Pica sendromu, öngörülemeyen bir şekilde gerçekleşir. Bu nedenle sendromun gelişmesini engellemenin bir yolu bulunmamaktadır. Ayrıca bu durumu geliştirme riskini azaltmanın da bir yolu yoktur.

Pika ile ilgili yapılabilecek en önemli şey, dengeli beslenildiğinden ve temel vitamin veya minerallerde herhangi bir eksiklik bulunmadığından emin olmaktır. Ayrıca uyaran eksikliğinin önlenmesi riski azaltacaktır.

Pika sendromu olan kişiler genellikle aşağıdaki maddeleri yerler:

• Toprak veya kil
• Kül
• Bebek veya talk pudrası
• Tebeşir
• Odun kömürü
• Kahve telvesi
• Yumurta kabuğu
• Dışkı, kusmuk
• Saç, ip veya iplik
• Buz
• Çamaşır deterjanı
• Boya
• Kağıt
• Çakıl taşları
• Evcil hayvan yemi
• Sabun
• Yün veya kumaş.

Pika sendromu olan çocukların, tedavi edilmediklerinde özgüven eksikliği, depresyon ve anksiyete riskleri artmaktadır. Hem okul, hem de evde diğer bireyler ile olan sosyal ilişkileri olumsuz yönde etkilenebilmektedir.

Pika sendromu, tedavi edilmediği takdirde çeşitli komplikasyonlara yol açabilir. Sindirim sistemine ait kabızlık, bağırsak tıkanıklığı veya delinmesi, dişlerde yüzey kaybı ve aşınma ve yutulan parazitlerin yol açtığı enfeksiyonlar görülebilir.

Ayrıca başta kurşun olmak üzere çeşitli zehirlenmelere yol açabilir. Kurşun zehirlenmesinde bilinç değişikliği, nöbet ve sindirim sistemine ait yakınmalar görülür.

Ebeveynlerin sabırlı ve ilgili olmaları, hekim ile işbirliği yapmaları, önerilen ilaç veya davranış tedavisine uyum göstermeleri çocuklarının tedavisinde başarı şansını artıracaktır.

Pika sendromlu çocukların büyük bir kısmında ailenin sağlık personeli ile işbirliği yaparak çocuğa yeterli ilgi, sabır ve sevgi göstermesi ve vitamin-mineral eksikliği varsa yerine konulması yeterlidir.

Bazı durumlarda ise çocuğun ek olarak psikolojik destek alması gerekmektedir. Pika için uygulanacak olan psikolojik tedavi şekli, duruma ve bireysel ihtiyaçlara bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.

Mümkün olan birkaç terapi yöntemi şu şekilde sıralanabilir:

Hafif caydırıcı terapi: Bu yöntem, insanlara gıda dışı maddelerden kaçınmayı öğretmek için hafif sonuçlar kullanarak pika davranışlarından kaçınmayı öğretmeyi ve sağlıklı beslenme davranışlarını olumlu şekilde ödüllendirme yoluyla pekiştirmeyi içerir.

Davranış terapisi: Bu terapi yöntemi, bir kişiye davranışlarını değiştirmelerine yardımcı olacak başa çıkma mekanizmalarını ve stratejileri öğretmeyi içerir.

Diferansiyel güçlendirme: Bu yöntemde çocuklar diğer davranış ve etkinliklere odaklanarak pika davranışlarından kaçınmayı öğrenirler.

Çocuğunuzda pika sendromundan şüpheleniyorsanız çocuk doktorunuza başvurmanızda yarar vardır. Doktorunuz, pika sendromu tanısını kesinleştirecek ve ikincil komplikasyonların gelişip gelişmediğini değerlendirecektir. Laboratuvar incelemeleri, pika sendromunun hem nedeni hem de olası komplikasyonların aydınlatılması konusunda yardımcı olabilir.

Doktorunuz bu amaçla başta kanda demir ve çinko düzeyi olmak üzere çeşitli testler isteyebilir. Ayrıca bağırsak tıkanıklığı ya da delinmesinden şüphelenildiğinde ultrason, röntgen veya daha ileri görüntüleme araçlarından yararlanılabilir.

Pika sendromunun tanısı klinik olarak konulur. Tanı için besin olarak kabul edilmeyen maddelerin, bireyin kendi gelişimsel düzeyi ile uyumlu olmayacak şekilde en az bir aydır yenmesi ve bu yeme davranışının bireyin yaşadığı toplumda kültürel olarak desteklenen veya normal kabul edilen bir davranış olmaması yeterlidir.

Pika sendromu testlerinin çoğunluğu, bu durum nedeniyle meydana gelen sorunların tespit edilmesini sağlar. Pika sendromunun tedavisi nasıl uygulanır?

Pika sendromunun tedavisinde öncelikli amaç altta yatan nedenin saptanmasıdır. Besin eksikliği mevcutsa, tedavisi hem beslenmenin düzenlenmesi hem de gerekli takviyenin verilmesi şeklinde planlanır.

Çocuk doktorunun tedavide ihtiyaç halinde sosyal hizmet uzmanı, diyetisyen ve psikolog ile işbirliği içinde çalışması önemlidir. Pika sendromu olan birçok çocuk, ek olarak davranışsal tedaviden de fayda görmektedir. Ayrıca gelişimsel, nörolojik veya psikiyatrik bir sorun düşünülüyorsa ilgili bölümlere danışılarak destek alınır.

Pika sendromunun belirtileri yutulan maddeye ve ortaya çıkan komplikasyonlara bağlı olarak değişmektedir. Karın ağrısı, kabızlık, ishal ve dışkıda kan görülebilir. Özellikle toprak yenmesi ile birlikte yutulan maddeler paraziter hastalıkların da oluşumuna neden olabilir. Sert maddelerin yenmesi diş hasarı, diş çürüğü veya diş enfeksiyonlarına yol açabilir.

Nadiren civa ya da kurşun zehirlenmesine ilişkin belirtiler oluşabilir. Bağırsak tıkanıklığı veya delinmesi gibi ciddi komplikasyonlar gelişirse şiddetli genel durum bozukluğu, karın ağrısı, ateş, kusma gibi yakınmalar görülebilir.

Yüzyıllardır bilinen pika sendromunun nedeni tam olarak aydınlatılamamış olsa da, oluşumunda psikososyal ve biyokimyasal birçok faktörün etkili olduğu düşünülmektedir. Çocuklarda demir, çinko ve kalsiyum eksikliği ile pika sendromu arasındaki ilişki net olarak tanımlanmıştır.

Düşük gelir düzeyi, beslenme yetersizliği ve ihmal-istismar durumlarında daha sık olarak görülmektedir. Ayrıca öğrenme güçlüğü ve otizm spektrum bozukluğu gibi gelişimsel sorunlar da riski artırmaktadır. Benzer şekilde depresyon, şizofreni, dikkat eksikliği hiperakvitive bozukluğunda pika sendromu görülme olasılığı artar.

Ayrıca belirli pika türleri, belirli kültürlerde ve dinlerde yaygın, sosyal olarak kabul edilen davranışlar olduğu için kültürel ve öğrenilmiş davranışlarda nedenler arasında yer alır. Bununla birlikte stres ve kaygı da pika sendromunda rol oynayabilir. Ancak bilinmelidir ki hiçbir sağlık sorunu olmayan çocuklarda da pika sendromu görülebilmektedir.

Pika sendromu çocuklarda ve gebelerde daha sık görülür. Çocuklarda 2-3 yaş arasında izlenme sıklığı en yüksektir. Pika sendromunun çocuklardaki görülme sıklığına ait veriler kısıtlı olmakla birlikte, öğrenme güçlüğü olan çocuklarda sıklık %25’lere kadar yükselebilmektedir.

Pika sendromu, besin olarak kabul edilmeyen maddelerin (örneğin toprak, kil, kömür, taş, cam, kurşun, saç, yün, kibrit, buz) en az bir aydır devamlı ve ısrarlı olarak yenilmesi şeklinde tanımlanan bir yeme bozukluğudur.

Pick hastalığı bulaşıcı değildir ve insandan insana bulaşmaz. İnsanların hastalığı miras alabileceğine veya çocuklarına geçirebileceğine dair bazı kanıtlar olsa da, çoğu Pick hastalığı vakası kalıtsal değildir.

Pick hastalığının 100 bin kişinin 15 ila 22 arasında görüldüğü tahmin edilmektedir. Ancak Pick hastalığının kesin teşhis edilmesi zor olduğu için bu sayının doğruluğu net olmadığı düşünülmektedir. Çünkü Pick hastalığını yaşarken teşhis etmenin imkansız olması ve öldükten sonra bile teşhis edilmesinin son derece zor olmasıdır.

Bu iki hastalığın “Pick” isminin tesadüf dışında hiçbir bağlantısı yoktur.

Pick hastalığı tedavi, ilerleme ve durdurulması olmayan bir hastalıktır. Hastaların genellikle 8 ila 10 arasında hayatını kaybettiği belirlenmiştir.

Pick hastalığı da dahil olmak üzere tüm frontotemporal bunama türleri yaşam boyu süren durumlardır.

Pick hastalığı da dahil olmak üzere tüm FTD biçimleri beynin kademeli olarak bozulmasına neden olur. Hasta etkilenen alanlarla ilgili yeteneklerini kaybeder.

Pick hastalığı bu genellikle nasıl davrandığınızı kontrol etmenize yardımcı olan alanları veya beyninizin konuşma ve başkaları konuşurken anlama yeteneğinizi koordine eden alanlarını etkiler.

Frontotemporal demansı olan kişiler, yetenekleri ve bağımsız yaşamalarını zamanla kaybederler. Hastalık ilerledikçe hastanın 7 gün 24 saat alanında uzman çalışanlar tarafından bakım altına alınması gerekir.

Pick hastalığı beklenmedik bir şekilde ve bilinmeyen nedenlerle ortaya çıkar. Bu nedenle, onu önlemenin veya geliştirme riskinizi azaltmanın bir yolu yoktur.

Bir bunama çeşidi olan Pick hastalığının günümüzde herhangi bir tedavi yolu bulunmamaktadır. Öyle ki hastalığı iyileştirememenin dışında hastalığın ilerlemesi veya yavaşlatılmasının da bir yolu yoktur. Ancak hastalığı takip eden doktor depresyon, ilgisizlik veya agresif davranış gibi semptomları tedavi etmek için bazı ilaçlar kullanabilir.

Pick hastalığı şüphesiyle gelen hasta fiziksel ve nörolojik muayeneler yapıldıktan sonra kesin teşhis için görüntüleme testleri kullanılarak frontotemporal demansı olan birini teşhis edebilir. Sonuçlara bağlı olarak, bir kişiye davranışsal FTD veya birincil progresif afazinin (PPA) alt tiplerinden birini teşhis edebilirler.

FTD'yi teşhis etmek için kan testleri, beyin omurilik sıvısı testleri, bilgisayarlı tomografi (BT), elektroensefalogram (EEG), genetik testi, manyetik rezonans görüntüleme (MRI) ve Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) taraması yapılır.

Pick hastalığının belirtilerini 3 bölümde sıralamak mümkündür. Bunlar davranış bozuklukları, diyet ve ağız merkezli davranış bozuklukları ile sinir sistemi bozukluklarıdır. Bu 3 bölüm belirtileri şunlardır;

Davranış bozuklukları:

• Ruh hali değişiklikleri
• Sinirlik veya gerginlik
• Uygun olmayan davranışlar
• Ani karar vermek
• Günlük sosyal işleyişe karşı ilgi duymamak
• İşlere odaklanamamak
• Duygu ve düşünceleri tekrar etmek
• Sosyal ilişki kuraramak
• Empati kaybı yaşamak
• Hijyen kurallarına uymamak

Diyet ve ağız merkezli davranışlardaki değişiklikleri:

• Sağlıklı olmayan yiyecekler aşırı düşkünlük
• Konuşmada zorlanmak
• Okuma ve e yazma yeteneğinin azalması
• Konuşurken ya da yazarken doğru kelime bulamamak
• Konuşmayı anlamamak (afazi)
• Duyduklarını sürekli tekrar etmek (ekolali)
• Kelime dağarcığının azalması
• Birbiri ile uyumu olmayan konuşma sesleri çıkarmak
• Gıda dışı maddeleri yemeğe yeltenmek

Sinir sistemi sorunları:

• Kas kasılmaları (distoni)
• Hafıza kaybı
• Hareket güçlüğü (apraksi)
• Kilo kayıpları
• İdrar kaçırma
• Yutma veya yeme zorluğu
• Uyku bozuklukları

Pick hastalığı, çok spesifik bir nedeni olan bir tür frontotemporal demanstır. Tüm sinir ve beyin hücreleri, belirli bir protein olan tau içerir. Tau gibi proteinlerin belirli bir şekle sahip olması gerekir, aksi takdirde düzgün çalışmazlar.

Tau proteinleri arızalanıp birbirine karıştığında, nöronların içinde birikerek bu hücrelere zarar verir ve onları yok eder. "Pick cell" olarak bilinen bu tahrip olmuş nöronlar şişmiş, balon benzeri bir şekle sahiptir. "Cisimleri seç" olarak bilinen hücrelerin içindeki tau proteinlerinin düğümleri de mikroskop altında görülebilir.

Pick hücreleri ve Pick gövdeleri başka hiçbir koşulda olmaz. Tau proteinlerinin arızalanmasının nedeni hala bir muamma. Araştırmacılar, Pick hastalığını belirli genetik mutasyonlara bağladılar, ancak çoğu hastalık vakası kalıtsal değil.

Pick hastalığı iki şekilde oluşur. Bunlardan biri, frontotemporal demansın (bvFTD) davranışsal varyantına neden olmasıdır. İkincisi ise beynin dil alanlarını etkileyerek, birincil ilerleyici afazi olarak bilinen bir duruma neden olduğu dönemdir.

Pick hastalığı, kişileri demans ve Alzheimer gibi bunama hastalıklarından daha erken yaşlarda etkiler. Yapılan araştırmalar 50 ile 60 yaş arasında Pick hastalığı teşhisi konan kişilerin daha fazla olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ancak bu hastalık 20 yaşından küçük veya 80 yaşından büyük insanlarda bu görülebilir.

Yapılan araştırmalar ailelerde Pick hastalığı hikayesi olan kişilerde bu hastalığa yakalanma riskini artırdığını ortaya çıkarmıştır. Bu durumun sebebinin de en az üç spesifik gen mutasyonuyla kaynaklandığı tespit edilmiştir. Ancak araştırmalar Pick hastalığı vakalarının çoğunun kalıtsal olmadığını da ortaya çıkarmıştır. Mesela kafa travması geçiren insanlarda Pick hastalığı riski daha yüksektir.

Alt tipleri bulunan Pick hastalığının üç farklı tipi şunlardır;

Tip A: Hastalığın en sık görülen türü Tip A’dır. Pick hastalığı Tip A’nın ilk belirtileri hastalığın 3 ile 9. aylarda ortaya çıkarak hastanın davranışlarında gerileme başlar.

Tip B: Çocukluk dönemlerinde ortaya çıkan Tip B, yapılan tedaviler sonucu hasanın yetişkinliğe kadar hayatta kalmasını sağlayabilir.

Tip C: Pick hastalığının Tip C tipi hastalığın nadir olarak görülen kalıtsal bir türüdür.