Ayak bileğinde gelişen hastalıklar en çok sporcularda görülür. Yaşlılarda ise ayaklar travmaya açık olmaktadır. Kadınlar yüksek topuklu ayakkabı giydikleri için onlarda da burkulma sıklıkla görülmektedir.

Tedavi planlanması için ayak bileği ağrısının kaynağı bulunmalıdır. Ayak bileği hastalıklarının çoğunda istirahat ve bazen fizik tedavi ile eklemin rahatlatılması sağlanır. Ortalama 3 ay boyunca uygulanan konservatif tedaviler (istirahat, ilaç, fizik tedavi vb.) etkili olmamışsa o zaman cerrahi devreye girer.

Ayak bileğinde artroskopi veya endoskopi yapılabilmesi için rahatsızlığın eklemin içinde ya da ekleme komşu yerlerde olması gerekir. Ayak bileği burkulmalarından sonra çok sık görülen hastalıklardan biri TOL yani Talusun osteokondral lezyonudur. Çok sık karşılaşılan TOL’de tanı ve tedavide artroskopiden faydalanılır.

Eklem içinde lokalize veya yaygın yerleşen zar iltihaplarında (sinovit), eklem içindeki serbest cisimlerde, eklem zarının tümörlerinde, eklem içindeki kistlerde, burkulmalarda, bağ yırtılmalarında, futbolcu ayağında (eklem kenarında kemik çıkıntıları) artroskopiden faydalanılır.

Başparmağın fleksör tendonunun iltihaplanmasında, subtalar eklem artrozunda, Haglund deformitesi gibi yumuşak doku içinde yer alan durumlarda da endoskopi ve artroskopi ile pek çok işlem yapılabilmektedir.

Teleskoba benzeyen ve yakını gösteren artroskobun başına bir kamera bağlanır. Eklemin ön veya arka yüzlerinde iki küçük delik açılarak işlemler gerçekleştirilir. Bir delikten optik yerleştirilir. Bu optikten eklem içine sıvı verilir ve işlem yapılacak yer yıkanarak temizlenir. Diğer delikten ise ameliyatı gerçekleştirilecek aletler yerleştirilir.

Ameliyat hastalığa göre 1 ila 1 buçuk saat arasında sürmektedir.

Ayak bileği artroskopisi, ayak bileğinin içindeki veya etrafındaki dokuları incelemek veya onarmak için artroskop (özel bir optik dizge) bir video kamera ve cerrahi aletler kullanılarak yapılan işlemlerdir. Artroskopi cilt – cilt altı ve eklem kapsülünde daha büyük kesikler yapmadan sorunları tespit etmek ve ayak bileğinde işlem yapmaya izin verir.

Ayak bileği hastalıklarında hastalara öncelikle şikayetlerinin ne zaman başladığı, ne kadar zamandır olduğu ve travma ile ilişkisi olup olmadığı sorulur. Örneğin 3 haftadan daha erken görülen şikayetlere akut problemler denir. 3 hafta ile 3 ay arasında ise subakut, şikayetler 3 ayı geçtiyse kronik problemler olarak adlandırılır.

Bazı hastalarda herhangi bir travma olmadan şişlik varsa gut gibi bazı romatizmal hastalıklar akla gelir. Bu durumda bu gibi hastalıklar araştırılabilir.

Hastanın öyküsü detaylıca alındıktan sonra muayene gerçekleştirilir. Ardından hasta görüntüleme veya laboratuvar testlerine yönlendirilir. Metabolik hastalık şüphesi varsa kan testleri ile ekarte edilir. Görüntüleme yöntemlerinde röntgen, Bilgisayarlı Tomografi, MR, cilt altında görülen şişliklerde ise ultrasona başvurulur. Çok nadir de olsa sintigrafi istenilebilir. Çıkan sonuçlara göre tedavi planlanır.

Ayak bileği problemi olan hastalarda görülen belirtiler aşağıdaki şekildedir;

• Ağrı
• Emniyetsizlik hissi
• Sık sık burkulma
• Hareket kısıtlılığından dolayı merdiven inememe veya çıkamama
• Çömelememe
• Ayak bileğinden ses gelmesi
• Ayak bileğinde şişlik

Ayak bileğinin en temel özelliği travmaya çok açık bir eklem olmasıdır. Hem yük taşır hem de anatomik yapısı nedeniyle yaralanmaya açık bir eklemdir. Yapısından dolayı kolay zorlanabilir. Acil servise başvuruların neredeyse birinci sırasında ayak bileği burkulmaları yer alır. Burkulmaların dışında ayak bileği travmaları ve özellikle yaşlılarda osteoporoz ile birlikte ayak bileği kırıkları görülür.

Ayak bileği burkulması sonrası oluşan bazı sorunlar artroskopinin de temel endikasyonlarından biri olmaktadır.

Radyofrekans ile yakma işleminde olduğu gibi dondurma ile tedavide de tekrarlama olasılığı vardır. Hastadan hastaya değişmekle birlikte bu olasılık yüzde 20-30 kadardır

Atriyal fibrilasyon doğrudan hayati tehlikeye neden olabilecek bir ritim bozukluğu değildir; ancak atriyal fibrilasyonun varlığı inme riskini artırmaktadır. Atriyal fibrilasyona bağlı inmeler ağır seyreder, sakat bırakma ve öldürme olasılığı yüksektir.

Bu hastalıkta en sık nabız düzensizliği görülür. Kişi bunu kendisi bile anlayabilir. Ancak atriyal fibrilasyon EKG testi ile kesin tanı almaktadır.

Herhangi bir neden olmaksızın atriyal fibrilasyon görülebilir. Ancak çoğu kez triroit hastalıkları (tiroid bezinin fazla çalışması), hipertansiyon, şeker hastalığı, kalp yetmezliği, akciğer hastalıkları ve şişmanlık ile birlikte olabileceği bilinmektedir.

Dört odacıklı olan kalpte üstteki iki odacığa “kulakçık”, alttaki ikisine ise “karıncık” adı verilir. “Atriyal”, “Kulakçıklardan kaynaklanan” anlamına gelirken titreşim olarak bilinen “fibrilasyon” terimi ile bir araya geldiğinde “atriyal fibrilasyon” kalbin üst odalarının kasılma yerine titreştiği anlamını taşımaktadır.

Normalde kulakçıktan çıkan uyarılar dengeli ve düzenli olur. Sol kulakçıktaki kalp kası lifleri bazen toplardamarların ağızlarının etrafını sarar. Buradan çıkan beklenmedik ekstra uyarılar kulakçıklara yayılınca ritm bozuklukları tetiklenebilir.

Atriyal fibrilasyon durumunda, kulakçıkların normalin dışında çok hızlı düzensiz olarak uyarılması söz konusu olur. Ritm bozulduğunda kalp düzensiz ve genellikle normalden hızlı atar. Atriyal fibrilasyon en sık görülen ritm bozukluğu olmaktadır.

Bu işlem yaklaşık bir saat kadar sürmektedir.

Atriyal fibrilasyonu tetikleyen bazı ateşleme odaklarının akciğerden kalbe dönen toplardamarların ağızlarında yer aldığı saptanmıştır. Bu nedenle eğer sol kulakçığa açılan bu ana toplardamarların ağızlarından elektriğin sol kulakçığa geçmesi engellenirse, atriyal fibrilasyon gelişmesinin önlenebileceği gösterilmiştir. Bu işlem akciğerden gelen toplardamarların ağızlarının balonla dondurulması ya da radyo frekans enerjisiyle yakılması ile sağlanabilmektedir.

Dondurma işlemi, hafif sedasyonla (rahatlatıcı ilaç verilerek) lokal anestezi ile kasıktan girilip sol kulakçığa ulaşılan bir borucuk içinden özel bir balonun gönderilmesi ile başlar. Toplardamar ağzına balonla oturulduktan sonra içine donmayı sağlayan sıvı nitrojen verilerek balon şişirilir ve eksi 40-50 derecede dondurma işlemi gerçekleştirilir. Böylece daire şeklinde bir hatla akciğerden gelen toplardamarlardaki tetikçilerin sol kulakçığa elektrik göndererek atriyal fibrilasyonu başlatması önlenir. Temiz kanı kalbe sol ve sağ akciğerden taşıyan iki sağ, iki de sol akciğer toplardamarın ağızlarına teker teker oturularak dondurulmak suretiyle izole edilmesi sağlanır.

Bu işlem atriyal fibrilasyon adı verilen ritim bozukluğu olan hastalara uygulanır.

Atriyal fibrilasyon en sık görülen ritim bozukluğu olup, yaşla birlikte görülme sıklığı artmaktadır. Atriyal fibrilasyonda dondurma tedavisi, akciğerden kalbe kanı getiren toplardamarların ağızlarında yer alan ve çarpıntıyı tetikleyen ateşleyicilerin bu bölgenin dondurularak ortadan kaldırılması, böylece atriyal fibrilasyona bağlı çarpıntıların önlenmesi yöntemidir.

Ameliyattan sonra az da olsa terleme olması normaldir. Aksi durumda ciltte kuruluk oluşabilir.

ETS (Endoskopik torasik sempatİkotomi) ameliyatını göğüs cerrahisi bölümünde, Göğüs Cerrahisi uzmanları tarafından gerçekleştirilir.

ETS öncesi yapılması gereken özel bir durum yoktur. Genel anestezi alacak hastalara yapılacak bütün hazırlıklar bu hastalar için de geçerlidir.

Aşırı terleme rahatsızlığı (hiperhidroz) olan hastaların primer grupta yer alması gerekir. Primer grupta yer alan genç hastalar en ideal hasta grubunu oluşturur. Ancak cerrahi uygulanacak olan hastaya kompansatuar hiperhidroz (refleks terleme) ile ilgili ayrıntılı bilgi verilip, onamı alınmalıdır.

Bununla birlikte cerrahi uygulanacak hastalar genelde 15-16 yaşını geçmiş olmalıdır. Çünkü ergenlik döneminde hormonal aktivasyon fazla olduğu için bu hormonal dengenin sağlanması beklenir. Bu da 17-18 yaşa denk gelir. 17 yaş öncesinde çok mecbur kalınmadıkça aşırı terleme cerrahisi önerilmemektedir.

Kompansatuar terleme olarak da bilinen kompansasyon terlemesi, refleks terleme anlamına gelmektedir. Kompansatuar terleme durumu ameliyat sonrası bazı hastalarda sırt, bel gibi vücudun farklı kısımlarında görülen terlemedir.

ETS ameliyatının sonuçları sinir blokajının yapılması ile ortaya çıkar. Hasta uyandığında cerrahinin etkisini net bir şeklide fark edebilir.

ETS ameliyatının başarı oranı terlemenin olduğu bölgeye göre değişmektedir. El ve koltuk altı bölgesinde yüzde 80 üzerinde başarı sağlanırken, yüz bölgesinde bu oran yüzde 60’a düşmektedir. Ayak bölgesine çok fazla etkisi olmasa da hastaların geri bildirimine göre başarı yüzde 10-30 arasında değişmektedir.

ETS ameliyatı genellikle kısa süren bir cerrahidir. İşlem 10-15 dakikada yapılır, anestezi ile birlikte bu süre 30-60 dakikayı bulur.

Hiperhidroz genellikle iki türde görülür. Birincisi primer hiperhidroz, ikincisi sekonder hiperhidrozdur.

-Primer hiperhidroz: Belli bir nedene bağlı olmayan aşırı terlemeye primer hiperhidroz denir. Primer hiperhidroz genellikle genç yaş grubunda ve kadınlarda daha çok görülür. genellikle 20 yaş altında başlar ve günün değişik saatlerinde terlemeler gerçekleşebilir. ETS cerrahisi uygulanan grubu oluşturur.

-Sekonder hiperhidroz: Bu türde altta yatan farklı sebepler bulunur ve buna bağlı aşırı terleme oluşur. Örnek olarak emosyonel (duygusal) durum, çeşitli ilaçlar, besinler ve benzeri nedenlerdir. Sekonder hiperhidroz türünde altta yatan hastalığın tedavi edilmesi gerekir ve ETS cerrahisine uygun değildir.