Çeşitli tedavilerle bartholin kisti ortadan kaldırılabilmektedir. Ancak bazı hastalarda nüksetmesi mümkündür. Doğru şekilde tedavi edilmeyen bartholin kistlerinin de tekrarlama riski yüksektir.

Tedaviler kişideki kistin ve enfeksiyon durumuna göre değişmektedir.

Asla bu tür konularda kişiler kendi kendilerine yöntemler denememelidir. Bartholin kisti sıkılmaz.

Tedavi edilmeyen bartholin kisti patlaması riskli olabilir ve bu durum kistin yeniden tekrarlamasına neden olabilir. Böyle bir durumda mutlaka bir doktora danışılmalıdır.

Hiçbir bitkisel yöntem doktorun vereceği tedavinin yerini tutmamaktadır. Bitkisel yöntemler asla bir uzman doktora danışmadan denenmemelidir. Doktora danışılmadan yapılan ev içi, bitkisel türde uygulamalar faydadan çok zarar getirebilmektedir.

Doktor önermeden ev usulü yöntemler uygulanmamalıdır.

Bartholin bezleri ergenlik sonrası dönemde aktif olduğu için çocukluk döneminde bartholin kisti görülme ihtimali çok düşüktür.

Genellikle genç ve düzenli cinsel hayatı bulunan kadınlarda daha sık görülür.

Bartholin kistinin kendiliğinden geçmesi için, kistin patlaması ve içeriğinin tamamen dışarı boşalması gerekir. Bu aşamada antibiyotik ile ağrı kesici ilaçlarla geçici bir rahatlama sağlanır. Bu durumda bartholin kistinin tekrarlama olasılığı vardır.

Bartholin kisti, küçük ise ve bir şikayet oluşturmuyorsa tedavi gerektirmeyebilir. Eğer bu bölgede kist büyüyorsa, tekrarlama durumu varsa tedavi gerekmektedir. Tedavi, kistin boyutuna, hastanın şikayetlerine ve apse oluşturup oluşturmamasına, enfeksiyona sebep olup olmamasına bağlı değişiklik gösterir. Tedavi seçenekleri arasında şunlar vardır:

Oturma banyoları​

Üç ya da dört gün boyunca günde birkaç kez ılık suya oturmak, küçük, basit ve enfekte kistin kendi kendisine yırtılmasına veya boşalmasına yardımcı olabilir.

Cerrahi drenaj​

Enfekte olmuş veya çok büyük bir kisti boşaltmak için ameliyat gerekebilir. Lokal veya genel anestezi altında bartholin kisti ameliyatı yapılabilir. Tıkanmış olan kanalların dışarı doğru açılması bir tedavi türüdür. Hasta operasyonla birlikte rahatlar. Ortalama bir hafta içinde de bartholin bezi eski yapısına döner. Diğer bir cerrahi seçenekse apse üzerine küçük bir delik açılıp, apse boşaltılarak ve bartholin bezinin içine gümüş nitrat konularak 2 gün beklenerek yapılır. Sonrasında bu gümüş nitrat çıkarılır. Ayrıca, kist ve apsenin tedavisinde Word kateter yöntemi de vardır. Burada apse veya kist küçük bir delikle açılır, içi boşaltılır, içeriye kateterin balon kısmı yerleştirilerek; bu balon şişirilir. Kateterin diğer ucu da vajene konulur. Bu kateter 1 ay civarında bu bölgede bırakılır, içerideki sıvı dışarı atılır. Bu da kist ve apsenin nüks oranını azaltan yöntemlerden biridir.

Antibiyotik​

Tedavide bir yöntem de antibiyotiklerdir. Doktor eğer kistin enfekte olduğunu tespit ettiyse ve test sonucu cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonsa antibiyotik reçete edebilir. Ancak apse cerrahi yolla boşaltılırsa buna da ihtiyaç olmayabilir.

Bartholin kisti ve apsesi teşhisi için doktor tıbbi öykü alacaktır. Sonrasında pelvik muayene yapılır. Bunun yanında apsenin sebebi için vajinal sıvı örneği ile bazı kan tetkikleri istenebilir. Eğer kadın menopoza girmişse ve 40 yaş üzerindeyse kanser için de araştırma testleri yapılabilmektedir. Bu kadınlarda kitleden biyopsi alınabilmektedir.

Bartholin kisti, hassaslık, cinsel ilişki esnasında ağrı, tahriş, ağrı ya da ateş, kızarıklık gibi belirtilerle kendini gösterir. Bazı küçük ve enfekte olmayan bartholin kistleri fark edilmeyebilir. Kist büyüdüğü durumda vajinada kitle ve yumruk şeklinde görülür. Bu oluşan kistler kişinin hayat kalitesini etkileyerek rahatsızlık verebilir. Bartholin kistinin tam gelişmemiş enfeksiyonu birkaç gün sonra çıkabilir.

Kist eğer enfekte olmuşsa bartholin kisti şu belirtiler görülebilir:

• Vajinal açıklığın yakınlarında hassas, hafif ağrılı bir yumru
• Yürürken ya da otururken rahatsızlık hissi
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Ateş
• Bitkinlik
• Vajina bölgesinde hassasiyet
• Bazen ileri derecede batma ve ağrı

Bartholin kisti genellikle tek taraflıdır ancak nadiren çift taraflı da görülebilir. Kısa zamanda küçülüp, büyüme potansiyeline sahiptir.

Bartholin kistinin nedenleri cinsel birliktelik, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, doğum gibi cerrahi işlemler ve rahimde travmaya neden olan durumlardır.

• Bakteriyel enfeksiyonlar
• Escherichia coli, gonore veya klamidya gibi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
• Vajinal bölgeyi etkileyen travmalar
• Cerrahi müdahaleler
• Mukus birikiminin kanalları tıkaması
• Sürekli tekrarlayan enflamasyon

Bazı kişilerde kistler 0.5 cm ebatındayken, bazılarında 5 cm’e kadar bile ulaşabilmektedir. Neisseria Gonore bakterisi (halk dilinde bel soğukluğu), klamidya trachomatis hastalığın sebepleri arasında sayılabilir. Bunun yanında Staphylococcus aureus ve fekalis, E. Koli, P.aeruginosa, B.fragilis, C. Perfringens Bartolin apsesi yaratan etkenler arasında olabilir. Bartholin kisti tekrarlayabilir.

Bartholin kisti, cinsel ilişki esnasında vajinada gereken kayganlığı sağlayan salgının bezlerden salınamadığı durumda bezlerde biriken sıvı sonucu oluşan şişliklerdir. Bartholin kistler tek taraflı olduğu gibi iki tarafta da görülebilir. Vajina yakınında hassas, ağrılı şişlik, cinsel ilişki anında ağrı, yürürken ya da otururken rahatsız hissetme ve ateş bartholin kistinin belirtileridir.

Tedavi süreci de oluşan kistin boyutuna, ağrı durumuna, enfeksiyon gelişimine bağlı olarak değişir. Bazı durumlarda cerrahi drenaj gerektirir. Antibiyotikler genellikle tedavide yardımcı olmaktadır. Bartholin kisti ve apsesi yaygın görülen hastalıklardandır ve tedavi edilmediğinde kişiye yaşam kalitesini düşürecek şekilde rahatsızlık verir.

İktiyozik bozuklukların çoğu için doğum öncesi (prenatal) testler ile tanı başarıyla gerçekleştirilmektedir.

Balık pulu hastalığı kontrol altına alınamadığın durumlarda farklı rahatsızlıklara yol açabilmektedir.

Balık pulu hastalığının komplikasyonları yani olumsuz etkileri genel olarak şu şekilde sıralanabilir;

• Cilt enfeksiyonları
• Dehidrasyon (vücutta sıvı kaybı)
• Ter bezlerinin tıkanmasına bağlı olarak vücut sıcaklığının artması
• Kafa derisindeki pullardan dolayı saçların yavaş büyümesi
• Cildin hücreleri dönüştürmek için daha fazla çalışması gerektiğinden daha fazla kalori kaybı
• Depresyon
• Kornea hasarı yaşandığında görme sorunları
• Kuru cilt vücudun belirli bölümlerinde hareket etme zorluklarına neden olabilmektedir.

Balık pulu hastalığı olan erkeklerde ayrıca şu rahatsızlıklarda görülebilmektedir;

• Testis kanseri
• İnmemiş veya gizli testisler
• Düşük sperm sayısı

Genetik ya da sonradan edinilen balık pulu hastalığı bulaşıcı bir hastalık değildir.

Balık pulu hastalığının bitkisel bir tedavisi bulunmamaktadır. Ancak derinin nem oranını yükseltebilecek bir takım bitkisel uygulamalar kullanılabilmektedir.

• Yapılan bilimsel araştırmalarda balık pulu hastalığı olan kişilerin büyük bir çoğunluğunda Atopik egzama rahatsızlığı da bulunmaktadır. Atopik egzama hastalığı, gıda alerjileri ve çölyak hastalığı gibi durumlarla çok yakın ilişkilidir. Bu nedenle alkol, kafein, rafine şeker, işlenmiş yağlar gibi inflamatuar yani vücutta iltihaba yol açabilecek gıdalardan uzak durmak beslenme bakımından önemlidir.
• Tatlı patates, ıspanak, muz ve kabak çekirdeği gibi ürünlerde bulunan magnezyum cilde iyi gelebilmektedir.
• C, B, D ve E vitaminler hem cilt sağlığı hem de bağışıklık sistemi için oldukça faydalıdır.
• Yağlı balık ve chia tohumu derinin nemlendirilmesi bakımından faydalı olabilmektedir.
• Bunun yanı sıra oluşan pulların dökülmesi aşamasında ve kaşınıtıyı azaltmak için yulaf banyosu, cildi yumuşatmak için de Hindistan cevizi yağından faydalanılabilir.

Balık pulu hastalığının şikayetlerini azaltmak için uygulanabilecek yöntemler şu şekilde sıralanabilir;

• Sık sık duş almak cildin yumuşamasına yardımcı olabilir. Duş sırasında cildi kurutabilecek sabunlardan kaçınılmalıdır. Ciltte biriken pulları çıkarmak için yumuşak dokulu bir lif veya ponza taşı kullanılabilir.
• Hastalar, banyodan sonra ve günde en az bir kez nemli ciltlerine doğrudan uygulanan nemlendirici kremler veya merhemler kullanmalıdır.
• Duştan sonra cilt kurutulurken havlu ile ovalamak yerine havlu ile dokunarak kurutmak yaşanabilecek tahrişin önüne geçebilir. Bu yöntemle derinin nispeten nemli kalması da sağlanabilir.
• Kimyasal nemlendiriciler yerine üre veya propilen glikol içeren nemlendiricileri tercih edilmelidir.
• Hava nemlendirici cihazlarla bulunulan ortamın havası yumuşatılabilir.

Balık pulu hastalığını kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Uygulanan tedaviler hastalığın ilerlemesini durdurmaya yönelik ya da yaşanan belirtileri hafifletmek içindir. Ancak sonradan edinilen balık pulu hastalığı (edilgen balık pulu hastalığı) altta yatan nedenin tedavi edilmesiyle geçebilmektedir.

Balık pulu hastalığı genetik geçişli bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. Belirtileri birbirine benzerlik gösterebilen farklı genetik balık pulu hastalığı tipi bulunmaktadır.

• Y kromozomuna bağlı balık pulu hastalığı: Yalnızca erkekleri etkiler ve özellikle uzuvlar ve gövde üzerinde pullanma görülmektedir.
• Konjenital iktiyoziform eritroderma: Birden fazla metabolik anormallik mevcuttur. Balık pulu hastalığı tipleri arasında çok yaygın olarak gözükmemektedir. Derideki sorunlar doğumla birlikte ortaya çıkmaktadır. Tüm deri yüzeyi inci bir tabaka şeklinde soyulabilmektedir.
• Alacalı balık pulu hastalığı: Alacalı balık pulu hastalığı çok nadir görülen bir tipidir. Ancak hastalığın bu tipinde pullanma çok şiddetli olabilmektedir. Bebeklerde alacalı balık pulu hastalığı yoğun bakım tedavisi gerektirebilmektedir.
• Netherton sendromu veya Sjögren-Larsson sendromu gibi balık pulu hastalığı tipleri bulunmaktadır.

Balık pulu hastalığı ölümcül bir hastalık değildir ancak hayatı çok zorlaştırabilecek sorunlara yol açabilmektedir.

Balık pulu hastalığının günümüzde kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Uygulanan tedaviler balık pulu hastalığının ilerlemesini durdurmaya ya da şikayetleri azaltmaya yöneliktir. Ancak farklı rahatsızlıklara bağlı olarak sonradan edinilmiş balık pulu hastalığında altta yatan nedene yönelik tedavilerden sonra hastalık gerileyebilmektedir.

Balık pulu hastalığı tedavisinde uygulanan yöntemler şu şekilde sıralanabilir:

• Cilt kremleri: Kuruyan cilt için özel kremler kullanılabilir. Krem uygulamalarının özellikle banyodan sonra cilt hala nemliyken kullanılması etkinliği artırabilmektedir. Alfa-hidroksi asitler, üre veya propilen glikol içeren losyonlar cilt nemini artırmak konusunda etkili olabilir. Seramidler ve diğer lipidleri içeren cilt kremleri de yaşanan pullanmaya iyi gelebilmektedir.
• İlaç tedavisi: Balık pulu hastalığını şiddetli geçiren hastalarda ağızdan ilaç tedavisi de uygulanabilmektedir. A vitaminin sentetik türevleri olan sentetik retinoidler (izotretinoin, asitretin) kullanılabilmektedir. Retinoidler, bilinen kemik toksisitesi ve diğer komplikasyonları nedeniyle yalnızca ciddi vakalarda kullanılır. Retinoidler bebekte sakatlıklara neden olabileceği için hamile kadınlarda kullanılması tavsiye edilmemektedir.

Balık pulu hastalığı Dermatoloji (Deri ve zührevi hastalıkları) uzmanı tarafından muayene ile teşhis edilebilmektedir. Ancak balık pulu hastalığı bazen çok hafif seyredebildiği için, normal kuru cilt veya farklı cilt hastalıklarıyla karıştırılabilir. Diğer deri hastalıklarını eleyebilmek için balık pulu hastalığı teşhisinde bazen deri biyopsisi ya da gen testi uygulanabilmektedir ancak diğer kalıtsal iktiyoz formları düşünülmedikçe genetik test genellikle yapılmaz.

Balık pulu hastalığı genetik geçişli bir cilt problemi olarak bilinmektedir. Ancak sonradan farklı rahatsızlıklara bağlı olarak da gelişebilmektedir. Balık pulu hastalığının kalıtsal formuna sahip çocuklar doğumda normal bir cilt görünümüne sahip olabilirler. Bu çocuklarda rahatsızlık daha çok ilk birkaç yıl içinde ortaya çıkabilmektedir. Sonradan ortaya çıkan yani edinilen balık pulu hastalığına tam olarak neyin neden olduğu bilinmemekle birlikte bazı hastalıkların risk oranını artırdığı düşünülmektedir.

Sonradan ortaya çıkan balık pulu hastalığı (İktiyozis vulgaris) için risk faktörlerini artıran durumlar şu şekilde sıralanabilir:

• Tiroid veya paratiroid problemleri gibi endokrin bez hastalıkları. Hipotiroidi yani tiroid bezinin az çalışması balık pulu hastalığı riskini artırabilmektedir.
• Böbrek hastalıkları,
• Bağışıklık sisteminin reaksiyon göstermesiyle ortaya çıkan romatolojik bir hastalık olan sarkoidoz da balık pulu hastalığı riskini yükseltebilir.
• Lenfoma, Multipl miyelom gibi kanser
• HIV (AIDS), cüzzam(lepra) hastalığı
• Nikotinik asit, simetidin ve klofazimin gibi bazı ilaçların kullanımı
• Vücudun belirli bölgelerinde ciltte kuruluk, kaşıntı ve kızarıklık ile ortaya çıkan atopik dermatit hastalığı da riski artırabilmektedir.