Prostat cerrahisinin yanı sıra dermokozmetik amaçla kullanılan Thulium lazerler, boyun, yüz ve göz bölgelerine başarıyla uygulanabilmektedir.

Thulium lazerler, ayrıca dermokozmetik alandaki cilt yenileme, leke tedavisi, kırışıklık giderme, epilasyon ile dövme silme gibi işlemlerde de kullanılmaktadır. Göz ameliyatlarında da kullanılan Thulium lazerler, çok yaygın olmasa da bazı cerrahilerde yardımcı lazer olarak uygulanmaktadır.

Thulium lazer 1927 mm dalga boyuna sahip, franksiyonel lazerler arasında değerlendirilmektedir. Thulium lazer en sık prostat cerrahisinde kullanılmaktadır.

Tens, beynin ağrı algısını değiştirerek ağrı hissini azaltır. Bu durum sinirsel uyarım ile gerçekleşir. Ağrı sinyallerinin beyne ulaşımının engellenmesi ile tedavi gerçekleşir. Aynı zamanda beynin üretmiş olduğu ve doğal ağrı kesici olarak da bilinen endokrinin salınımının artmasını sağlayarak da ağrıyı hafifletir.

Tens, transkutanöz elektriksel sinir uyarım cihazı anlamına gelir. Cilt üzerinde düşük voltajda elektrik uygulaması ile vücuttaki sinirlerin uyarılmasını sağlar. Ağrıların hafifletilmesini ve kasların rahatlatılmasını sağlayan bir cihazdır.

TENS tedavisi, özellikle sporculara uygulanan bir işlemdir. Spor esnasında meydana gelen sakatlanmalar ve yaralanmalar, kişinin kaslarına zarar verebilir. Bu durumda kasların rahatlatılması için bu cihazın kullanımına başvurulabilir. Fizik tedavi sürecinde sporcuların şiddetli ağrıları, TENS uygulaması ile hafifletilir.

Kronik ağrıları olan kişiler için de bu tedavi uygundur. Özellikle sırt ve bel bölgesinde kronikleşen ağrılar söz konusu ise tens cihazı kullanılabilir. Fakat bu tedavi yöntemine başvurulabilmesi için öncelikle kişinin genel sağlık durumu değerlendirilir. Tedaviye uygun olması halinde ise doktor onayı ile sürece başlanır.

Sinir hasarı olan hastalar ve sinir hasarı olan kişiler için de bu tedavi yöntemine başvurulması mümkündür. Özellikle ameliyat sonrasında kişinin geçmeyen ağrıları söz konusu olduğunda, tens cihazı ile bu ağrılar hafifletilebilir.

Kalp pili olan kişiler için ve implantı olan kişiler için bu işlem sakıncalı olabilir. Kişiye elektrik verilmesi ile kalp pili çalışmayı durdurabilir ya da farklı etkiler ortaya çıkabilir. Bu durum kişide hayati riskin oluşmasına neden olur. İmplantı olan kişilerde ise tens uygulaması, kalp ritim bozukluklarının oluşmasına yol açabilir.

Bu uygulama gebelik süreci için de riskli olabilir. Özellikle hamileliğin ilk üç haftasında tens cihazının kullanımı önerilmez. Bu süreçte kişide oluşan ağrılar için farklı tedavi yöntemlerine başvurulması mümkündür.

Tedavi öncesinde bölgede enfeksiyon olup olmadığına dikkat edilmesi gerekir. İşlem yapılacak olan bölgede açık yara bulunuyorsa seansın ertelenmesi gereklidir. Cilt temizliğinin yapılmasına mutlaka dikkat edilmelidir. Cilt ıslakken cihazın kullanılmaması gerekir.

Kişide kalp pili takılı ise bu durumun önceden doktora belirtilmesi gerekir. Epilepsi hastalarında ya da kalp pili kullanan kişilerde bu durum tehlikeli olabilir. Verilen elektrik, kişinin sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği için mutlaka bildirilmelidir. Gebelik sürecinde olan kişilerin ise işlem öncesinde doktorlarından onay almaları gerekir.

Tedavi sonrasında ise kişilerin bir süre boyunca dinlenmeleri önerilir. Elektrik yüklemesi yapıldığı için bol su tüketimi önerilir. Ağrı şiddetinin ne derece hafiflediği değerlendirilmelidir. Bunun haricinde ise dikkat edilmesi gereken farklı bir durum yoktur.

Tens tedavisi genellikle fizyoterapi seanslarında sıklıkla uygulanır. Fizyoterapi nedir kısaca bahsetmek gerekirse; fizyoterapi, fiziksel hareketlerin gerçekleştirilmesinde bazı durumlar ortaya çıktığında uygulanır. Bazı rahatlatıcı hareketleri içeren tedavi süreci olarak da tanımlanması mümkündür. Kişinin hareket kısıtlılığı meydana geldiğinde bu yöntemlere başvurulur.

Bu süreçte kişiye tens tedavisi uygulanması için öncelikle cildin dezenfekte edilmesi gerekir. Bölgenin temiz ve kuru olması gereklidir. Aynı zamanda cildin yağlı olmamasına da dikkat edilmelidir. Cilt tahrişi gibi durumlar söz konusu ise antiseptik içeriğe sahip ürünler ile bölgenin temizlenmesi önerilir.

Tens cihazında elektrotlar yer alır ve bu elektrotların cilde yerleştirilmesi gereklidir. Elektrotlar, ağrının ya da kas probleminin olduğu bölgeye yerleştirilir. Daha sonrasında ise düşük ya da yüksek frekans seçenekleri ayarlanır. Böylelikle cilde elektrik verilme süreci başlanır. İşlem ortalama olarak 20 ila 40 dakika sürer. Tedavinin sıklığı ise kişinin sağlık problemine ve ağrısının şiddetine bağlı olarak değişkenlik gösterir.

Seans sonrasında kişinin ağrı durumu ve kaslarının ne kadar rahatlayıp rahatlamadığı değerlendirilir. Bu değerlendirmeye bağlı olarak hastanın tekrar seansa gelip gelmemesi gerektiğine karar verilir. İşlem sonrasında ise elektrik verilen bölgede karıncalanma hissi meydana gelebilir. Bu oldukça normal bir durumdur.

Tens tedavisi, özellikle şiddetli ağrılar söz konusu olduğunda uygulanır. Bazı sağlık problemlerine bağlı olarak kişilerde bel ağrısı ortaya çıkabilir. Ameliyat sonrasındaki süreçte de hastalarda geçmeyen ağrılar oluşabilir. Bu gibi durumlarda tens cihazının kullanımına başvurulur. Kronikleşen ağrıların hafifletilebilmesi için fizik tedavi sürecinde bu cihazın kullanımından destek alınması mümkündür.

Nöropatik ağrı oluşumu meydana geldiğinde de tens cihazı ile kişilerin tedavi sürecine katkı sağlanabilir. Bu cihazın kullanımı sadece ağrıların hafifletilmesine yardımcı olmakla kalmaz. Aynı zamanda kas spazmı yaşanması halinde de bu durumun hafifletilmesini sağlar.

Özellikle sporcularda ortaya çıkan bası kas problemleri nedeni ile fizik tedavi esnasında bu tür cihazlar kullanılır. Bu cihazın kullanılabileceği diğer durumlar ise şu şekilde bilinir:

• Osteoartrit
• Sinir sıkışması
• Eklem ağrıları
• Kas yaralanmaları
• Siyatik ağrısı
• Travma sonrası ağrı

TENS, ağrıların hafifletilmesine yardımcı bir cihazdır. Fizik tedavi TENS cihazı ile gerçekleştirildiğinde, daha olumlu sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. Bu cihazın ağrı hissi üzerinde oldukça önemli etkileri vardır. Cilt üzerinden verilen hafif dozda elektrik sayesinde ağrı iletiminin engellenmesine katkı sağlar.

Ağrı hissi, bazı sinyaller aracılığı ile beyne iletilir. Bu iletim ise sinir lifleri sayesinde gerçekleşir. Tens, sinir liflerini uyarır ve beyne bu sinyallerin iletilmesini engeller. Aynı zamanda vücuttaki endorfin salınımının artırılmasını da sağlayan bir cihaz olarak bilinir. Endorfin, beyinde doğal olarak üretilen bir tür ağrı kesici maddedir. Endorfinin salınımının artması ile birlikte hissedilen ağrının şiddetinde azalmalar meydana gelir.

Elektrik sayesinde vücuttaki kas lifleri de uyarılır. Böylelikle kas gerginliğinin azaltılması sağlanmış olur. Bu elektrik uyarıları sayesinde aynı zamanda vücuttaki kan dolaşımında da artış görülür. Cihazın etki mekanizmaları direkt olarak elektriksel uyarım sayesinde ortaya çıkar.

Tens cihazı çalışma sistemi ise farklı kullanım şekillerine sahiptir. Her cihazın kullanım şekli birbirinden farklı olabilir. Fakat genel olarak bu tür cihazlarda, düşük ve yüksek doz ayarları bulunur. Düşük dozda kullanımı, endokrin salınımını arttırırken yüksek dozda kullanımı ise kısa sürede ağrıları azaltır.

Tens, cilt üzerine düşük voltajda elektrik verilmesini sağlayan bir tedavi cihazıdır. Sağlık alanlarında kullanılarak, ağrıyan bölgelere müdahale edilmesi mümkündür. Fakat sağlık kuruluşları dışında uygulama yaparken öncesinde cihazın kullanımı ile alakalı bilgi sahibi olunmalıdır.

Hatalı bir şekilde cihaz kullanımı, farklı sağlık problemlerine neden olabilir. Özellikle aynı bölgeye uzun süre boyunca elektrik verilmesi, kalıcı sinir hasarına ya da kas ağrılarının şiddetlenmesine yol açabilir. Bu nedenle sadece sağlık uzmanları tarafından uygulanması gereklidir.

Süre, bileşenlerin tamamen ayrışması için gereken zamandır. Süre kısa tutulursa ayrışma tam olmaz; çok uzun tutulursa numune ısınabilir ve hassas değerler değişebilir.

Hayır. Örneğin tam kan sayımı (hemogram) gibi testlerde kanın bütünlüğü korunmalıdır. Ancak şeker, üre, kolesterol gibi biyokimyasal analizlerin çoğunda santrifüj işlemi zorunludur.

Sarsıntının en yaygın nedeni balans yani denge bozukluğudur. Karşılıklı yerleştirilen numune tüplerinin ağırlıkları eşit değilse cihaz titreme yapar. Bu durum fark edildiğinde cihaz hemen durdurulmalıdır.

Eğer kan pıhtılaşma önleyici (antikoagülan) bir tüpe alınmışsa, santrifüj sonrası üstte kalan sıvıya plazma denir. Eğer kanın pıhtılaşmasına izin verilmişse (boş tüp), elde edilen sıvıya serum adı verilir.

Doğru hız ve süre parametreleri kullanıldığında hücrelere zarar vermez. Ancak gereğinden yüksek hızlarda yapılan işlemler hemoliz dediğimiz hücre parçalanmasına yol açarak test sonuçlarını bozabilir.

Santrifüj, Latince merkezden kaçan anlamına gelen kelimelerden türetilmiştir. Fizikte, dönen bir cismin dışarıya doğru itilmesini sağlayan merkezkaç kuvvetini kullanarak, sıvı bir karışım içindeki ağır partiküllerin tabana çökertilmesi işlemidir.

Yüksek devirlerde çalışan bu cihazların güvenli kullanımı hem laboratuvar personeli hem de numune bütünlüğü için kritiktir:

• Kapak Güvenliği: Cihaz tamamen durmadan kapağı asla açılmamalıdır. Modern cihazlarda bu güvenlik kilidi otomatiktir.
  
• Temizlik ve Dezenfeksiyon: Olası bir tüp kırılması durumunda, biyolojik tehlike oluşmaması için rotor ve hazne uygun dezenfektanlarla temizlenmelidir.
  
• Düzenli Kalibrasyon: Cihazın devir hızı ve zamanlayıcısı periyodik olarak kontrol edilerek ölçüm doğruluğu teyit edilmelidir.

Sağlık sektöründe en sık gerçekleştirilen kan santrifüj işlemi, sonuçların doğruluğu için belirli standartlara göre yapılmalıdır:

• Numune Hazırlığı: Kan, yapılacak teste uygun tüplere alınır.
  
• Dengeleme (Balans): Cihazın sarsıntısız çalışması için karşılıklı yerleştirilen tüplerin ağırlıkları milimetrik olarak eşit olmalıdır. Dengesiz yükleme, hem numuneye zarar verebilir hem de cihazın motorunu bozabilir.
  
• Hız ve Süre Belirleme: Rutin bir serum ayırma işlemi için genellikle 3500-4000 RPM hızda 10 dakikalık bir süre yeterli kabul edilir.
  
• Ayrışma: İşlem sonunda tüpün altında yoğun kırmızı kan hücreleri, üstünde ise biyokimyasal testlerde kullanılacak olan berrak plazma veya serum tabakası gözlenir.

Cihazlar, tüplerin yerleştirildiği başlık tasarımlarına göre de farklı santrifüj tipleri olarak ikiye ayrılır:

• Sabit Açılı Rotorlar: Tüplerin cihaz içinde genellikle 45 derecelik bir açıyla sabit durduğu modellerdir. Partiküllerin hızla tüp duvarına çarpıp tabana çökmesini sağlar, bu da işlem süresini kısaltır.
  
• Açılır Kova (Swing-out) Rotorlar: Cihaz dururken dikey olan tüpler, dönme başladığında yatay konuma geçer. Bu tip, katmanların özellikle PRP uygulamalarında birbirine karışmadan, düz bir hat üzerinde keskin bir şekilde ayrılması gereken durumlar için uygundur.

Klinik ihtiyaçlara, numune hacmine ve saklama koşullarına göre farklı santrifüj çeşitleri geliştirilmiştir. Sağlık kuruluşlarında kullanılan başlıca modeller şunlardır:

Masaüstü klinik santrifüjler​

En yaygın kullanılan modeldir. Hastanelerin rutin laboratuvarlarında kan ve idrar numunelerini ayırmak için tercih edilir. Küçük boyutları sayesinde tezgâh üzerinde kolayca konumlandırılabilir.

Mikro-santrifüjler​

Çok küçük hacimli (0.2 ml - 2 ml) numunelerle çalışılan genetik ve moleküler biyoloji laboratuvarlarında kullanılır. Özellikle DNA/RNA ekstraksiyonu için idealdir.

Soğutmalı santrifüjler​

Bazı biyolojik numuneler yüksek hızdaki dönme sonucu oluşan sürtünme ısısından zarar görebilir. Bu tür hassas proteinler veya enzimler için, haznesi belirli bir sıcaklıkta sabit tutulan soğutmalı sistemler kullanılır.

Ultrasantrifüjler​

Çok yüksek devirlere (dakikada 100.000 devir ve üzeri) çıkabilen bu cihazlar, virüs partiküllerinin ayrıştırılması veya makromoleküllerin incelenmesi gibi ileri düzey bilimsel araştırmalarda görev alır.

Santrifüjleme süreci, ivmelenme ve merkezkaç kuvveti prensiplerine dayanır. Bir numune tüpü, cihazın rotor adı verilen döner başlığına yerleştirilir. Cihaz çalışmaya başladığında rotor, dakikada binlerce devir (RPM) yapacak hıza ulaşır.

Bu dönme sırasında, yerçekiminden çok daha güçlü bir kuvvet olan göreceli santrifüj kuvveti (RCF) oluşur. Karışım içindeki yoğunluğu yüksek olan ağır maddeler, tüpün en uzak noktasına yani tabanına doğru hızla hareket ederek burada pellet adı verilen çökeltiyi oluşturur. Üstte kalan sıvı kısma ise süpernatant denir. Bu işlem, numunenin içeriğinin bozulmadan, sadece fiziksel özelliklerine göre sınıflandırılmasını sağlar.

Santrifüj cihazı, tıp laboratuvarlarında, hastanelerde ve bilimsel araştırma merkezlerinde kullanılan, numuneleri çok yüksek hızlarda döndürerek bileşenlerine ayıran temel bir medikal ekipmandır. Cihazın temel işlevi, homojen görünen ancak içinde farklı yoğunlukta maddeler barındıran biyolojik karışımları, analiz edilebilir farklı fiziksel fazlara bölmektir.

Sağlık sektöründe santrifüj cihazının temel kullanım alanları şunlardır:

• Hassas Kan Analizleri: Kan santrifüj işlemi sayesinde elde edilen berrak serum; kolesterol, glikoz, karaciğer enzimleri ve böbrek fonksiyon testleri gibi hayati değerlerin ölçülmesinde kullanılır.
  
• İdrar Sediment İncelemesi: İdrarın içindeki kristallerin, epitel hücrelerin veya mikroorganizmaların dibe çökmesi sağlanarak mikroskop altında detaylı teşhis yapılmasına olanak tanır.
  
• Hücre ve DNA Araştırmaları: Genetik çalışmalarda, hücre çekirdeklerinin veya proteinlerin sıvıdan saflaştırılması amacıyla kullanılır.
  
• PRP ve Rejeneratif Tıp: Hastanın kendi kanındaki trombositlerin ve büyüme faktörlerinin yoğunlaştırılarak tedavi amaçlı kullanılması sürecinde başrol oynar.
  
• Aşı ve İlaç Geliştirme: Biyolojik ürünlerin saflaştırılması ve patojenlerin ayrıştırılması süreçlerinde kritik bir basamaktır.

Santrifüj, bir eksen etrafında yüksek devir sayılarıyla dönen bir motor sistemi aracılığıyla, içerisine yerleştirilen numuneleri özgül ağırlıklarına göre katmanlara ayıran bir laboratuvar teknolojisidir. Fizik kuralları çerçevesinde çalışan bu sistemde, dönme hareketi sonucu oluşan merkezkaç kuvveti, numunenin içindeki ağır parçacıkları tüpün tabanına doğru iterken, daha hafif olan bileşenlerin üst kısımda yoğunlaşmasını sağlar.

Sağlık alanında bu işlemin en kritik uygulaması kanın santrifüj edilmesi sürecidir. Damardan alınan tam kan numunesi, bu cihaz yardımıyla plazma, serum ve alyuvarlar, akyuvarlar, trombositler gibi hücresel elemanlar şeklinde net katmanlara ayrılır. Bu ayrışma, laboratuvar ortamında gerçekleştirilen yüzlerce farklı biyokimyasal testin ve mikroskopik incelemenin yapılabilmesi için zorunlu bir teknik gerekliliktir.