaybı durumları da görülebilmektedir.

Serviks kanserinin ilk belirtileri arasında kanlı akıntı, cinsel ilişki sonrası kanama ve düzensiz adet kanaması gibi semptomlar görülebilmektedir.

Rahim ağzı kanserine neden olan en büyük faktör HPV’dir. Hastaların %99.7’sinde bu virüs saptanmıştır. Rahim ağzı kanseri bulaşıcı olmasa da HPV cinsel yolla bulaşan en yaygın virüstür. Genital bölgesinde siğil olan kişiler ile cinsel temas sonrası %60 gibi yüksek oranda bulaşıcılık söz konusudur.

HPV çok büyük oranda cinsel yolla; çok düşük oranlarda ise el ile temas, tuvalet ve kişisel hijyen malzemeleri ile bulaşabilmektedir. Birden fazla partner, HPV bulaşıcılığı acısından yüksek risk taşımaktadır.