Röntgen sonuçları çekilir çekilmez bilgisayar ortamında dijital olarak kaydedilir ve dakikalar içinde ekranda görüntülenebilir. Röntgen sonuçları ise doktor tarafından incelenir ve bir değerlendirme yapılır.

Röntgendeki X-ışınları radyasyon içerse de düz bir radyografi işlemi sırasında çok az miktarda radyasyona maruz kalınır. Bu maruziyet genellikle günlük hayatta maruz kalınan doğal radyasyondan çok daha fazlası değildir.

Röntgen, özellikle vücudun bir parçasının, X ışınlarının içinden geçirilmesi ve farklı malzemeler tarafından farklı derecelerde emilmesiyle elde edilen vücudun iç yapısının fotoğrafik veya dijital görüntüsüdür. Röntgen işlemiyle kemik kırıkları ve çeşitli hastalıklar ortaya çıkabilir.

Röntgen çekimindeki X ışınları genellikle güvenli kabul edilir. Ancak bazı kişilerde röntgendeki kontrast boyalı maddeden dolayı birtakım yan etkiler ortaya çıkabilir. Bunlar mide bulantısı, kusma, mide krampları, ishal ve baş ağrısı olabilir.

Röntgen çekimleri ayakta veya yatarak yapılabilir. Örneğin göğüs röntgeninde kişi ayaktadır ve röntgen cihazına göğsünü yaslar. Kemik kırıkları ve baş yaralanmalarına bağlı çekilen röntgenlerde ise kişi yatar pozisyonda olur.

Röntgen çekilecek kuruluşa göre süreçte değişkenlik olabilir ancak rutin röntgen çekim aşamaları aşağıdaki gibidir:

• Başlangıçta hastadan, incelenecek vücut bölgesinin açığa çıkmasını engelleyebilecek ve röntgen sonucuna etki edebilecek herhangi bir giysi veya takıyı çıkarması istenir. Giysilerin çıkarılması gerekiyorsa hastaya giyebileceği özel bir önlük verilir.
• Yatarak çekilecek röntgenlerde hasta, röntgen çekilecek vücut kısmını dikkatlice konumlandıran bir röntgen masasına yerleştirilir. Ancak bazı röntgen işlemleri hasta otururken veya ayaktayken de yapılabilir.
• Görüntü alınmayacak vücut kısımları, X-ışınlarına maruz kalmayı önlemek amacıyla kurşun bir önlük (kalkan) ile örtülebilir.
• Görüntü alınacak bölgeye X-ışını demeti yöneltilir.
• Röntgen sırasında hastanın tamamen hareketsiz olması gerekir. Bunun amacı görüntü bulanıklaşmasını önlemektir.
• Bu esnada uzman radyolog koruyucu bir pencerenin arkasına geçer ve görüntü alınır.
• Bunlarla birlikte röntgenin çekileceği vücut bölgesine bağlı olarak göğüs röntgeninde ön ve yan görünüm gibi farklı açılardan çeşitli röntgenler çekilebilir.

Röntgen çekimi öncesinde kişinin mevcut sağlık durumuyla ilgili tüm bilgileri doktoruyla paylaşması gerekir. Özellikle hamilelik döneminde röntgen çektirilmesi gerekiyorsa süreç kontrollü bir şekilde ilerlemelidir.

Röntgen çekimi öncesinde dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:

• Röntgen öncesi krem, losyon veya parfüm kullanılmamalıdır.
• Vücuttaki tüm metal nesneler çıkarılmalıdır. (Küpe, toka, kolye, işitme cihazı vs)
• Röntgenden birkaç saat önce yeme-içme bırakılmalıdır
• Röntgen çekiminden önce rahat kıyafetler tercih edilmelidir.

Röntgen işleminin temelini oluşturan X-ışınları, vücuttan radyasyon ışınları göndererek yakındaki bir X-ışını dedektöründe görüntü oluşturarak çalışır.

Radyasyon ışınları vücutta görünmez bir yapıdadır ve fiziksel olarak hissedilemez. Işınlar vücuttan geçerken geçerken kemikler, yumuşak dokular ve diğer yapılar radyasyonu farklı şekillerde emer.

Katı veya yoğun nesneler (kemikler gibi) radyasyonu kolayca emer ve bu nedenle görüntüde parlak beyaz bir renkte görünürler. Yumuşak dokular (organlar gibi) ise radyasyonu kolayca ememez ve bu nedenle X-ışınında gri ve koyu renk tonlarında görünürler.

Uzman radyolog ise röntgen görüntüsünü yorumlar ve röntgeni isteyen hekime, görüntüde anormal veya endişe verici bir şey olup olmadığını belirten bir rapor yazarak iletir. Röntgen sonucu ise uzman doktor tarafından değerlendirilir.

Röntgen türleri arasında göğüs röntgeni, karın röntgeni, kemik röntgeni, diş röntgeni, baş röntgeni ve omurga röntgeni gibi türler yer alır. Bu röntgen türleri ilgili bölgeleri detaylı olarak inceler ve hem organ hem de dokuların detaylı fotoğrafını çeker.

Röntgen türleri şöyle açıklanabilir:

Karın röntgeni​

Sindirim sistemi ile ilgili ortaya çıkan belirtiler, böbrek taşı ve mesane taşı gibi sorunların tanısında karın röntgeninden faydalanılabilir. Karın röntgeni sayesinde karın bölgesi ve sindirim sistemiyle ilgili detaylı bilgi sahibi olunabilir.

Kemik röntgeni​

Öncelikli olarak kemik kırıkları şüphesi için kemik röntgeni çekilir. Bununla birlikte artrit şüphesi durumlarında da kemik röntgeni çekilebilir. Kemik röntgeninde ayrıca kemik kanseri veya enfeksiyonla da karşılaşılabilir.

Göğüs röntgeni​

Göğüs röntgeni genel olarak zatürre, astım ve akciğer enfeksiyonu gibi akciğer hastalıklarının kesin tanısını koymak amacıyla çekilir. Ayrıca nefes darlığı, öksürük ve göğüs ağrısı gibi şikayetler ortaya çıktığında da göğüs röntgeni çekilebilir.

Diş röntgeni​

Diş ve diş etleri sorunlarının tespiti için diş hekimi tarafından detaylı ağız röntgeni istenebilir. Bu sayede diş hastalıkları ve diş eti sorunlarının tespiti yapılabilir. Diş hastalıklarınızın olup olmadığını öğrenmek için Ağız ve Diş Sağlığı bölümlerinden randevu alıp diş röntgeni çektirebilirsiniz.

Baş röntgeni​

Baş yaralanmalarından kaynaklanan kafatası kırıkları ve diğer hasarlar söz konusu olduğunda tanı ve süreçle ilgili detaylı bilgi için baş röntgeni çekilebilir.

Omurga röntgeni​

Bel fıtığı, boyun fıtığı ve omurga eğrilikleri gibi durumların belirtileri yaşandığından hastalıkların kesin tanısı için omurga röntgenine başvurulabilir. Omurga röntgeniyle birlikte omurganın yapısı detaylı olarak incelenir.

Bu röntgen türlerinin dışında daha ayrıntılı görüntüler oluşturmak için bilgisayar yardımıyla bir dizi X ışınları da kullanılır.

Bu yöntemler ise şöyledir:

• Kemik yoğunluğu (DXA) taraması
• Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması
• Floroskopi
• Mamografi

Röntgenin başlıca çekilme amacı kemik kırıklarının kesin tanısını koymaktır. Bununla birlikte zatürre, astım ve akciğer enfeksiyonu gibi akciğer hastalıklarının yanında vücutta meydana gelen yaralanmaların tespiti ve son durumu için de röntgen işleminden yararlanılır.

Röntgen, tüm bu hastalıkların tanı sürecinde hızlı ve faydalı sonuçlar verdiği için yaygın olarak tercih edilir.

Röntgen çekilmesine gerek duyulan durumlar şu şekildedir:

• Kemik kırıkları şüphesi
• Zatürre belirtileri
• Astım başlangıcı veya tedavisi
• Akciğer enfeksiyonları belirtileri
• Vücutta meydana gelen yaralanmalar
• Diş yapısının kontrolü
• Tümör belirteci olabilecek durumlar

Röntgen, vücudun iç kısmının görüntülerini üretmek için X ışını veya gama ışınları gibi elektromanyetik dalgalar adı verilen radyasyon türlerinin kullanıldığı bir görüntüleme tekniğidir. Röntgen ile vücudun iç yapısı görselleştirilir. Ortaya çıkan bu görüntüler vücudun bölümlerini siyah ve beyazın farklı tonlarında gösterir. Bunun nedeni farklı dokuların farklı miktarlarda radyasyon emmesidir.

X ışınlarını en fazla emen yapı kemiklerdeki kalsiyumdur. Bu nedenle kemikler röntgen sonuçlarında beyaz renkte görünür. Yağ ve diğer yumuşak dokular daha az radyasyon emer ve gri renkte ortaya çıkar. Hava ise en az radyasyon emdiği için akciğerlerin röntgende siyah görünür.

Romatoid faktör değerlerinin ölçümü için romatoloji bölümü doktorlarından randevu alabilirsiniz.

Romatoid faktör değerinin sağlıklı seviyelere düşürülmesi için romatoid artritin tedavi edilmesi gerekir. Eğer romatoid faktör yüksekliğine bakteriyel bir enfeksiyon neden oluyorsa enfeksiyonun iyileştirilmesi önemlidir.

Romatoid faktörün sağlıklı kabul edilen değeri 0-20 U/mL’dir. 20 ve üstü değerler Romatoid artrit şüphesi taşır.

Romatoid faktör, vücuttaki sağlıklı hücrelere saldıran bir bağışıklık sistemi proteinidir. Bu proteinin vücuttaki varlığı ise romatoid faktör testi ile belirlenir.

Romatoid faktör düşüklüğü, kandaki romatoid faktör değerinin 20 U/mL’den az olmasıdır. Bu düşük değer romatoid faktör değerinin normal seyrini gösterir. Romatoid faktör düşük olduğunda romatoid artrit veya herhangi bir otoimmün hastalık varlığının bulunmadığı anlamına gelir.

Romatoid faktör testinin yapılması sonucunda kanda romatoid faktör yüksekliği çıkması, romatoid artrit, lupus hastalığı veya sjögren sendromu gibi otoimmün hastalık bulunduğu anlamına gelir.

Ancak her romatoid faktör yüksekliği hastalık sonucunu vermeyebilir. Bu gibi durumlarda ekstra testlere ihtiyaç duyulabilir.

Romatoid faktör yüksekliği aynı zamanda birtakım belirtilere de yol açabilir. Bu belirtiler genellikle romatoid artrit belirtileriyle çok benzerdir.

Romatoid faktör yüksekliği belirtileri şunlardır:

• Eklem ağrısı
• Vücutta iltihaplanma ve şişlik
• Cilt renginde gözle görülür değişimler
• Vücut sıcaklığının artması
• Yorgunluk ve halsizlik
• Yüksek ateş

Sağlıklı bir romatoid faktör değeri mililitre başına 20 üniteden azdır (<20 U/mL). Düşük çıkan değerler normal karşılanırken romatoid faktör yüksekliği romatoid artrit göstergesi olabilir.

Test sonucu sonrası doktor tarafından testin negatif veya pozitif olduğu da söylenebilir. Negatif sonuç, kandaki romatoid faktör miktarının standart değerleri taşıdığı anlamına gelir. Pozitif sonuç ise romatoid faktör yüksekliği olarak ifade edilir.

Romatoid faktör antikolarının tespiti için uygulanan romatoid faktör testi özünde basit bir kan testidir. Uzman personel tarafından hızlı ve ağrısız bir şekilde damardan alınan kan incelenmek üzere laboratuvara gönderilir ve daha sonra çıkan sonuçlar değerlendirilir. Romatoid faktör testi için özel bir hazırlık yapılması gerekmez.

Romatoid faktör testi, bağışıklık sistemi tarafından üretilen ve vücuttaki sağlıklı dokuya saldırabilen bir protein olan romatoid faktörün (RF) miktarını yani antikor durumunu ölçen kan testidir. Romatoid faktör testinin temel amacı romatoid artrit ve otoimmün hastalıkların varlığını belirlemektir.

Şiddetli romatoid artrit hastası olan kişilerde romatoid faktör yüksekliği görülebilir. Ancak yüksek test sonuçları yüksek düzeyde değerlerin varlığını gösterse bile doktor tanı koymadan önce başka testler de yapmak isteyebilir. Bu testler röntgen, MRI, ultrason veya birtakım görüntüleme testlerini içerebilir.

Romatoid faktör, romatoid artrit ve otoimmün hastalıkların tanısı için fikir veren bağışıklık sisteminin ürettiği antikorlardır. Ancak diğer antikorların aksine romatoid faktör mikroplarla ve enfeksiyonlarla savaşmaz. Bunun yerine vücuttaki sağlıklı dokuya zarar verebilir. Romatoid faktör testi ise vücuttaki bu antikorları kontrol eder.

Bağışıklık sisteminin normal işleyişi, vücudu korumak için antikorlar üretir ve kullanır. Bu antikorlar kandaki mikropları, alerjenleri veya toksinleri bulup yok eden özel proteinlerdir.

Ancak bağışıklık sistemi yanlışlıkla veya aşırı aktif olduğunda romatoid faktör antikorları üretir. Romatoid faktörün diğer antikorlar gibi belirli bir hedefi olmadığı için bazen vücuttaki sağlıklı dokulara da saldırıp zarar verebilir. Bu da romatoid artrit başta olmak üzere bazı otoimmün hastalıklara yol açabilir.

Mümin bilir ki, inancımız ve geleneğimizde kazanç elde etmek için her yol mübah değildir. Daha çok kazanma hırsıyla insan onuru çiğnenemez. İnsanların zor durumda olmaları istismar edilemez. Bilgisizliği suistimal edilerek kişi zarara uğratılamaz, aldatılamaz.

Para kazanmak için her yol mübah değildir.

Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar, şehirdeki küçük bir apartman dairesinde, Elif adında altı yaşında neşeli bir kız çocuğu yaşarmış. Elif sabahları erkenden uyanmayı, penceresini açıp dışarıyı izlemeyi, sonra da sıcacık kahvaltısını yaparak okula gitmeyi çok severmiş.

Ama bir sabah, her şey biraz farklı başlamış.

Annesi her zamanki gibi odasına girip “Günaydın canım, uyan bakalım,” demiş. Fakat Elif bu kez başını yastığa gömmüş ve hiç hareket etmemiş. Annesi şaşırarak yatağa biraz daha yaklaşmış. Elif’in yanakları her zamankinden daha kırmızıymış ve gözleri buğulu bakıyormuş.

Annesi, birazcık endişeli bir sesle: “Elif? İyi misin?” diye sormuş.

Elif burnunu çekmiş ve kısık bir sesle “Boğazım acıyor, burnum da tıkalı” demiş. Annesi elini kızının alnına koyduğunda, sıcacık olduğunu hemen fark etmiş.


O anda yüz ifadesi ciddileşmiş. “Sanırım ateşin var,” demiş ve hemen termometreyi alıp ölçüm yapmış. Birkaç dakika sonra termometreyi çıkarıp baktığında başını hafifçe sallamış. “Evet tatlım, biraz ateşin çıkmış. Bugün okula gitmiyorsun. Dinlenmen gerekiyor çünkü sen grip olmuşsun” demiş.

Elif bu sözleri duyunca şaşkın bir ifadeyle annesine bakmış. “Ama ben hasta olmak istemiyorum. Ben grip mi oldum gerçekten?” diye sormuş. Annesi başını hafifçe eğmiş ve yumuşak bir sesle “Evet, büyük ihtimalle gribal bir enfeksiyon geçiyorsun. Ama merak etme, birlikte iyileşeceğiz,” demiş.

Elif’in canı sıkılmış. Çünkü o gün okulda resim yapacaklarmış, hem de en sevdiği arkadaşlarıyla birlikte. İçinde bir burukluk hissetmiş. Ama annesinin sıcak sesi ve şefkatli dokunuşu, biraz olsun içini rahatlatmış.

Annesi mutfağa geçmiş, güzel kokulu bir ıhlamur demlemiş. Fincana biraz bal ve limon da ekleyerek Elif’in yanına getirmiş. Elif fincanı elleriyle tutmuş, kokusunu içine çekmiş ve bir yudum almış. Biraz şaşkın bir şekilde “Bu gerçekten güzelmiş,” demiş.

O gün Elif battaniyesine sarılıp kanepede uzanmış. Televizyon açılmamış, oyuncaklar bile rafta durmuş. Sadece sessizlik, yağmurun cama vuran sesi ve annenin huzur veren varlığı varmış evin içinde.

Annesi zaman zaman yanına gelip kitap okumuş, bazen sessizce oturup Elif’in saçlarını okşamış. Elif dinlenmiş, biraz uyumuş, bazen uyanıp ıhlamurunu içmiş. Her geçen saat kendini biraz daha iyi hissetmeye başlamış.

İkinci gün geldiğinde burnu hâlâ akıyormuş ama ateşi düşmüş. Boğazı da eskisi kadar acımıyormuş. Elif aynaya bakıp kendine gülümsemeye çalışmış. Annesi onu görünce göz kırpmış. “İyileşmeye başladın bile,” demiş.

Üçüncü gün Elif kendini biraz daha iyi hissedince, annesi onu doktora götürmüş. Muayene odası sıcacıkmış. Duvarlarda renkli hayvan resimleri varmış, köşedeki rafta ise birkaç oyuncak dizili haldeymiş. Elif biraz çekinerek sandalyeye oturmuş, doktor ise gülümseyerek yanına yaklaşmış.

“Merhaba Elif, hoş geldin. Bakalım minik vücudun neler yapmış bu birkaç günde,” demiş ve stetoskopunu hazırlamış. Elif’in kalbini dinlemiş, boğazına bakmış, burnunu incelemiş. Sonra hafifçe başını sallamış ve annesine dönerek gülümsemiş.

“Çok güzel dinlenmiş. Ateşi yok, boğazı da toparlamış. Grip geçiyor. Ama tam iyileşmeden okula gitmesin, vücudu hâlâ biraz yorgun,” demiş. Ardından Elif’e dönüp yavaşça konuşmuş.


“Elif, seni çok güçlü gördüm. Ama bundan sonra bazı şeylere daha fazla dikkat etmeliyiz. Mesela ellerimizi sabunla güzelce yıkamalıyız. Özellikle dışarıdan gelince, yemek yemeden önce ve burnumuzu sildikten sonra. Çünkü mikroplar en çok ellerimizde saklanır.”

Elif başını usulca sallamış. “Tamam, yıkarım,” demiş.

Doktor konuşmayı gülümseyerek sürdürmüş: “Soğuk havalarda atkı, bere, mont. Bunları giymeyi sakın unutma. Çünkü rüzgâr üşütür, grip daha kolay gelir. Ve eğer kendini biraz halsiz hissedersen, hemen anneye söyle. Dinlenmek, vücudun kahramanı gibi çalışır.”

Sonra çekmecesinden küçük, parlak bir çıkartma çıkarmış. “Bu da sana. Çünkü çok güzel dinlenmiş ve çok güzel dinlemiş bir hastasın” demiş.

Elif çıkartmayı gülümseyerek almış. Kalbinde sıcacık bir duygu hissetmiş. Doktorun sözleri kafasında dönüp durmuş: “Dinlenmek vücudun kahramanı gibi çalışır.”

İçinden bir ses “Ben iyi bakarsam, vücudum da bana iyi bakar,” demiş.

Ertesi gün Elif yine evde kalmış ama artık üzülmemiş. Birkaç gün sonra tamamen toparlanmış. Okula döndüğünde sınıfa girerken kendini daha güçlü hissetmiş. Arkadaşları yanına gelip sarılmış, “Seni çok özledik!” demişler.

Elif de gülümseyerek “Ben de sizi çok özledim. Ama bu sefer kendime çok iyi baktım,” demiş.

O günden sonra Elif sadece oyunlarıyla değil, davranışlarıyla da örnek olmaya başlamış. Ellerini sık sık yıkamış, mendilini yanından ayırmamış. Üşüyen bir arkadaşını uyarıp, “Atkını sar, yoksa sen de grip olursun,” demiş. Öğretmeni ise ona gülümseyerek “Sen artık küçük bir sağlık kahramanısın,” demiş.

Elif, hastalıkların gelip geçici olduğunu ama kendine nasıl bakacağını öğrenmenin çok daha kalıcı olduğunu anlamış. Bu deneyim, onun hem bedenine hem de duygularına iyi gelmiş.

Grip Oldum Masalının sonunda grip geçip gitmiş, ama Elif’in içinde kalan şey çok daha kıymetliymiş: Kendini tanımak, dinlemek ve sevgiyle korumak.

Bir varmış, bir yokmuş. Rüzgarın ağaç yapraklarını usulca salladığı, serçelerin neşeyle öttüğü küçük bir kasabada, rengarenk bir okul varmış. Bu okulda çocukların kahkahaları duvarlardan taşar, sabahları çan gibi çınlayan bir zil sesiyle dersler başlarmış.

Okulun 1-B sınıfı, en canlı, en hareketli sınıflardan biriymiş. Çocuklar birlikte resim yapar, sayıları öğrenir, teneffüslerde ip atlayıp top oynarlarmış. Herkes birbirini tanır, anlaşmak için göz göze bakmaları bile yetermiş.

Bir sabah sınıfın kapısı aralanmış ve içeri öğretmenle birlikte yeni bir öğrenci girmiş. Öğretmen gülümseyerek, “Çocuklar, bu Yusuf. Artık o da bizimle,” demiş. Tüm gözler bir anda Yusuf’a çevrilmiş.

Yusuf sessiz ve biraz içine kapanık bir çocukmuş. Başını eğmiş, çantasını sıkıca tutmuş. Üzerinde annesinin özenle ütülediği ama biraz eski kalmış bir gömlek, ayağında da hafif yıpranmış bir ayakkabı varmış. Sınıfın içinde kısa bir sessizlik olmuş, ardından mırıltılar yükselmeye başlamış.

“Çok sessiz gibi,” demiş biri fısıltıyla. “Bak çantasına, minicik,” diye eklemiş bir diğeri. En arka sırada oturan Kerem ise Yusuf’un yüzüne dikkatle bakmış ve “Hiç arkadaşımız gibi görünmüyor,” demiş kendi kendine.

Yusuf sırasına geçmiş ama sınıftaki çocuklardan kimse yanına oturmamış. Dersi dikkatle dinlemiş, defterini tertemiz tutmuş ama kimse onunla konuşmamış. Teneffüs zili çaldığında ise herkes koşarak bahçeye çıkarken, Yusuf yerinden kalkmak yerine, camdan bakmayı tercih etmiş.

Camdan uzun uzun dışarı bakmış. Koşan, gülen çocukları izlemiş ama içinden çıkıp onlara katılmak gelmemiş. İçinde tuhaf bir sıkışıklık hissetmiş; yabancı gibi, dışarıda kalmış gibi.

Öğretmen Yusuf’un sessizliğini fark etmiş ama onu zorlamak istememiş. Belki biraz zamana ihtiyacı vardı, belki de güven duymaya. Sınıf arkadaşları ise Yusuf hakkında çoktan kararlarını vermiş gibiydi.

Ertesi gün resim dersi yapılmış. Öğretmen “Hayalinizdeki yeri çizin,” demiş. Yusuf pastel boyalarını çıkarıp, kağıdın ortasına büyük bir ağaç ve altında tahta bir ev çizmiş.

Renkler öylesine canlı, detaylar öylesine inceymiş ki, resmi gören herkes bir an durup bakakalmış. Kuşlar, gökyüzü, bahçedeki kediler. Her şey yerli yerindeymiş. Öğretmen resmi çok beğenmiş ve sınıf panosuna asmış.

Zeynep resme uzun uzun bakmış. Ardından hafif şaşkınlıkla: “Bu resmi gerçekten Yusuf mu yaptı?” diye sormuş. Kerem bile yaklaşmış, “Ben bu kadar güzel bir resim görmedim,” demiş içinden.

O andan sonra Yusuf’a duyulan merak gitgide büyümeye başlamış. Sınıfta ilk defa onun hakkında kötü değil, güzel şeyler konuşulmuş. Ama kimse hâlâ yanına gidip konuşmaya cesaret edememiş.

Ertesi gün teneffüste Yusuf yine yalnız kalmış. Bahçede bir bankın ucuna oturmuş, ellerini dizlerine koyup diğerlerini izlemeye başlamış. Tam o sırada Zeynep yanına yaklaşmış.

“Merhaba Yusuf,” demiş gülümseyerek. “Resmini çok sevdim, uçurtmaları çizmen çok güzeldi.” Yusuf önce bir şey diyememiş ama sonra başını kaldırıp hafifçe gülümsemiş.

“Uçurtmaları çok severim,” demiş utangaçça. “Ben de,” demiş Zeynep ve ardından hiç beklenmedik bir cümle kurmuş: “İstersen biraz sek sek oynayabiliriz.” Yusuf biraz düşünmüş ama sonra başını sallayıp ayağa kalkmış.


İlk taş atışını kaçırmış ama Zeynep onu cesaretlendirmiş. “Hiç önemli değil, birlikte öğreniriz,” demiş. Birkaç dakika sonra Yusuf kahkahalar atarak zıplamaya başlamış.

Bahçede oynayan diğer çocuklar olanları fark etmiş. Kerem topu elinde tutup oyunu bırakmış, onları izlemeye başlamış. Çünkü ilk defa Yusuf’u gülerken görmüş ve içi tuhaf bir şekilde kıpırdamış.

Ertesi gün teneffüs başladığında Kerem yanlarına gitmiş. “İstersen futbol da oynarız,” demiş. Yusuf şaşırmış ama başını sallamış. Ardından yumuşak bir sesle “Ben aslında iyi bir kaleciyim,” demiş.

Top oynarken Yusuf’un refleksleri dikkat çekmiş. İki gol kurtarmış, herkes şaşkınlıkla alkışlamış. Kerem dönüp Zeynep’e bakmış ve gülümsemiş: “Meğer gerçekten çok iyi bir kaleciymiş.”

Zamanla Yusuf sınıfın ayrılmaz parçası olmuş. Her sabah arkadaşları onu beklemiş, her teneffüste birlikte oynamışlar. Derslerde artık elini kaldıran, fikrini söyleyen bir Yusuf varmış.

Öğretmen bir gün tahtaya büyükçe bir başlık yazmış: “Arkadaşlık Günü.” Herkesten sınıfta birini anlatmasını istemiş. Sıra Zeynep’e geldiğinde gülümseyerek anlatmış: “Yusuf’a başta hiç ısınamamıştık ama meğer içi ne kadar güzelmiş.”

Kerem de söz almış. “Ben onun sıkıcı biri olduğunu sanmıştım. Ama şimdi onunla oynamadığım gün eksik gibi geliyor,” demiş. Yusuf ise en sonunda ayağa kalkmış.

“İlk geldiğimde çok yalnız hissettim. Ama şimdi burada bir ailem var gibi. İyi ki bu sınıfa gelmişim,” demiş. Herkes alkışlamış, hatta bazıları dayanamamış ve gidip Yusuf’a sarılmış.

O günden sonra sınıfa kim gelirse gelsin, önce dinlenmiş, sonra tanınmış. Artık kimse sadece görünene göre karar vermemiş. Çünkü çocuklar artık biliyormuş ki, tanımadan hiçbir kalbin gerçek rengi anlaşılmazmış.

Önyargı Masalının sonunda uçurtmalar biraz daha yükseğe uçmuş. Yusuf’un kalbi hafiflemiş, gülüşü artık eksik kalmamış. Ve sevgi, hiç beklenmedik anda kapıyı çalmış.

Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar yemyeşil dağların ardında, kuş sesleriyle uyanan, yumuşacık rüzgârların estiği bir köy varmış. Bu köyde, her sabah gülerek uyanan, başı kel ama kalbi tertemiz bir çocuk yaşarmış. Adı herkesin bildiği gibi: Keloğlan’mış.

Keloğlan annesiyle birlikte mütevazı bir evde yaşarmış. Ne çok zenginlermiş ne de yoksul, ama sofralarında hep bir tabak mutluluk, bir kaşık umut varmış.

Bir sabah, güneş henüz uyanmamışken, köyün üstünde tatlı bir esinti dolaşmış. Bu esinti sıradan bir rüzgâr değilmiş. Çiçek kokuları taşır, yapraklarla fısıldaşırmış. Adı da köyde nesillerdir anlatılan efsanevi bir şeymiş: Gül Rüzgârı.

Annesi fısıltıyla demiş ki:

— Oğlum, bu sabah burnuma bir gül kokusu geldi. Gül Rüzgârı uğradı galiba. Derler ki, kim bu rüzgârı takip ederse kalbinde saklı dileğini bulurmuş.

Keloğlan hemen gözlerini parlatmış.

— Benim bir dileğim var ana! Ama ne olduğunu ben de bilmiyorum. Belki de rüzgâr söyler!

Annesi gülümsemiş.

— Dileğini bulmak isteyenin yolu uzun, ama kalbi iyiyse, rüzgâr onu yalnız bırakmazmış.

Keloğlan heyecanla hazırlığını yapmış. Yanına biraz kuru ekmek, bir çömlek yoğurt ve annesinin sardığı üzüm yaprağı dolmaları almış. Sonra köyden aşağı, gül kokusunun peşine düşmüş.

Yol boyunca ormandaki ağaçlar hafif hafif sallanmış. Kuşlar Keloğlan’a “cik cik” diyerek yol göstermiş. Bir dere kenarına vardığında, suyun üstünde savrulan pembe bir gül yaprağı görmüş. Yaprak dönmüş, dönmüş, durmuş. Keloğlan hemen eğilip yaprağı almış.

Tam o anda bir ses duymuş. İncecik, melodik bir ses:

— Neden geldin bu yöne doğru, küçük yolcu?

Karşısında minik bir sincap duruyormuş. Kuyruğu kabarık, gözleri mercan gibi parlıyormuş.

— Gül Rüzgârı’nı takip ediyorum. Dileğimi bulmak istiyorum, demiş Keloğlan.

Sincap hafifçe başını eğmiş.

— O zaman üç duraktan geçeceksin. Her durakta bir soru sorulacak sana. Cevabın doğruysa, rüzgârın yoluna devam edebilirsin.

Keloğlan başını sallamış.

— Sor gelsin!

Sincap bir ceviz kabuğu çıkarıp içinden minik bir parıltı göstermiş.

— İlk sorum şu: Bir insana en çok ne yakışır?

Keloğlan biraz düşünmüş.

— Yeni giysi, güzel söz. Ama bence en çok gülümseme yakışır.

Sincap kıkırdamış.

— İşte doğru cevap! Rüzgâr sana bir ipucu bıraktı: Gülümseyen yol açar, surat asan yol kapar.

Sincap ağacına zıplamış, Keloğlan ise yola devam etmiş.

İkinci durakta karşısına yosunlu bir kaya çıkmış. Kayadan ince bir ses gelmiş.

— İkinci sorum şu, Keloğlan: En değerli şey nedir ama elde tutulmaz?

Keloğlan düşünmüş. Ekmek elde tutulur, su içilir. Ama annesinin sesi, sincapla konuşması, sabah güneşinin sıcaklığı.

— Zaman, demiş Keloğlan. Zaman çok kıymetli ama tutamayız.

Kaya titremiş, içinden birkaç çiçek fırlamış.

— Doğru. Zamanı güzel harcayan, dileğine yaklaşır.

Keloğlan çiçekleri eline almış. İçlerinden biri gül gibi kokuyormuş. “Rüzgâr yaklaştı,” demiş içinden.

Üçüncü durakta, Ağaçların arasında ince, üzgün bir çocuk sesi duymuş. Sanki rüzgâr taşıyormuş o sesi:

— Oyuncağım yok oldu. Kendimi ağlamamak için zor tutuyorum. Acaba onu bulabilir misin?

Keloğlan hemen sesin geldiği yöne doğru yürümüş. Ormanın içi biraz karanlıkmış ama ürkütücü değilmiş, sessizce derdini anlatan bir yer gibiymiş. Yol kenarındaki bir ağacın kovuğuna göz gezdirmiş. Elini uzatınca avucuna minik bir tahta kuş gelmiş. Sanki Keloğlan’ın onu bulmasını bekliyormuş gibi.

Keloğlan kuşa sevgiyle bakmış, sonra gökyüzüne doğru kaldırmış:

— Seni bekleyen bir kalp var. Haydi, artık dönme vakti!

Tahta kuş havaya bırakılmış. Önce yavaşça dönmüş, sonra rüzgârla birlikte süzülerek ağaçların arasına kaybolmuş. Bir an sessizlik olmuş. Sonra, yaprakların arasından sevinç dolu bir ses duyulmuş:

— İşte bu benim oyuncağım! Onu buldun! Çok teşekkür ederim!

Keloğlan gülümsediği sırada rüzgâr tekrar esmiş. Bu kez içinden hafif bir fısıltı geçmiş:

— Bir oyuncağı bulmak, bazen bir kalbi onarmaktır.

Keloğlan, üçüncü duraktan sonra biraz yorgun düşmüş. Ayakları ağırlaşmış ama kalbi hafiflemiş. Yürümüş, yürümüş, nihayet küçük bir tepenin başına varmış. Tepede tek bir ağaç varmış: dalları yere kadar uzanan yaşlı bir erik ağacı. Ama yaprakları arasında gül çiçekleri varmış.

Evet, yanlış duymamışsın. Bir erik ağacının üstünde gül çiçekleri.

Keloğlan yaklaşmış. Gül kokusu daha da artmış. O anda ağacın gövdesinden ince bir ses duyulmuş. Ne kadın sesiymiş ne de erkek. Ne yaşlıymış ne de genç. Tatlı bir melodisi varmış.

— Üç soruyu geçtin, kalbinin dileğini taşıyorsun. Şimdi sana son bir şey göstereceğim.

Ağacın gövdesinden bir pencere açılmış gibi olmuş. Pencerenin içinde parlak bir ışık belirmiş. Keloğlan dikkatle bakmış. Gördüğü şey, bir hayal değilmiş.

Kendini görmüş. Ama büyümüş halini. Başında hâlâ saç yokmuş ama gülümsemesi aynıymış. Yanında bir sürü çocuk varmış. Kimi ağlıyormuş, kimi gülüyormuş. Ama hepsi Keloğlan’ı dinliyormuş. O da onlara masallar anlatıyormuş, oyunlar kuruyormuş, bazen bir taşla kale yapıyor, bazen bir yaprağı uçurtmaya çeviriyormuş.

Arka planda annesi görünmüş. Oturmuş, sessizce onları izliyormuş. Mutlulukla, gururla.

Keloğlan’ın gözleri dolmuş.

— Dileğim buymuş demek. İnsanları güldürmek, çocuklara umut olmak, annemi hep yanımda görmek.

Ağaç yavaşça fısıldamış:

— Asıl dilek, hep içinde taşıdığın şeymiş. Sadece onu duymayı öğrenmen gerekiyormuş.

O anda rüzgâr bir kez daha esmiş. Ama bu sonuncuymuş. Gül Rüzgârı yapraklarını uçurmuş, Keloğlan’ın etrafında dans ettirmiş. Yapraklardan biri alnına konmuş, biri kalbinin üstüne.

Sonra ağacın çiçekleri yavaş yavaş dökülmeye başlamış. Her biri yere düşerken toprağa birer umut tohumu bırakmış.

Keloğlan köyüne geri döndüğünde, annesi onu evin önünde bekliyormuş.

— Gülümseyerek yolculuk nasıl geçti oğlum? demiş.

Keloğlan, annesinin elini tutmuş.

— Yolda ne ekmek bitti ne de umut. Rüzgâr bana neyi aradığımı öğretti diyerek, başından geçenleri anlatmış.

O günden sonra Keloğlan köydeki tüm çocuklarla daha çok zaman geçirmiş. Onlara kendi yaptığı tahta kuşları hediye etmiş. Bir gün üzgün olan bir çocuğa şunu demiş:

— Oyuncağını kaybetmiş olabilirsin ama unutma, gülümsemeni bulduğunda her şey yeniden başlar.

Ve Keloğlan Masalından sonra her ilkbaharda köyün çocukları rüzgârı dinlemiş. Gül kokusu taşıyan bir esinti hissettiklerinde herkes bilmiş ki: Keloğlan yine bir çocuğun dileğine yol gösteriyormuş.

Ve belki bir gün, sen de o rüzgârı duyarsan, Bir gül yaprağı omzuna konarsa, İçinden bir dilek geçir. Çünkü Keloğlan hâlâ yollardaymış.

Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar, kuş seslerinin sokaklara karıştığı, rüzgârın çiçekleri tatlı tatlı salladığı küçük bir kasabada Defne adında bir kız çocuğu yaşarmış.

Defne’nin gözleri her zaman merakla bakar, yanakları ise gülüşleriyle pembeleşirmiş. Ama son günlerde yüzünde hep aynı ifade varmış: Biraz düşünceli, biraz da isteyerek bakan bir yüz.

Bir sabah kahvaltı masasında, annesi sıcak ekmekleri dilimleyip masaya koyarken, Defne sandalyesine oturmuş ve başını hafifçe yana eğerek sormuş: “Anne, bana da telefon alır mısın?”

Annesi şaşırmış ama gülümsemiş. “Telefon mu istiyorsun tatlım?” demiş.

Defne başını hızla sallamış. “Evet, hem de gerçek olanından. Oyuncak değil. Gerçek telefon! Çünkü Ayşe’nin var, Efe’nin var. Herkesin var. Benim neden yok?”

Annesi kızının gözlerine sevgiyle bakmış. Sonra bir dilim ekmeğe reçel sürerken demiş ki: “Peki canım. Ama önce birlikte biraz düşünelim. Hatta istersen bu hafta telefonla ilgili bir oyun oynayalım. Belki sonunda gerçekten isteyip istemediğine birlikte karar veririz.”

Defne’nin gözleri parlamış, kollarını heyecanla açmış. “Oyun mu? Tamam! Telefon oyunu olsun bu!”

O gün öğleden sonra oyun başlamış. Annesi ilk görevi açıklamış: “Haydi bakalım, bugün sen bir telefon ol. Ne yapardın, nasıl konuşurdun, neye benzerdin?”

Defne hemen ellerini kulaklarına götürmüş, ayakta zıplayarak bağırmış: “Bip bip! Alooo! Buradan yıldız gezegenine bağlanıyorum! Pizzam ne zaman gelecek?”

Annesi de bir kutuyu eline alıp kulağına götürmüş. “Merhaba burası Pizza Gezegeni! Siparişiniz uzay mantarlı mı, yoksa bulutlu zeytinli mi olsun?”

İkisi de kahkahalarla gülmüşler. Bütün ev bir anda telefonla konuşan oyuncularla dolmuş gibi olmuş. Defne o gün boyunca oyuncak ayılarını aramış, babasının terliğine mesaj bırakmış, duvara not yazmış.

Akşam olduğunda, yatağına uzanırken annesine sormuş: “Gerçek telefonlar da böyle oyunlar yapar mı?”

Annesi gülümseyerek başını sallamış. “Bazen evet. Ama çoğu zaman telefonla sadece bakılır, dokunulur, oynanır. Konuşmak, koşmak, hayal kurmak gibi değil.”

Ertesi gün ikinci görev başlamış. Bu sefer annesi bir liste hazırlamış. Defne kağıda bakmış ve okumuş:

• Bahçeye çık
• Kuş seslerini dinle
• Bir çiçek kokla
• Dalgaları say
• Bir arkadaşına mektup yaz.

Defne önce biraz burun kıvırmış. “Ama telefonda oyunlar var,” demiş. Yine de listedekileri denemeye karar vermiş. Dışarı çıkmış, çimenlere oturmuş ardından başlamış görevleri yapmaya.

İlk olarak bir serçenin cik cik sesini duymuş, gözlerini kapatıp rüzgârın yaprakları nasıl salladığını dinlemiş. Bir çiçeğe yaklaşmış, kokusu burnuna çok güzel gelmiş. Küçük bir yaprağın üstüne kalemle kalp çizmiş ve Ayşe’ye mektup yazmış: “Bugün telefon gibi dinledim. Çok güzeldi. Sen de dene.”

Annesi mektubu zarfa koymuş ve posta kutusuna atmış. Defne, sanki gerçekten biriyle konuşmuş gibi mutlu hissetmiş. O gece hayalinde uçan bir telefonla mektup taşıyan kuşlar görmüş.

Üçüncü gün geldiğinde Defne heyecanla annesine koşmuş. “Bugünkü görev ne anne? Hadi hemen başlayalım!”

Annesi bir kâğıda son görevi yazmış: “Haydi şimdi kendi telefonunu tasarla. İstediğin gibi. Hayal ettiğin gibi. Sen nasıl olsun istersen öyle.”

Defne hemen masasına oturmuş, renkli kalemlerini çıkarmış. Kağıdın üzerine pembe kulaklıklı, yıldız tuşlu, ekrana dokununca şarkı söyleyen bir telefon çizmiş.
Telefonun arkasında kalp şeklinde bir düğme varmış. Bu düğmeye basınca hoparlörden “Seni seviyorum” sesi çıkıyormuş. Ekranında ise “Bugün seni çok özledim” yazısı görünüyormuş. Telefon bazen de sürpriz yapıyormuş, kendi kendine sarılma resmi gönderiyormuş.

Çizdiği telefonu annesine göstermiş. Annesi dikkatlice bakmış, sonra kızıyla göz göze gelmiş. “Sence gerçek telefonlar bu kadar güzel mi?” diye sormuş.

Defne biraz düşünmüş. “Gerçek telefonlar böyle değil. Hiçbiri sarılma tuşuna sahip değil. Hiçbiri kuş sesi gibi güzel sesler çıkarmıyor. Mektup yazmıyor. Kalp atmıyor. Bence bu daha güzel.”

O gece Defne’nin yastığının yanında gerçek bir telefon yokmuş. Ama hayal ettiği telefonun resmi oradaymış. Tam uyumaya çalışırken birden gözlerini açmış ve fısıldamış: “Bip bip! Sarılma tuşuna basıyorum!”

Defne sarılma tuşuna basar basmaz, annesi hemen ona sıkıca sarılmış ve ardından güzelce öpmüş.

Sabah güneşinin yumuşak ışıkları odayı aydınlatırken annesi sessizce yanına gelmiş, Defne’nin sıcacık yanaklarına bir öpücük kondurmuş. Ardından usulca kulağına fısıldamış: “Hâlâ bir telefon istiyor musun, tatlı kızım?”

Defne yorganın altından başını çıkarmış, gözlerini hafifçe kısarak annesine bakmış. Gülümsediği zaman yanaklarında minik çukurlar oluşmuş. “Belki biraz daha büyüyünce isterim,” demiş. “Ama şimdi, hayal telefonum bana fazlasıyla yetiyor.”

Annesi Defne’yi kucaklamış. Sanki o sarılmanın içinde bütün dünya durmuş. Ne bir ekran, ne bir tuş, ne bir zil sesi. Hiçbiri bu kadar gerçek, bu kadar sıcak olamazmış. Defne o anda anlamış ki, en güzel bağlar parmaklarımızla değil, kalbimizle kuruluyormuş.

Anne Ben Telefon İstiyorum Masalının sonunda gökyüzünde bir yıldız nazlı nazlı göz kırpmış. Rüzgâr dalların arasında dans etmiş, kuşlar yepyeni bir günün şarkısını söylemiş.

O sabah Defne’nin kalbinde sessizce açan bir çiçek gibi, kasabadaki her evin içine küçük bir huzur yayılmış. Çünkü mutluluk bazen bir tuşta değil, bir kucakta saklıymış.