Tiroid kanseri, tiroid dokusunun içinde gelişebileceği gibi yakındaki dokulara ve boyundaki lenf bezlerine de sıçrama yapabilir. Foliküler tiroid kanseri gibi tiroid kanserinin farklı tipleri akciğerlere ve kemiklere yayılım gösterebilir.

Tiroid kanseri erken teşhis edilip kanserin evresine bağlı olarak uygun bir tedavi yöntemi belirlendiği durumlarda genellikle iyileşir ve hasta sağlığına kavuşur.

Mümkün olan en kısa zamanda bir endokrinoloji uzmanı tarafından değerlendirilmeli ve gerekli testleri planlanmalıdır.

Tiroid kanseri hastasında eğer ameliyat sonrası radyoaktif iyot tedavisi verilmesi planlanıyorsa iyottan fakir diyet ile beslenme tavsiye edilir. Ancak sonraki takiplerde hekim tarafından aksi söylenmediği sürece herkes için geçerli olan sağlıklı beslenme dışında özel bir diyet önerisi yoktur.

Tüm kanserlerde olduğu gibi sağlıklı beslenme ve hareketli bir yaşam tarzı kişiler tarafından benimsenmelidir. Bununla birlikte boyun bölgesinin radyasyon maruziyetinden korunması adına gerekli önlemler alınmalıdır.

Tiroid kanseri hastaları düzenli takip edilmelidir. Takiplerde hastanın fizik muayenesi, kan testleri, boyun ultrasonografisi gibi tetkiklerin yanı sıra, bazı durumlarda nükleer tarama testleri ve başka görüntüleme yöntemleri de gerekebilmektedir. Takiplerin sıklığı ve hangi testlerin yapılacağı, takibi yapan hekim tarafından belirlenmelidir.

Tiroid kanserinin 4. evresi hastalığın ilerlediği ve diğer organlara da yayılabildiği evredir. Bu evrede hastaya agresif bir tedavi uygulanabilir. Tiroid kanserinin 4. evresinde boyunda şişliğin büyümesi, nefes alırken zorlanmanın daha da artması, sesin iyice kısılması ve bazı vakalarda kemik erimesi bile ortaya çıkabilir.

Tüm tiroid nodüllerinin yaklaşık yüzde 5’inde tiroid kanseri gelişmektedir. Kadınlarda erkeklerde 4 kat daha sık görülürler.

Tiroid kanseri ilk başta herhangi bir belirtiye neden olmayabilir. Hastalık ilerlediğinde, boyunda şişlik veya yumru, yüzde kızarıklık, yutma güçlüğü, nefes almada zorluk, seste kalıcı değişiklik ve bilinen nedeni olmaksızın sürekli öksürme gibi belirtilere neden olur. Ancak bu belirtiler kanser teşhisi için yeterli değildir. Teşhis için fiziki muayene, tiroid ultrasonografisi ve biyopsi gerekecektir.

• Boyunda yumru veya şişlik
• Ses kısıklığı ve seste değişiklik
• Sürekli öksürük
• Yutma güçlüğü
• Nefes almada zorluk
• Boynun ön tarafında kulaklara kadar yayılabilen ağrı
• Boğaz ağrısı
• Yüzde kızarma
• Kilo kaybı
• İshal

Tiroid, boynun alt kısmında, adem elması olarak bilinen bölgenin hemen altında soluk borusunun önünde kelebek şeklinde bir organdır. Tiroid, vücutta hayati fonksiyonları yöneten birçok hormonun üretilmesinden sorumludur. Bu hormonların üretimi vücudun daha işlevsel bir şekilde yönetilmesini sağlar.

Tiroid bezinde meydana gelen anormallikler ise birçok organa zarar vererek sağlık açısından bir tehdit unsuru oluşturur. Bunların başında da tiroid kanseri gelir.

Tiroid kanserinin birincil tedavisi, cerrahi işlemle tiroid bezinin tamamının veya etkilenen kısmının çıkarılmasıdır. Tedaviyi desteklemek için radyoaktif iyot tedavisi (atom tedavisi) de uygulanabilir. Vücudun tiroid hormonu ihtiyacını karşılamak ve nüksetmesini önlemek amacıyla ömür boyu, ağızdan tiroid hormonu tedavisi yapılır.

Radyoaktif iyot tedavisi, etrafa radyasyon yayma olasılığı nedeni ile radyasyonu geçirmeyen bir ortamda verilir ve tedaviden sonra çevresindekilerin etkilenmesini önlemek amacıyla bir süre radyasyon tedbirleri alması gerekir. Genellikle, tedaviden belli bir süre önce tiroid ilacını kesip özel bir diyette yaptırılabilir.

Bunların dışında, tiroid kanseri izleminde radyoterapi ve kemoterapi gibi başka tedavilere nadir olarak ihtiyaç duyulabilmektedir.

Tiroid kanserinde uygulanan tedavi yöntemleri şöyle sıralanabilir:

Cerrahi İşlem (ameliyat)​

Tiroid kanserinin birincil tedavi yöntemleri arasında yer alan cerrahi işlem, tiroid bezinin tamamının ya da bir kısmının alınmasıyla gerçekleşir. Kanser türü lenf düğümlerine yayılmış durumdaysa lenf düğümleri alınabilir.

Radyoaktif iyot tedavisi​

Bazı kanser türlerine yönelik olarak tiroid dokusunda kanser hücrelerinin yok edilmesi için yararlanılır. Bu tedavi süresince kişinin izole edilmesi önem taşır.

Hormon tedavisi​

Tiroid kanseri ameliyatı sonrasında tiroid hormonlarında yer alan eksikliği gidermek ve kanserin tekrarlamasını önlemek amacıyla hormon tedavisi uygulanabilir.

Kemoterapi ve radyoterapi​

Anaplastik tiroid kanser türlerine karşı uygulanabilecek yöntemler arasında kemoterapi ve radyoterapi yer alır. Bu yöntemler genellikle ileri evrelerde tercih edilir.

Tiroid kanseri tanısı, fiziksel muayene, tiroid ultrasonu ve ultrason sonucuna bağlı olarak ince iğne aspirasyon biyopsisi ile gerçekleştirilmektedir.Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi, tüm dünyada tiroid kanseri tanısı koymada altın standart yöntemdir.

Biyopsi sonucu elde edilen örneğin sitoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi sonucu tiroid kanseri yönünden şüpheli gelmesi durumunda kesin tanı, ameliyatla alınan tiroid dokusunun patoloji uzmanı tarafından incelemesi ile konur.

Tiroid kanserinin teşhisinde başlıca kullanılan yöntemler şunlardır:

• Tiroid bezinin yapısını değerlendirmek için ultrasonografiden yararlanılabilir Böylelikle tiroid nodülleri saptanır ve nodüllerin yapısı incelenir.
• Tiroid nodüllerinin kanserli olup olmadığını anlamak için aspirasyon biyosisi uygulanabilir
• Tiroid hormon düzeyleri ve kalsitonin gibi belirli hormonların seviyelerini tespit etmek için kan testleri yapılabilir
• Kanser dokusunun ne kadar yayılıp yayılmadığını kontrol etmek ve değerlendirmek için BT ve MR görüntülemelerinden yararlanılabilir.

Tiroid kanserinin en erken evresi olan 1. evresinde genellikle boyunda bir şişlik hissedilir. Bu evrede şişlik yavaş yavaş büyür ve ağrı beklenmez. Ek olarak tiroid kanserinin 1. evresinde boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, nefes alırken zorlanma gibi belirtiler de görülebilir.

Boyunda yumru ve şişlik, ses kısıklığı, yutma güçlüğü, metabolizmanın yavaşlaması, hızlı kilo alımı, saç dökülmesi, yorgunluk, plansız kilo değişimleri ve sinirli olma hali tiroid kanserinin klinik bulgularıdır. Ancak kesin tanı için tiroid ultrasonu ve ince iğne aspirasyon biyopsisi yapılması gerekmektedir.

Tiroid kanseri seyrinde görülen belirtiler şunlardır:

• Boyunda şişlik veya yumru
• Ses kısıklığı
• Yutma güçlüğü
• Nefes almada zorluk
• Boyun ve kulak ağrısı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Metabolizmanın yavaşlaması
• Öksürük
• Kilo artışı
• Saç dökülmesi
• Cinsel istekte azalma
• Sıkıntı, kaygı, depresyon ve sinir hali
• İshal

Boyunda şişlik ve kitle varlığı​

Boynun alt kısmında yer alan tiroid bezindeki hücrelerin anormal bir şekilde büyümesi tiroid kanserine yol açar. Tiroid bezindeki hücrelerin kanserli hücrelere dönüşmesi de bezin olduğu bölgede yumru, büyüme ve şişlik ortaya çıkarır.

Ses kısıklığı​

İyi veya kötü huylu bir tiroid nodülleri ses tellerine baskı yaparak tiroid kanserinde sık görülen ses kısıklığına ve buna bağlı ses değişikliklerine neden olabilir.

Nefes almada zorluk ​

Genellikle genişlemiş ve tümörlü tiroid bezi hücrelerinin fiziksel tıkanmaya neden olması kişi nefes alırken güçlük çekebilir. Bu durum tiroid kanserinin yaygın belirtileri arasında gösterilir.

Öksürük ​

Tiroid kanseriyle tiroid bezinde şişme görülür. Şişmiş tiroid nefes borusuna ve yemek borusuna baskı yaparak öksürüğe, hırıltılı solunuma, nefes alma güçlüklerine veya yutma zorluğuna yol açabilir.

Boyun ve boğaz ağrısı ​

Tiroid kanserinde görülen semptomlar arasında boyun ve boğaz ağrısı da yer alır.

Yorgunluk hissi​

Tiroid kanseri olan hastalarda yorgunluk hissi, halsizlik ve enerji düşüklüğü de yaşanabilir.

Tiroid kanserine neden olan ve gelişimini etkileyen risk faktörleri bulunur. Bu risk faktörleri arasında genetik yatkınlık, cinsiyet ve radyasyon maruz kalma süresi yer alır. Özellikle çocukluk döneminde yüksek oranda radyasyona maruz kalan kişilerde ilerleyen yaşlarda tiroid kanseri riski artabilir. Bunların yanında kadınlarda erkeklere oranla daha sık tiroid kanseri görülebilir. Bu durum hormonlardan kaynaklıdır.

Tiroid kanserleri tiroid nodüllerinden köken alan tümörlerdir. Ailede tiroid kanseri öyküsü olması, başka bir sebeple boyuna alınan radyasyon öyküsü ve hücresel düzeyde meydana gelen çeşitli mutasyonlar tiroid nodüllerinden kanser gelişimine neden olabilir.

Tiroid kanserine yol açan faktörler şunlardır:

• Genetik faktör
• Cinsiyet (Kadınlarda daha yaygın görülür)
• Yüksek düzeyde radyasyona maruz kalma
• İyot eksikliği
• Zehirli guatr
• Obezite
• Özellikle baş ve boyun kanserlerinde uygulanan radyoterapiler

Genetik faktör​

Kişinin ailesinde tiroid kanseri öyküsü bulunuyorsa vücutta tiroid kanseri riski bulunabilir. Bazı kişilerde kalıtsal olarak bu genetik sendromlara sahip olabilir. Hücrelerde meydana gelebilecek mutasyonlar nedeniyle kanser oluşabilir.

Cinsiyet​

Kadınlarda erkeklere oranla tiroid kanseri geliştirme riski daha yüksektir. Vücutta oluşan hormonal farklılıklar, özellikle östrojen hormonu kadınlarda tiroid bezinde anormal hücre büyümesine zemin hazırlayabilir.

Yüksek düzeyde radyasyona maruz kalma​

Özellikle kişinin çocukluk döneminde yüksek dozda radyasyona maruz kalması tiroid kanseri riskinin artmasına neden olabilir. Radyasyon nedeniyle tiroid hücreleri genetik değişimlere sebep olarak kanser oluşumuna sebebiyet verebilir.

İyot eksikliği​

İyot vücutta tiroid hormonlarının üretiminde yer alan temel bir element olarak bilinir. Vücuda yeterli miktarda iyot alınmamasından kaynaklı olarak tiroid bezinde büyüme ve yapısal bozukluklar görülebilir. İyot eksikliği olan bölgelerde yaşayan kişilerde tiroid kanseri gelişme riski yüksektir.

Zehirli guatr​

Tiroid bezi içerisinde hormon üreten nodüllerin kontrolsüz bir biçimde çoğalması zehirli guatr olarak bilinir. Bu nodüller çeşitli faktörlere bağlı olarak kansere dönüşme riskine sahiptir.

Obezite​

Kişinin fazla kilolu ya da obez olması tiroid kanseri geliştirme riskinin artmasına neden olabilir. Obezite nedeniyle vücutta hormon dengesizliği görülebilir. Bu da tiroid bezindeki hücrelerin kontrolsüz bir biçimde büyümesine neden olur.

Baş ve boyun kanserlerinde uygulanan radyoterapiler​

Baş ve boyun bölgesine uygulanan radyoterapiler, tiroid bezinin zarar görmesine neden olabilir. Hücresel yapısının değişmesine neden olarak kansere zemin hazırlar. Özellikle çocukluk ve gençlik dönemlerinde radyoterapi gören kişilerin dikkat ederek düzenli kontrollerini yaptırması önerilir.

Tiroid kanseri evreleri, tedavi sürecini etkileyen en önemli etkenlerden biri olarak kabul edilir. Kanserin evresine bağlı olarak tedavi planı oluşturulabilir. Kanserin yayılma derecesine bağlı olarak evreleri şu şekilde değerlendirilir:

• Evre 1: Tiroid kanseri ilk evresinde tümör tiroid bezinde sınır olur. Böylelikle başka doku ve organlara yayılım göstermemiştir.
• Evre 2: Kanser, 2.evrede olduğunda ise tiroid bezi dışında çevre dokulara yayılmaya başlamış olma ihtimali bulunur.
• Evre 3: Tiroid kanseri 3.evresinde kanser hücreleri, tiroid bezi çevresinde yer alan lenf düğümlerine ve boyundaki dokulara yayılma göstermiştir.
• Evre 4: Bu evrede ise kanser, akciğerler veya kemikler gibi uzak organlara sıçramış olabilir.

Tiroid kanseri çeşidi, kanser hücresinin yapısına, ilerleme hızına ve kişinin sağlık durumuna bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Tiroid kanseri çeşitleri şöyle sıralanabilir:

Papiller tiroid kanseri: Sık görülen tiroid kanseri türleri arasında yer alır. Papiller tiroid kanseri, yavaş şekilde büyüme gösterebilir. Vücut içerisinde diğer organlara yayılma riski düşük olarak bilinir ve cerrahi müdahale sonucunda tedaviye yanıt verir.

Foliküler tiroid kanseri: Vücutta iyot eksikliği olan bölgelerde görülen foliküler tiroid kanserinin kan yoluyla yayılma riski bulunur.

Medüller tiroid kanseri: Kalıtsal faktörler nedeniyle görülen medüller tiroid kanseri, vücutta diğer organları etkilemesiyle bilinen tiroid kanseri türüdür.

Anaplastik tiroid kanseri: Nadir olarak görülen tiroid kanser çeşidi olarak bilinir. Bu tiroid kanseri türü hızla büyüyerek çevre dokulara yayılma eğilimi gösteren bir yapıya sahiptir.

Tiroid kanseri, tiroid bezindeki normal tiroid hücrelerinin, anormal hücrelere dönüşüp kontrol dışı büyümeleri ile tiroid bezinde ortaya çıkan kanser türüdür. Endokrin sisteminin bir parçası olan ve birçok hormonun salgılanmasını sağlayan tiroid hormonunda meydana tümörlü hücreler kansere dönüşerek vücuda olası zararlar verir. Tiroid bezi vücutta hormon üretimi konusunda önemli bir role sahip olan kelebek şeklinde görülen bir organdır ve kişinin metabolizma hızı, vücut sıcaklığı ve kalp atışını dengeler ve düzenler.

Genellikle boyundaki tiroid bezinde ortaya çıkan şişlikle kendini gösteren tiroid kanseri, bazı vakalarda herhangi bir belirti bile göstermeyebilir. Belirti göstermeyen tiroid kanseri vakaları metastaz yapıp diğer organlara yayıldığında yorgunluk, iştah kaybı, mide bulantısı ve kusma gibi semptomlar ortaya çıkarabilir. Tiroid kanserinin gelişimine neden olan birçok etken yer alır. Kanserin erken evrede teşhis edilmesi, tedavi sürecinde başarı oranının artmasına yardımcı olur.

Tedavideki başarı oranı yüksek olan tiroid kanseri, ameliyat, kemoterapi, radyasyon, hormon tedavisi ve radyoiyot gibi tedavi yöntemleri denenerek kişinin sağlığına kavuşturulması hedeflenir.

Tiroid bezi ile ilgili şikayetleri olan kişiler Genel Cerrahi, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, İç Hastalıkları ve Kulak-Burun-Boğaz Hastalıkları bölümü doktorlarından randevu alabilir. Hastalığın teşhisi konusunda randevu alınan doktorlar tarafından farklı bölümlere yönlendirme de yapılabilir.

Tiroid hastalıklarının yaygın belirtilerinden biri de yutkunma güçlüğüdür. Kişi bir şey yiyip içmediği sırada yutkunduğunda veya yemek sırasında yutkunurken tiroid bezlerinin de etkisiyle yutkunma güçlüğü hissedebilir. Bu güçlük ağrı ile de birleşebilir. Yutkunma güçlüğü ve ağrının uzun süre devam etmesi durumunda doktora danışmak gerekebilir.

Tiroidin temel görevi, vücudun tüketilen yiyecekleri enerjiye dönüştürme süreci olan metabolizmanın hızını (metabolik oran) kontrol etmektir. Vücuttaki tüm hücrelerin işlevsel bir şekilde çalışabilmesi için enerjiye ihtiyacı vardır. Tiroid düzgün çalışmadığında ise başta enerji seviyesi ve metabolizma hızı olmak üzere vücudun birçok bölümü etkilenebilir.

Hipertiroid hastalığı olan insanlar iyot ve iyotlu gıdalardan mümkün olduğunda uzak durmalı, çay-kahve tüketmemeli ve sigarayı hayatlarından çıkarmalıdır.

Özellikle hipertiroid (aşırı aktif tiroid) olan kişiler, tedavi görmediği ve hastalık ilerlediği takdirde kalp hastalıkları riski başta olmak üzere vücuttaki kilo kaybı da devam eder, daha ciddi sağlık sorunları da oluşabilir.

Tiroidin az veya çok çalışması bazı hastalıkların habercisi olabilir. O yüzden hipotiroid veya hipertiroid teşhisi konulduktan sonra mutlaka tedavi ettirilmesi gerekir.