Nöroblastom, genellikle 5 yaşın altındaki çocukları etkileyen, beyinden vücudun geri kalanına mesajlar taşıyan sinir ağı olan sempatik sinir sisteminde meydana gelen ve nadir görülen bir çocukluk çağı kanseridir.

Nöroblastom çoğunlukla böbreklerin üzerinde yer alan ve sinir hücrelerine benzer hücrelere sahip olan hormon üreten organlar olan adrenal bezlerin çevresinde başlar.

Yalnızca adrenal bezlerle sınırlı kalmayıp karın, göğüs, boyun, leğen kemiği ve kemiklerde de görülen nöroblastom, vücudun diğer bölgelerine de yayılabilir. Nöroblastom, gelişmemiş sinir hücrelerinde meydana geldiği için çocukluk çağı kanseri olarak da ifade edilir.

Sağlıklı bir bebekte sinir sistemi olgunlaştıkça nöroblastların tamamen kaybolduğu görülür. Ancak bu duruma sahip bebeklerde mutasyona uğramış nöroblastlar etrafa yapışıp tümör meydana getirebilir.

Dokunulduğunda hissedilen karın şişliği, yorgunluk, iştah kaybı, ateş ve ishal gibi sorunlar, nöroblastomun yaygın görülen klinik belirtileri arasında yer alır. Bu klinik belirtilerin en erken fark edileni annelerin çocuklarının karnına dokunduğunda hissettiği şişliktir.

Gelişmemiş sinir dokularının kontrolden çıkması sonucu meydana gelen nöroblastom, sinir dokularındaki hücreleri anormal bir şekilde büyütür. Bu durum genetik mutasyon kaynaklıdır.

Kendi içinde 1, 2, 3, 4 ve 4S şeklinde evrelere ayrılan nöroblastom, bu evrelere bağlı olarak tedavi yöntemi planlanan bir kanser türü olarak karşımıza çıkar. Tedavinin gidişatı evreleme ve tümörün yapısıyla ilgilidir. Bazı tümörler daha agresif olur, bazılarıysa daha yavaş seyreder. Kanserin şiddetli evresi söz konusuysa cerrahi operasyon eşliğinde dokulardaki tümörün çıkarılması amaçlanır.

Virüsün bulaşabildiği besinler içerisinde; midye ve istiridye gibi çiğ ya da yetersiz pişirilen deniz ürünleri, hijyenik olmayan kuru gıdalar, yıkanmamış ya da kirli su ile yıkanmış meyve-sebzeler, süt ürünleri, hazır yiyecekler, buz küpleri, dondurulmuş ürünler ve dondurma yer alır.

İçecekler arasında ise kontamine ve kirli sular, yıkanmamış bardaklara koyulan kahve ve meyve suları ile güvenilir olmayan yerlerde içilen her türlü sıvı türü mevcuttur.

Norovirüs doğrudan ölümcül bir enfeksiyon yaratmayabilir. Ancak yaşlı ve çocuklar ile bağışıklık sistemi baskılanan kişilerin sağlığını önemli ölçüde tehdit edebilir. Enfeksiyonun sebep olduğu dehidrasyon, vücudun bitkin düşmesine neden olup yoğun bir tedavi gerektirebilir. Bu yüzden virüsün altında yatan nedenler bulunarak doğru bir tedavi planı gerçekleştirilebilir.

Norovirüs öncelikle dışkıda tespit edilen bir virüs türüdür. Bulaş olduktan iki hafta sonrasına kadar bağışıklık sisteminde kalabilir. Semptomlar görüldükten 48 saat sonra dahi başka kişilere geçebilir.

3 günden uzun süren belirtiler, bireyin doktora danışmasını gerektirebilir. Bireyler, doğru bir tedavi planı ile yaklaşık 1 haftada toparlanmaya başlar.

Norovirüs, gastroenteritin yaygın bir nedeni olan, şiddetli ishal ve kusma ile kendini gösteren ve bulaşıcı özellik taşıyan tek zincirli bir RNA virüsüdür.

Norovirüsü önlemek için şunlara dikkat etmek gerekir:

• El temizliğine dikkat etmek
• Gıdaları bol su ile temizlemek
• Deniz ürünlerini iyi bir şekilde pişirmek
• Hasta olduğu zaman başkalarıyla temastan kaçınmak
• Sık dokunulan yüzeyleri temiz tutmak
• Eldiven veya maske takmak
• Kusmuk ve dışkıyı bertaraf etmek

Norovirüs için spesifik bir tedavi planı bulunmasa da yarattığı etkiler ve sebep olduğu diğer rahatsızlıklar iyileştirilebilir. Dehidrasyonu önleyip belirtiler hafifletilerek hastanın düzelmesi sağlanabilir.

Norovirüs tedavisi için bazı öneriler:

• Sindirimi kolay gıdalar ile hafif bir diyet yapması
• Hastaların kusma ve ishal ile kaybettiği sıvıyı yerine getirmesi
• Vücudun iyileşmesi için bol bol dinlenmesi
• Uzmanın talimatlarına uygun ilaç kullanması

Bazı hastalar, sıvı alımına damar içi yoluyla ihtiyaç duyabilir. Kişiler, güne yayarak yeme-içme rutini oluşturabilir.

Bu hastalığa özel bir antijen testi olmasa da çeşitli tetkikler ile tespit edilebilir. Öncelikle doktor tarafından gösterdiğiniz semptomlar dinlenir. Ardından uzman, dışkı örneği ile vücutta virüs olup olmadığını belirleyebilir.

Gerekli görüldüğü taktirde, kan testleri yaparak bağışıklık sistemini detaylı bir şekilde inceleyebilir. Laboratuvar sonuçları, doktorun teşhisine yardımcı olup doğru tedavi sürecine başlatabilir.

İshal ve kusma salgını olarak baş gösteren norovirüs belirtileri, ortalama 3 günü geçtiği zaman doktora danışmanız gerekir. Ani karın ağrısı ile ishal ve kusmanın birlikte yaşandığı bu hastalıkta hafif dereceli bir ateş de görülebilir.

Hastalar, günde ortalama 4 ile 8 kere kansız, mukuzsuz ve sulu bir şekilde dışkılar. Bebeklerde, 1 günden fazla süren kanlı ve siyah renkli ishal ile dehidrasyon, hastaneye yatırılmalarını gerektirebilir.

Norovirüs şiddetli ishal, mide bulantısı ve kusma ile kendini gösterir. Bu belirtiler, virüse maruz kaldıktan sonra ortalama 48 saat içerisinde görülür.

Diğer yandan mide ve bağırsakların şişmesine neden olup iltihaplanma da yapabilir. Aynı zamanda uzun süre devam eden belirtiler, vücutta su kaybı oluşmasına neden olabilir.

Yetişkin ve çocuk fark etmeksizin herkeste yaygın olarak görülen norovirüs belirtileri şunlardır:

• Mide bulantısı
• Kusma
• Şiddetli ishal
• Mide ve bağırsak iltihaplanmasından dolayı oluşan kramp şeklindeki karın ağrıları

Daha az görülen diğer belirtiler ise:

• Bağışıklık sisteminin virüsle savaştığını gösteren ateş ve kas ağrıları
• Hazımsızlık
• Kabızlık
• Reflü
• Baş ağrısı

Çocuklarda ağırlıklı olarak kusma ile görülen norovirüs, yetişkinlerde ishal salgını olarak belirti gösterebilir. Ayrıca bebek ve çocuklarda gün boyu uyku hali, huysuzluk ve gözyaşı dökmeksizin ağlama ile telaşlı davranışlar da görülebilir. Virüsün sebep olduğu su kaybı ise baş dönmesi, ağız kuruluğu, yorgunluk ve bitkinlik ile tuvalete çıkamama gibi birçok sorun oluşturabilir.

Su ve yiyecek tüketerek gıda alımına dikkat etmek, metabolizmanın hastalıkla savaşmasını sağlayabilir. Belirtiler 3-4 gün sürse de virüsün vücuttan atılması 2 haftaya kadar uzayabilir. Uzman hekimlerin önerdiği tedaviye uyup gıda ve su alımını dikkat etmeniz gerekir. Aynı zamanda bol bol dinlenerek de hastalığı atlatabilirsiniz.

Sindirim sisteminin doğru çalışmasını engelleyen norovirüs, hasta bir kişinin dışkı ya da tükürüğünden bulaşabileceği gibi çeşitli yiyecek ve sulardan da geçebilir. Kusma ve ishal salgını olarak kendini gösteren bu virüs, dezenfektanlara ve sıcaklığa karşı dayanıklı olabilir.

Norovirüs vücutta uzun süre kalıp kişinin yorgun ve bitkin düşmesine neden olur. Su temini zorluğu ve yetersiz hijyen sorunları, virüsün bulaşma riskini daha da artırır.

Aynı zamanda yaşlı ve çocuk gibi bağışıklık sistemi baskılanan ya da az gelişen kişilerde görülme olasılığı daha yüksektir. Kabuklu deniz canlıları, donmuş gıda ya da iyi temizlenmemiş yeşilliklerden kolaylıkla geçerek hastalığa neden olabilir.

Norovirüs nedenleri şöyle listelenebilir:

• Zayıf bir bağışıklık sistemi
• Enfekte olan bireyler ile yakın temas
• Enfekte yüzeylere dokunduktan sonra elleri ağız, burun ve gözlere sürmek
• Kontamine gıda ve içecekleri tüketmek
• Temizliğinden emin olunmayan havuz, hamam, sauna ve spa gibi alanlarda bulunmak
• Ortak kullanılan yemekhane, tuvalet ve yatakhanelerde yer almak

Caliciviridae ailesine ait olan norovirüs, mide bulantısı, kusma ve şiddetli ishalle karakterize olup, sindirim sistemi hastalığı olan gastroenteritin en yaygın nedenlerinden biri olarak gösterilen bulaşıcı bir RNA virüsüdür.

Norovirüs, yetişkin ve çocuk fark etmeksizin herkesin yakalanabileceği bir hastalık türüdür. İlk olarak 1968 yılında Ohio'da bir okulda görülen bu virüs, yaz ya da kış mevsimlerinde ortaya çıkabilir.

Caliciviridae ailesinden olan bu virüs, sindirim sistemi rahatsızlıkları yaratabilir ve bağırsak ve mide iltihabı denilen akut gastroenterite neden olur. Belirtileri yetişkinlerde aynı anda ishal ve kusmak olarak görülebilir.

RNA virüsü olan norovirüs, mutasyona uğradığı için farklı antijenik tiplere sahiptir. Okul, hastane, restoran, kreş, toplu taşıma araçları veya alışveriş merkezi gibi kapalı ve kalabalık ortamlarda hızlı bir şekilde yayılarak her yaş grubunu etkileyebilir. Bu virüs çeşidi, farklı ortamlarda yaşayabildiği için birden fazla kez kişiyi hasta edebilir.

Norovirüs semptomları 12 ile 48 saat içerisinde görülerek ciddi bir biçimde seyredebilir. Norovirüs ani salgın olarak yayılıp bireyleri hastanede tedaviye kadar götürebilir. Genellikle gıda ve su yoluyla bulaşıp vücudun farklı bölgelerinde enfeksiyonlara neden olabilir. Birçok yüzeyde uzun süre yaşayan virüs, kişilerin bu alanlara teması yoluyla da bulaşabilir.

İyileşme süreci ise kişinin genel sağlık durumu ile direncine göre değişse de gayta testlerinde 6 haftaya kadar virüse rastlanabilir.

Göz titremesi olarak da bilinen nistagmus, şiddetli baş dönmesi, görme kaybı veya denge sorunları oluşturuyorsa tıbbi olarak destek alınmalıdır.

Nistagmus, her yaş ve cinsiyetten bireylerde görülebilir.

Nistagmus hastalığı genellikle büyük bir tehlike içermezken bazı durumlarda beyin veya iç kulaktaki herhangi bir hastalığa işaret edebilir. Göz titremesine neden olan durumun belirlenmesi doktora başvurmak gerekir.

Nistagmus, gözlerin ani ve hızlı bir şekilde sağa, sola, yukarıya veya aşağıya doğru kontrolsüz hareketi anlamına gelir.

Altta yatan nedene bağlı olacak şekilde nistagmus tedavisi gerçekleştirilir. Genellikle gözlük, kontakt lensler, ilaçlar ve ihtiyaç görüldüğü takdirde göz ameliyatlarıyla tedavi edilen nistagmus hastalığında ayrıca bir iç kulak rahatsızlığı varsa görme kaybı veya baş dönmesi gibi semptomların iyileştirilmesi için kulak burun boğaz doktoru tarafından tedavi belirlenir.

Bazı durumlarda ise beyin ve vestibüler sisteminiz hasarı tedavi eder ve göz titremesi zamanla azalarak kaybolabilir.

Gözdeki kontrolsüz hareketlenmeler olan nistagmus hastalığı, uzman bir göz doktoru tarafından göz hareketleri, göz yapısı ve belirtilerin incelenmesi sonucundan teşhis edilebilir.

Göz doktorunun yanı sıra nöroloji ve kulak burun boğaz uzmanları da beyin ve iç kulak kaynaklı nistagmus tanısı için inceleme yapabilirler.

Göz, nöroloji ve kulak muayenesi dışında nistagmus için faydalanılan görüntüleme testleri şunları içerir:

• Göz hareketi kayıtlarını içeren görüntüleme testleri
• CT taraması
• MR
• Genetik testler

Ani ve hızlı bir şekilde ortaya çıkan nistagmusun yaygın belirtileri arasında kontrol edilemeyen göz hareketleri, bulanık görme, denge sorunları, ışığa karşı hassasiyet ve vertigo hissi veren baş dönmesi yer alır.

Kontrol edilemeyen göz hareketleriyle ortaya çıkan nistagmus belirtileri şöyledir:

• Hareketsiz cisimlerin hareket ediyor gibi görünmesi
• Ani ve hızlı ortaya çıkan kontrolsüz göz hareketleri
• Bulanık görme
• Denge sorunları
• Işığa karşı hassasiyet
• Karanlıkta görüş açısının çok az olması
• Vertigo hissi veren baş dönmesi

Ani ve hızlı ortaya çıkan kontrolsüz göz hareketleri​

Göz ile beyin arasındaki yanlış iletişim sonucu beyin veya göz yapısında meydana gelen bozulmalar, nistagmus hastalığını ortaya çıkarır. Buna bağlı olarak gözün yapısında sorun meydana gelir ve bu durum hızlı ve kontrol edilemeyen göz hareketlerini doğurur.

Bulanık görme​

Nistagmus hastası olan kişiler baktıkları açıları bulanık bir şekilde görmeye başlarlar.

Denge sorunları​

Hareket ederken yaşanan denge problemleri, nistagmus hastalığının sık görülen belirtileri arasında gösterilir.

Işığa karşı hassasiyet​

Nistagmus hastalığı, kişinin görüş açısında bozulmalar meydana getirebileceği gibi ışık hassasiyeti de yaratabilir.

Karanlıkta görüş açısının çok az olması​

Nistagmus hastası olan kişiler, karanlık bir ortamda çok kısıtlı bir görüş açısına sahip olurlar.

Vertigo hissi veren baş dönmesi​

Etrafının şiddetli bir şekilde dönmesi durumu olan vertigo hastalığında olduğu gibi nistagmusta da kişi vertigo şeklinde bir baş dönmesi yaşar.

Nistagmus hastalığı genellikle iç kulak denge mekanizmalarını veya beynin arka kısmını (beyin sapı veya beyincik) etkileyen hastalıklar sonucunda meydana gelir. Göz titremesi multipl skleroz gibi beyin hastalıklarından kaynaklanabileceği gibi doğuştan gelen bir sorun da olabilir.

Diğer yandan nistagmus, inflamatuar hastalıklarla birlikte genetik faktör sonucundan da yaşanabilir.

Nistagmusa neden olan durumlar şu şekildedir:

• Beyin hastalıkları
• MS gibi sinir sistemi rahatsızlıkları
• Katarakt veya şaşılık gibi göz hastalıkları
• Meniere hastalığı
• İnme (felç)
• Göz veya kafa travması
• İnflamatuar hastalıklar
• Genetik
• Alkol veya uyuşturucu kullanımı
• Albinizm

Bunların dışında altında herhangi bir neden yatmayan nistagmus ise idiyopatik nistagmus adıyla kabul edilir.

Göz titremesi olarak da bilinen nistagmus, göz ile beyin arasındaki yanlış iletişimden kaynaklanan, gözlerin kontrol edilemeyecek şekilde yana, yukarıya, aşağıya veya dairesel biçimde ritmik olarak hareket etmesidir. Tekrarlayan bu göz hareketleri kişinin görme, derinlik algısı, denge ve koordinasyonla ilgili problemler yaşamasına neden olabilir.

Hem çocukları hem de yetişkinleri etkileyen nistagmus, doğuştan gelen veya sonradan görülen edinilmiş nistagmus olarak ikiye ayrılır. Genellikle herhangi bir tehlike arz etmeyen nistagmus, felç, beyin tümörü, toksisite, kafa travması (yaralanma) ve inflamatuar hastalıklar gibi özellikle beyin yapısını etkileyen ciddi sağlık durumlarıyla bağlantılıdır.

En büyük ve belirgin semptomu kontrol edilemeyen göz hareketleri olan nistagmus aynı zamanda bulanık görme ve denge sorunlarına da sebebiyet verebilir. Uzman bir göz doktoru tarafından teşhis edilmesi gereken nistagmus hastalığı, gözlük, kontakt lensler, ilaçlar ve gerektiğinde ameliyat gibi potansiyel tedavileri içerir.

Nefrotik sendrom tek bir hastalık gibi düşünülmemelidir. Nefrotik sendrom bir hastalık grubudur. Altında pek çok farklı çeşit hastalık bulunmaktadır. Bu hastalıkların bazılarının da kendi içerisinde 4-5 alt tipi bulunabilir. Hepsinin seyri ve tedavisi farklıdır.

Bir tipinde birkaç doz kortizon tedavisi gerekebilirken başka bir tipinde bu tedavi 2 yıla kadar çıkabilmektedir. Hatta bazı tiplerde ömür boyu ilaç kullanımı süreleri vardır.

Öncelikle altta yatan hastalığın tedavisi; ardından sıvı kısıtlaması, tuzsuz diyet ve idrar söktürücü ile tedavi edilmektedir.

Nefrotik sendrom tedavi edilmezse ciddi sonuçlar doğurabilir. Örneğin minimal değişiklik hastalığı normalde kolay kolay böbrek yetmezliğine götürmez. Ancak aşırı ödem birikebilir ve bu da kişide kalp yetmezliğine yol açabilir, ödemden dolayı ciltte yaralar açılabilir. Kişiyi ciddi solunum sıkıntısına sokabilir.

Farklı alt tipler farklı klinik seyirlerde seyredebilir. Hatta aynı tip nefrotik sendrom, bir hastada kendiliğinden ortadan kaybolurken bir hastada böbrek yetmezliğine giden sonuçları olabilir. Alt tipleri ve seyri çok farklı olabilmektedir.

Genellikle Otoimmün bir hastalıktır. Nefrotik sendroma direkt olarak yol açan bir neden yoktur. Bazı çalışmalarda alerjik bünyedeki kişilerin herhangi bir antijene karşı reaksiyon göstermesi bazen nefrotik sendroma sebep olabilir denmektedir. Ancak bununla ilgili net bir çalışma yoktur.

Geçmişte kullanılan bazı ilaçlar nefrotik sendroma yol açabiliyordu ancak günümüzde artık o ilaç türleri kullanılmamaktadır. Bunların yanında altta yatan bazı kanser tipleri nefrotik sendromla karakterize olabilmektedir. Ancak nefrotik sendromun genel olarak sabit tek bir sebebi yoktur.

Nefritik sendromda tıpkı nefrotik sendromdaki gibi yine protein kaçağı olur ancak nefrotik sendromdaki gibi 3 gramın üzerinde olmayabilir. Nefritik sendromda beraberinde mutlaka idrarda kan olur.

Hastanın hastaneye başvuruş şikayeti hipertansiyon ya da direkt olarak böbrek yetmezliği olabilir. Nefrotik sendromda ise daha ziyade ödem şikayetiyle hastaneye başvuru olur. Nefritik sendromda ödem olmayabilir. Bunlara benzer temel farklar bulunan iki hastalık türüdür.