Kötü ağız kokusu toplum içinde sık olarak her yaştan kişilerde görülmektedir. Tüm insanların hayatlarında bir dönem, özellikle sabah uyandıktan sonra etrafındaki kişileri rahatsız edecek derecede ağız kokusu vardır. Yapılan araştırmalar erkeklerin kadınlara göre 3 kat daha fazla ağız kokusu durumu yaşadığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, 20 yaş üzerindeki kişiler gençlere oranla 3 kat fazla ağız kokusu durumu yaşamaktadır.

Ülkemizde yaşayan kişilerin en az yarısında kötü koku durumu yaşanmasına rağmen bu durumun tedavisi için
Diş hekimine gidilme oranı oldukça azdır. Ağız kokusu yaşayan insanların bu durumun farkında olmamalarına ‘koku paradoksu’ adı verilmektedir. Bununla birlikte yapılan araştırmalarda erkeklerin %50’si, kadınların ise %60’ının ağız spreyi kullandıkları görülmüştür.

Gerekli tüm ağız ve diş bakımı işlemleri kişi tarafından yapılıyor ve buna rağmen bir türlü ağız kokusu çözülemiyor ise bir diş hekimine başvurmak gerekmektedir. Uzmanınız gerekli kontrolleri yaptıktan sonra ağız bakımı kaynaklı ağız kokusu durumunu eleyerek diğer nedenleri kontrol etmektedir. Diş hekimi gerekli tüm testleri hastadan isteyerek diğer hastalıklar üzerinde uzman kişilere yönlendirme sağlayacak ve problem ortadan kaldırılacaktır.

Öncelikli olarak ağız kokusunun altında yatan neden tespit edilmelidir. Eğer ağız bakımının sağlanamaması durumu var ise bu durumu gidermek için dişlerin günde en az iki kez ve 2 dakika kadar fırçalanması ve gerekli durumlarda diş ipi ve gargara kullanılması gibi yöntemlerle tedavi edebilmek mümkündür.

Ağız bakımı için sadece diş temizliği yeterli olmamaktadır. Dil üzerinde bulunan yerleşmiş bakterilerinde temizlenmesi gerekmektedir. Dil üzerinde biriken bakteriler de zaman içinde ağız kokusu yaratır. Bu durumda dil temizliği için özel üretilen fırçalar ile bakterilerin temizlenmesi gerekmektedir. Ayrıca diş protezleri de her gece çıkartılarak temizlenmeli ve ertesi günkü kullanım için uygun hale getirilmelidir.

Kişilerin gün içindeki su tüketimi durumu da ağız kokusuna neden olan faktörler arasındadır. Su tüketimi tükürük miktarını artırır ve bu şekilde ağız içinde bulunan bakterilerin temizlenmesi sağlanır. Su tüketimi yeterli miktarda değil ise bakteri temizliği için gerekli tükürük sağlanamayacaktır.

Tütün ürünleri kaynaklı ağız kokusu problemleri de sık karşılaşılan durumlardandır. Koku tütünden kaynaklı ise özel olarak ağız bakımı yapılmalıdır. Eğer problem ağız bakımlarının tam olarak yapılmasına rağmen çözülemiyor ise başka nedenler araştırılmalı ve mutlaka bir doktor kontrolüne başvurulmalıdır. Dişlerde bulunan çürükler ya da diş etinde bulunan enfeksiyondan kaynaklı gelişen ağız kokusu sorunu var ise diş hekimi tarafından gerekli tedavi yöntemleri ile koku sorununun önüne geçilecektir.

Diş taşları da çürükler ve enfeksiyonlar gibi koku yaratabilen durumlardandır. Yılda bir kez temizlenmesi gereken diş taşları uzmanlar tarafından kontrol altında tutulmalıdır. Hiçbir problem bulunmasa bile yılda en az 2 kez ağız ve diş kontrolü yapılması gerekmektedir.

Ağız kokusu, halitosiz olarak bilinen, kişi nefes verirken ortaya çıkan ve rahatsızlık veren kötü koku durumudur. Bu duruma neden olan etkenler şu şekilde sıralanmaktadır.

Tüketilen Yiyecekler​

Yemek yendikten sonra gerekli olan ağız temizliği yapılmaz ise, diş aralarında kalan parçalar bakteri oluşumuna neden olur ve bu durum koku oluşmasını sağlar. Ayrıca sarımsak, soğan gibi kokulu gıdaların tüketimi de bu konuda önemlidir. Yüksek kokuya sahip gıdalar özellikle vücut tarafından sindirildikçe nefese daha fazla sinerek, kokunun daha kötü hale gelmesine neden olur.

Ağız Bakımının İyi Yapılmaması​

Yemeklerden önce veya sonra mutlaka ağız bakımının yapılması gerekmektedir. Ağız bakımı için diş macunu, diş ipi ve ağız çalkalama suları gibi ürünlerin mutlaka kullanılması gerekmektedir. Ağız bakımı yapılmadığı takdirde meydana çıkan bakteriler zamanla ağız kokusu ve çeşitli hastalıklara neden olmaktadır. Diş macunları için kendi sorunlarınıza yönelik olanları tercih etmelisiniz. Ayrıca diş fırçalarının 3 ay arayla değiştirilmesi ve diş fırçalama işleminin 2 dakika sürmesi gerektiği uzmanlar tarafından söylenmektedir. Bunların dışında takma diş veya ağız cihazı kullanım durumu var ise bu ürünlerinde devamlı olarak temizlenmesi gerekmektedir.

Diş Eti Hastalıkları​

Ağız kokusu için en sık karşılaşılan kaynak diş etinde meydana gelen sorunlardır. Diş eti hastalıkları kendilerini kanama, çekilme ya da koku ile gösterirler. Bu durumda hastalık tedavi edilmeli ve sorun çözülmelidir.

Diğer Hastalıkların Sebep Olduğu Durumlar​

Diş veya ağız içi ile ilgili olmayan bazı hastalık durumları da koku yapabilir. Solunum yolunda meydana gelen enfeksiyon hastalıkları, boğaz ya da akciğer iltihaplanmaları, ağız ve geniz içi mukus artışı ve bazı böbrek hastalıkları kokuya sebebiyet verir.

Bunların dışında diğer ağız kokusu nedenleri şöyle sıralanabilir;

• Ağız içinde meydana gelen mantar enfeksiyonları
• Diş çürükleri
• Bağırsak sistemi ve mide hastalıkları
• Uzun süre aç kalınması
• Alkol kullanılması
• Tütün ürünleri tüketimi
• Ağız kuruluğu yaşanması
• Diyabet hastalığı
• Geniz eti rahatsızlıkları

Ağız kokusuna oksijen bulunmayan ortamda yaşayan bazı bakteriler yol açmaktadır. Bu bakterilerin yiyecek kalıntılarını çözerek ürettikleri sülfür gazları ağız kokusu sorununa yol açmaktadır. Bu bakterilerin ağız içinde yerleştiği bazı alanlar bulunur. Dişlerin araları, dişeti cepleri, dil üzeri bakteriler için uygun yerleşme alanlarıdır.

Ağız içi ısısı ve asidik yüzey bakterilerin çoğalmasını kolaylaştırır. Dil yüzeyi pürüzlü çukur bir yapıya sahiptir. Bu yüzeyde gıda artıkları, kan, mukus, ölü dokular, karbonhidrat ve protein birikebilir. Dil arkası ve boğaz, oksijen miktarının az olduğu ortamlar olduğu için bakterilerin üremesi de kolaylaşmaktadır.

Ağız kokusu oluşmasında tükürüğün de etkisi vardır. Tükürük, oksijenin taşınmasını sağlar ve antibakteriyel etki gösterir. Bu nedenle tükürük azalması kokuya yol açabilir.

Adet sancıları, çoğu kadında görülebilir. Ancak bazı kadınların adet sancıları daha şiddetli ve sıkıntı verici olabilir. Özellikle, adet sancılarının daha şiddetli ve sık görüldüğü bazı durumlar şunlardır:

Ergenlik döneminde: Ergenlik döneminde hormonların dengesi değiştiği için, adet sancıları daha şiddetli olabilir. Bu dönemde, adet sancılarının şiddeti zamanla azalır.

Yaşlılık döneminde: Yaşlılık döneminde, östrojen ve progesteron hormonlarının düzeyi azalır ve bu da adet sancılarının şiddetini azaltabilir. Ancak bazı kadınların adet sancıları yaşlılık döneminde daha şiddetli olabilir.

Polikistik over sendromu olanlar: Polikistik over sendromu, overlerdeki yumurtalıkların büyümesine ve adet düzensizliğine neden olan bir sağlık durumudur. Bu durumda, adet sancıları daha şiddetli olabilir.

Endometriozis olanlar: Endometriozis, rahim duvarının dışında bulunan endometrium (rahim zarı) dokusunun büyümesidir. Bu durumda, adet sancıları daha şiddetli olabilir.

Miomlar olanlar: Miomlar, uterus içinde bulunan benign (kötü huylu değil) kitlelerdir. Bu durumda, adet sancıları daha şiddetli olabilir.

Bu nedenlerden dolayı, adet sancıları daha şiddetli olan kadınların doktorlarına danışmaları önerilir. Doktorlar, adet sancılarını azaltmak için ilaçlar veya diğer tedavi yöntemleri önerebilir.

Adet sancıları, kadınların adet dönemleri sırasında ortaya çıkan ağrılı periyodlardır. Adet sancılarının nedeni, vücudun progesteron ve östrojen hormonlarının dengesinin bozulmasıdır. Bu hormonlar, uterus (rahim) duvarının incelmesine ve bu duvarın atılmasına yol açar. Bu sırada, uterus kasılır ve bu kasılma sırasında ağrı ortaya çıkar.

Adet sancılarının şiddeti ve süresi kişiden kişiye değişebilir, ancak genellikle hafif ila orta şiddette olabilir. Adet sancıları, ağrı kesiciler ve antispazmodikler gibi ilaçlar ve doğal çözümler gibi çözümlerle azaltılabilir. Eğer adet sancılarınız çok şiddetli veya sıkıntı verici ise, doktorunuza danışmanız önerilir.

Adet sancılarının diğer nedenleri şunlar olabilir:

Hormonal düzensizlikler: Adet sancılarının nedenlerinden biri de hormonal düzensizlikler olabilir. Östrojen ve progesteron hormonlarının dengesinin bozulması, adet sancılarına yol açabilir.

Cinsiyet hormonlarının yüksek seviyesi: Adet sancılarının nedenlerinden biri de cinsiyet hormonlarının yüksek seviyesi olabilir. Östrojen hormonunun yüksek seviyesi, uterus kasılmalarına yol açar ve bu da adet sancılarına neden olur.

Rahim miomları: Miomlar, uterus içinde bulunan benign (kötü huylu değil) kitlelerdir. Miomlar, uterus kasılmalarını artırarak adet sancılarına neden olabilir.

Endometriozis: Endometriozis, rahim duvarının dışında bulunan endometrium (rahim zarı) dokusunun büyümesidir. Endometriozis, adet sancılarına yol açabilir.

Polikistik over sendromu: Polikistik over sendromu, overlerdeki yumurtalıkların büyümesine ve adet düzensizliğine neden olur.

Sancılı adet, kadınların adet dönemleri sırasında ortaya çıkan ağrılı periyodlardır. Adet sancıları, vücudun progesteron ve östrojen hormonlarının dengesinin bozulmasından kaynaklanır. Adet sancıları, adet dönemlerinin ilk iki gününde en şiddetli olabilir ve genellikle birkaç gün sürer. Adet sancılarının şiddeti ve süresi kişiden kişiye değişebilir, ancak genellikle hafif ila orta şiddette olabilir. Adet sancıları, ağrı kesiciler ve antispazmodikler gibi ilaçlar ve doğal çözümler gibi çözümlerle azaltılabilir. Eğer adet sancılarınız çok şiddetli veya sıkıntı verici ise, doktorunuza danışmanız önerilir.

Adet Sancılarına Ne İyi Gelir​

Isı uygulaması: Adet sancılarında ağrıyı azaltmak için ısı uygulaması yararlı olabilir. Bu, ağrının çoğu zaman kas spazmından kaynaklandığı düşünülür ve ısı, kasları gevşeterek ağrıyı azaltabilir. Örneğin, ısıtıcı pad veya ısıtıcı yastık kullanabilirsiniz.

Ağrı kesiciler: Adet sancıları için over-the-counter (OTC) ağrı kesiciler, özellikle ibuprofen veya naproksen, ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir. Bu ilaçlar ağrıyı azaltmak ve inflamasyonu azaltmak için kullanılır.

Antispazmodikler: Adet sancılarında ağrının kas spazmından kaynaklandığı düşünülürse, antispazmodikler ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir. Bu ilaçlar, özellikle mebeverin veya karbonik anhidraz inhibitörleri, kas spazmını azaltır ve ağrıyı azaltır.

Doğal çözümler: Adet sancılarına ne iyi geldiğine dair doğal çözümler de mevcuttur. Örneğin, çay olarak içilen adaçayı, kamomil ve papatya çayı gibi bitkiler ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıca, magnezyum eksikliği adet sancılarına yol açabileceği için, magnezyum takviyesi de ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir.

Kadınların özellikle de yeni regl olmaya başlayanların en çok merak ettiği soru ise iki adet arası süre ne kadar olmalı sorusudur. İki adet arasında geçen süre kadından kadına değişkenlik gösterebilmektedir. Ancak bu süre için belirli bir süre aralığı bulunmaktadır. Bu süre aralığı ise en az 21 gün en fazla ise 35 gün olmalıdır.

İki adet arasındaki süre 21 günden az ise bu kanama normal bir kanama olarak kabul edilmemektedir. Ayrıca 35 günden sonra meydana gelene kanamalarda yine anormal olarak kabul edilebilmektedir. Bu süreyi hesaplamak için ise regl kanamasının başladığı ilk günden itibaren bir sonraki regl kanamasının başlama tarihine kadar olan gün sayısı hesaplanmalıdır.

Koru sağlık ekibi olarak sizin için hazırladığımız bu yazımızda adet hesaplama ile ilgili en çok merak edilen sorulardan olan adet hesaplama nasıl yapılır, adet hesaplama adet bittiği günden mi hesaplanır, adet gününün geldiğini nasıl anlarız ve iki adet arası süre ne kadar olmalı soruları hakkında detaylı cevaplar vermeye çalıştık.

Adet hesaplama ile ilgili daha fazla bilgi almak ya da muayene olmak için sitemiz üzerinden randevu alarak konusunda uzman ve deneyimli doktorlarımız ile iletişime geçebilirsiniz.

Kadınları regl konusu ile ilgili en çok merak ettiği ve araştırdıkları sorulardan biri de adet günü geldiğini nasıl anlarız sorusudur. Regl süreci kadın vücudunda gelişen fizyolojik bir süreç olduğu için adet günü yaklaşırken vücutta bazı hormonsal değişimler meydana gelmektedir. Bu değişimler sonucunda ise ortaya regl öncesi belirtileri çıkabilmektedir. Regl öncesi belirtileri kişiden kişiye değişkenlik gösterse de genel olarak şöyle sıralanabilir:

• Ruh halinde ani değişimler,
• Kilo artışı,
• Karın ağrısı,
• Memelerde hassasiyet ve şişkinlik,
• Sivilce ve akne oluşumu,
• PMS olarak bilinen adet öncesi gerginlik sendromu.

Bu belirtiler arasında en yoğun olarak görülenlerden biri de kadınların arasında PMS olarak kısaltılan premenstrüel sendrom yani adet öncesi gerginlik sendromudur. Hormonlardaki değişimlere bağlı olarak gelişen bu durum neden olduğu özellikle duygusal anlamdaki değişiklikler ile kadınların hayatını oldukça etkilemektedir. Dünyanın bazı ülkelerinde çalışan kadınlara PMS günlerinde izin verilmektedir.

Adet hesaplama sistemini kullanarak hangi günlerde regl kanaması yaşayacağını ya da ne zaman yumurtlama döneminde olacağını öğrenmek isteyen kadınların merak ettikleri bazı sorular bulunmaktadır. Bu sorulardan biri de adet hesaplama yaparken adet bittiği günden mi yoksa başladığı günden mi hesaplanır sorusudur. Adet hesaplamanın tam olarak nasıl gerçekleştiğini anlamak için kadın vücudundaki regl döngüsüne bakmak gerekmektedir.

Kadınların hayatının önemli bir parçası olan regl dönemi ilk olarak ergenlik dönemi ile başlamaktadır. 2 yıl süren bir süreçten sonra belirli bir döngüye giren regl kanamaları her kadında 21 ile 35 gün aralıklar ile gerçekleşmektedir. Ortalama olarak alındığında ise bu rakam 28 gündür. Kadın vücudu sağlıklı bir rahim ve vajina, yumurtalıklar, hipofiz bezi ve hipotalamus sistemlerine sahip ise regl kanaması üremesi için gerekli regl kanamaları sağlıklı bir şekilde gerçekleşecektir. Regl kanaması öncelikli olarak beynimizde bulunan hipotalamus bölgesinin yine beynimizin içerisinde yer alan ve bir çeşit endokrin bezi olan hipofiz bezini uyarması ile başlar. Hipofiz bezinin uyarılmasıyla birlikte ise FSH (Folikül stimülan hormon, folikül uyarıcı hormon) ve LH (Luteinleştirici hormon, luteinizan hormon) olarak adlandırılan hormonlar salgılanmaya başlanır. Kan dolaşımı sayesinde kana karışan bu hormonlar yumurtalıklara kadar ulaşır ve burada bulunan yumurta foliküllerini uyarır. Böylece yumurtalık rezervlerinde bulunan yumurtalıkların belirli bir kısmı olgunlaşma sürecine girer.

Yumurtalıkların uyarılması sonucu olgunlaşmaya başlayan yumurtalar yeterli olgunluğa ulaştıktan sonra yumurtanın içinde bulunduğu kese çatlar. Ayrıca bu süreç boyunca yumurta folikülünden vücuda kadınlık hormonu olarak da bilinen östrojen hormonu salınmaktadır. Salınan östrojen hormonu yumurtanın döllenmesi durumunda rahime tutunabilmesi için rahim duvarlarının kalınlaşmasını sağlamaktadır. Rahim duvarı kalınlaşırken çatlayarak içinde bulunduğu kesecikten çıkan yumurta, yumurtalıklar ile rahim arasında bir köprü şeklinde yer alan fallop tüplerine atılmıştır. Olgunlaşmış ve döllenmeye hazır olan yumurta fallop tüplerinin içerisinde 24 saate kadar canlı kalabilmektedir. Bu 24 saat içerisinde sağlıklı erkek üreme hücresi olan sperm ile karşılaşırsa döllenmenin gerçekleşmesi ile hamilelik oluşacaktır.

Fallop tüplerinde bulunan olgunlaşmış yumurta döllenmediği zaman ise yumurta folikülünden salgılanan östrojen hormonu azalmaya ve progesteron düzeyi artmaya başlayacaktır. Yumurtanın döllenmesi ihtimaline karşı duvarlarını kalınlaştırarak kendini hazırlayan rahim ise progesteron hormonunun etkisi ile parçalanmaya başlar. Parçalanan ve dökülmeye başlayan rahim duvarları ise bir miktar kanla vajinal yoldan vücuttan atılmaktadır. Bu durum regl kanaması olarak tanımlanmaktadır. Bütün bu süreci göz önüne alacak olursak adet hesaplaması son regl kanamasının gerçekleştiği ilk tarihten başlayarak hesaplanmalıdır.

Adet hesaplaması kadınların hayatındaki en önemli konular arasında yer almaktadır. Çünkü birçok kadın vücudunda değişiklik meydana geldiği bu döneme göre planlamalar yapmaktadır. Adet hesaplama, adet kanamalarının ne zaman başlayacağını ve ne zaman biteceğini bilmek, tatil planlamaları, yolculuklar hatta adet öncesi dönemde yaşanılan semptomlardan dolayı dinlenme ihtiyacını planlamak için kullanılabilmektedir.

En önemlisi ise adet hesaplama, bebek sahibi olmak isteyen kadınlar için son derece önemlidir. Adet hesaplama ile adet kanamalarının ne zaman başlayacağını ve biteceğini öğrenmenin yanı sıra yumurtlama dönemlerini de rahatlıkla hesaplayabilirler. Böylece yumurtlama döneminde cinsel ilişkiye girerek hamile kalma ihtimalini daha da yükseltebilirler. Adet hesaplamanın önemini daha iyi anlayabilmek için ise öncelikle adet döngüsü hakkında bilgi sahibi olmak gerekir.

Halk arasında adet kanaması olarak bilinen regl en basit tanımı ile aylık döngüler şeklinde gerçekleşen vajinal kanamalar olarak tanımlanabilir. Her kadın ergenlik dönemine girdiği andan itibaren menopoz dönemine kadar herhangi bir sağlık problemi olmadığı sürece regl olmaya devam eder. Fizyolojik bir süreç olan regl, kadın vücudunun hamileliğe hazırlanması olarak da tanımlanabilir. Regl olabilmek için ise vücudumuzda bulunan 4 farklı sistemin sağlıklı bir şekilde çalışması gerekmektedir. Bunlar, rahim ve vajina, yumurtalıklar, hipofiz bezi ve hipotalamus kısımlarıdır. Bu dört sistemin bir arada ve sağlıklı bir şekilde çalışması ile regl döngüsünün oluşması mümkündür.

Ergenlik çağında görülen ilk regl kanamasından itibaren yaklaşık 2 yıl boyunca adet kanamaları düzensiz bir şekilde gerçekleşir. Ancak zaman içerisinde adet döngüsü 21 ile 35 gün arasında değişen ortalama olarak ise 28 günde bir gerçekleşen bir adet döngüsüne girecektir. Adet hesaplaması yapmak isteyen bir kadının regl kanaması yaşadığı günleri not alarak bir sonraki ay hangi gün regl kanaması olabileceğini hesaplayabilir. Böylece regl kanamasına bağlı olarak planlayabileceği her şeyi rahatlıkla planlayabilir.

Günümüzde gelişen teknolojiyle birlikte kadınların regl kanamalarını takip etmelerine yardımcı olan adet hesaplama uygulamaları bulunmaktadır. Akıllı telefonunuza indirerek kullanabileceğiniz bu uygulamalara regl kanamalarınızın başlangıç tarihini girdiğiniz andan itibaren size adet hesaplama bilgisi verecektir. Ayrıca regl kanamalarınız yaklaştığında size uyarı göndererek regl dönemine hazırlanmanızı sağlayacaktır.

Genç kızların adet görme yaşı birbirlerinden farklı olabilir. Kızlarda ergenliğin başlamasından sonra ortaya çıkan adet görme dönemine menarş adı verilir. Ülkemizde ortalama menarş yaşı 12 ila 15 arasındadır.

Yaşam tarzı, beslenme, spor, stres ve genetik olarak adet yaşında değişiklik olabilir. Genç kızlarda adet gecikmesi ve düzensizliği yaşanması normal bir durumdur. Adet dönemi başladığında tüm hormonlar olması gerektiği gibi çalışıyor demek olmaz. Vücut bu sürece alışacak ve zaman içinde düzen oturacaktır.

Genç kızlarda bu adet düzensizliği ve adet gecikme durumları 1-2 sene kadar sürebilir. Genç kızların ilk adet gününden sonra bu tarihi ve kanamanın ne kadar sürdüğünü kaydetmeye başlaması önemlidir.

Doğum yapan ve emzirme döneminde olan kadınlar geç adet görür. Emzirme devam ettikçe adet de gecikmeye devam edebilir. Bebek emzirme döneminde kadın vücudunda farklı hormonlar salgılanır ve bu fazla durum adet kanamasını engeller. Anne sütü üretimi için salgılanan prolaktin, üreme hormonlarını baskılar, bu şekilde de yumurtlama olayı gerçekleşmez.

Yumurta üretimi olmazsa da adet döngüsü olmaz. Doğumdan sonra adet kanaması başlaması zaman alabilir. Adet kanaması başladığında da gecikme ya da düzensizlik olabilir. Ortalama olarak doğumdan yaklaşık 12 ay içinde hormon dengesi tekrar sağlanabilir ve adet kanamaları da düzenli hale döner.

Adet gecikmesi bir neden değil, vücutta yaşanan bir sorunun belirtisidir. Bu nedenle mutlaka kök neden bulunan kadar detaylı olarak araştırılmalıdır. Eğer hasta genç yaşlarında ise, ilerde kısırlık yaşaması söz konusu olabilir. Mutlaka sorun çözülmeli ve hastaya uygun şekilde tedavi uygulanmalıdır.

Adet gecikmesi ile düzensizlik, bunlara neden olan soruna bağlı olarak hamileliği de olumsuz etkileyebilir. Adet gecikmesi nedeninin bilinmemesi hamilelikte yaşayabileceğiniz komplikasyon riskini de arttırır.

• Düşük yaşanması
• Gebelik diyabeti olması
• Preeklampsi riski
• Erken doğum sorunları yaşanması olasılıkları göz önünde bulundurulmalıdır.

Adet gecikmesi tedavisi için öncelikle hastanın yaşadığı gecikmenin nedenleri ortaya çıkartılmalıdır.

Stres ya da beslenme gibi hormonları etkileyen nedenlerden kaynaklanan bir adet gecikmesi durumunda kadınların yaşam tarzında değişiklik yapılması ve hafif egzersiz verilebilir.

Eğer adet gecikmesi polikistik over sendromu kaynaklı ise tedavide progesteron içerikli doğum kontrol hapları kullanılarak öncelikle döngünün düzene girmesi sağlanır.

Diyabet ya da tiroid nedeniyle sorun yaşandığı belirlenirse, endokrin bölümü ile birlikte hastanın uygun ilaçları alması sağlanarak, yakından kontrol edilmesi sağlanır.

Adet gecikmesi, özellikle uzun süreli yaşanıyorsa, farklı hastalıkların habercisi olabilir. Bu nedenle, teşhis ve tedavi için kadınların mutlaka doktorlarına ya da bir sağlık kuruluşuna başvurmaları gerekir.

Jinekoloji ve endokrinoloji bölümlerinin işbirliği ile ilerlenmesi gereken bu durum mutlaka detaylı olarak incelenmeli ve hastanın yaşadığı belirtiler tedavi edilmelidir. Kadınların her ay adetlerinin tarihlerini not almaları, bu tip tedavilerde önemli bir veridir.

Tanı konulabilmesi için kan testleri, ultrason ile görüntüleme, MR ve tomografi gibi yöntemlerden de yararlanılabilir. Kan testlerine dahil edilecek hormon testleri hormon seviyelerinde bir anormallik olup olmadığını gösterecektir. Hipofiz bezi ya da üreme sistemindeki herhangi bir bozukluk için ise MR gibi görüntüleme yöntemlerinden destek alınmalıdır.

Belirli bölgelerde aşırı kıllanma,
• Yoğun baş ağrısı,
• Kasık bölgesinde ağrı,
• Yüz başta olmak üzere sırt, bacak gibi farklı bölgelerde ortaya çıkan sivilceler,
• Aşırı kilo alma ya da verme
• Kilo vermek için zorlanma

Adet kanaması gecikmesinin bazı bilinen nedenleri şunlardır:

• Hamilelik
• Aşırı stres yaşamak
• Ani ve çok kilo kaybetmek
• Aşırı kilolu olmak
• Gün içinde çok yoğun ve ağır spor yapmak
• Doğum kontrol hapı kullanmak
• Menopoza girmek ya da erken menopoz yaşamak
• Polikistik over sendromu
• Kontrolsüz şeker hastalığı
• Kalp hastalıkları
• Tiroid bezinin fazla ya da az çalışması
• Hormon dengesizlikleri

Uzun süreli ve yıpratıcı seviyede stresli ortamlarda olmak, hormonları olumsuz etkiler ve adet gecikmesine neden olabilir. Stres, adet kanaması gecikmesinin yanı sıra kanamanın erken olmasının da nedenlerinden biri olabilir. Meditasyon, yoga, yüzme ve yürüyüş gibi egzersizler vücutta stresin azalmasına destek olabilir.

Kadınlarda ilerleyen yaşla birlikte, menopoz süreci öncesi olarak belirtilen pre-menopoz döneminde adet döngüsünde bozulmalar ve adet gecikme sorunları yaşanmaya başlar. Genellikle 45-50 yaşlarında başlayan menopoz dönemi östrojen hormon seviyesinin düşmeye başlaması ve bu nedenle yumurtlamanın düzensiz şekilde olmasıdır. Menopoza tam olarak girilmesi ile de adet kanamaları tamamen biter.

Ani ve çok kilo kaybı yaşamak, adet gecikmesinin önemli bir nedenidir. Günlük alınması gereken kalorinin çok fazla kısılması, yumurtlamak için gerekli olan hormon üretiminde önemli olan yağ dengesini bozar. Özellikle vücut kitle indeksi 18 ve altında olan bireylerde adet gecikmesi çok sık görülür.

Aşırı kilolu olmak da adet döngüsünün bozulmasına neden olur. Aşırı kilolu kadınlarda östrojen hormonu fazla üretilir. Fazla östrojen üretimi, adet kanamasının gecikmesine neden olabilir. Özellikle vücut kitle indeksi 30 ve üzerinde olan kadınlar bu risk grubundadır.

Doğum kontrol hapları kullanmak, adet döngüsü içinde atlama yaşanmasına neden olabilir. Her kadının vücut yapısı ve bu tip ilaçlara verdiği tepki farklı olduğu için adet gecikmesi yaşayanlar olması da muhtemeldir. Özellikle progesteron ağırlıklı olan haplar adet gecikmesine neden olur. Hapların bırakılmasıyla birlikte adet döngüsü zamanla normal durumuna döner.

Polikistik over sendromu üreme sağlığını olumsuz etkileyen ve hormonların dengesini bozan bir hastalıktır. Tamamen bir tedavisi olmasa da doktor kontrolünde kontrol altında tutulabilir. Çoğunlukla yumurtalıklarda küçük ve zararsız kistlerin oluşmasına neden olan bu rahatsızlık, yumurtlama düzensizliği bu da adet gecikmelerine neden olabilir.

Kan şekeri düzensizlikleri, tiroid hastalıkları da vücut sistemlerini olumsuz etkiler ve adet döngüsünü bozar. Adet gecikmeleri yaşanır.

Vücut sistemlerinde bir sorun yaşamayan sağlıklı kadınlarda normal adet döngüsü, son kanamanın başlama tarihinden itibaren 28 gündür. Bununla birlikte 21-35 gün arası da normal olarak edilir. Adet döngüsünün her ay birkaç gün değişmesi de normal bir durum olarak değerlendirilir. Adet kanamalarının bu döngünün dışında kalması ise adet gecikmesi olarak isimlendirilir.

Normal bir adet döngüsü sırasında kadının yumurtalıklarından birinden (sağ ya da sol) tek bir yumurta salınır. Bu yumurta eğer bir sperm tarafından döllenmezse, kan ve biriken rahim dokularıyla birlikte vücuttan atılır. Bu kanama adet kanamasıdır ve ortalama 5-7 gün sürer. Daha sonra bu adet döngüsü, aylık olarak kendini tekrar ederek düzenli şekilde her ay yaşanır.

Bazı dönemlerde stres, metabolik rahatsızlıklar, kilo sorunları gibi durumlar, dış etkenler ya da özel hastalıklar nedeniyle bu döngü bozulabilir. Bu durumda döngü dışında anormal kanamalar da görülebilir.

Adet gecikmesi, kadınlarda aylık yumurtlama döngüsünün belirli nedenlerden dolayı bozulması, adetin düzensiz hale gelmesinden kaynaklanan gecikmelerdir. Tam olarak adet gecikmesinin kaç gün olduğu konusunda farklı görüşler olsa da tıbbi olarak kabul edilen 21 ila 35 gün arasında olmasının dışındaki zamanda regl olmak adet gecikmesi olarak kabul edilir. Bununla birlikte adet düzensizliğinin olması, vücutta yanlış giden bir şeyler olduğunun işaretidir.

Adet düzensizliğinizin olup olmadığını belirlemeniz, vücudunuzu daha iyi tanımanıza yardımcı olur. Bu sayede kendi döngünüzle ilgili olarak bir düzensizliğiniz olursa bunun farkına varabilir ve jinekoloğunuzu hemen haberdar edebilirsiniz.

Ağrı ve kramplar çok ciddi seviyede ise yumurtalıklarda iltihap veya kist olabilir. İltihap ve kist olan kadınların adetleri de sancılı geçebilir. Adet sancınız çok sancılı geçiyorsa muhakkak kadın doğum uzmanına gitmeniz gerekmektedir. Öncelikle ultrasonla bu ağrıya neden olabilecek kist veya başka bir neden var mı diye konu araştırılır. Araştırma neticesinde her şey yolunda, bir problem yok denildiği taktirde yukarıda anlatılan ağrı kesici çözüm yolu denenir.

Ayrıca Endometriozis (çikolata kisti) denilen rahim içi doku bozukluğu olan, rahimin içini döşeyen tabaka ve dokunun rahim dışında başka bir bölgede büyümesi sonucu içi kanamalı bir kist oluşması sonucunda ağrı oluşabilir, bu husus ciddiye alınması gerekir. Mutlaka ayrıntılı inceleme yapılması gerekmektedir. Çünkü karın içinde yapışıklıklara neden olup ilerleyen zamanlarda çocuk olmamasına neden olan şikayetlere yol açabilir. Bu sorun giderilmezse kısırlık problemi ortaya çıkabilir. Bu nedenden ileri tetkikler yapılması gerekebilir. Gerekirse bu soruna neden olan endometriotik odakların ameliyatla alınmalıdır.

Hiçbir sebep bulunamaz ve ağrılar giderilemezse; o zaman kapalı ameliyat (kansız ameliyat) olarak bilinen laporoskopik ameliyatla fiber optik teleskop ile presakral nörektomi denilen ağrı liflerinin yakılması işlemi yapılabilir. Bu ameliyat açık ameliyatlara nazaran çok daha az ağrılı geçer ve hasta daha çabuk iyileşir, hasta üzerinde minimum kesikle ameliyat gerçekleştirilir. Eğer rahim içinde gelişen bu doku rahimin içi kas dokusunda gelişirse adenomyosis denilen hastalık ortaya çıkar. Adenomyosis hastalığında miyom adı verilen kitleler oluşup dokuyu tahrip edebilir.

Devam Eden adet ağrılarının tespitinde öncelikle kişinin anatomik bir bozukluğu, yumurta kistleri, rahim büyümesi, rahim içi zarının rahim durumunda oluşması durumu ( endometriozis )var mı? Gibi sorulara cevap aranır. Bu tür devam eden adet sancılarının tedavisi iki türlüdür:

• Cerrahi Yöntemlerle
• İlaç Tedavisi ile

İlaç tedavileri de iki türlü olarak kendi içinde ayrılmaktadır.

İlaç Tedavisi​

Hormonal tedavi ya da ağrı kesici yoluyla tedavi şeklinde uygulanır. Her kişinin tedavi yöntemi farklıdır. Bazı kişilerde ağrı kesici yeterli olmaktadır. Ağrı kesicileri adet başlangıcından itibaren adet süreci boyunca kullanılır. Ağrı kesiciler yeterli gelmezse hormonal tedaviye geçilir. Bu tedavi çeşidi de iki türlüdür: Birinci yöntemde ilaçlarla hormonal baskılama yapılır ya da doğum kontrol hapları ile tedavi şekli vardır. Eğer hormonal tedaviden de cevap alınamazsa o zaman laparoskopik cerrahi tedavi yoluna gidilir.

Laparoskopik Cerrahi​

Laparoskopik cerrahi hem estetik açıdan hem de erken taburcu olma açısından uygundur. Bu cerrahi yöntemde; göbek bölgesinden teleskop ile girilir ağrılı olabilecek patolojik alanlar tespit edilir. Dolayısı ile ağrılı adet sancılarının küçümsenmemesi gerekmektedir. Bazı hastalarda doğuştan rahim anormallikleri olabilir, bu tür durumlarda kişinin adet görmemesi, yani içeride atılması gereken kan dışarıya atılmamaktadır. Sebepleri araştırıldığında dişi bebeğin anne karnında gelişmesi esnasında bir sorun olmuştur ve dişi bebek rahim gelişmesini tamamlayamamıştır. Bu gibi durumlarda basit bir muayene ile tıkanma yeri tespit edilerek açılır ve kanamanın dışarıya yapılması sağlanır.

Ağrı olduğu zaman kasık bölgesine sıcak uygulaması ve masajlar kasın gevşemesine neden olduğundan rahatlama görülür. Burada dikkat edilmesi gereken husus suyun sıcaklığı 40 derece civarında olmalıdır. Aşırı derecede sıcak su uygulanması olursa karın duvarında zedelenme olabilir.

Ancak ağrının olmaması için ya kana salgılanan prostaglandin maddesinin oluşumunun engellenmesi ya da rahimdeki kasılmayı önlemek gerekir. Burada çözüm olarak ilaç verilerek yukarıda bahsedilen prostaglandin maddesinin vücutta yapılması önlenerek adet ağrısı giderilmeye çalışılır. Tüm ağrı kesiciler bu maddenin yapılmasını önler. Ağrı kesici alınınca ilk bir saat ağrı hemen kesilmez çünkü kana karışmış olan prostaglandin maddesine yeni alınan bir ağrı kesici bir şey yapamaz.

Bir saat sonra ağrı kesici etkisini gösterir ve sekiz saat boyunca ağrı oluşumu engellenir. İlaçlar düzenli kullanıldığı taktirde adet sancısı çekilmeyecektir. Adet olunur olunmaz ağrı beklenilmeden ağrı kesici ilaçlar her sekiz saatte bir düzenli kullanılacak şekilde kullanılmaya başlanır ve prostaglandin maddesi salgılanmadan oluşumu engellenir. Bu usul ile adet engellenmez, yine adet görülür ancak dökülecek tabakanın daha fazla kalınlaşmadan vücuttan atılması sağlanır.