Çocuk felci aşısı zamanları geçirilmemelidir. Ağızdan alınan aşılar 6 ay ve 18 ayını tamamlayan bebeklere ikişer damla halinde uygulanır. Koldan uygulanan aşı da 2, 4, 6 ve 18.ayını tamamlayan bebeklerde 4 kez uygulanmaktadır. Bu da beşli karma aşının içinde bulunmaktadır.

İnaktif Çocuk Felci aşısının, (1 Temmuz 2016 tarihinde doğanlardan başlamak üzere) 48. ayda dörtlü karma aşı (DaBT-İPA) uygulanan pekiştirme dozu vardır. 1 Temmuz 2016 tarihinden önce doğan çocukların aşıları 6 yaşında uygulanmaktadır.

Böylelikle toplamda 5 kez uygulanmış olur.

Çocuk felcini önlemeye yarayan aşıdır. İki farklı türü bulunmaktadır. Birisi ağızdan damlayla yapılandır diğeri de koldan yapılan aşıdır. Her iki aşının uygulanması bireyin ve toplumun sağlığı için önemlidir.

İlk başarılı çocuk felci aşısını geliştiren kişi Jonas Edward Salk'tır. 1952 senesinde ABD, tarihinde görülen en büyük çocuk felci salgınını yaşamıştı. Salk da maymun böbreğinden çocuk felci aşısı geliştirmeyi başardı. Sonrasında aşının uygulanmasıyla vakaların büyük oranda düştüğü gözlendi.

Çocuk felcine neden olan virüs, bu virüsü barındıran eşyalarla, suyla, gıdayla, oyuncaklarla, enfekte kişinin dışkısıyla, öksürük ya da hapşırıkla da bulaşabilmektedir. Suya, tuvalete sınırlı ulaşan ülkelerdeki kişiler de risk altında olmaktadır.

Çocuk felci hastalığı bulaşıcı bir hastalıktır.

Çocuk felci aşıyla önlenebilmektedir. Çocuk felci aşısı 1953 yılında geliştirilmiştir ve 1957 yılında kullanıma sunulmuştur. O zamandan beri dünyada çocuk felci vaka sayısı düşmüştür.

Ancak çocuk felci halen Afganistan, Pakistan ve Nijerya gibi ülkelerde görülmektedir. Aşının yaygınlaştırılması hem sağlık hem de ekonomi açısından tüm dünyaya fayda sağlayacaktır.

Çocuk felcinde virüsü tamamen durduracak bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır. Tedavide hastalığa yakalanan kişinin yaşam kalitesini artırmak, ağrılarıyla başa çıkmak da hedeflenmektedir. Bunun yanında hastalığa bağlı komplikasyonlar önlenmeye çalışılmaktadır.

Genelde bu hastalıkta yatak istirahati, ağrı kesiciler, kas gevşeticiler, idrar yolu enfeksiyonu için antibiyotikler, solunuma yardım eden tedaviler, yürümeye yardım eden fizik tedavi yöntemleri de tedavilerde uygulanmaktadır.

Çocuk felci genellikle belirtilerle teşhis edilebilmektedir. Doktor öncelikle hastanın öyküsünü dikkatlice alır ve sonrasında fiziki muayenesini gerçekleştirir. Muayenede reflekslere bakmak önemlidir.

Reflekslerle birlikte durumu doğrulamak için çeşitli laboratuvar testleri de yapılabilmektedir. Boğazdan sürüntü alınabilir, dışkı testi istenebilir. Bazı durumlarda da beyin omurilik sıvısından bir miktar alınıp polio virüsü araştırılabilmektedir. Doktor EMG de isteyebilmektedir.

Çocuk felcine neden olan virüstür. Çocuk felci virüsü bulaşma yolları çeşitlidir. Bu virüsler ağız yoluyla vücuda girer, boğazda ve sindirim sisteminde çoğalıp tüm vücuda yayılabilir.

Dışkı yoluyla vücuttan atılışı da uzun sürebilir. Genellikle hijyen koşullarının iyi olmadığı alanlarda bulaşmaktadır. Nadiren süt, gıda maddeleri, dışkı temasıyla da bulaşabilmektedir. Virüs bulaşan sularla temasla da bu hastalık yayılabilmektedir.

İlk belirtiler ateş, yorgunluk, baş ağrısı, boyun tutulması ve uzuvlarda ağrıdır. Bazı çocuklara bulaştığında semptom görünmeyebilir. Bu duruma subklinik polio denilebilir. Bu kişiler hastalığı fark etmeden başkalarına da yayabilir.

Ancak bazı durumlarda virüsler sinir sistemine ulaşır ve felç eder. Bu durumda refleks kaybı, kas ağrıları, şiddetli spazmlar, ani felç, tam felç gözlenmektedir. Nadir de olsa ölüme sebebiyet verebilmektedir. Çocuk felci hakkında bilgi doktordan edinilebilir.

Çocuk felci yani tıbbi adıyla poliomyelit esas olarak 15 yaşın altındaki çocukları etkileyen 15 yaş üstü kişilerde de görülebilen, 200 enfeksiyondan birinde geri dönüşü olmayan felce yol açabilen bir hastalıktır. Hastaların yüzde 5- 10'unda solunum kasları hareketsiz hale gelebilmektedir.

Çocuk felci- poliomyelit, virüsüne bağlı vakalar, 1988'den bu yana, tahmini 350.000 vakadan 2018'de bildirilen 33 vakaya, %99'un üzerinde bir düşüş göstermiştir. Bir ülkede tek bir çocuk enfekte kaldığı sürece, tüm ülkelerdeki çocuklar çocuk felcine yakalanma riski altındadır.

Çocuk felci, virüslerin sebep olduğu tehlikeli ve bulaşıcı bir hastalıktır. Sinir sistemine ulaşan virüsler birkaç saat içinde tamamen felce sebep olabilmektedir.

Çiçek hastalığı günümüzde eradike edildiği için bu hastalığın engellenmesi için özel bir yönteme gerek yoktur. Ancak genel olarak viral enfeksiyonlara karşı vücudumuzu korumak için beslenmeye dikkat edilmeli, bol sıvı tüketilmelidir.

Bağışıklık sistemini güçlendirmenin bir diğer yolu ise bulunan ortamın hijyenine dikkat etmektir. Ayrıca düzenli uykuya ve istirahat etmeye özen gösterilmelidir.

İsim benzerliği nedeniyle sık sık karıştırılan çiçek hastalığı ve suçiçeği hastalığı ayrı hastalıklardır. Çiçek hastalığının seyri daha ağır ve hayati risk içeriyorken suçiçeği daha hafif seyreden ve genel olarak çocukluk evresinde yaşanan bir hastalıktır.

Çiçek hastalığı ortaya çıktığı ilk dönemlerde bu hastalığa kapılan her 10 kişiden 3’ünün ölümü ile sonuçlanmıştır. Günümüzde yaygınlığı kalmadığı için aynı durum söz konusu değildir.

Salgın hastalıkların çoğu çıktığı dönemlerde ciddi can kayıplarına neden olmuş ve daha sonrasında aşıları bulunduktan sonra etkinliği azalıp tamamıyla ortadan kalkmıştır. Ülkemizde de uzun yıllardır çiçek aşısı uygulanmıyor.

Çiçek hastalığı keçi ve koyunlarda görülmektedir. Keçi ve koyunlarda görülen çiçek hastalığı ise insanlara geçmez.

Çiçek hastalığı hayvanlarda görülebilir. Özellikle keçi ve koyunlarda görülen çiçek hastalığı 2 ila 4 hafta arasında sürebilir.

Salgın hastalıklara karşın üretilen aşılarda yan etki görülebilir. Aşının yapıldığı kolda birkaç gün süren hafif ağrı ve halsizlik olabilir. Çok nadiren aşıya bağlı hafif döküntüler meydana gelir.

Çiçek hastalığının tıbbi açıdan ise spesifik etkili bir tedavisi yoktur. Şüphelenilen olgu öncelikle negatif basınçlı bir odada izole edilmelidir. Yeterli beslenme, sıvı ve elektrolit dengesinin korunması, deri ve göz bakımına dikkat edilmesi gereklidir. Hastalığın ilk evresinde hasta ve hasta ile yakın temasta olan herkesin çiçek aşısı olması gerekmektedir.

Dünya sağlık örgütü (DSÖ) tarafından 1967 yılından itibaren tüm dünyada uygulanmaya başlanan agresif aşılama programı ve enfekte kişilerin izolasyonu çalışmaları sayesinde hastalık başarı ile eradike edilmiştir.

1975’te Bangladeş, 1977’de Somali ve 1978’de İngiltere de laboratuvar çalışanlarında küçük bir salgın şeklinde son olgular bildirilmiştir. 1980 yılının Mayıs ayında DSÖ hastalığın tüm dünyada aşılama sayesinde tamamen ortadan kalktığı belirtilmektedir.

Çiçek hastalığı ciltte kabarcıklar şeklinde kendini belli etmektedir. Kuluçka dönemi 14- 20 gün arasında değişmektedir. Yüksek ateş şikayetleri ile başlayan hastalıkta şiddetli baş ve eklem ağrılarını takip eden 3 günlük periyottan sonra, önce baş olmak üzere tüm vücutta irinli kabarcıklara ortaya çıkmaktadır.

Çiçek hastalığı hem ciltte hem de sindirim sisteminde değişimlere yol açmaktadır. Herkeste görülebilecek olan bu hastalık her zaman aynı bulguları vermemekte ancak genellikle şu belirtiler izlenmektedir.

• Kusma
• Yüksek ateş
• Şiddetli baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Hazımsızlık
• İshal
• Üşüme
• Halsizlik
• İştahsızlık
• İrinli kabarcıklar
• Kaşıntı

Ortalama 14-20 günlük kuluçka süresinden sonra, yüksek ateş, baş ağrısı ve eklem ağrıları ile karakterize prodromal semptomların olduğu bir süreç şeklinde başlamaktadır ve eş zamanlı kusma da görülebilmektedir. Daha sonra ateş düşer ve dil, ağız ve orofarenkste kızarık döküntüler oluşmaktadır. Bunu izleyen bir gün içinde de deri döküntüleri başlar.

Yüz eller ve avuç içinden başlayan döküntüler daha sonra tüm vücuda yayılmasına neden olacaktır. Deriden kabarık vezikül ve püstüllere dönüşen kabarcıklar ortalama 2 haftada kabuklanarak iyileşir. Çiçek hastalığın ilerleyen evresinde halsizlik, iştahsızlık olur, irinli kabarcıkların yoğunluğunun artışı hastalığın seyrinin şiddetlenmesi işarettir.

Afrika hastalığı olarak bilinen çiçek hastalığı (Smallpox, variola, variola majör), smallpox virüsü olarak da bilinen çiçek diğer bir adıyla variola virüsünün sebep olduğu bir hastalıktır.

Variola (Smallpox) virüsü kişinin nazofarenks bölgesinden vücuda girerek buradan lenf nodlarına yerleşerek çoğalır. Ortalama 8-10 gün içinde virüs vücutta çoğalarak tüm organlara yayılır.

Enfekte kişilerin en bulaşıcı olduğu dönem hastalığın ilk haftasıdır. Bu nedenle çiçek hastalığında bulaşıcılığı en aza indirgemek için ilk dönemlerde hasta izole edilmeli hastanın saç tarağı, havlu, bardak, giysi gibi özel eşyaları ya da ürünler ortak kullanılmamalıdır.

Çiçek hastalığına yakalanmış kişilerle temas edilmemelidir. Hava yolu ile bulaşma olabilir. Bu nedenle çiçek hastalığına yakalanmış kişilerle aynı ortamda durulmamalıdır.

Çiçek hastalığı, variola(smallpox) virüsünün neden olduğu çok bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır. Çiçek hastalığı aşı ile tamamen yok edilmeden önce oğrudan ve oldukça uzun süreli yüz yüze temas yoluyla bulaşan bir virüstü. Ciltte döküntü, yüksek ateş ve şiddetli ağrılar en yaygın belirtileriydi.

-Öncelikle ağız ve diş sağlığına özen gösterilmeli

-6 ayda bir gidilmesi gereken diş hekimi kontrolleri ihmal edilmemelidir. Zira dişlerdeki eksiklikler, hatalı yapılmış dolgular veya protezler, diş kırıkları ve aşınmaları gibi dişsel problemler tedavi edilmediği takdirde çene eklemini olumsuz etkilemektedir.

- Dudak ısırma, tırnak yeme, kalem ısırma gibi parafonksiyonel alışkanlıklardan kaçınılmalı, yanlış duruş ve postur bozuklukları düzeltilmeye çalışılmalı

- Diş sıkma ve gıcırdatmaya neden olan ve çene eklemine en sık zarar veren stresten uzak durulmaya çalışılmalıdır.

Çok konuşmanın çene eklemi rahatsızlığına yol açmasıyla ilgili bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak sürekli olarak çene ekleminin maksimum aralıkta açılmasına neden olacak hareketlerden kaçınılmalıdır.

Çene eklemi tedavisinde iyileşme hastalığın şiddetine göre değişir. Çok şiddetli vakalarda her zaman tamamen bir iyileşme olmayabilir. Buradaki esas iyileşme kriteri hastanın ağrısız bir şekilde günlük çene hareketlerini (yemek yeme, konuşma, yutkunma vb) yapabilmesidir.