Domates Erken Yaprak Yanığı Nedir?
Domates tohumu bitkinin tüm toprak üstü kısımları enfeksiyonlara neden olmaktadır. Genç fideler de ise kök boğazı çürüklüğü meydana getirir ve bu fidelerde bir süre sonra devrilmeler ve ölümler gözlenir.
Hastalık etmeni hava yolu ile bulaşırsa gerçek zararını bitki yapraklarında meydana getirir. Yapraklardaki lekeler halkalar şeklinde olur. Lekeler 1-1.5 cm çapındadır. Lekeler ise başlangıçta sarımsı alanlar şeklindedir daha sonra bunların rengi kahverengiye döner. Şiddetli enfeksiyon geçirdiğinde bitki bir süre sonra yapraklarını döker ve tümüyle kurur.
Hastalık ayrıca meyve sapında ve meyvede lekelenmelere neden olur. Ayrıca çiçek saplarında da çürümeler yapmaktadır. Yapraklardaki lekelerin üzerinde hastalık etmeninin konidileri meydana gelir. Rüzgarla kolaylıkla çevreye yayılmaktadır.
Hastalık etmeni en iyi şekilde tohumla taşınır. Birkaç yıl tohum ve hastalıklı bitki kalıntılarında canlılığını korur. Tohumla uzak mesafelere taşınabilir. Ayrıca hastalıklı tohumlardan gelişen fidelerle hastalık çevreye yayılır.
Alternaria solani yaşamını topraktaki bitki artıkları üzerinde misel olarak sürdürür ve enfeksiyon genellikle topraktan bulaşır. Domates, patlıcan, patates, lahana, karnabahar ve havuçta görmek mümkündür. Belirtiler bitkinin her evresinde oluşum gösterir. Fide döneminde kök çürüklüğü ve kök boğazı yanıklığı yapar. Sonraki dönemlerde yaprak, gövde ve meyvelerde lekeler oluşur.
Hastalığın ilk aşamasında lekeler küçük, düzensiz ve kahvemsidir. Hastalık ilerledikçe lekeler iç içe geçmiş halka şeklini alarak 1-2 cm büyürler ve renkleri koyu gri bir hale gelir.
Hastalık şiddetli olursa bütün yapraklar kuruyarak dökülme yapar. Hastalıkla ile kültürel önlemler uygulanmalıdır. Temiz domates tohumları ve temiz fide kullanılmalıdır.
Hasattan hemen sonra bitki artıkları toplanarak uzaklaştırılmalıdır yada yakılmalıdır. Fidelik toprakları dezenfekte edilmelidir. Fidelikler ve seralarda sık sık havalandırılma yapılmalıdır. Aşırı sulama yapılmamalıdır. Düzenli ve yeterli olmalıdır. Bundan dolayı hastalık görülen yerlerde patlıcan ve patatesle rotasyona girilmemelidir.
Domates tohumunda erken yaprak yanıklığın da İlaçlı mücadeleye ilk belirtiler görüldüğünde başlanmaktadır. Bu yüzden bitkinin tüm yüzeyi güzelce ilaçlanmalıdır. Ayrıca ilaçlama serin ve rüzgârsız zamanlarda 7–10 arayla yapılmaktadır.
