Uygulamayı yükle
How to install the app on iOS

Follow along with the video below to see how to install our site as a web app on your home screen.

Not: This feature may not be available in some browsers.

Hipotiroidizm nedir?

Tiroid bezinin yeterli tiroid hormonu üretememesi durumu olan hipotiroidizm, tiroid bezinin yetersiz ya da az çalışmasıdır. Birincil hipotiroidizm'de tiroid bezi yeterli tiroid hormonu üretemez. Merkezi yani ikincil hipotiroidizm'de ise tiroid bezi normal çalışır fakat hipofiz bezi veya hipotalamus fonksiyonundaki bozukluk üretimi engeller.

Hipotiroidide Dikkat Edilmesi Gereken Vitamin ve Mineraller

Tiroidi yüksek olanlar, besin tüketiminde bazı vitamin ve mineralleri içeren besinlere de dikkat etmelidir. D vitamini, birçok otoimmün tiroid rahatsızlıklarında etkisi olan bir vitamin grubudur. Özellikle hipotiroidizm hastalığında tiroid hormonu fonksiyonuna müdahale ettiği için düzenli miktarda alınmalıdır. Söz konusu olan vitamin en fazla güneşte bulunsa da besin ve takviyelerle de desteklenmelidir. Bunun için yağlı balıklar, yumurta, mantar ve süt ürünleri uygun miktarda tüketilmelidir. D vitamini takviyeleri gerekli durumlarda tiroid hormonu seviyesine göre doktor kontrolünde kullanılmalıdır.

Hipotiroizm hastalarında B12 eksikliği yaygın olarak görülür ve vitamini destekleyen besinler tüketilmelidir. Kepekli tahıllar, et ve protein içeren doğal ürünlerin düzenli miktarda vücuda alınması gerekir. Vücuttaki vitamin ve tiroid hormonu düzeyine göre doktor B ve B12 takviyelerini de önerebilir. Hipotiroid semptomlarını iyileştiren diğer mineral türü, magnezyumdur. Magnezyum içeren ıspanak ve pazı gibi koyu yeşil yapraklı sebzelerle birlikte baklagiller tüketmek mümkündür. Bununla birlikte avokado, susam, kinoa ve badem gibi sağlıklı yağlı besinler de tercih edilebilir.

Tiroidi az çalışanlar için en gerekli minerallerden olan selenyum, tiroid üretimini ve metabolizmasını destekler. Yapılan bir araştırmaya göre tiroid peroksidaza karşı antikor seviyelerini azaltma potansiyeli olan selenyum, ilgili hormon fonksiyonlarını düzenler. Kuzu eti, sığır eti, karides ve ton balığı gibi et ürünlerinde yüksek seviyede olan bu minerali besinlerle almak mümkündür.

Hipotiroidi Beslenme Neden Yapılır?

Hipotiroidi beslenme, hipotiroidizm hastalığından kaynaklı meydana gelen semptomların hafifletilmesi ve hastaların günlük hayat kalitelerini artırmaları için yapılır. Tiroid fonksiyonlarını destekleyen bazı besinler, hormon seviyelerini dengeler. Tirod bezlerinin sağlıklı şekilde çalışmasını sağlayan diyet, tedaviden daha iyi yanıt almak amacıyla da uygulanır. Vücudun metabolizma ve enerji sistemini olumsuz yönde etkileyen hipotiroizm için uygun besin alımı önemlidir. Söz konusu olan diyetle hastanın kilo kontrolü sağlanır, bağışıklık sistemi güçlendirilir ve iltihaplanma seviyesi azaltılır. Bu nedenle tedavinin yanı sıra hipotiroid beslenme şeklini benimsemek gerekir.

Hipotiroidi için kaçınılması gereken besinler nelerdir? ​

Hipotiroidi rahatsızlığında goitrojen, gluten ve işlenmiş gıdalardan olabildiğince kaçınmak önemlidir. Söz konusu olan hastalığa sahip kişilerde tiroid hormonu az üretildiği için metabolizma sistemi yavaştır. Buna bağlı olarak kilo problemlerinin ortaya çıkma olasılığı yüksektir.

Tiroid sağlığına müdahale eden ve hipertiroidi yasak yiyecekler arasında şunlar yer alır:
  • Lahana
  • Brüksel lahanası
  • Edamame
  • Tofu
  • Fast food türevleri (kek, pasta, kızartma, donut, sosisli sandviç, kurabiye)
  • Karnabahar
  • Soda
  • Yulaf, buğday ve çavdar gibi gluten oranı yüksek besinler
  • Soya sütü
  • Soya sosu
Yukarıdakilerin yanı sıra bazı besinler, hipotiridi rahatsızlığında kullanılan ilaçların emilimini azaltabilir. Hipotiroide iyi gelmeyen yiyecekler arasında iyot oranı yüksek ve soya bazlı yiyecekler yer alır. Bununla birlikte lifli barlar, kepekli gevrekler ve lifli besinlerden de mümkün mertebede kaçınmak gerekir. Ayrıca demir, süt ve kalsiyum takviyelerinin de doktor kontrolünde dikkatli bir şekilde kullanılması önemli bir husustur.

Hipotiroidi hastaları neler tüketmelidir? ​

Hipotiroidi hastaları tiroid fonksiyonlarını destekleyen, vücut ağırlığını normal düzeyde tutan ve hipotiroidi semptomlarını azaltan besinler tüketmelidir. Bazı gıdaların yeteri düzeyde tüketilmemesi, hastalığın belirtilerini artırabilir ve şiddetlendirebilir. Tiroid hastaları beslenme sürecinde aşağıdakiler yer almalıdır:

İyot ​

Tiroid hormon üretiminde başlıca görev alan iyot, hipotiroidi beslenme programında vücuda dengeli miktarda alınması gereken mineraldir.

Bu besin grubunda yer alan yiyecekler aşağıdaki gibidir:
  • Deniz yosunları
  • İyotlu tuz
  • Balık çeşitleri ve kabuklu deniz mahsülleri

Selenyum ​

Tiroid hormonu fonksiyonunun sürdürülmesine yardım eden selenyum, otoimmün tiroid hastalığının gelişme riskini azaltır. Bununla birlikte hipotiroidi rahatsızlığı semptomlarını azaltmada görev üstlenir.

Hipotiroidi beslenme programında tüketilmesi önerilen selenyum içeren gıdalar şunlardır:
  • Brezilya fındığı
  • Tavuk, balık ve hindi eti
  • Bezelye
  • Ispanak
  • Ayçiçeği çekirdeği, fındık ve ceviz gibi yağlı tohumlar
  • Mantarlar
  • Sardalya ve ton balığı
  • Yumurta
  • Tahıl ürünleri

Çinko ​

Tiroid bezinin düzenli çalışmasına katkıda bulunan çinko eksikliğinde hipotiroidizm semptomları şiddetlendirebilir.

Hipotiroidide tüketilmesi önerilen çinko içerikli besinler şunlardır:
  • Tavuk
  • Yumurta
  • Peynir
  • Badem
  • Ispanak
  • Fındık
  • Kinoa
  • Kırmızı et

Omega-3 yağ asitleri ​

Hipotiroidi beslenme, omega-3 yağ asitleri içeren gıdaları da kapsar. Yapılan araştırmalara göre bu besin grubunun hipotiroizmde iltihaplanma ve kalp rahatsızlığı risklerini önlediği görülür.

Bağışıklık sistemini de güçlendirmeye yarayan omega-3 yağ asitleri şu besinlerde bulunur:
  • Somon
  • Alabalık
  • Sardalya
  • Chia
  • Ceviz
  • Kenevir tohumu

Taze Meyve ve Sebzeler ​

Tiroid diyeti yaparken bazı taze meyve ve sebzeleri tüketmek fayda sağlar. Özellikle antioksidan bakımından zengin olan yaban mersini, kiraz ve biber besleyici gıdalardır. Aynı zamanda tatlı patates, domates, çilek ve nar gibi yiyecekler de kilo kontrolünü sağlamada destek olur.

Hipotiroidi Beslenme Nedir?

Hipotiroidi beslenme, hipotiroidi olarak adlandırılan hormonal hastalıkta uygulanan bir diyettir. Tiroid fonksiyonlarının desteklenmesine yönelik olan bu beslenme şekli, tedaviyle birlikte uygulanır ve iyileşme sürecine yardım eder. Gluten, işlenmiş ve guatrojenik gıdalar, hastaların kaçınmaları gereken besin gruplarıdır. Bağışıklık sistemini ve iltihaplanmayı tetikleyecek yiyecekler yerine hücre onarımı ve metabolizmayı desteleyecek besinler tercih edilmelidir. Dengeli bir hipotiroidi beslenmesiyle hastalığın semptomlarını ve ilaçların yan etkilerini azaltmak mümkündür.

Hipotiroidi Tedavisi Nasıl Yapılır?

Hipotiroidi tedavisi eğer hastalık haşimato nedeniyle ortaya çıkmış ise tiroid bezi yıllar içerisinde tahrip olduğu için tiroidin salgılamadığı hormonu yerine koymak gerekir. Bu tedavi ömür boyu sürebilir ve hormon replasman yöntemiyle birlikte hormon ilaçları kullanılarak kontrol altına alınmaya çalışılır.

Tiroidin az çalışması durumunda verilen hormon takviyesi ilaçlar tablet şeklinde kullanılmaktadır. Bu tabletler mutlaka doktor kontrolünde alınmalıdır. Sabah aç karnına, kahvaltıdan en az 30 dakika önce ve tek başına içilmelidir. Bu ilaçların; demir ilaçları, mide ilaçları, kalsiyum tabletleri ile birlikte veya yemekle alınması sonucu bağırsaklardan emilimi bozulur ve etki gösteremezler.

Tiroid ilaçlarının çoğu gebelikte de kullanılabilmektedir. Gebelik öncesi bu ilaçların dozlarının ayarlaması ve bazı durumlarda ilaç değişikliği yapılması gerekebilir. Tiroid hastası anne adaylarının bu dönemde hem gebelik ihtimalinin daha yüksek olması hem de gebeliğin doğuma kadar sağlıklı devam etmesi için endokrinoloji uzmanına başvurmaları faydalı olacaktır. Bebeğin sağlıklı vücut ve zeka gelişimi için gerekli ideal tiroit hormon değerleri, gebelerde gebe olmayanlardan farklıdır. Bu nedenle gebelik boyunca da muayene ve tetkiklerle tiroid ilaçlarının doz ayarının yapılması anne ve bebek için en doğrusudur.

Bazı tiroid hastalıklarında (Sessiz lenfositik tiroidit , Subakut tiroidit gibi) tiroid bezi kalıcı olarak tahrip olmadığı için oluşan hastalık geçicidir dolayısıyla hipotiroidi de geçici olabilir. Hipotiroidi sık görülen ve tanısının ucuz ve hassas, tedavisinin de kolay olması nedeniyle herhangi bir şikayet beklemeden de 30 yaşından itibaren 5 yılda bir, 55 yaşından sonra iki yılda bir TSH testi ölçümü önerilmektedir.

Hipotiroidi Nasıl Teşhis Edilir?

Tiroid bezi hormonlarının yeterli salgılanıp salgılanmadığı ve hipotiroid hastalığı teşhisi için T3, T4 ve hipofiz bezi tarafından salgılanan TSH hormonu testinden faydalanılır.

Tiroid bezine karşı üretilen antikorlar (AntiTiroglobülin, AntiTPO) ve tiroid ultrasonografisi de yardımcı tanı testleridir. Dünyada ve ülkemizde tarama testi olarak kullanılan TSH testinin anormal olması durumunda diğer yardımcı testlere başvurulur. TSH testinin litre başına 0.5- 4 mIU/L’den fazla olması hipotiroidi işareti olarak sayılır.

Hipotiroidi Belirtileri Nelerdir?

Hipotiroidi için yaygın belirtiler, aşırı yorgunluk, halsizlik, üşüme, titreme, kolay kilo alımı, depresyon, cilt kuruluğu, ellerde karıncalanma ve uyuşma, kabızlık, depresyon, soğuğa karşı hassasiyet ve saç dökülmesidir.

Metabolizmanın yavaşlamasına neden olan hipotiroidi belirtileri şunlardır:
  • Aşırı yorgunluk, halsizlik
  • Üşümeyle birlikte titreme
  • Beklenmedik ve kolay kilo alımı
  • Soğuğa karşı hassasiyet
  • Depresyon
  • Cilt kuruluğu
  • Metabolizmanın yavaşlaması
  • Ellerde karıncalanma ve uyuşma
  • Saçların incelmesi veya dökülmesi
  • Kabızlık
  • Ses kısıklığı
  • Kandaki kolesterol düzeyinin yükselmesi
  • Libido düşüklüğü
  • Yüzde fiziksel değişimler
  • Beyin bulanıklığı
  • Adet düzensizliği
  • Kansızlık ve B12 eksikliği

Aşırı yorgunluk, halsizlik​

Tiroid bezinin az çalışması durumu olan hipotiroidi, vücudun metabolizmasını yavaşlatır ve bu durum da genellikle halsizlik, uyuşukluk ve yorgunluk gibi birçok semptom ve komplikasyona neden olur.

Üşümeyle birlikte titreme​

Yorgunluk ve halsizlikte olduğu gibi hipotiroidizme bağlı olarak metabolizmanın yavaşlaması vücut ısısını düşürür. Vücut ısısının düşmesiyle birlikte kişi sıcak havalarda bile üşüyüp titreyebilir.

Beklenmedik ve kolay kilo alımı​

Hipotiroidi hastalığı, tiroid bezinin az çalışmasıyla birlikte metabolizmayı yavaşlatır. Metabolizmanın yavaşlamasıyla birlikte kişi kolay bir şekilde kilo alır. Hipotiroid hastalığının şiddetli olduğu durumlarda ise kişinin çok daha fazla kilo aldığı görülebilir.

Depresyon​

Tiroid bezinin az çalışması kişide depresif ruh hali yaratabilir. Hipotiroidi ile birlikte kişinin enerji seviyesi düşeceği için bu durumun ruh haline de yansıması olarak kişi depresyonda hisseder.

Cilt kuruluğu​

Hipotiroidizmin fiziksel belirtileri arasında cilt kuruluğu yer alır. Çoğu zaman bu cilt kuruluğu, tiroid bezinin az çalışmasının sonucu olan terlemenin azalmasından kaynaklanır.

Saç ve kaşlarda dökülme​

Şiddetli veya uzun süreli hipotiroidizm saç ve kaşlarda dökülmeye meydana getirebilir ancak bu durum geçici bir komplikasyon olarak kabul edilir ve düzenli tedaviyle iyileşebilir.

Ellerde karıncalanma ve uyuşma​

Özellikle şiddetli ve tedavi edilmeyen hipotiroidizm, kol ve bacaklardaki sinirlere baskı uygulayan sıvı birikmesine neden olarak sinirlerin hasar gördüğü bölgelerde karıncalanma, ağrı ve uyuşukluğa yol açabilir.

Hipotiroidi Çeşitleri Nelerdir?

Kendi içinde birtakım türlere ayrılan hipotiroidinin yaygın görülen çeşidi haşimato hastalığıdır. Bunlarla birlikte tiroid bezinin yeteri kadar tiroid hormonu üretememesi durumu primer hipotiroididir. Hipotiroidinin bu çeşidinde tiroid bezinin fonksiyonlarını kontrol eden vücudun diğer kısımlarında herhangi bir sorun görülmez.

Tiroid bezi fonksiyonlarını kontrol eden hipofiz veya hipotalamus gibi beyin kaynaklı hipotiroidilere ise sekonder ve tersiyer hipotiroidi denir. Bunlar, hipotiroidinin az rastlanan çeşitleridir.

Hipotiroidi çeşitleri şöyle açıklanabilir:

Primer hipotiroidi: Tiroid bezi yetersizliğinden kaynaklanan nedenlere bağlı olarak çıkan hipotiroidi çeşididir.

Sekonder hipotiroidi: TSH yetersizliğine bağlı olarak meydana gelen hipotiroidi türüne sekonder hipotiroidi adı verilir.

Tersiyer hipotiroidi: Kandaki TRH yetersizliğine bağlı hipotiroidi türü tersiyor hipotiroididir.

Primer hipotiroidi ise yine TSH değerlerine bağlı şekilde tanısı konan bir hipotiroidi çeşididir.

Hipotiroidi Neden Olur?

Hipotiroid hastalığına birtakım olgular neden olabilir ancak hipotiroidin temel sebeplerinin başında tiroid bezinin vücudun ihtiyaçlarını gidermeye yönelik ihtiyaç duyulan tiroid hormonunu üretememesi gelir. Bununla birlikte yine hipotiroid nedenlerinin başında bağışıklık sisteminin tiroid hormonuna saldırması gelir. Otoimmün bir durum olarak açıklanan bu sebebin temel faktörü ise haşimato hastalığıdır.

Diğer yandan hipotiroidi nedenleri arasında iyot eksikliği, hipertiroidizm tedavisi ve genetik faktörler gösterilir.

Hipotiroidi nedenleri genel olarak şu bağlamda sıralanabilir:
  • Az sayıda tiroid hormonu üretilmesi
  • Otoimmun bir hastalık olan haşimato
  • Tiroidit (tiroid bezi iltihaplanması)
  • İyot eksikliği
  • Hipertiroidizm tedavisi
  • Genetik
  • Bazı ilaçlar
  • Hipofiz bozukluğu
  • Gebelik

Hipotiroidi Nedir?

Hipotiroidi, tiroid bezinin yeterli çalışmasığı anlamına gelir ve bu durum vücudun ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek kadar tiroid hormonu üretilmemesine neden olur. Metabolizmanın yavaşlamasına neden olan ve tüm vücudu etkileyen hipotiroidi oldukça yaygın görülen bir tiroid hastalığıdır.

Her yaş ve cinsiyetten insanı etkileyebilen hipotiroidi hastalığı, özellikle 60 yaşın üzerindeki kadınlar arasında yaygın bir durumdur. Kadınların menopozdan sonra hipotiroidizme yakalanma olasılığı genellikle erken dönemlerine göre daha yüksek olarak kabul edilir.

Yaygın hipotiroidi belirtileri arasında kişinin kendini aşırı yorgun hissetmesi, beklenmedik kilo alımı ve soğuğa karşı dayanıksızlık yer alır. Belirtilerin ortaya çıkmasının ardından hipotiroidi, tiroid bezinin yeterince çalışıp çalışmadığı beynin “hipofiz” adı verilen bölümünden salgılanan TSH hormonu değerleri ile belirlenir. Bu değer için de kişiye TSH testi yapılır.

TSH, tiroid bezinde hormon üreten yapıları uyararak daha fazla üretilip kana karışmasını sağlar. Tiroid bezi normalden az çalıştığında hipofizden TSH’nin kana verilmesi de artar. Gerekli miktarda tiroid hormonu salgılanamadığında hipotiroidi durumu gerçekleşir ve dokulara yeterince tiroid hormonu salgılanamaz ve bunun sonucunda da metabolizma doğal olarak yavaşlar.

Hipotiroidi bebeklerde ve çocuklarda, büyümede ve gelişmede geriliğe neden olabilir. Eğer tedavide geç kalınırsa hipotiroidinin neden olduğu zeka geriliğinin düzelme şansı çok azalır. Yetişkin bireylerde ise vücutta ve metabolizmada genel bir yavaşlama söz konusu olur. Ancak erişkin bireylerdeki hipotiroidi belirtileri tiroid hormonu tedavisi ile büyük oranda düzelir.

TSH testi ile varlığı kesinleşen hipotiroidi tedavisi için genellikle hormon replasman yöntemine ve hormon ilaçlarına başvurulur.

Tehlikeli Oyunlar Kitabının Özeti

Tehlikeli-Oyunlar-kitabının-Ozeti-arguntc.webp
Tehlikeli Oyunlar Kitabının Özeti
"Bütün oyuncular, provaya gelmeden önce yaşadıkları maceraların izlerini taşıyorlardı. İyi ezberleyemedikleri rollerini oynarken de ayrıca özel bir yaşantıları vardı. Ben bu geçişleri bir türlü sezemiyordum, benim hayatım sürekli bir oyundan ibaretti."

Hikmet Benol'n gözünden yazılmış Tehlikeli Oyunlar, her okunduğunda başka anlamlar bulunabilecek oldukça uzun paragraflarla ve imgelerle dolu bir roman. Bolca iç konuşmalar ve düşle gerçek arasında gidip gelen roman boyunca yazarın hayalindeki bir insanın iç dünyasını nasıl bu kadar ayrıntılı ve özenli yazdığına şaşırıp kalırız. Postmodernizmin ülkemizdeki ilk örneği olarak kabul edilen roman, günümüzde bol aksiyonlu, cinayetli veya olağanüstü güçler çerçevesinde yazılmış romanlar okumaya alışkın kişiler için oldukça ilginç ve gerçek bir edebiyat deneyimi olacaktır.

Tiyatroya da uyarlanan romanda, olay örgüsünün öneminden çok Hikmet'in iç hesaplaşmasıyla ilgileniriz. Bilgisayardan oyun oynarken oyundaki karakterlerin birden içinde bulundukları oyunu fark etmeleri gibi Hikmet de hayatın her ince detayını sorgulayan, bir yandan onunla dalga geçen, bir yandan da hayatla ilgili büyük bir umutsuzluğa kapılmış bir karakterdir. Diyalogların çoğu üst katta oturan albayla gerçekleşir. Böylece benzer olayları hem albayın hem Hikmet'in gözünden görerek Hikmet'in dünyaya bakışını daha iyi anlamaya çalışırız. Fakat aslında diyalogdan çok bir monolog kitabıdır Tehlikeli Oyunlar.

Kitap hakkında yazılan eleştirilerin çoğu bir insanın bedenine kaç farklı kişinin sığabileceğini tartışırken, aslında bir kitaba kaç farklı kitabın sığabileceği bu roman için ayrı bir tartışma konusudur. Bu karmaşık ve şizofrenik anlatıda her cümle birbirini desteklemez, ironiler ve ince mizahlar vardır, insan okurken bir yandan da kendini sorgular. Her okuyanın farklı anlamlara ulaşması kaçınılmazdır; kimisi Hikmet'in aslında lüks bir evde yaşadığını ve her şeyi kafasında yarattığını kimisi de aslında söylediği gibi bir gecekonduda kaldığını fakat ona farklı gecekondunun da farklı anlamlara geldiğini iddia edebilir.

Kitabın bütünü hakkındaki düşselliği ve eskiyle yeni olaylar arasındaki geçişleri düşündüğümüzde; Hikmet'in önceki karısından ayrılması, meyhaneye arkadaşlarının yanına gitmesi, alt komşusunun askerdeki oğluna mektupla tiyatro yollaması gibi yaşananların da gerçek olup olmadığı belirsizleşir. Kitapta aynı zamanda dönem eleştirileri, bir önceki kitabına göndermeler ve ülkeye dair düşüncelere de yer veren yazar, gerçekten de bir kitaba her biri ayrı kitaplar olabilecek paragraflar sığdırmıştır.

Son olarak, biraz araştırmayla Tehlikeli Oyunlar'a yazarın günlükleriyle beraber bakıldığında romanın adeta bir otobiyografiyi andırdığını görürüz. Hikmet'in anlaşılma umudu içindeki anlaşılmazlığının sonucu belli olur; intihar. Yazarın intihar ederek ölmediğini bilsek de, kitaptaki şu cümleler yeterince düşündürücüdür;

"Yazar ölmek istediğinde romanında birileri kendini asar aynı sebeplerden."

"Değil mi albayım? Allah belanı versin Hikmet! Peki albayım."

Korkuyu Beklerken Kitabının Özeti

Korkuyu-Beklerken-kitabının-Ozeti-arguntc.webp
Korkuyu Beklerken Kitabının Özeti
Korkuyu Beklerken, Oğuz Atay'ın ilk kez 1975 yılında yayımlanmış olan öykü kitabıdır. Kitabın içinde yazarın farklı zamanlarda yazıp, sonraları tek başlık altında topladığı tam sekiz öyküsü bulunuyor. Sekiz öykünün her birinde Oğuz Atay'ı diğer tüm yazarlardan ayıran farklı üslubu ve anlatım kabiliyetine rastlamak mümkün. Okuyucuyu ilk olarak Oğuz Demiralp'in usta bir incelikle kaleme aldığı önsözü karşılıyor. Daha önce Oğuz Atay okumamış olan okurlar için çok iyi bir başlangıç olabileceğini düşünüyorum. Kitaba adını veren Korkuyu Beklerken adındaki öykünün kısa özeti ise şöyle:

Her şey kaygılı ve ürkek bir adam olan kahramanımızın bir gün eve girdiğinde mutfak rafında isimsiz bir mektup bulmasıyla başlar. Mektup, kahramanımızın daha önce görmediği, hiç aşina olmadığı bir dilde yazılmıştır. Oldukça endişelenen kahramanımız, eski bir arkadaşı olan bir ölü diller uzmanına Mektubu gösterip ne yazdığını sormaya karar verir. Mektubu arkadaşına gösterdiğinde bu dilin gizli bir mezhebe ait olabileceğini söyler fakat ne yazıldığını anlamamıştır. Ölü diller uzmanı da bu konuda uzman olan bir arkadaşına mektubu gösterir ve mektupta "Bu mektubu okuduğu andan itibaren evden çıkmaması gerektiği" yazıldığını öğrenir.

Kahramanımız bunu duyduğunda başta gülünç bulsa da, sonrasında iyiden iyiye ciddiye almaya başlar ve kiraladığı dükkanda beraber çalıştığı temizlikçiye birkaç aylığına tatile çıktığını söyleyerek kendini evine kapatır. Bir süre mektuptan başka bir şey düşünemez olur, fakat sonra açlık baş gösterir. Yiyeceği ve içeceği tükenmeye başlamıştır, faturayı ödeyemediğinden de telefon bağlantısı kesilmiştir.

Açlıktan başı dönüp de bayılmak üzereyken yeni açılan bir marketin çırağı motosikletle tanıtım broşürü getirir. Çırağa siparişlerini söyler, bundan böyle aç kalmayacaktır, ta ki parası bitene kadar. Tek sorunu açlık olmayan kahramanımız, yalnızlıkla başa çıkmaya çalışır bu kez de. Sıkıntıdan evdeki tüm fotoğrafları, kağıtları, kitapları derleyip düzenlemeye başlar. Fakat çok geçmeden bu sorununa da bir çözüm getirir, yan evin yıkılıp yeniden yapılmaya başlamasıyla inşaatta çalışanlardan bahçe işleri öğrenmeye başlar. Fakat bir süre sonra da bir sorun çıktığından inşaat durur.

Kahramanımızda bir süre sonra da para sıkıntısı baş göstermeye başlar, artık bakkalın çırağından sipariş de veremez olur. Yine açlıktan başı dönmeye başlayıp da bayılacak gibi olduğu bir sırada, bankadaki hesabına bir ikramiye çıktığını öğrenir. Bol bol yiyecek ve içecek siparişi verir, kendini yemeye adamıştır.

Zaman geçtikçe içindeki korkudan, korkuyu beklemekten yorulan kahramanımız, her şeyi unutmaya karar verir ve tam tüm evi ateşe verecekken kendini sokaklara atar. Tüm tanıdıklarını ziyaret eder. Teyzesine -veya halası- evlenmek istediğini söyler. Evine bir süre uğramaz ve geri döndüğünde evinin yıkılmış olduğunu görür. Yan evdeki inşaat yeniden başlamış ve toprağın kayarak evinin yıkılmasına neden olmuştur.

Teyzesinin bulduğu ve evlenmek için sırasını bekleyen bir kızla nişanlanır, beraber gezmelere, baş başa yemeklere çıkarlar. Fakat bu kez de diğer tüm çiftler gibi aralarında bir bağın, bir sevginin ve samimiyetin olmaması onu deli eder. İyice sinirlenen kahramanımız, nişanlısıyla yemeğe gittiği restorandaki diğer çiftlere kendisine gönderilen mektuptan göndermeye başlar. Fakat çiftlerin hiçbirinde bir değişiklik olmadığını görünce, iyice deliye döner ve polise kendini ifşa eder. Kendisini pek de ciddiye almayan polislere mektupta yazanların aynısını bağırmasıyla öykü sona erer.

Korkuyu Beklerken bizlerin, hepimizin öyküsü. Öyküdeki "mektup" imgesi, hayatımızda korktuğumuz, bizleri hep bir şeylerden alıkoyan kavramları simgeliyor. Hepimiz kendi hayatlarımızın başkahramanlarıyız aslında. Öykü severlerin ve Oğuz Atay hayranlarının mutlaka okuması gerektiğini düşündüğüm bir kitap. Oğuz Atay'ın romanlarının bir kez tadına varanların, öykülerine doyamayacağı kesin.

Oyunlarla Yaşayanlar Kitabının Özeti

Oyunlarla-Yasayanlar-kitabının-özeti-arguntc.webp
Oyunlarla Yaşayanlar Kitabının Özeti
"Oyun nerede bitiyor hayat nerede başlıyor, hiç anlamıyorum."

"Hayır biz oyun yazmıyoruz, biz yaşıyoruz oyunları yazarken."
Oğuz Atay / Oyunlarla Yaşayanlar

Oyunlarla Yaşayanlar için 'konsantre' Tehlikeli Oyunlar diyebilirim. Kendisini özellikle Tehlikeli Oyunlar'da yoğun olarak hissettiren oyun içinde oyun izleği, Oyunlarla Yaşayanlar'da biçimin kendisi oluyor. Bir tiyatro oyunu çıkıyor ortaya.

Emekli tarih ögretmeni Coşkun Ermis sürekli oyun yazar; yazdığı oyunları da anında oynarlar ya da doğaçlama oynarken üretirler. Herkesin oyun oynadığı bir tiyatro oyunudur bu. Oğuz Atay, yalnızca Coşkun'un eşi - evlilik kurumunun temsilcisi - Cemile'ye oyun içi oyunlarda rol vermez. Çünkü, Cemile gerçeği temsil eder. Şöyle der bir yerde Coşkun'a:

"Oyun oyun. Biraz da gerçek oyunlarla ilgilensen iyi olur. Mesela benim para kazanmak, evi geçindirmek icin sahneye koyduğum su dikiş dikme oyunlarımla."

Oyunlarla Yaşayanlar da, Oğuz Atay'ın okuduğum diğer kitaplarında olduğu gibi, 'aydın' üzerine güzellemelerle(!) süslüdür. Türk aydınının kendini sürekli kurtarıcı rolüne soyundurmasıyla ince ince dalga geçer. Ne güzel giydirir kurtarıcı rolüne soyunmuş Türk aydınını:

"Ey zavallı milletim dinle! Şu anda hepimiz burada seni kurtarmak için toplanmış bulunuyoruz. Çünkü ey milletim, senin hakkında az gelişmiştir, geri kalmıştır gibi söylentiler dolaşıyor. Ey sevgili milletim! Neden böyle yapıyorsun? Neden az gelişiyorsun? Niçin bizden geri kalıyorsun? Bizler bu kadar çok gelişirken geri kaldığın icin utanmıyor musun? Hiç düşünmüyor musun ki, sen neden geri kalıyorsun diye düşünmek yüzünden, biz de istediğimiz kadar ilerleyemiyoruz. Bu milletin hali ne olacak diye hayatı kendimize zehir ediyoruz."

Hele oyun-içinde-oyunlardan birinde bir Osmanlı paşasının cahil neferiyle konuşması vardır ki, ta Tanzimat'tan bu yana, ülkemiz aydınının halktan kopuşunun, kara mizahla yoğrulmuş nefis bir özetidir:

"Ey nefer-i bihaber! Muharebe-yi azamın bu şedit lahzasında bu denlü gaflet ve dalalet ve hatta hıyanet içinde ne halt ediyorsun" "Düşman topçusunu gozluyom pasam." "Bu cahil nefer paşanın sözlerini nasıl anladı?" "Fakire yalnız son iki kelimesi yetti. Okumuş yazmış takımı genellikle halkın anlayacağı birkaç söz ederler nutuklarının sonunda. Halkla aramızda diyalog kurulsun diye."

Oyunlarla Yaşayanlar sahneleniyor mudur zaman zaman? Türkiye'ye geldiğimde izleme şansım olur mu acaba?

Yaprak Dökümü Kitabının Özeti

yaprak-dökümü-kitabının-özeti-arguntc.webp
Yaprak Dökümü Kitabının Özeti
Ali Rıza Bey, şair ruhlu, içine kapanık, kendi hâlinde dürüst bir insandır. Prensipleri kendi prensipleriyle bağdaşmayan insanlarla çalışmak istemediği için şirketteki memuriyetinden istifa eder; Üsküdar'daki evine çekilir. Ali Rıza Beyin, Şevket isminde bir oğlu ile Fikret, Neclâ, Leylâ ve Ayşe adında dört kızı vardır. Ali Rıza Bey, işten çıktığı sırada oğlu Şevket yüksek maaşla bir bankaya memur olur; evin bütün yükü onun üzerine biner. Şevket, babası gibi iyi yetişmiş, karakterli, namuslu bir gençtir. Ailesine de son derece bağlıdır.

Babasının doğruluk ve namus uğruna işten istifa etmesini uygun bulur. Buna karşılık Ali Rıza Beyin hanımı Hayriye Hanım durumdan hiç memnun kalmaz.
Bir süre sonra Şevket, Ferhunde adında hafif meşrep bir kadınla evlenir. Eğlenceye düşkün olan bu kadın, birbirinden genç, güzel ve hareketli, asrî olmaya meraklı olan Neclâ ve Leylâ'nın da karakterini bozar. Bir eğlence ve moda düşkünlüğü başlar. Evde sık sık partiler düzenlenir. Evin büyük kızı Fikret, yengesi ve kardeşleriyle anlaşamadığı ve bu durumdan hiç memnun olmadığı için en az babası kadar üzgün ve kırgındır. Hayriye Hanım, sırf kızlarına koca bulmak ümidiyle evde her değişikliğe razı olur. Şevket de olanlardan memnun kalmamasına rağmen belki de karısının tesiriyle kendisini bu hevese kaptırmıştır...

Evde gün geçtikçe itibarı düşen Ali Rıza Bey tekrar işe girmeyi düşünürse de başaramaz. Eğlenceler ve toplantılar için lüzumsuz yere para harcanan evde maddî sıkıntılar başlar; kavgalar, türlü rezaletler ve sefalet birbirini takip eder. Ali Rıza Bey, çocuklarındaki bu korkunç değişiklikler karşısındaki hayret, şaşkınlık ve acı içinde kıvranmaktadır. Evdeki bu anormal havaya ayak uyduramayacağını anlayan Fikret Adapazarı'na yaşlı, dul bir adama gelin gider. Böylelikle aile ağacının yapraklarından biri düşer. Ali Rıza Bey, çirkin durumlardan kurtarmak için kızlarını evlendirmeyi düşünür; fakat dürüst ve namuslu damat adayı bulamaz. Bu arada Şevket masrafları karşılamak için bankadan borç alır; sonra ödeyemez, hapse atılır. Böylece, ikinci yaprak düşer. Kocası hapisteyken Ferhunde evden kaçar. Bu üçüncü yaprağın düşüşü olur. Karısının kaçtığı haberini hapishanede babasından alan Şevket üzülmez, hatta bir belâdan kurtulduğu için memnun olur.

Ferhunde'nin kaçışı ile elebaşlarını kaybeden Leylâ ve Neclâ bocalarlar. Evde hakimiyet yine Ali Rıza Beyin eline geçer; toplantılara ve eğlencelere son verilir. Bu monoton hayat kızlara pek sıkıcı gelir; sırf bu havadan kurtulmak için Neclâ bin bir türlü hayaller kurarak, kendisini zengin gösteren bir Suriyeli ile evlenir. Fakat Suriye'ye gidince orada kocasının birkaç karısının daha olduğunu görür.

Kendisini kurtarması için babasına mektuplar yazar. Bu dördüncü yaprağın düşüşüdür. Bu arada Leylâ kötü yola sapar. Ali Rıza Bey, kızını evden kovar. Leylâ bir avukatın metresi olur. Bu beşinci yaprağın düşüşüdür. Bu olaydan sonra Ali Rıza Beye hafif bir inme iner. Onu yiyip bitiren asıl hastalık içindedir. Leylâ da gittikten sonra ev büsbütün ıssız kalır. Hayriye Hanım bütün güç ve kuvvetini kaybeder. Leylâ yüzünden kocasına sık sık sitemlerde bulunur. Bunun üzerine Ali Rıza Bey, Adapazarı'na, Fikret'in yanına gider. Fakat aradığı huzuru orada da bulamaz; kalabalık bir aile hayatı içinde âdeta bir cehennem hayatı yaşayan Fikret, bütün iyi niyetine rağmen babasını yanında barındıracak durumda değildir.

Bunun üzerine Ali Rıza Bey İstanbul'a döner, hastalığı ilerlediği için eve uğramadan hastahaneye yatar. Babasının hastalık haberini alan Leylâ onu hastahaneden çıkarır, kendi evine götürür. Taksim'deki lüks apartman katında hep birlikte rahat yaşamaya başlarlar. Ara sıra yolda eski kahve arkadaşları ile göz göze gelmese Ali Rıza Bey büsbütün huzur içinde olacaktır.

Sefiller Kitabının Özeti

sefiller-kitabının-özeti-arguntc.webp
Sefiller Kitabının Özeti
Birkaç kez kaçma girişiminde bulunduğundan mahkumiyet süresi 19 seneye çıkarılır 1815'de serbest bırakılır. Valjean Güney Fransa'da D kasabasına gider. Bir kürek mahkumu olduğundan kimse onu barındırmak istemez. Sonunda yaşlı ve çok iyi bir insan olan kasabanın piskoposu onu yanına alır ve ona çok iyi davranır. Valjean onun bu konuk severliğine piskoposun yemek takımlarını çalmakla karşılık verir.

Polis kısa bir süre sonra Valjean'I yakalar ve piskoposa getirir piskopos Valjean'I hayrete düşürürcesine, yemek takımını Valjeana hediye verdiğini söyler. Valjean'ın karşılaştığı bu durum onu derinden etkiler. Ondan sonra piskoposun güvenine layık olmaya mümkün olduğu kadar erdemli ve dürüst bir hayat sürmeye söz verir.

Valjean yıllar sonra takma bir adla Kuzey Fransa'da mücevherat üreticisi olarak devam ediyordur. Üretimde bir iki basit gelişme gerçekleştiğinden şimdi varlıklı bir insandır. Kasaba halkının güvenini kazanmış ve hatta belediye başkanı bile seçilmiştir. Kasabanın müfettişiJavert, tam bir dedektiftir ve amirinin kişiliğinden şüphe eder. Onu tam yakalattıracağı sırada adının Valjean olduğu bir diğer insanın başka bir suçtan yakalandığını ve tekrar kadırgaya gönderileceği haberini alır. Çok mahçup duruma düşen polis müfettişi belediye başkabıbdan özür diler, onun hakkında şüphelere düştüğünü anlatır.

Valjean kendi adını taşıyan suçsuz bir insanın acı çekmesinden ötürü vicdan azabı duyar. Kahramanca bir hareketle mahkemeye gider, kendisini tanıtır ve kendi isteğiyle kürek mahkumluğuna döner. Birkaç yıl sonra tekrar kaçar ve kuzeye gider. Üretici olarak iş yaptığı yılların karşılığı olan parayı buraya gömmüştür. Para onu rahatça geçindirebilecek ve çevresinede yardım etmesine de imkan verecektir.

İlk işi Cosetta adında bir kızı aramak olur. Kız bir zamanlar yanında çalışan Fantina'nın kızıdır. Fantina artık ölmüştür ve onu yetiştiren üvey anne ve babası ona kötü muamele etmektedir. Valjean onu evlatlık alır ve ona derin bir sevgiyle bakmaya başlar. Beraberce Parise giderler. Valjean bir rahibe manastırında bahçıvan olarak çalışmaya başlar ve Cosette da manastırın okuluna gider.

Cosetta büyüyünce Parisli bir öğrenci olan marius Pontmercy adında bir genç onunla ilgilenir. Cosette ve Marius, Paris'in Luxenburg Gardens adındaki parkında tanışırlar ve Valjean'ın kendisini ve Cosette'yi gizli tutmasına rağmen gizliden gizliye mektuplaşırlar.

Olaylar, ülkedeki iç huzursuzluklar sırasında doruğa ulaşır. Sosyalistler 1832'de, Paris'te hanedanlığa karşı başarısız kalan bir baş kaldırma hareketine girişirler Marius ve arkadaşları bu isyanda yer alırlar ve sosyal adalete bağlılığından ötürü kim olduğunun meydana çıkmasına bile aldırış etmeyen Valjean da isyana katılır. Sokak çatışmalarının ortasında eski düşman Javert ile karşılaşırlar. Onun bütün hayatı şimdi ellerindedir.

Gerçi bir tek kurşun Javert'I ortadan kaldıracaksa da Valjean Jvert'ı serbest bırakır. Valjean'ın bu davranışı Javert'in, kesin meşruiyet ve hukuka dayanan ahlaki dünyasını alt üst eder. Hayatında ilk defa olarak bir mahkumun kanuna saygı duyan bir vatandaştan daha iyi bir insan olacağını düşünür ve kendini öldürür. Bu arada barikatlar ardına çekilen isyancılar çevrilir. Karşı tarafın kuvvetleri daha fazladır. Çarpışmalar sırasında Marius ağır yaralanır. Valjean Marius'u, sırtında taşır yer altındaki lağım kanallarına götürür. Burası hoş bir yer olmasa da, çatışma alanından uzaktır. Kendisini tamamen kaybetmiş ve hemen hemen ölü olan Marius, büyükbabasının evine getirilir. Marius hayatını kimin kurtardığını bilmemektedir.

Valjean, Cosette ile Marius arasına girmemeye karar verir. Cosette'nin Marius'u sevdiğini ve onunla evlenmek istediğini anlar. Cosette'ye büyük miktarda para verdikten sonra inzivaya çekilir. Marius önceleri bunu kabul eder fakat hayatını kurtaranın Valjean olduğunu öğrenince Cosette ile birlikte son bir defa görmek için ihtiyar adamın yatak ucuna giderler. Valjean ölüm yatağında, seneler önce, evliya gibi biri olan psikopozun inanılmaz bir jestle kendisine hediye ettiği ve böylece Valjean'ın ruhunu kazandığı gümüş şamdanlığı Cosette'ye hediye eder.

Tanrı Misafiri Kitabının Özeti

Tanri-Misafiri-kitabının-Ozeti-arguntc.webp
Tanrı Misafiri Kitabının Özeti
Hoca Ali Efendi,, Bursa'daki konağında, Mangal başında, akşam kahvesini içerken kapı çaldı. Gelen kişi, kendisini, Muğla'dan, Hoca Ali Efendi'nİn arkadaşı rahmetli Hacı Hafız'ın oğlu Hafız İlyas olarak tanıtınca, içeri buyur edildi.

Hafız İlyas, kendisine gösterilen sedire oturmayıp, kapının dibindeki bir şilteye usulca ilişiverince, Hacı Ali Efendi, iki gün evvel belediye meclisinde medreseden yetişenler aleyhinde söylenen sözleri hatırlayıp:

''Herifler, dedeniz yaşında adamlara karşı, bacak bacak üstüne atıp ötmesini bilirsiniz. Gelin de gözlerinizle görün Medresede okumuş adamın terbiyesi bakalım hanginizde var?'' diye söylendi.

Hoca Alî Efendi'nin babası zamanında konaklarında çifter çifter kazanlarda yemekler pişirilir, gelene gidene yedirilirdi. Hacı Hafız'ın da babasının yanında önemli bir yeri olduğu için, onun oğlunu da sevinerek misafir etmişti. Üstelik öğrendiğine göre, rahmetli nefesini de oğluna vermişti.

Ertesi sabah, ezan vakti, ev halkı dik bir sesle uykudan u-yandı. Hafız İlyas, bahçedeki çardağın altına oturmuş, Kur'an okuyordu. Gün boyunca yerinden kalkmadı. Usulünce isteyip, dört öğün yemeği de yedi. Ancak, aradan günler geçiyor, Hafız Efendi yiyip içip, bahçede Kur'an okumaktan başka bir şey yapmıyor, İstanbul lafım ağzına dahi almıyor, gitmek için en ufak bir hazırlıkta bulunmuyordu. Üstelik, ziyaretçileri de çoğalmıştı.

Hacı Ali Efendi, zaman zaman laf dokundurup, ağzından ne zaman gideceğini öğrenmeye çalışıyordu, ancak öteki oralı bile olmuyordu. Hacı Ali Efendi, her cuma, bahçesiyle uğraşmayı çok severdi. Uir cuma sabahı, bahçenin bir köşesinde yetiştirdiği nadide salatıhklarm olduğu yere gidince, hayret ve dehşetten donakaldı. Bahçenin o bölümünden kasırga geçmiş gibiydi. Kasırga sadece yerdeki salatahlıklan değil, ağaçlardaki ham meyveleri dahi silip süpürmüştü.

Hafız İlyas, başına gelecekleri anlayınca hemen namaza durmuş, ara vermeden yüzlerce rekat kılmıştı. Hafız, son zamanlarda evin içinde sessiz sessiz dolaşmaya, öte beriyi karıştırmaya, kapı deliklerinden gözetlemeye de başlamıştı. Bu da yetmezmiş gibi, evin kızını da evlenmek için gözüne kestirmesin mi? Artık, her fırsatta Arzu ile Kamber, Köroğlu ile Ayvaz masallarından alınmış beyitler okuyarak aşkını ilan ediyordu. Artık dayanacak hal kalmamıştı. Nihayet, Hacı Ali Efendi Hafız'a İstanbul'da bir iş bulmuş, İşi sağlama bağlamak için, vapur ve tren biletlerini almış, trene bİndirmişti. O günü bayram ilan edip gelip evde uyumuştu ki, tıkmam komşusundan, Hafız'ın vapur iskelesinde biletlerini bağıra bağıra satmaya çalıştığını duyunca, evdekilere hemen evi terk etip, kaplıcalara gitmeleri talimatını verdi. Eve bekçi bıraktıkları Elife de Hafız gelirse asla kapıyı açmamasını emretti.

Ancak, Hafız gece gelip, bırak yalvara yalvara kapıyı açtırmayı, üstüne ütlük bir de Elifle de işi pişirir. Hacı Ali Efendi, Kaplıcada iken bir komşusundan Hafız'ın evde olduğunu öğrenince, o hırsla giyinir ve eve gelirler. Hafız ve Elif çifte kumrular gibidirler Neticede, Hafız güzel bir dayak yer ve hastanelik olur. Elifi de kovarlar. Bu arada, komşular da, Tanrı Misafiri'ni dövdüğü için, Hacı Ali Efendi'yi sesli, sessiz kınamışlardır. Ancak, hane halkının Hafız'dan çekecekleri çile ise daha bitmemiştir.

Sabah, bir sedyede Hafız, yanında polis, yanında muhtar, evin kapısına dikilmişler ve rica minnet Hafız'ı şikâyetçi olmaktan vazgeçirdiklerini, ancak fukaranın kalacak yeri olmadığı için, orada barınacak bir yer vermelerini istiyorlardı. Çaresiz başa gelen çekilecekti.
Hacı Ali Efendi, hemen evi terk edip, başka bir vilayette iş ayarlamak için yollara düşmüştü. Başka türlü bu Hafız'dan kurtulmanın mümkünü yoktur.

Uçurtma Avcısı Kitabının Özeti

ucurtma-avcisi-kitabının-özeti-arguntc.webpUçurtma Avcısı Kitabının Özeti​

Sovyetler Birliğinin Afganistan'ı işgali ile birlikte bir çok dram yaşanmıştır ve tarihte bunu dramı en mükemmel anlatan kitap Uçurtma Avcısı'dır. Olaylara iki çocuğun gözünden mükemmel bir dram ile bakan kitabın yazarı Khaled Hosseini (Halit Hüseyni) en ünlü Afgan yazarlardan biri haline gelmiştir.

Emir ve Hasan birlikte büyüyen çok iyi arkadaş olan iki süt kardeştir. Emirin babası bölgede nüfuzlu ve yardımsever biri olarak tanınır. Hasan'ın babası ise Emir'in babasının hizmetlisidir. Herşey mükemmel giderken Emir ve Hasan başlarını belaya sokarlar ve Hasan Emiri kurtarmak için kendini öne atar. Emir ona destek olmak yerine oradan kaçar ve Hasan'ı kaderi ile başbaşa bırakır. Hasan hayatı boyunca unutamayacağı bir şiddete maruz kalır ve Emir bunu sadece uzaktan izlemekle yetinir.

Emir bu olanlardan dolayı büyük utanç duyar ve bir daha Hasanın yüzüne bakamaz. Fakat birlikte yaşadıkları için duyduğu utanç ile hergün yüzleşmek zor gelir ve Hasan'a bir tuzak kurarak onu hırsız gibi gösterir ve böylece babasının işten atılmasına sebep olur. Her ne kadar Emir'in babası bu olayı görmezden gelip Hasan'ı affetsede Hasan'ın babası bu utanca dayanamaz ve oğlunu alıp bölgeyi terk eder.

Bu sırada Sovyet işgali başlar ve Emir ile babası herşeyleri kaybederler. Bunun üzerine ellerinde kalanlar ile birlikte Amerika'nın yolunu tutmak zorunda kalırlar. Fakat yeni hayatta Emir'in içinde bulunduğu duruma değiştirmek ve geçmişinden gelen pişmanlık ve utanç ile yaşamak zorunda kalır.

Aradan yıllar geçer ve büyümüş olan Emir Afganistan'dan bir telefon alır. Arayan kişi Hasan'ın başının tehlikede olduğunu ve yardıma ihtiyacını olduğunu belirtir. Bunun üzerine vicdanını rahatlatma fırsatı bulan Emir Amerika'daki hayatını bırakıp Afganistan'a geri döner. Döndüğünde ise herşeyin daha kötüye gittiğini görür. Dahası Hasan ölmüştür fakat onun da bir oğlu vardır. Oğlunu kurtarmak için ise yıllar önce kaçmayı tercih ettiği gibi bir olay ile karşılaşır. Ya tekrar kaçıp ikinci kez vicdanı ile başbaşa kalacaktır yada bu kez karşı koyup Hasan'ın oğlunu kurtarıp ona olan borcunu ödeyecektir.

Beyaz Diş Kitabının Özeti

beyaz-diş-kitabının-özeti.webp
Beyaz Diş Kitabının Özeti
Karanlık ladin ağaçları ormanı, donmuş nehrin her iki yakasında yer alıyordu. Arazi öylesine cansız, ıssız ve soğuktu ki hüzün kelimesi bile onu tanımlamada yetersiz kalıyordu. Sessizlik her yanı sarmıştı.

Ama yine de bu uzak yabani topraklarda dirençli bir yaşam vardı. Görünümleriyle kurttan farksız bir köpek sürüsü donmuş nehir boyunca ilerliyordu. Hayvanların sık tüylü postları buz tutmuştu. Solukları havayla karışınca buharlaşıyor, sonra incecik buz taneciklerine dönüşüp tüylerine yapışıyordu. Deri koşumları, yine deri kayışlarla peşleri sıra sürükledikleri bir kızağa bağlanmıştı.

Gece olunca köpeklerlerden biri kaybolur. Günden güne de kabolmaları devam etmektedir. Sahiplerinden Bill kurt sürüsünü ürkütmek ve hıncını onlardan almak için onları vurmaya kara verir. Ama bu onun sonu olur.

Daha sonra dişi kurt ve diğer sürünün üyeleri başka bir kızak grubunun geldiğini fark edince onların peşini bırakırlar. Sürünün diğer üyeleriden olan Tek göz ve Genç kurt dişi kurtla birlikte olabilmek için bir mücadeleye girişirler. Bu mücadeleyi Tek göz kazanır. Dişi kurtla birlikte dört adet yavruları olur. Yavru kurt mağradan çıkmadığı ve dünyayı tanımadığı için çok toydur. Ama daha sonra mağradan çıkar ve tehlikeli dünyayı kendi gözleriyle görür. Kıtlık zamanı vaşak yavrularını yerler fakat annesiyle dişi kurt ve beyaz diş dövüşmek durumunda kalırlar. Bu dövüşü vaşak hayatını kaybederek öder. Bu olaydan sonra ise dişi kurt'un yani "kishe"nin sahipleri gelir ve beyaz dişi ve annesini kamplarına götürürler. Beyaz diş günden güne daha vahşileşir ve Lip lip'in ve kamptaki diğer köpeklerin öfkesini üstüne çeker. Bunun sebebi ise babsının bir kurt olmasıdır. Kampta gün geçtikçe Beyaz diş'in ünü git gide yayılır. Yalnız bu ün kötü bir ündür. Çadırlardan balık, et vb gibi yiyecekleri çalar, diğer köpeklerle boğuşur, oları kimi zaman öldüresiye döver. Kampta beliren kıtlıklerda kampı terk eder ve kıtlık bitene kadar oraya uğramaz. Böyle yapmasının nedeni ise kaptaki insanların aç kalınca köpekleri de yemeleridir. Bir gün Beyaz Diş ile Kishe ayrılmak zorunda kalırlar. Beyaz Diş annesinin ardından gitmeye kalkar ama sahibi Gri Kunduz gitmesine izin vermez. Daha sonra ise Gri Kunduz elindeki malzemeleri satmak için kuzey ülkesine gider ve yanında Beyaz Diş de vardır.

Kuzey ülkesi sınılı yaz aylarında altın arayıcılarının gözde yerlerinden biri olmuştur. Buraya yüzlerce altın arayıcısı gelir. Bu umt ülkesin de Gri Kunduz elindeki malları satarak iyi bir gelir elde eder. Beyaz Diş orada da rahat durmaz. Alltın aramaya gelen kişilerin narin, zayıf, korkak köpeklerine derslerini verir. Beyaz Diş'in bu durumunu gören kuyzey ülkesinin yerlilerinden Güzel Smith bu halini Gri Kunduz'a onu kendisine satması için konuşur. Gri Kunduzun karalı tutumu karşısında ise taktik değiştirerek Gri Kunduz'a içki verir ve onu alıştırır. Bir aya kalmadan Güzel Smith Gri Kunduz'un elinde ne varsa ne yoksa hepsini alır ve verdiği içkilerin parasına karşılık Beyaz Diş'I ister. Mecburen Gri Kunduz bu isteği yerine getirmek zorunda kalır.

Beyaz Diş Güzel Smith'i ilk gördüğünden beri hiç hoşlanmamaktadır. Üç defa kaçma girişiminde bulunur ama yine Güzel Smith kaçan köpeği Gri Kunduzdan tekrar alır. Bu arada da öfkesi ve diğer canlılara karşı olan düşmanlığı giderek artar. Eski sahibini kendisini verdiği için ona karşı nefret duyuyordur. Yeni sahibi ise onu günden güne daha da kızdırır ve onu köpek dövüşlerine çıkarır.

Beyaz Diş karşısına çıkan bütün rakiplerini teker teker öldürür. Dövüşlerde başka şansıda yoktur. Sadece yenen hayatta kalır diğerinin ise oradan ölüsü çıkar. Beyaz Diş yine bir dövüşte yalnız bu seferki zorlu bir rakip olan bir doberman cinsi köpekle dövüşür ve bu köpek onu gafil avlar. Doberman Beyaz Diş'in can alıcı bölgesi olan boğazını kapar. Beyaz Diş ne yaptıysa onun elinden kurtulamaz. O civardan geçmekte olan kızaklı iki kişi Beyaz Diş'in yardımına koşarlar. Onu sahibinden az bir para karşılığı zorla alırlar. Güzel Smith Beyaz Diş'i vermeyi ilk başta kabul etmese de sonunda razı olur ve onu satar.

Beyaz Diş yeni sahibi olan Scott'i ilk başta kabul etmez. Kendisini cezalandırmalarını bekler. Halbuki Scott Beyaz Diş'in bu haliyle yaşayıp yaşamayacağını düşünür çünkü Beyaz Diş fazla hırpalanmış, boğazında yarası vardır. Buna rağmen Beyaz Dişyaşamayı başarır ve yeni sahibinin sevgisi sayesinde yavaş yavaş uysallaşmaya başlar. Beyaz Diş sahibinin evini koruyup gözetlerken sahibi ise onun bakımını üstlenmiştir.

Gün gelir Scott işi gereği Kaliforniya'ya ailesinin yanına gitmeye karar verir. Ama Beyaz Diş sahibinin ilk gitme girişiminden tecrübe alarak onun kendisini tekrar terk edeceğini sezer. İstediği gibi sahibiyle birlikte ailesinin yanına gider. Oradaki kurallara çabuk alışır. Diğer köpeklerle kavga etmez, tavukları yemez, başka issanlara saldırmaz, eğer hırsız değillerse tabii.

Haberlerde Scott'ın babasının mahkum ettiği bir katil hapisten kaçar ve zanlı Scott'ın evine girer. Ev halkı o gece büyük bir gürültü ve iki el silah sesiyle uyanırlar. Salona girip baktıklarında Beyaz Diş'in yaralı olarak yattığını katilin ise boylu boyunca kanlar içinde yere serili bulurlar. Beyaz Diş'i hemen veterinere götürürler. Doktor ameliyata alınması gerektiğini fakat bu durumda ameliyat iyi geçse dahi yaşayamayacağı kanısındadır. Lakin Beyaz Diş'in yaşama gücü bu vahim durumunda devreye girerek onun hayatta kalmasını sağlar ve eşi olan kangal köpek ve yavruları ile birlikte olayların yorgunluğu yüzünden güneşin ılıklığında derin bir uykuya dalar.

Yüreğim Seni Çok Sevdi Kitabının Özeti

Yuregim-Seni-Cok-Sevdi-kitabının-özeti-arguntc.webp
Yüreğim Seni Çok Sevdi Kitabının Özeti
Canan Tan’ın en beğenilen romanlarından biri olan Yüreğim Seni Çok Sevdi kitabında Aslı ile Murat’ın duygusal aşk hikayesi anlatılıyor.

Aslı İstanbul Teknik Üniversitesinde İşletme okuyan kendi halinde bir kızdır. Arkadaşları ile zaman geçirirken kendisi gibi İTÜ’de öğrenci olan Murat ile tanışır. Murat, Aslı’nın yakın arkadaşı olan Emre’nin arkadaşıdır ve varlıklı bir aileden gelmektedir. Bu yüzden Aslı ilk olarak onun zengin başı buyruk gençlerden biri olduğunu düşünür. Murat ise Aslı’ya ilk görüşte aşık olmuştur ve onu etkilemenin yollarını arar. İmdadına Nazım Hikmet’in şiir yetişir ve Aslı da Murat’ın aşkına inanmaya başlar.

Zaman ilerliyor ve Murat Aslı ile Bursa’ya gider ve ailesi ile tanıştırır. Murat’ın ailesi gelenekle bağlı bir ailedir ve Aslı gibi bir kızı gelin olarak istemezler. Onların hayallerindeki gelin evinde oturacak, kocasına ve kaynanasına hizmet edecek biridir. Aslı onlar için okumuş ve entelektüel gelir. Bunun üzerine ikisinin aşkı karmaşık bir imkansız aşka dönüşmeye başlar.

Aslı durumun daha da ileri gitmemesi için Amerika’ya okuma bahanesi ile kaçmaya karar verir. Oraya gittiğinde de kendine yeni bir hayat kurmaya başlar. Murat ise Türkiye’de zamanını Aslı’yı özleyerek ve ailesini ikna etmeye çalışarak geçirir fakat pek başarılı olmaz.

Aslı Türkiye’ye dönmemeye çok kararlıdır ve bu uğurda en yakın arkadaşının nişanını bile iş bahanesi ile kaçırır. Fakat en yakın arkadaşından Türkiye ve Murat hakkındaki gelişmeleri de sürekli takip eder.

Murat’ın babası hastalanır ve bunun üzerine şirketlerin başına Murat geçer. Bunun üzerine Murat’ın annesi Murat’ın istedikleri gibi biri ile evlenmesi için baskılarını arttırır.

Bu sırada Aslı arkadaşının düğüne gelme baskısına daha fazla dayanamaz ve düğün için Türkiye’ye gelir. Tabi düğünde Murat ile de karşılaşır ve Murat onunla evlenmek istediğini bir kez daha Aslı’ya iletir. Aslı bu aşkın çıkmazda olduğunu ve Murat’a daha fazla umut vermemek için ona evlendiği yalanını söyler. Bunun üzerine Murat tamamen yıkılır.

Aslı Amerika’ya geri döndüğünde hayatına kaldığı yerden devam ediyor ve pek istekli olmasa da sonunda Amerikalı ile evlenip hayatına Amerika’da devam ettirmeye devam ediyor. Fakat evliliği umduğu gibi gitmiyor ve bir süre sonra boşanıyorlar. Bunun üzerine Aslı Türkiye’ye dönmeye karar veriyor.

Kader yine bir şekilde Aslı ile Murat’ı bir araya getiriyor. Eski arkadaş olarak birbirlerine hal hatır soruyorlar. Murat da evlenmiştir ve bir kızı olmuştur. Aslı, Murat için mutlu olduğunu belirtir fakat kızının adını öğrenince bir şok geçirir. Murat’ın kızının adı Aslı’dır ve Murat onu sürekli Aslı’m diye çağırır.

Filtrele

Geri