Bronşiolit enfeksiyonu soğuk algınlığına benzer olan burun akıntısı, öksürük, burun tıkanıklığı gibi belirtilerle kendini gösterir.

Kişide ateş olması enfeksiyonun bronşiolitin en belirgin belirtisidir. Birkaç gün içerisinde de öksürük şiddetlenerek hırıltılı bir solunuma dönüşebilir.

Bronşiolitin erken belirtileri ve semptomları şöyle sıralanabilir:

• Burun akıntısı ve tıkanıklığı
• Hafif ateş
• Öksürük
• Tükenmişlik
• Huzursuzluk veya sinirlilik hali

Bronşiolit enfeksiyonu çocuklarda hava yollarını hedef alarak ve nefes almasını etkileyen belirtilerle görülebilir:

• Hızlı ya da yetersiz solunum
• Hırıltı
• Nefes alıp verirken homurtu sesleri
• Burun deliklerinde genişleme

Çocuk nefes almada zorluk çekiyorsa veya şiddetli bronşiolit aşağıdaki belirtilerin fark edildiği durumda doktora başvurmak önemlidir:

• Beslenirken zorlanma ve yutma güçlüğü
• Nefes alırken burun deliklerinde genişleme
• Nefes alma sırasında göğüs kafesi içeri doğru çekilmesi
• Dudaklarında, parmaklarında veya ayak parmaklarında mavi, gri veya soluk cilt tonu
• Ağızda kuruluk, idrar yapamama
• Gözyaşı üretmeden ağlama

Bronşiolit, 2 yaş altındaki bebeklerde ve çocuklarda yaygın olarak görülen akciğer enfeksiyonu olarak gelişen bir enfeksiyondur. Akciğerlerdeki hava yollarının yani bronşiollerin daralmasına neden olarak nefes almanın zorlaşmasına neden olan bir durumdur.

Çocuklarda bu enfeksiyon görüldüğü durumda solunum hırıltılı bir şekilde meydana gelir. Bunun yanında soğuk algınlığına benzer belirtilerle kendini gösterir.

Bronşiolit enfeksiyonu mevsimsel olarak özellikle kış ve bahar aylarından görülme olasılığı yüksektir. Bronşiolit semptomları ortaya çıkmasından itibaren 1 ila 2 hafta sürebilir ancak bazı durumlarda daha uzun sürebilir.

Bronşektazi hastalığı için öncelikle antibiyotik tedavisi uygulanır. Antibiyotikle birlikte balgam söktürücü ilaçlar, nefes açıcı yöntemler ve solunum fizyoterapisi uygulanabilir. Cerrahi yöntem gerekiyorsa bronkoskopiye başvurulabilir.

Bronşektazi kalıcı bir akciğer hastalığı olduğu için yaşam boyu takip edilmelidir. Eğer öksürük ve diğer semptomların şiddetli olduğu durumlarda akciğerin çalışma performansı iyice bozulduysa ölümcül vakalar ortaya çıkabilir.

Bronşektazi hastaları doktorun önerdiği şekilde kontrollerini aksatmamalı, herhangi bir şikayeti olduğunda zaman kaybetmeden doktora başvurmalıdır. Tedaviye düzenli bir şekilde devam edilmeli, pulmoner rehabiltasyon önerilerine uyulmalıdır.

Her yıl grip aşısı ve önerilen şekilde zatürre (pnömokok) aşısı yaptırılmalıdır. Tüm hastalar gibi bronşektazi hastalarının da sağlıklı yaşam tarzına sahip olması gerekir.

Sağlıklı ve dengeli beslenme, düzenli egzersiz ve kaliteli uyku hayat kaliteleri için önemlidir. Ayrıca sigara ve tütün ürünlerinden mutlaka uzak durulmalıdır.

Bronşektazi geri dönüşümsüz ve ilerleyen kronik bir akciğer hastalığıdır. Erken tanı ve doğru tedavi seçenekleri bu hastalarda hayati öneme sahiptir.

Tedavi edilmezse sık enfeksiyon atağı, bronkospazm, solunum yetmezliği izlenir, hastalık ilerler ve komplikasyonlar artar. Hayatı tehdit eden hemoptaziler görülebilir, tüberküloz dışı mikrobakteri enfeksiyonları artar, amiloidoz görülebilir.

Bronşektazi, akciğer bronşlarının kalıcı olarak hasar görüp genişlediği ve öksürük, yoğun balgam ve nefes darlığını yol açan kronik bir durumdur.

Bronşektazinin spesifik bir tedavisi söz konusu olmasa da bazı yöntemler sayesinde semptomlar kontrol altına alınabilir. Bronşektaziyi kontrol almak, bakterileri öldürmeyi, mukusu azaltmayı ve iltihabı yok etmeyi içerir. Bunun için de antibiyotik tedavisi, balgam söktürücü ve nefes açıcı ilaçlardan yardım alınır.

Uygun ve lokal yerleşim gösteren bronşektazili vakalarda da cerrahi planlanabilir. Bronkoskopi yapılıp bronşektaziye neden olan bronş içi ya da dışı bir tıkanıklık varsa bunun çözümlenmesi gerekir. Enfeksiyon ataklarının kontrolünde antibiyotikler çok önemlidir. Bu ataklar kontrol altına alınırsa, fonksiyonel kayıplar ve komplikasyonlar azalır, hastaların yaşam kalitesi büyük oranda artar.

Balgam miktarı fazla olduğu için balgamın rahat bir şekilde dışarı atılabilmesi için bol su içilmeli ve mukolitik ilaçlar kullanılmalıdır. Solunum fizyoterapisi de bronşektazi tedavisinde mutlaka planlanmalıdır.

Muayene sırasında bronkospazm düşünülürse ya da hasta nefes darlığı yaşadığını ifade ederse bronkodilatör ilaçlar verilebilir. Bronşektazinin nedeni tespit edilmişse, nedene yönelik tedavi (enzim eksikliğinde replasmanı, immün yetmezlikte immunglobülin verimesi gibi) uygulanır.

Hastalarda hipoksi uzun süreli oksijen tedavisi gerektiriyorsa bu açıdan değerlendirme yapılmalı, bu konuda destek sunulmalı, kişinin evinde de bu imkan sağlanmalıdır. Bronşektazi kalıcı bir hastalıktır ve radikal tedavisi ise seçilmiş lokalize vakalarda cerrahidir.

Bronşektazi için uygulanabilecek tedavi yöntemleri şunlardır:

• Antibiyotik tedavisi
• Balgam söktürücüler
• Cerrahi tedavi gerekiyorsa bronkoskopi
• Solunum fizyoterapisi
• Balgamın rahat atılması bol su içmek ve mukolitik ilaçlar

Hastanın hikayesi, fizik muayenede dinleme bulguları, kan, balgam analizleri bronşektaziden şüphelenilmesini sağlasa da bronşektazi tanısının konulması ve yaygınlığının saptanmasında en önemli tetkik yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografidir.

Akciğer grafisinde bazı bulgular görülebilse de, tanı için tam yeterli olmayabilir. Solunum kapasitesinin değerlendirilmesi için gerektiğinde solunum fonksiyon testleri de istenebilir.

Bronşektazi hastalığının en yaygın belirtisi kronik ve tekrarlayan inatçı öksürüktür. Öksürükle birlikte genellikle yeşil-sarı renkte bakteri ve iltihap içeren balgam da görülür. Balgamla birlikte kanlı tükürüğü de rastlanır. Bronşektazinin diğer belirtileri ise ateş, nefes darlığı, yorgunluk ve parmak uçlarında şişliktir.

Bronşektazi genellikle şu belirtilerle ortaya çıkar:

• Tekrarlayan inatçı öksürük
• Solunum sırasında hırıltı
• Yoğun balgam
• Balgamla birlikte kanlı tükürük (hemoptizi)
• Zatürre varsa ateş
• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı
• Yorgunluk
• Gece terlemesi
• Parmak uçlarında şişlik

Tekrarlayan inatçı öksürük ​

Özellikle akciğer enfeksiyonlarına bağlı olarak akciğere hava taşıyan bronşlardaki tahribat meydana geldiğinde öksürük ortaya çıkar. Bu öksürük sürekli tekrarlayan, inatçı ve kişiyi rahatsız edebilecek türden bir öksürüktür ve bronşektazinin en yaygın belirtisidir.

Solunum sırasında hırıltı ​

Bronşların yapısının zarar görmesi sonucunda kişinin solunumu sırasında hırıltılı bir ses duyulur. Bu hırıltı akciğerlerde bir problem olabileceğinin işaretidir ve bronşektazi göstergesi sayılabilir.

Yoğun balgam​

Bronşektazi hastalığının en tipik belirtilerinden biri de yoğun balgamdır. Bu balgam bronşektazinin ürettiği aşırı mukusa bağlıdır.

Balgamla birlikte kanlı tükürük​

Hemoptizi olarak bilinen kanlı tükürük, bronşektazi vakalarında balgamla birlikte görülür.

Zatürre varsa ateş​

Zatürre, bronşektaziye yol açabilme potansiyeli olan bir akciğer enfeksiyonudur. Eğer bronşektazinin altında yatan neden zatürre olarak belirlendiyse kişide ateş belirtisi ortaya çıkar.

Nefes darlığı​

Akciğerin zarar görmesi kişinin nefes alışverisini de olumsuz etkiler. Nefes darlığı, bronşektazi hastalığında görülen belirtilerden biri olarak kabul edilir.

Bronşektazi genel olarak akciğer enfeksiyonlarının sonucunda meydana gelir. Enfeksiyonun akciğere girmesiyle birlikte bronşlar genişleyip kalınlaşır.

Bronşektazi sonradan ortaya çıkabildiği gibi doğuştan da olabilir. Enfeksiyonlardan başka hava yollarındaki tıkanmalar (obstrüksiyonlar), immünolojik problemler veya akciğer dokusunda meydana gelen fibrozis de bronşektaziye yol açabilir.

Bronşektayize yol açabilen faktörler şöyledir:

• Boğmaca, zatürre veya tüberküloz gibi akciğer enfeksiyonları
• Hava yollarındaki tıkanmalar
• KOAH
• Kistik fibrozis
• Otoimmün hastalıklar
• HIV
• Diyabet
• Romatizmal ya da bağ dokusu hastalıkları
• Crohn ve kolitis ülseroza gibi sistemik hastalıklar

Bronşektazi, genellikle enfeksiyon ya da iltihap sebebiyle akciğere hava taşıyan orta büyüklükteki bronşların duvarlarındaki kas ve elastik yapıların bozulması sonucu gelişen geri dönüşümsüz bir genişlemedir.

Bronşektazi en yaygın olarak akciğerin sol alt lobunda görülür. Bunu lingula ve sağ alt lob takip eder. Balgam, kanlı tükürme, nefes darlığı ve inatçı öksürük bronşektazinin en tipik belirtileridir.

Bronşektazi hastalığının vücuttaki en kritik yansıması akciğerlerdeki yoğun mukus birikimidir. Bu mukus birikimi bronşların kalıcı genişlemesi ve kalınlaşmasına bağlı olarak yaşanır.

Bronşektaki aynı zamanda akciğerlerdeki mukusun temizlenmesini zorlaştırır ve sık sık enfeksiyonların görülmesine yol açar.

Bronşektazi belirtilerinin başında kişiyi zorlayan inatçı bir öksürük vardır. Öksürükle birlikte nefes darlığı, yoğun bir balgam oluşumu, ateş ve zaman zaman da kanlı tükürme söz konusudur.

Kesin bir tedavisi olmayan bronşektazi, antibiyotik veya nefes açıcı ilaçlar sayesinde kontrol altına alınabilir.

Yavaş bir kalp hızı her zaman bir sorun olduğu anlamına gelmez. Örneğin, dinlenme sırasında dakikada 40 ila 60 arasında bir kalp hızı uyku sırasında ve bazı insanlarda, özellikle sağlıklı genç yetişkinlerde ve eğitimli sporcularda oldukça yaygındır.

Çocuk ve ergenlerde en sık neden sinüs bradikardisidir. Yani uyarının kaynağı olan sinüs düğümü düşük hızda elektrik akımı çıkarır. Sinüs bradikardisi çoğunlukla normal fizyolojik bir yanıttır.

Ancak genç de olsa bradikardiyi düşündüren şikâyetler varsa, yapısal kalp hastalığı ya da ilaç kullanım öyküsü varsa nabız sayısı fizyolojik kabul edilen değerlerin de altındaysa ileri inceleme gerekir.

Bradikardinin tedavisinin esasını altta yatan nedenin tedavisi oluşturur. Altta yatan tiroid bezinin az çalışması, uyku apnesi, elektrolit bozukluğu gibi durumlar varsa önce bunların tedavisi yapılır; ilaçlara bağlı bradikardi söz konusuysa ilaçların dozlarının değiştirilmesi gerekir. Eğer tehlikeli boyutta bir yavaşlama söz konusuysa kalp pili takmak gerekebilir.

Genellikle dakikada 40'in altındaki ya da 60 altı da olsa şikâyete yol açan kalp hızı düşüklüklerine müdahale gerekir. Bunun yanında kalp hızı dışında elektrokardiyografide ritmin şekli ileti yollarındaki sorunun ciddiyetini belirlemede ve müdahale kararında etkilidir.

Bradikardi kalp hızının 60 altında olmasıdır ancak şikâyetler genelde kalp hızı 50'nin altında iken ortaya çıkar. Bu hız 40'ın altına düşerse ya da 60’ın altında iken belirtilere yola açıyorsa tehlikelidir ve müdahale etmek gerekir.

Sporcularda, uykuda, düzenli egzersiz yapanlarda istirahatte hiç şikâyet olmadan bu değerin altında nabızlar görülebilir.

Kalp hızının yavaşlaması beyne ve diğer organlara yeterli miktarda kan gitmesini engelleyerek bu organların yeterli oksijen almasını engelleyebilir ve buna bağlı oksijenlenmesini bozabilir.

Bunun sonucunda da göğüs ağrısı, hafıza sorunları, baş dönmesi, baygınlık hissi, fiziksel aktivite sırasında çabuk yorulma, bayılma (senkop) ve nefes darlığı gibi şikâyetlere yol açabilir.

Bradikardinin olası ve en ciddi komplikasyonları arasında sık bayılma, kalbin yeterince kan pompalayamaması (kalp yetmezliği) ya da ani kalp durması veya ani ölüm yer alır. Bununla birlikte göğüs ağrısı (angina pektoris), düşük tansiyon (hipotansiyon) ya da yüksek tansiyon (hipertansiyon) da komplikasyonları arasında yer alır.

Sınırda veya ara sıra olan bradikardi tedavi gerektirmeyebilir. Daha ciddi veya uzun süreli bradikardi de altta yatan bir neden varsa öncelikle o durum ortadan kaldırılır. Örneğin, direk nabız düşürücü bir ilaç kullanılıyorsa ya da yan etkileri yavaş kalp hızına neden bir ilaç alımı varsa öncelikle ilaç dozu ayarlanır veya kesilebilir.

Kalp hızını azaltan ilaçların doktorun belirttiği şekilde alınması, ilaç dozu artırılırken nabız takibi yapılması, birden fazla nabız düşürücü etkisi olan ilacın bir arada kullanılırken dikkatli olunması bradikardiyi önlemede önemlidir.

Yine düzenli check-up yapılması ve nabız düşüklüğünü düşündüren durumlarda kardiyoloğa başvurulması olumsuz olayların önlenmesinde son derece önemlidir.

İlaca veya geçici başka bir duruma bağlı olmayan şikayet yaratan ya da çok düşük kalp hızının olduğu durumlarda kalp pili gerekebilir. Kalp pili kalbin ritmini düzenleyerek kalp hızını olması gerektiği gibi hızlandırır.

Bradikardi kalp hızının yavaş olması durumudur. Dinlenme halindeki yetişkin kalbi genellikle dakikada 60 ila 100 kez atar. Kalp hızının dakikada 60’tan düşük olmasına bradikardi denir. Kalp hızının nabız sayımı, kalbin dinlenmesi, elektronik tansiyon aletleri, puls-oksimetre ya da elektrokardiyografi gibi yöntemlerle nabız düşüklüğü saptanabilir.

Kalp hızının düşük olduğu ancak normal olan bazı istisnai durumlar vardır. Örneğin; derin uyku sırasında kalp hızı dakikada 60‘ın altına düşebilir veya fiziksel olarak aktif yetişkinlerde (ve sporcular) genellikle daha yavaş kalp hızına sahiptir.

Bradikardiye neden olabilecek sorunlar şöyle sıralanmaktadır:

• Kalbin doğal kalp pili olarak adlandırılan sinoatriyal (SA) düğüm denilen bölgesi ile ilgili sorunlar,
• Elektriksel uyarıların düzgün bir şekilde ilerlemesine izin vermeyen kalbin iletim yollarındaki sorunlar
• Hipotiroidizm (tiroid hormonunun az olması) gibi metabolik problemler
• Yapısal kalp hastalığı veya kalp krizine bağlı
• Yan etki olarak bradikardiye neden olabilen bazı kalp ilaçları
• Yaşlanmaya bağlı ileti yollarının hasarlanması
• Bazı doğumsal kalp rahatsızlıkları
• Kalp kası iltihabı (miyokardit)
• Bazen kalp ameliyatları sonrası oluşabilecek komplikasyonlar
• Potasyum veya kalsiyum gibi kandaki elektrolitlerin dengesizliği
• Uyku sırasında tekrarlayan solunum durmaları (obstrüktif uyku apne sendromu)
• Romatizmal ateş veya lupus gibi enflamatuar hastalıklar
• Sakinleştirici ilaçlar, kalp ritmi bozuklukları ilaçları, yüksek tansiyon ilaçları ve psikiyatrik tedavide kullanılan belirli ilaçlar

Çok yavaş bir kalp hızı beyne yetersiz kan gitmesine neden olabilir ve genellikle belirtiler buna bağlı oluşur.

Bradikardi belirtileri şöyle sıralanmaktadır:

• Yorgunluk veya halsizlik
• Baş dönmesi veya göz kararması
• Bilinç bulanıklığı, konfüzyon
• Bayılma (veya bayılacak gibi olma ) atakları
• Nefes darlığı
• Egzersiz kapasitesinde azalma, egzersizle çabuk yorulma
• Kalp durması

Bradikardi, düşük (yavaş) kalp atış hızı anlamına gelmektedir. Hareketsiz halde oturan bir yetişkinin normal kalp atış hızı dakikada 60-100 seviyelerinde olması gerekmektedir. Bradikardi varlığında nabız 60’ın altındadır.

Bradikardi bazı insanlarda herhangi bir soruna ya da şikayete neden olmamaktadır. Bazen de ciddi sonuçları olabilir. Düşük nabız, kalpte bulunan elektrik sistemlerindeki bir sorundan kaynaklanıyor olabileceği için bir uzmana danışılması önem taşımaktadır.

Diyabetik diyaliz diyeti, diyabetin yanı sıra son dönem böbrek hastalığı olarak da adlandırılan evre 5 kronik böbrek hastalığı olan hastalar için özeldir. Diyetin amacı kan şekeri düzeylerini yönetmektir. Diyaliz diyetleri gibi diyabetik diyaliz diyeti de besleyici ve yüksek kalite protein içermelidir.

Fosfor, potasyum ve sodyum kısıtlaması yine olmalıdır. Dikkat edilmesi gereken kan şekerini etkileyen karbonhidrat alımının iyi kontrol edilmesidir. Ekmek, mısır gevreği, makarna, pirinç, nişastalı sebzeler, meyveler, meyve suları karbonhidrat içerdiği için kan şekerini yükseltebilir.

Diyaliz tedavisine başlayan hastaların neredeyse %40’ının sebebi diyabettir. Diyabetik nefropati yani diyabeti bağlı böbrek hastalarının tedavi süreci iyi takip edilmelidir.

• Diyabetik nefropatiyi önlemenin veya geciktirmenin en iyi yolu, sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmek, diyabet ve hipertansiyonu kontrol altında tutmaktır.
• Kan şekeri düzeyleri, kronik böbrek yetmezliği hastalarında diyalizin çeşitli etkileri nedeniyle geniş ölçüde dalgalanabilir.
• Hemoglobin A 1c düzeyi kronik böbrek yetmezliği hastalarında yanlış bir şekilde yüksek olabilir, ancak bu hastalarda hala makul bir glisemik kontrol ölçüsüdür.
• Diyabet ilaçlarının çoğu, böbrek tarafından atılır. Bu yüzden kronik böbrek yetmezliği hastaları hipoglisemi riski altındadır.
• İnsülin, tedavinin temel taşıdır. İnsülin dozları düşük Glomerüler Filtrasyon hızları olan hastalarda azaltılmalıdır.

Karnabahar: C, K ve B vitamini bakımından oldukça zengin olan karnabahar aynı zamanda iyi bir lif kaynağıdır. Patates yerine karnabahar püresi tercih edilebilir.

Yaban mersini: En iyi antioksidan kaynaklarından biridir. Sodyum, potasyum ve fosfor oranı düşük olan yaban mersini hem diyabet hastaları hem de böbrek diyeti için tavsiye edilebilir.

Levrek: Omega 3 bakımından oldukça zengin olan levrek, diğer deniz ürünlerine göre daha az fosfor bulundurur. Tüketirken porsiyon kontrolü önemlidir.

Kırmızı Üzüm: C vitamini bakımından zengin olan kırmızı üzüm aynı zamanda iyi bir antioksidandır. Kırmızı üzüm aynı zamanda kalp sağlığı ve diyabet hastaları için de uygun bir besindir.

Yumurta Beyazı: Yumurtanın sarısı çok besleyici olsa da yüksek miktarda fosfor içermektedir. Böbrek diyetinde yumurtanın beyazı daha iyi bir tercihtir. Aynı zamanda diyaliz tedavisi alan hastaların yüksek miktarda protein ihtiyacını da karşılayabilir.

Sarımsak: Manganez, C vitamini ve B6 vitamini kaynağıdır ve antiinflamatuar özelliklere sahip kükürt bileşikleri içerir. Böbrek sorunu olan kişilerde tuz yerine lezzet katıcı olarak kullanılabilir.

Karabuğday: Pek çok kepekli tahıl yüksek fosfor içermektedir. Karabuğday bunların yerine iyi bir tercihtir. B vitamini, magnezyum, demir ve lif sağlar. Aynı zamanda glutensiz bir tahıldır ve karabuğdayı çölyak hastalığı veya gluten intoleransı olan insanlar için iyi bir seçim haline getirir.

Zeytinyağı: Zeytinyağı fosfor içermemesi ve besleyici yöne bakımından böbrek diyetinde mükemmel bir seçenektir.

Bulgur: Fosfor ve potasyum oranı yüksek diğer tahıllara göre iyi bir böbrek dostu alternatiftir. B vitamini, magnezyum, demir ve manganez kaynağıdır.

Lahana: Harika bir K, C ve B vitamini kaynağıdır. Ayrıca, düzenli bağırsak hareketlerini sağlayarak sindirim sisteminin sağlıklı işlemesini sağlar.

Dolmalık Biber: Besin değeri yüksek olan dolmalık biberin potasyum oranı da düşüktür. Özellikle kırmızı dolmalık biberler iyi bir C vitamini deposudur. Ayrıca, böbrek hastalığı olan kişilerde sıklıkla zarar gören, bağışıklık sistemi için önemli bir besin olan A vitamini bakımından da zengindir.

Soğan: Sodyum içermeyen soğan yemeklere lezzet katmak için iyi bir alternatiftir. Soğan C vitamini, manganez ve B vitaminleri bakımından da zengindir.

Roka: Potasyum bakımından düşük bir besin olan roka böbrek dostu salatalar ve garnitürler için iyi bir seçimdir. Roka iyi bir K vitamini kaynağıdır ve kemik sağlığı için önemli olan mangan ve kalsiyum içerir.

Turp: Böbrek diyetine sağlıklı katkı yapan turp potasyum ve fosfor oranı düşük bezleyici bir sebzedir.

Şalgam: Patates ve kış kabağı gibi potasyumda daha yüksek olan sebzeler için mükemmel bir alternatiftir. Şalgam, C ve B6 vitamini, manganez ve kalsiyum bakımından da zengindir.

Ananas: Portakal, muz, kivi gibi potasyumdan zengin birçok meyve yerine iyi bir alternatiftir.

Kızılcık: Hem idrar yollarına hem de böbreklere yarar sağlar.