İnce bağırsak tıkanıklığı; karın içi cerrahilere bağlı yapışıklıklar yaşayanlarda, fıtıkları olanlarda olabilir. Bunun yanunda tümörler, enfeksiyöz veya inflamatuvar hastalıklar nedeni ile gelişebilmektedir. Kalın bağırsak tıkanıklığı ise çeşitli kanserler, volvulus adı verilen bağırsak dönmesi, fıtıklar, yapışıklıklar, selim darlıklar nedeni ile oluşabilmektedir.

Tıkanıklığın derecesi ve buna neden olan hastalığa göre risk değişse de, bağırsak tıkanıklığı acil tıbbi müdahale gerektiren bir durumdur. Tedavinin gecikmesi, bağırsakta beslenme bozukluğu, çürüme ve delinmeyle sonuçlanabilir. Bu durum besin emilim bozuklukları, karın zarı iltihabı, sepsis ve ölüme kadar ilerleyebilir.

Her ameliyatta olduğu gibi, bağırsak tıkanması ameliyatında da bazı riskler vardır ve bu riskler tıkanıklığın nedeni ve hastanın genel durumu ile yakından ilişkilidir. Uygun hastalarda kapalı ameliyatlar ile hızlı düzelme ve günlük aktivitelere dönüş sağlanabilirken bazı durumlarda çok daha riskli olan çoklu organ çıkarmanın gerekli olduğu cerrahiler yapılır.

Tedavi şekli ise belirtilerin ve tıkanıklığın derecesine göre belirlense de, bağırsak tıkanıklığı hastanede, deneyimli uzmanlar tedavi edilmesi gereken bir durumdur.

Ağızdan beslenme kesilip, damar yolu ile sıvı ve ilaçlar verilir. Ayrıca burundan takılan "nazogastrik tüp" adı verilen bir sonda ile midede biriken sıvı ve hava boşaltılarak kusma engellenir. Lavmanlarla bağırsakların boşalmasına destek olunabilir. Özellikle geçirilmiş cerrahilere bağlı kısmi ince bağırsak tıkanıklığı olan çoğu hastada bu tedaviler ile tıkanıklığın açılması sağlanabilir.

Tam tıkanıklığı olan, bağırsak istirahati ve destek tedavileri ile kliniği düzelmeyen veya enfeksiyon bulguları ortaya çıkan hastalarda ameliyat gerekebilir. Ne tür bir ameliyat yapılacağına altta yatan tıkanıklık nedenine göre karar verilir.

Acil müdahale gereken, kolorektal kansere bağlı tıkanıklığı olduğu ancak ameliyatın hasta için riskli olduğu durumlarda tıkalı olan bölgeye stent yerleştirilerek de tıkanıklık aşılabilir.

Bazen mekanik, tıkayıcı bir neden olmadan da bağırsak tıkanıklığı gelişebilir. Bu durumda, bağırsak istirahati ve dekompresyon tedavisine ek olarak bağırsak hareketlerini tekrar yerine getirecek ilaçlar da verilebilir.

Hekim tarafından tıbbi geçmişin ayrıntılı sorgulanması ve muayene sonrası bağırsak tıkanıklığı düşünülen hastaya bazı kan tetkikleri ve görüntülemeler yapılır. Ayakta çekilen karın röntgeni ile bağırsak tıkanıklığı varlığı değerlendirilirken, ağızdan ve damardan verilen ilaçlarla çekilen tomografiler ile tıkanıklığın yeri ve nedeni belirlenebilir. Hamileler, çocuklar ve daha önce çok sayıda tomografi çekilmiş olanlarda radyasyondan kaçınmak için MR görüntüleme de yapılabilir.

Bağırsak tıkanıklığı için en önemli risk faktörleri; önceden karından ameliyat geçirilmiş olması, karın duvarı veya kasık fıtıkları, Crohn hastalığı gibi inflamatuvar hastalıklar, bilinen bir kanseri olmak veya kanser için yüksek riske sahip olmak, karın bölgesine radyasyon uygulanmış olması ve yabancı cisimlerdir.

İnce bağırsak tıkanıklığı; karın içi cerrahilere bağlı yapışıklıklar, fıtıklar, tümörler, enfeksiyöz veya inflamatuvar hastalıklar nedeni ile gelişir. Kalın bağırsak tıkanıklığı ise kanserler, volvulus adı verilen bağırsak dönmesi, fıtıklar, yapışıklıklar, selim darlıklar nedeni ile oluşabilir.

Bağırsak tıkanıklığı belirtileri sindirim sisteminin hangi seviyesinin, ne kadar tıkandığı ile ilişkilidir. En sık görülenler; bulantı – kusma, karın ağrısı, şişkinlik, dışkı ve gaz çıkaramamadır.

Bağırsak tıkanması; bağırsak içerisindeki yiyecek, sıvı ve havanın normal ilerleyişinin kısmi veya tam olarak kesintiye uğramasıdır. Tıkanma, ileus olarak da adlandırılan ve bağırsağın normal hareketlerinin yavaşlaması veya durması şeklinde gelişebileceği gibi bağırsağı içeriden ya da dışarıdan bası (mekanik) nedeniyle de olabilir. Hastaların %30’unda kalın bağırsak, %80’inde ise ince bağırsak etkilenmiştir ve karın ağrısı nedeni ile yapılan ameliyatların yaklaşık %20 bağırsak tıkanıklığına bağlıdır.

Tedavi edilmeyen hemoroid bağırsak sarkmasına dönüşemez. Ancak bağırsak sarkması çok ilerlemiş bir hemoroid gibi belirti verebilir. İki hastalığın oluşumu farklıdır. Birinde o katmanın dışarıya çıkması söz konusudur. Diğerinde ise mevcut damar yatağına bası gelişmektedir. Oluşumları benzediği için aynı şekilde belirti verebilir ama her ikisi de irili ufaklı anal bölge hastalığıdır ve mutlaka bir profesyonelden destek alınması gerekmektedir

Bağırsak sarkması göz ardı edilmemesi gereken bir hastalıktır. Tedavisi eğer planlanmazsa soliter rektal ülser diye adlandırılan, kanamaya yol açabilecek ve kanserle karıştırılabilecek bir ülser oluşabilir. Bağırsak sarkması fark edilir edilmez, başlangıcında bir genel cerrahi uzmanına başvurması büyük önem taşır. Her dışkılamada içeriye itmek kesinlikle yanlış bir yaklaşımdır.

Genellikle ileri yaş hastalığı olarak karşılaşılan bağırsak sarkması tedavi edilemeyecek bir hastalık değildir. Dokular daha fazla dejenere olmadan hastaların tedavi için başvurmaları çok önemlidir. Başlangıçta, hastaların dışkılama düzeninin sağlanması planlanır. Kabızlığın tedavi edilerek yumuşak bir dışkılama sağlanması amaçlanır.

Eğer kabızlığa neden olan tiroidin az çalışması, metabolizma düşüklüğü gibi başka nedenler varsa bu durumları tedavi edecek yollar izlenir. Bu düzenlemeler ile tedavide yarar görülemeyen durumlarda cerrahiye başvurulur. Basit mukozal prolapsuslarda mukoza tıpkı hemoroidlerde olduğu gibi ufak bir stepper ile kesilip boyu kısaltılarak içeriye çekilebilir.

Aynı prensip geniş, büyük rektal prolapsuslarda da kullanılabilir. Önceden rektumun çıkan kısmının askılandığı yöntemlere başvurulurdu. Şimdi daha ziyade rektumun boyunun kısaltılıp, sarkan kısmın kesilerek yeniden birleştirildiği yöntemler uygulanır.

Bazen rektal prolapsusu hemoroidden ayırt etmek zor olabilir. Rektal prolapsusu teşhis etmeye yardımcı olmak için aşağıdaki yöntemlere başvurulabilir.

Dijital rektal muayene​

Sfinkter kaslarının gücünü değerlendirmek ve rektal bölgede herhangi bir anormallik olup olmadığını kontrol etmek için elle muayene uygulanır.

Anal manometri​

Anüs ve rektuma dar, esnek bir tüp yerleştirilir. Tüpün ucundaki küçük bir balon genişletilebilir. Bu test, anal sfinkterin sıkılığını ve rektumun hassasiyetini ve işleyişini ölçmeye yardımcı olur.

Kolonoskopi​

Polipler veya kolon kanseri gibi diğer durumları ekarte etmek ve tüm kolonu incelemek için rektuma esnek bir tüpün yerleştirildiği bir kolonoskopi yapılabilir.

Bağırsak sarkmasının nedenlerinin altında rektumun boşalmasını engelleyici durumlar ve o dokunun zayıflaması yatar. Doku zayıflığından bahsedildiği için genellikle 50 yaşının üstündeki kişilerde görülür.

Vakaların 3’te birine yakını kadınlardan oluşmaktadır. Çok zorlu doğum yapmış, uzun süren kabızlık şikayeti yaşamış kadınlarda daha sık görülmektedir.

Rektal prolapsus, rektumun içindeki mukoza kısmının dışarıya çıkmasıdır. Mukoza kısmının dışarıya çıkması ileri derece bir hemoroid gibi algılanır ve semptom verir. Ancak bazen dokular o denli gevşer ki sadece rektumu oluşturan üç katmandan ilk katman olan mukoza kısmının dışarıya çıkmasının yanında aynı zamanda kas ile birlikte tüm rektumun da dışarıya çıkması da olabilir. Bu da rektal total prolapsus olarak adlandırılır.

Bağırsak sarkmasında hastanın konforunu son derece olumsuz etkileyen ve sosyal anlamda tolere edilebilecek bir durum değildir. Hastalar her zorlu defekasyondan sonra çıkan kısmı elleriyle içeri itmek zorunda kalırlar. Zaten başlangıçtaki tedavilerden biri de çıkan dokuyu elle içeriye ittirmektir. 1-2 cm’den 5-10 cm’ye kadar bir dışarıya çıkma söz konusu olabilmektedir.

Gaita yani dışkı örneği ile bağırsaklarda enfeksiyon olup olmadığı anlaşılabilir.

Bağırsak enfeksiyonu gastroenterit olarak bilinen bir rahatsızlıktır ve bu rahatsızlıkta gastroenteroloji bölümü uzmanlarına görünülmesi gerekir.

Bağırsak enfeksiyonu çoğu zaman kendiliğinden iyileşebilen bir hastalıktır ancak bazı durumlarda önemli sağlık problemlerine yol açabileceği için özellikle beslenme düzenine dikkat ederek geçmesi sağlanmalıdır.

Su düzenli tüketildiğinde bağırsaklara giren mikrobun atılmasında yardımcı olur.

Bulaşıcı bir hastalık olmayan bağırsak enfeksiyonu, iyi yıkanmamış gıdaların tüketilmesinden, ağız hijyeninin sağlanmamasından dolayı bulaşabilir.

Bağırsak enfeksiyonu, bol sıvı tüketimi yapıldığında, dinlenme iyi birlikte ortalama 7-10 gün içerisinde kendiliğinden geçebilmektedir.

Bağırsak enfeksiyonu, doğru yöntemler uygulandığında 1 hafta içerisinde geçebilen bir enfeksiyonu türüdür. Bağırsak enfeksiyonuna sahip kişilerin öncelikli olan sıvı kaybı olan dehidrasyona dikkat etmeleri gerekir. Bu yüzden günlük olarak 2-3 litre aralığında su tüketmeleri önerilir.

Bağırsak enfeksiyonuna karşı uygulanabilecek tedavi yöntemleri şöyle sıralanabilir:

• Sıvı ağırlığı olan besinler tüketmek
• Az yağlı gıdalardan yararlanmak
• Şeker tüketiminde kaçınmak
• Probiyotik içeren besinler tüketmek

Bunların yanında uzman doktor bağırsak enfeksiyonunun neden olduğu kusma, ishal ve mide bulantısı şikayetlerine karşı parasetamol içerikli ilaçlar tüketilmesini önerebilir.

Bağırsak enfeksiyonu şikayetlerinde, muz, pirinç, elma püresi, patates püresi, tost veya yoğurt gibi gibi sindirimi kolay besinler, nane ya da papatya gibi bitki çayları ve oral rehidrasyon solüsyonları, elektrolit içerikli içecekler ve istirahat bağırsak enfeksiyonunun neden olduğu semptomlara iyi gelir.

Bağırsak enfeksiyonu yaşandığında semptomları kontrol altına almak için şunlar uygulanabilir:

• Dehidrasyonu önlemek için bol su içmek
• Su, şeker ve tuz karışımından oluşan salin solüsyonu almak (doktor onaylı)
• Probiyotik besinler yemek (yoğurt, ayran, kefir gibi)
• Bal ile karıştırılmış zencefil suyu içmek
• Nane, rezene ya da papatya çayı tüketmek
• Limonlu su içmek
• Sarımsaklı çay

Salin solüsyonu bağırsak enfeksiyonunun belirtisi olarak ortaya çıkan ishalin kaybettirdiği mineral ve suyu yeniden kazanmanızı sağlayacaktır. Aynı zamanda dehidrasyonu da önleyerek vücuttaki sıvı kaybının önüne geçer.

Zencefil kökü suyu​

Zencefil kökü, bağırsakta bulunan parazit ve bakterilerle savaşır ve enfeksiyonu önlemede etkili olur. Anti-bakteriyel ve anti viral etkisi olan zencefil bağırsak enfeksiyonunun yarattığı karın ağrısını da azaltır.

Nane çayı​

Nane çayı, enfeksiyondan kaynaklı bağırsak duvarlarındaki tahrişe iyi gelir. Bunun yanında bağırsak gazını emer ve karın rahatsızlığını önemli ölçüde azaltır.

Limonlu su​

Limon su, mide-bağırsak enfeksiyonuna karşı tüketilen ve virüs, parazitlerden kurtulmadan etkili olan doğal bir ilaç olarak bilinir. Kramp, karın ağrısı, ishal gibi belirtileri de hafifletmede etkilidir.

Sarımsak​

Antioksidan ve antibakteriyal özelliği bulunan sarımsak, bağırsak enfeksiyonuna neden olan salmonella, Escherichia coli ve Staphylococcus aureus gibi bakterilerle savaşır. Bunun yanında bağışıklık sistemini güçlendirmede de etkili olur.

Papatya çayı​

Fenolik bileşikler açısından zengin olan papatya çayı, bağırsak enfeksiyonunun yarattığı kramplara iyi gelerek enfeksiyonu hafifleten özellikler barındırır.

Bağırsak enfeksiyonu, toplumda sık görülen rahatsızlıklar arasında yer alır. Bağırsak enfeksiyonunu geçirmek için bolca dinlenmeli, sıvı alımını artırmalı ve doğru beslenme şekline geçmeniz gerekir. Bu 3 önemli faktöre dikkat ettiğinizde mide ve bağırsak enfeksiyonunu geçirmeye yardımcı olur. Geçmeyen ya da müdahale edilmeyen bağırsak enfeksiyonlarında ise ilaç tedavisi gerekebilir. Bunun için uzman doktordan destek almak önemlidir.