Çocukluk çağında en sık görülen kistlerin başında basit kemik kisti gelmektedir. Yetişkinlik döneminde çok nadir görülen basit kemik kisti neredeyse hiç belirti vermemektedir.

Genellikle tesadüfen ya da çocuklarda kemik kırıkları yaşandığında belirlenmektedir. Basit kemik kistlerinin yanı sıra anevrizmal kemik kisti de çocukluk çağında sık görülen kemik kistleri arasındadır. Anevrizmal kemik kistleri hem ağrılara hem de kemiğin zayıflayarak k kırılmasına yol açabilmektedir.

Çocuklarda kasık fıtığı ameliyatı genel anestezi altında yapılır.

Ameliyattan üç gün sonra hastalar poliklinik kontrole çağrılır. Pansumanı açılır ve açık bırakılır. Ameliyat sonrası ilk bir hafta büyük çocuklar için aşırı aktivite yapmaktan kaçınmaları istenir. Bir hafta sonra banyo önerilir. Dikiş yerlerinde hafif şişlikler olabilir, bu görüntü bir ay içinde kaybolur.

Fıtığın tekrarlaması ihtimali deneyimli çocuk cerrahları tarafından operasyon yapıldıysa çok düşük bir ihtimaldir. Uzun süre izlemde hem görsel hem de işlevsel olarak herhangi bir sorun ortaya çıkmamaktadır. Öte yandan, sağ ve sol olmak üzere iki kasık kanalımız mevcuttur, bu iki kanal birbirinden bağımsız olarak fıtık oluşturabilir.

Dolayısıyla tek taraflı ameliyatlardan sonra öbür kasıkta fıtık olma ihtimali vardır. Özellikle sol tarafta kasık fıtığı varsa, sağ tarafta çok yüksek oranda fıtık ortaya çıkabilir. Ancak bu bir tekrarlama değil diğer kasıkta yeni gelişmedir, yeni bir fıtıktır.

Bu ihtimal erkek çocuklarda daha az, kızlarda ise çok daha fazladır. Bu durumda yeniden ameliyat zorunlu olduğu için ameliyat öncesi dikkatli bir değerlendirme yapmak ve aileyi iyi bilgilendirmek gerekir.

Kasık fıtığı, tanı konulduğunda ameliyat edilmelidir. Tedavi için beklenmesi gereken bir yaş sınırı yoktur. Operasyona engel bir durum yoksa uygun zamanda yapılmalıdır. İlaç tedavisi veya kendiliğinden iyileşmesi söz konusu değildir.

Ameliyat edilmeyen kasık fıtıkları boğulma riski taşırlar. Bu olasılık ilk aylarda en yüksek olup, 6 aydan küçük bebeklerde %60’a kadar ulaşabildiği bildirilmektedir. Yerine tekrar yerleştirilemeyen (redükte edilemeyen) boğulmuş fıtıklarda acilen ameliyat gereklidir.

Bu olgulara müdahale edilmediğinde, bağırsak tıkanıklığı belirtileri (kusma, karın şişliği, gaita yapamama, halsizlik ve ağrı); etkilenen bağırsak parçasında ya da testisin damarları ve sperm yolunda beslenme bozukluğu sonucu, organ veya testis kaybı meydana gelebilmektedir. Aynı durum, fıtık kesesi içinde yumurtalığı bulunan kız çocuklarında yumurtalık için de geçerlidir.

Çocuklardaki kasık fıtığı hem oluşumu, hem de ameliyat tekniği olarak yetişkinlerden farklılık gösterir. Çocuk fıtıkları doğumsal sebeplerle ortaya çıkar. Normalde doğumdan sonra kapanması gereken kasık kanalının açık kalması sonucu meydana gelir. Erişkinlerde ise, kasık kanalını oluşturan yapılarda oluşan bir zayıflık söz konusudur.

Erişkinlerde ıkınma, kilo, kronik kabızlık ya da çok sayıda gebelik gibi karın içi basıncını artıran nedenler bu duruma yol açabilir. Bu yüzden, erişkinlerde oluşan fıtıklar sonradan kazanılmıştır. Çocukluk çağı fıtık onarımı erişkine göre daha kolay ve basittir.

Erişkinlerde, kanal duvarını sağlamlaştırmak amacıyla destek dikişi ya da yama (greft) koymak gerekebilir. Çocuklarda ise bunlara gerek yoktur. Çocukluk çağı fıtıklarının onarımdan sonra yinelemesi olasılığı çok azdır. Erişkinlerde ise, eğer duvarda zayıflık varsa bu olasılık çok daha yüksektir.

Kasık fıtığı tedavisinde gecikme testislere zarar verebilir. Öncelikle, fıtığın sıkışıp boğulması, testise ait damarlara baskı yaparak, yumurtanın olumsuz etkilenmesini normal gelişmesini bozabilir veya kanlanmasını bozarak gangrene sebebiyet verip, testis kaybına neden olabilir.

Diğer ve daha önemli bir kısırlık nedeni de bu operasyonun deneyimsiz ellerde, yetişkin fıtık ameliyatındaki gibi yöntemlerle ameliyat edilmesiyle oluşan testis zararlarıdır. O nedenle bu ameliyatlar, mutlaka deneyimli çocuk cerrahları tarafından yapılmalıdır.

Çocuklarda kasık fıtığı, doğumdan başlayarak her yaşta görülebilir. Üçte birinin tanısı ilk 6 ay içerisinde konulur. %90'ı 2 yaşından önce bulgu verir. Sağ tarafta görülme sıklığı % 60, sol tarafta %30, iki tarafta ise % 5-10 arasında değişir. Erken doğmuş ve kilosu düşük bebeklerde kasık fıtığı daha sık görülür. Erken doğmuş çocuklarda bu oran %30’a kadar çıkabilir.

Erkeklerde rastlanma oranı kızlarda görülme oranına göre daha fazladır. Kasık fıtığına erkeklerde, erken doğanlarda, düşük doğum ağırlıklı bebeklerde, inmemiş testis, kalça çıkığı, bağ dokusu hastalıkları ve ailede fıtık öyküsü olan çocuklarda daha sık rastlanır.

Kasık kanalı içinde bulunan ve kapanmayan yapıya “fıtık kesesi” denir. Kese içine en sık giren organ bağırsaklar ve omentumdur. Sağ tarafta appendiks de kesenin içine girebilir. Kız çocuklarında ise, yumurtalık da kese içerisinde bulunabilir.

Halk arasında fıtık boğulması diye tanımlanan bu durumda, fıtık kesesine girerek sıkışan organların kanlanmaları ve beslenmeleri birkaç saat içinde bozulur ve gangren (çürüme) meydana gelir. Bu da hayati tehlikeyi artırır ve kanlanması bozulan organların çıkarılması gerekir.

Acil müdahale gerektiren bu durum organ kaybına neden olabilir. Fıtığın içine giren bağırsağın boğulma ihtimali %5-18’dir. Boğulmuş fıtıkların 2/3’ü bir yaşından küçük çocuklarda görülür. Yaş ne kadar küçükse boğulma riski o kadar fazladır. Kızlarda kese içindeki yumurtanın sıkışarak gangren olabilme ihtimali % 27’dir.

Çocuklarda kasık fıtığı özellikle oluşturabileceği problemlerle oldukça önem arz eden, ameliyat edilmezse organ kaybına dahi sebebiyet verebilen bir hastalıktır. Özellikle fıtığın içine giren bağırsağın boğulma riski nedeniyle acil ameliyat gerektirebilir.

Eğer fıtık acil şartlar olmadan uygun şartlarda ameliyat edilirse zor bir ameliyat değildir. Çocuk cerrahlarının en sık yaptığı ameliyatlardan biridir. Bu ameliyat "Günübirlik cerrahi" olarak uygulanır.

Hastaların önemli bir bölümü ameliyattan 4-5 saat kadar sonra evlerine gidebilir. Bu ameliyattaki temel prensip, açık kalan inguinal kanalın kapatılması, kesenin bağlanmasıdır. Ameliyat sonrası ağrı sorunu hafif olmakta ve ağrı kesici ilaç ile kontrol altına alınmaktadır.

Çocuklarda kasık fıtığı ameliyatı, tanı konduktan sonra uygun olan en kısa zamanda yapılmalıdır. Çocukta başka bir hastalık ya da öncelikli tedavi gerektiren doğumsal anormallik olmadığı sürece, çocuğun yaşı ya da ağırlığı ameliyat için bir engel değildir.

Özellikle fıtığın içine giren bağırsağın boğulma riski nedeniyle acil ameliyat gerektirebilir. Cerrahi tedavinin gecikmeden yapılması büyük önem taşır.

Yenidoğan yoğun bakım birimlerinde izlenmekte olan prematüre bebekler ise tedavileri tamamlandığında taburcu edilmeden hemen önce ameliyat edilebilir.

Çocukluk çağında kasık fıtığının kendiliğinden kaybolma şansı yoktur. Bu nedenle, tanı konduktan sonra fıtık, cerrahi yöntemle onarılmalıdır. Çocukta kasık fıtığı şüphesi varsa, en kısa zamanda bir çocuk cerrahı tarafından değerlendirilmeli ve sonrasında tanısı kesinleştirilmelidir. Çünkü çocuklarda kasık fıtığı mümkün olan en kısa zamanda, yani belli bir yaş veya aya kadar beklenilmeden ameliyat edilerek tedavi edilmelidir. Cerrahi için bir yaş sınırı söz konusu değildir.

Operasyon ameliyathane şartlarında genel anestezi yöntemiyle yapılır. Ameliyathanede açık veya kapalı (laparoskopik) yöntemle işlem gerçekleştirilebilir. Açık yöntem kasık bölgesinden küçük bir kesi ile gerçekleştirilir.

Kapalı ameliyatta ise göbekten 3 mm’lik bir kamera yardımı ile karın içi görülerek operasyon yapılır. İki teknikle de hasta günübirlik olarak hastanede kalmadan taburcu olabilir.

Anne, kasık fıtığını çoğu zaman bebeğinin altını değiştirirken fark eder. Daha büyük çocuklarda ise fıtığın varlığı giydirilirken ya da banyo sırasında görülür. Bu sebeple çocuk hekimi kontrollerinde kasık muayenesi mutlaka yapılmalıdır.

Çocuklarda kasık fıtığı teşhisi, deneyimli bir çocuk cerrahı tarafından fiziksel muayene ile konabilir. Kimi zaman inceleme sırasında fıtık saptanmayabilir. Bu durumda annenin verdiği öykü tanı için önemlidir.

Eğer şişlik içerisinde ele gelen sertlik varsa, ultrasonografi yapılarak bunun görüntülenmesi, hangi organın herniye (fıtık) olduğunu göstermesi açısından önemlidir.

Kasık fıtığı olan çocuklar, kasık bölgesinde -erkeklerde ayrıca skrotumda- beliren ve kaybolan ağrısız bir şişlik hikayesi ile gelirler. Fıtık en sık sağ tarafta görülür. Ikınma, ağlama, öksürme gibi karın içi basıncının arttığı durumlarda bu şişlik daha belirgin hale gelir. Şişlik genellikle çocuk sakin olduğu ya da yattığı zaman kaybolur.

Çok ilerlemiş durumlarda fıtıklaşma çocuğun skrotumunu dolduracak kadar aşağı, testislerin yanına kadar inebilir. Eğer bir kız çocuğunda şişlik içerisinde sertlik ele geliyorsa, büyük olasılıkla kese içerisinde yumurtalık vardır.

Kız çocuklarında yumurtalıklar bağırsaktan daha sıklıkla fıtığa (herniye) neden olur. Fıtık sıkışmadıkça ağrı yapmaz ancak huzursuzluk ve rahatsızlığa sebep olabilir. Daha büyük çocuklarda ayakta günlük aktivitelerde şişlik ortaya çıkarken, uzandığında veya uyurken bu şişlik azalır veya kaybolur.

Doğum öncesi erkek bebeklerin testisleri (erkek yumurtası), karın içinde böbreklere yakın yerleşmektedir. Bebeğin gelişimi tamamlanırken ilk oluştukları bu yerden aşağıya doğru inerek, bir göç gerçekleştirip, olmaları gereken skrotuma (torbaya) gelir. Testisler skrotuma inerken, beraberinde periton denilen karın içini kaplayan zar, kasık kanalına doğru sürüklenir ve kasık kanalında bir kese oluşur.

Bu kanal, normal şartlarda doğumla beraber işlevini kaybederek kapanır. Kızlarda ise aynı kanaldan, rahimin karın içinde sabit durmasına yardımcı bağlardan biri olan round ligaman geçer. Benzer mekanizmayla, kasık kanalında zardan bir kese oluşur. Normalde bu kanal da, doğum sonrası işlevini kaybederek kapanır.

İşte bu kanalın kapanmadığı durumlarda bir ucu karın boşluğunda bir ucu torbada olan bir kesecik oluşur. Karın içinden bağırsakların, karın içi organların üzerini kaplayan omentum adı verilen yağ tabakasının, kızlarda ayrıca yumurta ve tüplerin bu kanala girmesi fıtık oluşumuna yol açar.

Eğer kanal açıklığı darsa ve sadece karın içi sıvısının geçmesine izin veriyorsa bu şişlik çocuk uyanık ve hareketli iken artar. Çocuk uyuyup sakin yattığında ise azalabilir ya da kaybolur. Tıp dilinde “Hidrosel” olarak bilinen bu hastalığın halk arasındaki adı ise “Su fıtığı”dır.

Çocuklarda kasık fıtığı, karın içindeki doku ve organların, kasık kanalındaki doğumsal bir açıklık yoluyla dışarı çıkmasıdır. Zamanında doğru bir şekilde müdahale edilmediğinde, organ kaybına hatta ölüme dahi neden olabilir.

Erkek çocuklarında kız çocuklarına göre daha sık görülür. Prematüre (erken doğan) veya doğum kilosu düşük olan bebeklerde kasık fıtığı daha fazla izlenir.

Anne babaların dikkat etmesi gerekenlerin başında “tutma manevraları” denilen çocukların tuvaletleri geldiği zaman yaptığı hareketlere dikkat etmeleri gerekir. Çocuklarda sadece idrar kaçırma değil aniden idrara sıkışma, sık idrara gitme, idrar yaparken çocuğun yanma hissetmesi veya işemeyi ertelemesi gibi sorunları da gözlemlemesi gerekir.

İdrara aniden sıkışan çocuklarda, idrar kaçırmayı engellemek veya ertelemek amaçlı gayri ihtiyari yapılan ve dışarıdan gözlemlenebilen hareketler ebeveynler tarafından gözlemlenmelidir.

Kız çocuklarında idrar tutma manevraları olarak genellikle bacaklarını çapraz yapma, çömelip topuğuyla makatına bastırma, sallanma gibi hareketler gözlemlenir. Erkek çocuklarda kızların idrar tutma manevralarına ek olarak penis ucunu eliyle sıkıştırma hareketi izlenebilir.

Çay, kahve, kola, gazoz, asitli içecekler mesaneyi kastığı için çocuklara içirilmemelidir. Bunun yerine meyve suyu, süt, ayran, limonata ve tabi ki su tercih edilebilir.

Çok hareketsiz çocuklar hem gündüz hem gece işeme sorunu yaşayabilmektedir. Hareketsizlik çocuklarda obeziteye de neden olabileceği için fiziksel aktiviteler özendirilmelidir.

Ebeveynler bu konuda bazı noktalara dikkat etmelidir. Çocuklar gece yatmadan önce mutlaka tuvaleti yaptırılmalıdır. Yatmadan önce son 1 saat yeme ve içme kesilmelidir. Belli bir yaşa kadar çocukların altına bez bağlanabilir veya muşamba konulabilir.

Ancak 5 yaşın üstünde bir çocuğa gece veya gündüz hala bez bağlanması sorunu çözmek yerine sorunun tedavisini geciktirir. Çocukta da psikolojik sorunlara yol açabilir. 5 yaşına kadar ara ara bez bağlanıp alt ıslatma bezleri kullanılabilir ancak sorun hala devam ediyorsa tedavi geciktirilmemelidir.

İdrar kaçıran çocuklar hiçbir zaman cezalandırılmamalıdır. Alt ıslatma durumunda çocukların cezalandırılması veya kötü davranılması sorunun daha da büyümesine yol açar. Çocuğun altını ıslatmasıyla ilgili şaka yapılmamalı veya dalga geçilmemelidir.

Gece idrar kaçıran çocuklara “gece yağmur yağmış hadi çamaşırı çarşafı beraber değiştirelim” tarzında çocuğun da aktif rol oynamasını sağlayacak bir yaklaşım daha doğrudur.

Çocuklarda yaşanan idrar kaçırma sorunlarının tedavisi ailede başlar. Ailenin öğretmen ve çocuk üroloji uzmanıyla beraber hareket etmesi tedavide olumlu sonuçlar doğurmaktadır.

Ailelerin üroterapi eğitimi veya davranış eğitimi denilen konulara dikkat etmesi aslında tedavinin ilk basamağıdır. İşeme sorunlarında doktora başvurmak için 5 yaşına kadar beklenebilir ancak yine de ailelerin evde dikkat etmesi gereken konular bulunmaktadır.

Çocuklarda işeme sorunları ve idrar kaçırma çok masum hastalıkların habercisi olabileceği gibi böbrek yetmezliğine varabilen ciddi rahatsızlıkların işareti de olabilir.