Toplumdaki olaylar insanların en az yarısının travmatik bir olay yaşamasına neden olabilmektedir. Araştırmalar erkeklerin %10'u ve kadınların %20'sinin travma sonrası stres bozukluğu yaşadığını ortaya koymaktadır. Kadınlar, çocukluk döneminde erkeklerden daha sık ihmal veya istismar yaşamaktadır. Ayrıca cinsel saldırı ve aile içi şiddete daha sık maruz kalmaktadır. Bu durumda bir uzmandan yardım alınması büyük önem taşımaktadır.

Travma sonrası stres bozukluğuna nedeni insani veya doğa kaynaklı olabilir. İnsanların başına gelen bu tür tehlikeli olaylar yaşamı tehdit edici, şok edici veya çok korkutucu olabilir.

Kişilerde travma sonrası stres bozukluğuna şunlar neden olabilmektedir:

• Şiddetli seller, depremler veya tsunamiler gibi doğal afetler
• Ciddi trafik kazaları
• Yangın
• Savaş
• Terör saldırıları
• Fiziksel istismarlar (işkence gibi)
• Cinsel saldırı veya tecavüz
• Ölümcül hastalıklar
• Cinayetler
• Sevilen birinin ani ölümü ya da kaybı

19. yüzyılda şiddetli biçimde yaşanan travmanın psikolojik ve psikofizyolojik etkileri giderek daha çok ilgi çekmeye başlamıştır. TSSB, kişinin aşırı travmatik bir stresörle karşılaşması neticesinde, olayların kişiye sıkıntı verecek şekilde yeniden yaşantılanması, bireyin kaçınma davranışı sergilemesi, duygulanımda zaman zaman küntlük ile birlikte, otonomik, disforik ve bilişsel bulguların değişik derecelerde baş göstermesi ile ortaya çıkan bir ruhsal bozukluktur.

Travmatik olay yaşayan kişinin olaydan sonra üzülmesi uyumakta, yemek yemekte ya da keyif alınan şeyleri yapmakta bir süreliğine sorun yaşanmasına yol açabilmektedir. Bu semptomların birkaç aydan uzun sürmesi durumunda, kişinin yaşamı olumsuz etkilenebilmektedir. Bu tür durumdaki hastaların profesyonel yardım alması önerilmektedir.

Transvers miyelit, iyileşme süresi kişiden kişiye değişebilir. Ancak çoğu hasta birkaç hafta veya ay içinde ilerleme kaydeder. Tam iyileşme 6 ay ile 2 yıl arasında sürebilir ve bazı hastalarda kalıcı semptomlar kalabilir.

Transvers miyelit, omurilikte iltihaplanmaya neden olduğundan hareket ve duyuda kayıplara sebebiyet verebilir. Şiddetli olan vakalarda ise felç, solunum yetmezliği veya uzun vadeli nörolojik sorunlar ortaya çıkabilir. Erken müdahale edilmediği durumda ise ciddi komplikasyonlar gelişebilir.

Transvers miyelit hastalarının bir kısmı tamamen iyileşme gösterirken, bazıları kısmi iyileşme gösterebilir veya ilerleyen zamanlarda kalıcı nörolojik hasar yaşayabilir. Erken teşhis ve tedavi ie iyileşme şansını artabilir. Rehabilitasyon süreci sayesinde de fonksiyonel bağımsızlığın iyileştirilmesi sağlanır.

Transvers miyelit tedavisi, hastalığa neden olan faktörlerin ortadan kaldırılması, iltihabın azaltılması, semptomların hafifletilmesi ve uzun vadeli komplikasyonların yönetimini içeren yöntemler barındırır.

Kısa süreli transvers miyelit tedavisinde uygulanan yöntemler şunlardır:

• Bağışıklık sistemini düzenleyerek omurilikteki iltihabı azaltan kortikosteroidler verilebilir
• Plazmaferez (plazma değişim terapisi) ile kanın sıvı kısmı (plazma) sağlıklı plazma ile değiştirilerek iltihaplanmaya neden olan maddeler temizlenir.
• İntravenöz immün globülin, bağışıklık sisteminin anormal tepkisini baskılamak için antikor içeren bir tedavi uygulanabilir.
• Bağışıklık baskılayıcı ilaçlardan yararlanılabilir
• Ağrı, kas spazmları, idrar problemleri ve depresyon gibi belirtiler, uygun ilaçlarla kontrol altına alınabilir.

Uzun vadeli transvers miyelit tedavisinde uygulanan yöntemler şunlardır:

• Kateter kullanımı, özel diyetler ve ilaçlarla idrar ve bağırsak fonksiyonlarının yönetimi
• Cinsel işlev bozukluğunu düzeltmeye yönelik olarak cinsel fonksiyon tedavisi
• Özel diyetler, dışkı yumuşatıcıları ve diyet lifinin stratejik kullanımını içeren bağırsak fonksiyonu yönetimi
• Düzenli pozisyon değişimi ve özel minderler kullanılarak cilt sağlığı korunmasını içeren cilt ve yatak yaralarını önleme
• Esneme egzersizleri, destek aparatları ve kas gevşetici ilaçlarla kas spazmlarının yönetimi
• Fizyoterapi, yürüyüş yardımcıları ve tekerlekli sandalye desteği
• Mesleki terapistler, hastaların giyinme, yıkanma ve yemek yeme gibi günlük aktiviteleri bağımsız şekilde yapmalarına yardımcı olabilecek ekipmanlar

Transvers miyelit tedavisi, hastalığın şiddetine ve hastanın yanıtına göre değişiklik gösterebilir. Uzun vadeli takip ve multidisipliner yaklaşımla yaşam kalitesinin artırılması sağlanır.

Transvers miyelit (TM) belirtileri yaşandığı durumda doktor, öncelikle tıbbi geçmişi inceleyip kapsamlı bir fiziksel muayene yapabilir. Bu değerlendirme sonrasında omurilikte bir sorun olduğu düşünürse ek testler isteyebilir.

Transvers miyelit hastalığından uygulanan testler şöyle sıralanabilir:

• Tüm omurgada oluşan lezyonları ayırt etmek için MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme) yapılabilir.
• Beyinde lezyon olup olmadığını değerlendirmek beyin MR’ı istenebilir. Bu test, özellikle multipl skleroz gibi hastalıklarına dair ipucu oluşturur.
• Beyinden omurilik sıvısı örneği almak için bel bölgesine bir iğne yerleştirilerek bir miktar sıvı alınmasını içeren lomber ponksiyon istenebilir.
• Bağışıklık sistemi ile ilgili nedenlerini belirlemek amacıyla çeşitli kan testleri yapılabilir.

Transvers miyelit (TM), omuriliğin iltihaplanması sonucunda gelişir. Bağışıklık sistemi, virüsler, bakteriler veya toksik maddeler gibi vücuda zarar verebilecek dış etkenler ile karşılaştığında ya da bir yaralanma meydana geldiğinde harekete geçer.

Bu nedenle bağışıklığın bir yanıtı olarak vücudun iltihaplı hücreler ve sitokinler gönderir ve ilk savunma hattını oluşturur. Bu hücreler, bakteri ve yabancı ajanları yok etmek veya hasarlı dokuyu onarmaya başlamak için inflamatuar bir tepki başlatır. Böylelikle bağışıklık sistemi savunma hücrelerini harekete geçirirken aynı zamanda sağlıklı dokulara da zarar verebilir.

Transvers miyelit durumunda omurilikte sinir hücrelerinin çevresini saran miyelin kılıfının iltihaplanması nedeniyle hasar görür. Bunların yanında transvers miyelit bu nedenlerle ortaya çıkabilir:

• İdiyopatik (hastalığın nedeninin bilinmemesi)
• Enfeksiyon kaynaklı iltihaplanmalar
• Otoimmün hastalıklar
• Merkezi sinir sistemi hastalıkları

Transvers miyelite neden olabilen bakteriyel, viral, paraziter ve fungal enfeksiyonlar şöyle sıralanabilir:

• Batı Nil virüsü
• Genital herpes
• HIV
• Zika virüsü
• Lyme hastalığı
• Frengi
• Verem
• Bakteriyel cilt enfeksiyonları
• Mikoplazma bakteriyel pnömonisi

Transvers miyelit belirtileri, aniden ortaya çıkabileceği gibi bir ila dört hafta içinde kademeli olarak da gelişme gösterebilir. Semptomlar genellikle kısa sürede şiddetlenerek kişiyi etkiler.
Ağrılar, bağırsak ve mesane problemleri, kas bozuklukları gibi belirtilerle gelişen transvers miyelit, , omuriliğin zarar gören bölgesine bağlı olarak farklı bölgelerde gelişebilir. Hasar orta sırt bölgesinde, kolların alt kısmında meydana geliştiği durumda bacaklar ve bağırsak fonksiyonları etkileyebilir.

Transvers miyelit belirtileri şöyle sıralanabilir:

• İltihaplanmanın oluştuğu bölgeye bağlı olarak görülen ağrılar
• Yanma, batma, uyuşukluk gibi anormal gelişen duyular
• Kabızlık ve idrar kaçırma gibi bağırsak ve mesane problemleri
• Denge kaybı, kas spazmları gibi kas ve hareket bozuklukları
• Cinsel işlev sorunları
• İştahsızlık
• Baş ağrısı
• Ateş
• Solunum problemleri

Transvers miyelit hastalığı, çoğunlukla vücudun her iki tarafında da belirtiler gösterebilir. Ancak bazen yalnızca bir tarafı etkilenebilir. Tek taraflı etkilenme durumu multipl skleroz hastalarında daha sık görülen bir durumdur. Bazı hastalarda bu belirtiler tedaviyle iyileşebilirken bazı kişilerde kalıcı hasar bırakabilir.

Transvers miyelit (TM) , omurilikteki iltihaplanma sonucunda meydana gelen nadir bir nörolojik rahatsızlıktır. Omurilik, beyin sapından başlayan ve alt sırta kadar devam eden omurga merkezinden geçen silindirik bir yapı olarak bilinir. Bu yapı sayesinden beyinden vücuda mesajlar taşınır. Sinir hücrelerini içeren omurilikte iltihaplanma oluştuğunda miyelin kılıfı hasar görür. Bu da omurilik sinirleri ile vücudun geri kalanı arasındaki sinyalleri kesilmesine neden olarak his kaybı, hareket ve mesane kontrolü gibi sorunlara zemin hazırlar.

Transvers miyelit, omurganın herhangi bir bölgesinde ya da omuriliğin etrafında meydana gelebilir. Aniden başlayabilen transvers miyelit, erken tanı ve doğru tedavi yöntemiyle iyileştirilebilir.

Göz kapağının içinde sürekli olarak bir yara yüzeyi bozulmuş bir alan (skar pannus) oluşabilir ve hastalığım ileri evrelerinde bu yaralar kötü iyileşerek göz kapağında içe doğru katlanmaya sebep olabilir. Kirpiklerin gözün içine doğru dönüp korneaya batmasına ve bu uzun sürdüğünde görmede bulanıklığa hatta müdahale edilmezse korneaya bağlı körlüğe kadar ilerleyebilir.

Hastalığa neden olan bakteri, hastalık bulaşmış kişinin gözleri veya burnuyla doğrudan veya dolaylı yollardan temas edilmesiyle yayılabilir. Bulaş direkt temas veya karasineklerle olmakta ve hastalığın yaygın olduğu yerlere seyahatlerde bulaşma daha olasıdır.

Erken dönemde teşhisi konulan trahom hastalıklarında antibiyotikli göz merhemi ve antibiyotik hap tedavisi hastalığı iyileştirecektir.

Göz kapağında şişlik, ağrı ve kaşıntı olan bireyler mutlaka göz doktoruna başvurmalıdır. Hastalık fizik muayene yoluyla veya gözlerden alınan bakteri örneğinin laboratuvar ortamında incelenmesi ilet espit edilebilmektedir.

Trahom hastalığında gözlerde ve göz kapaklarında kızarıklık, kaşıntı ve tahriş, göz akıntısı, göz kapağında şişme, göz ağrısı ve ışığa karşı hassasiyet gibi belirtiler görülür.

Bu hastalığa neden olan mikrop Chlamidya trochomatistir. Hasta kişilerle temas yoluyla bulaşabilmektedir.

Trahom, günümüzde artık görülmeyen, göz kapaklarının içini döşeyen zarın üzerinde başlayan ve devam eden tedavi edilmezse ilerleyen süreçte gözün körlüğüne bile sebep olabilen bulaşıcı bir göz hastalığıdır. Nedeni Chlamydia trachomatis bakterisidir.

Tourette sendromunda tiklerin erken başlangıcı ve eşlik eden hastalıkların varlığı bilişsel performansta bazı eksikliklere neden oluyor.

Tikler kısa süre için kontrol edilip baskılanabilir. Ancak bu baskılama süreci kişi için çok rahatsız edicidir. Ayrıca çoğunlukla baskılamanın hemen ardından şiddetli ve daha uzun süren bir tik nöbeti gözlenir.

Çoğu insan Torette sendromunun ne olduğunu, belirtilerinin neler olduğunu ve tiklerin nasıl ortaya çıktığını bilmez. Bu nedenle etraflarında tik sahibi olan kişilere nasıl davranacaklarını bilemeyebilirler. Tourette sendromu olan bir çocuk, tikleri başladığında rahatsız edici bakış ve yorumlarla karşılaşabilir ve utanmış hissedebilir. Her seferinde bulunduğu ortamlarda durumunu açıklamak veya şaka ve alaylarla baş etmek zorunda kalabilir. Tikler çaba ile kısa süreliğine bastırılabilir. Ancak bastırmaya çalışmak çocuk için oldukça rahatsız edicidir. Genellikle bastırmadan hemen sonra şiddetli ve uzun süren bir tik nöbeti gözlenir. Bu gibi durumlar çocuğun hayatının kısıtlanmasına ve sosyal olarak içe çekilmesine neden olabilir.

Stres ve duygusal değişikliklerde tikler şiddetlenebilir, daha sık gözlenebilir veya tikler başladığında daha uzun sürebilir.

Tourette sendromlu çocukların beslenmesi, normal sağlıklı herhangi bir çocuğun beslenmesinden farklı değildir.

Tourette Sendromunun görülme sıklığı 10 binde 4-5 kadardır.

Tourette sendromu görülen kişilerin başka bir ruhsal-nörolojik rahatsızlığı yok ise cezai ehliyeti vardır. Tourette sendromunun olması tek başına askerlik görevinden muaf olunmasına neden olmaz. Tiklerin niteliği, sıklığı, şiddeti gibi muayene sonucunda belirlenen özelliklere göre askerlik görevi ile ilgili bir karar verilir.