Dermoid kistler genelde kanserli hücreler değildir. Çok büyüdüklerinde komplikasyonlara neden olabilmektedir. Ancak yumurtalık dermoid kistlerinin sadece yüzde 1-2’si malign yani kanserli hücrelerden oluşabilmektedir. Bu kanser türü 50 yaş üstü kadınlarda daha sık görülmektedir.

Dermoid kistlerin tedavisi cerrahiyle yapılmaktadır. Herhangi bir dermoid kist türü için tek etkili tedavi yapılacak ameliyattır. Hangi ameliyatın yapılacağı dermoid kistin türüne göre belirlenir.

• Periorbital dermoid kistler lokal anestezi altında cilde yapılacak küçük bir kesiyle kistin çıkarılmasıdır. Cilt dikişlerle kapatılmakta ve mümkün olduğunca deri üzerinde az iz bırakılması amaçlanmaktadır.
• Yumurtalık dermoid kistler için minimal invaziv cerrahi (yumurtalık sistektomi) kullanılmaktadır. Kist büyükse, hem yumurtalık hem de kistin alınması gerekebilmektedir.
• Spinal dermoid kistlerin çıkarılması için yapılan cerrahide mikroskop ve hassas aletler (mikrocerrahi) kullanılır. Genel anestezi altında yapılan ameliyat sırasında kistin tamamını çıkarılmaktadır.

Dermoid kistler, uzman doktorlara giden hastaların şikayetleri üzerine teşhis edilmektedir.

• Fizik muayene: Kist cildin yüzeyine yakınsa, uzman hekimler yapısına ve rengine bakarak fikir sahibi olmaktadır.
• BT (bilgisayarlı tomografi) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) : Bu invaziv olmayan görüntüleme yöntemleri kistin doku içindeki durumunu göstermektedir. Bu testler, kistin hangi damarlara yakın olup olmadığını da belirlemektedir. Ayrıca bir spinal dermoid kistin bir sinire yakın olup olmadığı da görülmektedir.
• Pelvik ultrason veya transvajinal ultrason: Yumurtalık dermoid kisti görüntülemek için ses dalgaları kullanır. Transvajinal ultrason sırasında ise vajinaya sokulan çubuk ile görüntüleme yapılmaktadır.

Dermoid kistler birçok insanda belirti vermez. Bazı insanlar büyüdükçe bu kistlerin farkına varmaktadır. Semptomlar dermoid kistin tipine göre değişir.

Örneğin periorbital dermoid kistler kaşların kenarına yakın bir yumru şeklinde ortaya çıkmakta ve sarı tonda olabilmektedir. Zamanla, kistler bölgedeki kemiklerin şeklini de değiştirebilmektedir. Yumurtalık dermoid kisti pelvik bölgede ortaya çıkarak, özellikle adet döneminde ağrıya neden olur.

Spinal dermoid kistler ise genelde büyüyen bir yapıya sahip olduğu için, omurilik veya sinirleri sıkıştırarak şu belirtilerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır;

• Yürümekte güçlük
• İdrar kaçırma
• Bacaklarda ve kollarda güç kaybı ve zayıflık

Dermoid kistlerin oluşumunun anne rahmindeki bebeklerin erken aşamalarında (fetal gelişim) geliştiği bilinmektedir. Bu kistlerin, cilt katmanlarının normalin dışında büyümesi nedeniyle oluştuğu düşünülmektedir.

Bir dermoid kistin oluşması için, ciltte tipik olarak bulunan cilt hücrelerinin, dokuların ve bezlerin bir kesede toplanması gerekir. Bu bezler sıvı üretmeye devam ederek sıklıkla kistin büyümesine neden olur. Bir anlamda embriyonik birleşme sırasında epitel dokusunun o bölgede kalması sonucu oluşmaktadır.

Vücudun çeşitli bölgelerinde ortaya çıkan 10 dermoid kistin 8’den fazlası baş ve boyunda görülmektedir. En sık görülen dermoid kist tipi, periorbital dermoid kisttir. Bu kistler, kaşlardan birinin dış kenarına yakın yerde oluşmaktadır.

Diğer yaygın dermoid kist tipleri ise şunlardır;

• Yumurtalık dermoid kisti: Yumurtalığın üzerinde ya da içinde oluşmaktadır.
• Spinal dermoid kist: Omurga üzerindeki bölgelerde ortaya çıkar. Belirti vermeyen bu kistler omurgaya veya omurilik sinirlerine baskı yapabilmektedir. Bu nedenle cerrahiyle çıkarılması gerekmektedir.

Nadir görülen dermoid kist türleri şunlardır;

• Epibulbar dermoid kisti: Gözün yüzeyinde ortaya çıkar.
• İntrakraniyal dermoid kist: Beyin içinde ortaya çıkan bu kistler tehlikelidir.
• Nazal sinüs dermoid kisti: Burnun içinde oluşmaktadır.
• Orbital dermoid kist: Göz çukurunun kemikleri çevresinde belirir.

Dermoid kist, doğuştan gelen, bebeğin rahimdeki gelişimi esnasında deri altında oluşan kistik oluşumlardır. Dermoid kistler kese adı verilen bir hücre cebi içinde büyürler ve vücudun herhangi bir yerinde olabilir, cildin yüzeyine yakın olanlar küçük topaklar halinde görünebilirler. Yavaş büyüyen bu kitlelerin içleri yağ ve deri hücreleri içerir.

Dermoid kistler bir tümör gibi görünse de, bu kistler çoğu zaman tehlikeli değildir. Ortaya çıktığı bölgeye göre başka organlara baskı yapması söz konusu olduğunda ise ameliyatla alınmaları gerekebilir. Dermoid kistler, epidermoid kistler ya da dermal/epidermal inklüzyon kistleri olarak da adlandırılır.

Dermatomiyozitin birincil nedeni bilinmemektedir. Bazı teoriler bunun genetik bir bozukluktan kaynaklandığını ileri sürmektedir. Bazen karın, akciğer veya vücudun diğer bölgelerinde kanser olan kişilerde görülür.

Dermatomiyozit, bazı kanser türlerine yakalanma riskini artırabilir. Dermatomiyoziti olan kişilerin yaklaşık %15'i hayatlarının ilerleyen dönemlerinde kanser geliştirir. Yumurtalık kanseri, akciğer kanseri, lenfoma, meme kanseri ve kolon kanseri dermatomiyoziti olan kişilerde en sık görülen kanserlerden bazılarıdır.

Genel sağlığın iyileşmesi için dengeli ve sağlıklı beslenme ile vücudun ihtiyaç duyduğu vitaminlerin, minerallerin alınması gerekir. Özellikle gerekli olan vitaminin ve minerallerin doğal besin maddeleri tüketilerek alınması son derece önemlidir.

Dermatomiyozit beslenme listesinde bulunması gereken besin maddeleri şu şekilde sıralanabilir:

• Taze meyve ve sebze tüketimi artırılmalıdır.
• Buğday unu ve şekerle yapılan yiyecekler (özellikle ekmek, makarna ve paketlenmiş atıştırmalık) yerine kahverengi pirinç, bulgur, buğdayı gibi tam tahıl içeren yiyecekler tercih edilmelidir.
• Doymuş yağ alımı azaltılmalıdır.
• Sızma zeytinyağı, preslenmiş kanola, ayçiçeği ve aspir yağı kullanılmalıdır.
• Avokado, kuruyemiş özellikle ceviz, kaju, badem ve bunlardan yapılan kuruyemiş ezmeleri tüketilebilir.
• Özellikle fasulye ve soya olmak üzere daha fazla bitkisel protein tüketilmelidir.
• Süt ve süt ürünleri, özellikle peynir, yoğurt daha sık tüketilmelidir.
• Balık çeşitleri tüketilerek omega-3 alımı yapılmalıdır.
• Gazlı içeceklerden uzak durarak kahve yerine çay tüketmek iyi gelebilir.
• Bitter çikolata tüketimi yapılabilir.
• Folik asit (folat olarak da bilinir) ıspanak, kara lahana, brokoli ve diğer yapraklı yeşil sebzelerde bol miktarda bulunan bir B vitaminidir. Metotreksat folik asidin vücutta kullanılma biçimine müdahale ettiğinden bu anti-inflamatuar ilacı kullananlar, diyet kaynaklarından tüketilebilecek olandan daha fazla folik aside ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle folik asit takviyeleri alınabilir.

Derma hastalığı teşhisi konulması halinde bazı tedavi seçenekleri uygulanabilir. Uygulanacak tedavi seçenekleri hastalığın etkisine ve hastadaki belirtilerin şiddetine göre farklılık gösterebilir. Kas hastalığı tedavisi seçenekleri şu şekilde sıralanabilir:

Kortikosteroidler​

Kortikosteroidler kaslardaki iltihabı azaltır.

Fizik tedavi​

Fizik tedavi ve genel olarak egzersiz yapmak, kaslardaki hasarı onarmaya yardımcı olabilir. Kaslar ne kadar güçlüyse dermatomiyozitten kaynaklanan herhangi bir hasarla başa çıkmak için o kadar dirençli olurlar.

Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar​

Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar, bağışıklık sisteminin sağlıklı hücrelere ve dokulara zarar vermesini önler. Vücudun savunmalarının kaslarda neden olduğu hasarı yavaşlatabilir.

İntravenöz immünoglobulin (IVIg)​

Kanın plazmasında doğal olarak bulunan bir element olan ekstra immünoglobulinin infüzyonudur. IVIg tedavileri, immünosüpresanlarla birlikte veya alternatif bir tedavi olarak uygulanabilir.

Konuşma terapisi​

Boğazda veya boğazın çevresinde kas güçsüzlüğü varsa konuşma terapisi yutmanızı sağlayan boğazdaki kasları güçlendirmeye yardımcı olabilir.

Dermatomiyozit rahatsızlığı meydana geldiğinde bazı belirtiler ortaya çıkabilir. En sık rastlanan belirtiler kas güçsüzlüğü ve ciltte kızarıklık oluşumlarıdır. Bazı kişiler aynı anda kas güçsüzlüğü ve kızarıklık fark edebilir. Kas hastalığı belirtileri ortaya çıktığında haftalarca, aylarca hatta yıllarca sürekli bir şekilde görülebilir.

Kas güçsüzlüğü belirtileri; dik oturmak, oturduğunuz yerden kalkmak (örneğin bir sandalyeden veya koltuktan kalkmak), merdiven çıkmak, yattıktan sonra ayağa kalkmak, saç yıkamak gibi faaliyetler sırasında ortaya çıkabilir.

Özellikle vücudun güneşe maruz kalan kısımlarında ciltte döküntüye neden olabilir. Döküntü olan dermatom alanları renk değiştirerek şişebilir. Göz kapakları ve göz çevresi, göğüs ve omuzların ön kısmı (bazen v işareti döküntüsü olarak da adlandırılır), boyun ve omuzların arkası (şal belirtisi döküntü), kafa derisi bölgesinde renk değiştirme, şişme gibi dermatoloji belirtileri olarak ortaya çıkabilir.

Dermatomiyozitin diğer belirtilerini şu şekilde sıralamak mümkündür:

• Ellerde, özellikle eklem yerlerinde renk değişikliği ve şişlikler (bazen Gottron papülleri olarak da adlandırılır)
• Cilt altında, bağ dokularda ya da kaslarda kalsiyum birikimi
• Dizlerde veya dirseklerde şişlikler
• Tırnak kıvrımlarında yıpranmış tırnak etleri ve belirgin kan damarları
• Eklem ağrısı ve romatizma
• Yetişkinlerde döküntülü hastalıklar; kilo kaybı, düşük ateş, akciğer iltihabı ve ışığa karşı hassasiyet de eşlik edebilir
• İstem dışı kilo kaybı
• Ateş
• Gözlerin etrafında simetrik dağılım gösteren, kırmızımsı mordan koyu kırmızıya kadar değişen döküntü, heliotrop döküntüsü olarak adlandırılır
• Gottron papülleri adı verilen koyu kırmızı şişlikler veya eklem yerlerinde, parmak, ayak parmağı eklemlerinde, dirseklerde, ayak bileklerinde veya dizlerde kabarık lekeler

Teşhis konulan bazı hastalar özellikle çocuklar, bu hastalıktan kurtularak bir daha belirti göstermeyebilir. Ancak vakaların %80'i kroniktir. Zamanla tekrar oluşarak ömür boyu semptomlara neden olurlar.

Hastalığa neyin neden olduğu kesin olarak bilinmese de bazı risk faktörlerine sahip olmak hastalığın gelişmesine neden olabilir.

Dermatomiyozite neden olan faktörler şu şekilde sıralanabilir:

Genetik faktörler​

Yapılan bazı tıbbı çalışmalar dermatomiyozitin genetik bir bozukluktan kaynaklandığını gösterir.

Otoimmün sorunlar​

Dermatomiyozit, vücudun bağışıklık sisteminin sağlıklı dokuya saldırmasına neden olan birçok otoimmün hastalığa benzer.

Viral enfeksiyonlar​

Bazı kişilerde, enfeksiyon iyileştikten sonra bile viral enfeksiyon bu hastalığa yol açabilir.

Çevresel faktörler​

Yüksek kirlilik oranlarının olduğu ya da hava kalitesinin düşük olduğu bölgelerde yaşamak, hastalığa yakalanma riskini artırabilir.

Miyozit, kas iltihabı olarak bilinir. Kronik kas iltihabına, hasara, genç yaşta kas erimesine, güçsüzlüğe ve bazen ağrıya neden olan inflamatuar miyopatiler olarak da adlandırılır.

Miyozit tipi iltihaplanma, vücudun bağışıklık sistemini tipik olarak koruyan beyaz kan hücreleri olan lenfositler tarafından meydana gelir. Miyozitte, lenfositler ve yabancı maddeler sağlıklı kas liflerine saldırır. Kronik iltihaplanma, zamanla kas liflerini yok ederek kas fonksiyon kaybına, hareketsizliğe ve yorgunluğa neden olur.

Dermatomiyozit, kasları ve kan damarlarını etkileyen, ciltte döküntülere neden olan nadir bir inflamatuar miyopati (kasları etkileyen) hastalığıdır. Dermatomiyozit, nefes alma ve yutma yeteneğini etkileyen ciddi belirtilere de neden olabilir. Nadir durumlarda ölümcül olabilen ciddi bir hastalıktır.

Hastalığın kesin bir tedavisi olmasa da belirtiler genellikle uzun vadeli (bazen ömür boyu) ilaçlar ve fizik tedavi ile yönetilebilir. Özellikle de semptomlar başladıktan sonraki ilk yılda nadir de olsa ölümcül olabilir. Bu hastalık belirli kanser türlerini geliştirme riskini artırabilir.

Dermatomiyozit belirtilerinden herhangi birinin fark edilmesi halinde zaman kaybetmeden bir sağlık merkezine giderek gerekli teşhis ve tedavi işlemlerini yaptırmanız gerekir. Bazı vakaların gelişmesi aylar alır. Ancak hastalık hızla gelişebilir. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa ciddi komplikasyonlardan kaçınma olasılığı o kadar artar.

Ağır sporlar, ağırlıkla yapılan sporlar çatlaklara neden olabilir.

Özellikle ergenlik döneminde, hem hormonal aktivite hem de hızlı uzama ve kilo alma nedeniyle cilt çatlakları oluşur.

En önemli koruma mekanizması deri altı kolajen ve elastin liflerini güçlendirmektir. Bu da düzenli kullanılan nemlendiricilerle mümkündür. Deri elastikiyetini artırmak, deri altı dokusunun genişlemesine ya da büyümesine paralel olarak esnemesine yol açacaktır.

Ayrıca spora başlayan kişilerin direkt ağır bir tempodan ziyade yavaş yavaş artırabilecekleri bir programla başlamaları gelişecek çatlakları önleyecektir. Hızlı kilo alıp vermekten mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.

Erken dönem dediğimiz kırmızı/mor aşaması cilt çatlakları tedavisi için daha başarılı olabilecek dönemdir.

Cilt çatlakları kendi kendine geçmez. Çatlakların doğal seyrinde; ilk oluştuğunda kırmızı/mor renkte olur, zamanla renkleri açılır deri renginden hafif açık sedefi bir renk alır.

Tüm anatomik alanlarda görülmekle birlikte karın, göğüsler, sırt alt kısmı, kolların iç kısmı, uyluk ve kalçada deri çatlakları daha sık görülmektedir.

Cilt çatlaklarının izleri kalıcıdır, tedavi ile görünümleri iyileştirilebilir.

Kakao yağı, zeytin yağı, badem yağı gibi çeşitli bitkisel yağlar ve deri çatlakları için kremler gebelerde koruyucu amaçlı kullanılmış ancak bilimsel çalışmalarda yeterli olumlu sonuçlar alınamamıştır.

Gebelerde, ergenlerde, obezlerde ve ağırlık kaldırılan spor yapanlarda deri çatlağı daha sık oluşur.

Deri çatlağı kozmetik görünüm bozukluğu dışında herhangi bir sağlık problemi yaratmaz, bu yüzden tedavisi şart değildir. Ancak özellikle kadınlarda ciddi estetik kaygılara yol açabilmektedir.

Deri çatlakları oluştuktan sonra tedavisi gerçekten zordur. Tedavi ile çatlaklar yok edilemez, ancak görünümleri iyileştirilebilir. Bu noktada, uygulanan tedavi yöntemlerinin çatlakların derinliğini azaltmak ve cildin eski rengine dönmesine yardımcı olmayı hedeflediği söylenebilir.

Çatlak tedavisine başlanacak evre, tedavinin başarısı açısından çok önemlidir. Ne kadar erken evrede tedavi yapılırsa, o kadar başarılı sonuçlar elde edilir. Çatlak tedavisinde kullanılan başlıca yöntemler şu şekildedir:

Fraksiyonel lazerler, radyofrekans, dermabrazyon, dermaterapi (dermapen, dermaroler), peeling, PRP, mezoterapi, ilaç ve kremler (A vitamini türevleri, centella asiatica bitkisi özütü, hyaluronik asit, bitkisel yağlar, glikolik asit )