Organ değerlendirmesi uzun süren bir işlem olduğu için bu muayene yarım saat kadar sürer.

Ayrıntılı ultrasonografi, bu konuda eğitim almış perinatoloji ile kadın hastalıkları ve doğum uzmanları tarafından belli özellikleri olan ultrasonografi cihazları ile yapılır.

Anne karnında bebeğin gelişimi, embriyolojik ve fetal dönem olmak üzere ikiye ayrılır. İlk 8 hafta embriyolojik, 8. haftadan sonrası fetal dönem olarak kabul edilir. Fetal dönemde, bebeğin tüm organları oluşup gelişmeye devam ettiği için bebeğin organları incelenebilir.

Anne karnındaki bebeğin organlarının oluşumu ile ilgili problemlerin tespit edilmesini sağlayan ayrıntılı ultrasonografi ile anne karnındaki doğumsal hastalıkların yüzde 95’inin tanısı konulabilmektedir.

Detaylı ultrason fiyatları bu hizmetin verileceği merkeze göre değişiklik göstermektedir. Detaylı ultrason son teknoloji ürünü bir cihazdır ve bebeğin sağlığı ile ilgili çok önemli verilerin elde edilmesini sağlamaktadır.

Bu nedenle detaylu ultrason uygulamasının yapılması annenin de sağlığı ve bebeğin sağlıkla dünyaya gelmesi açısından önem taşımaktadır.

Rahimdeki tüm doğum kusurlarını tespit etmek her zaman mümkün değildir. Ancak sertifikalı prenatal ultrason grupları tarafından yapılan yüksek çözünürlüklü ultrasonlar, önemli bir etkiye neden olacak kusurların doğumdan önce teşhis edilmesini mümkün kılar.

Ayrıntılı ultrasonda bebekteki oluşabilecek herhangi yapısal bozuklukların neredeyse tamamına yakını tespit edilebilir. Ayrıntılı ultrason yaptırmak yine ailenin isteğine bağlıdır ancak tüm uzmanlar tarafınca yaptırılması önerilir. Kısacası ayrıntılı ultrason yaptırılması gereklidir.

Hasta yatağına uzanan hamile kişinin karnına su bazlı jel sürülür. Perinatoloji uzmanı, ses dalgalarını gönderecek olan ultrasonun prob kısmını, görüntüleme yapılacak bölge üzerinde gezdirerek anne karnındaki bebeğin gelişimi ile ilgili bilgi elde eder. İşlem bittikten sonra cilde sürülen jel temizlenir.

Detaylı ultrason genellikle gebenin karın bölgesinden yapılan bir yöntemdir. Bazı durumlarda ise vajinal prob kullanması gerekebilir.

Detaylı ultrason yapıldığı dönemde bebeğin birçok organı ve dokuları gelişmişi durumdadır.

Ayrıntılı ultrasonda bebeğe hamileliğin ilk üç ayında yapılan ultrasonlardan çok daha ayrıntılı bir şekilde bakılabilir. Bu aşamadaki ultrason, her şeyin beklendiği gibi geliştiğinden emin olmak için fetal anatomiye odaklanır.

Ayrıntılı ultrasonda aşağıdakiler dahil olmak üzere tüm ana fetal organlar ve yapılar ölçülür ve değerlendirilir;

• Beyin
• Kalp
• Böbrekler
• Mesane
• Karın
• Omurga
• Uzuvlar

Detaylı ultrason yapılmadan önce herhangi bir hazırlık gerekmemektedir. Muayene masasında bir jel yardımıyla karnın belli noktalarında gezdirilerek basit bir ultrason işlemi olarak gerçekleştirilir.

Ulaşılan görüntülerde belirli organların ve bölümlerin ölçümleri alınabilir, görüntüler basılabilir.

Detaylı ultrasonun uygulama aşamaları şöyle sıralanabilir:

• İlk aşamada anne adayının sırt üstü uzanması istenir ve karın bölgesi açılır
• Ultrason cihazının kolay bir şekilde hareket etmesi ve görüntünün net bir şekilde alınması için karın bölgesine özel bir jel sürülür.
• Cihaz, karın bölgesinin üzerinde gezdirilerek yüksek frekanslı ses dalgaları gönderir.
• Bu dalgalar sayesinde bebeğin görüntüleri ekrana yansıtılır.
• Böylelikle bebeğin organ ve dokuların detaylı incelemesini sağlanır
• Kalp, beyin, omurga, böbrekler, karın içi organlar ve yüz yapıları dikkatlice incelenir.
• Bu işlem ortalama olarak 20-40 dakika sürer ve ağrısızdır.

Ayrıntılı ultrason gebeliğin 18. ve 23. haftaları arasında yapılır. Bu aralıkta yapılmasının sebebi ise bebeğin organlarının gelişiminin daha net değerlendirilebilmesinden dolayıdır. Bazı durumlarda ise erken dönemde özellikle 11-14.hafta aralığında ön değerlendirme için uygulanabilir.

Riskli bir gebelik durumu varsa detaylı ultrason daha sık şekilde yapılabilir. Detaylı ultrason sayesinde gebelik döneminde bebeğin sağlık durumu ve olası hastalıkları ortaya çıkarılır ve erken müdahale imkanı sağlanmasında etkili olur.

Detaylı (ayrıntılı) ultrason, anne karnındaki bebekte anomali tespitinde, gelişiminin incelenmesinde, riskli gebelik ve rutin gebelik takibinde kullanılan bir yöntemdir.

Detaylı ultrasonda bebeğin pozisyonu, hareketleri, nefes alma ve kalp atış hızı, boyu ve ağırlık tahmini, rahimdeki amniyotik sıvı miktarı, plasentanın yeri ve bebeğin pozisyonuna göre cinsiyeti görülebilir.

Ayrıntılı ultrasonda beyin, akciğer, kalp, omurga, mide ve bağırsak ve böbrek hastalıkları tespit edilebilirken kol ve bacaklardaki anomaliler de saptanabilmektedir.

Detaylı ultrason şu hastalıkların tespiti durumunda kullanılır:

• Doğuştan meydana gelen kalp anomalisi gibi kalp hastalıklarında
• Yarık damak ve dudak gibi yüz bölgesinde oluşan yapısal bozuklukların tanısında
• Spina bifida, beyinde sıvı birikimi (hidrosefali) gibi beyin ve omurgada oluşan gelişim kusurlarında
• Böbrek genişlemesi veya idrar çıkışına bağlı olarak oluşan böbrek ve idrar yolu sorunlarında
• Down sendromu gibi genetik hastalıkların tespitinde

Detaylı ultrason, gebeliğin ikinci trimesterinde (18 haftadan fazla) ayrıntılı olarak bebeğin anatomik yapısını değerlendirmek için yapılan bir tanı yöntemidir. Bebeğin ve plasentanın konumu ayrıntılı ultrasonda detaylı bir şekilde incelenir.

Ayrıntılı (detaylı) ultrason, anne karnındaki bebeğin beyni, gözleri, burnu, dudakları, yüzü, boynu, kalbi, akciğerleri, kolları, elleri, parmakları, karın içi organları, sırtı, bacakları ve ayakları başta olmak üzere tüm organ gelişimini değerlendirir.

Detaylı ultrason, standart ultrasondan farklı olarak yüksek çözünürlüklü cihazlardan yararlanılarak yapılır. Bu yöntem sayesinde 18-23.hamilelik haftasında bebekte olası anormalliklerin erken tespit edilmesi sağlanır.

Çocuğa ve ebeveynlere 4 başlık altında sorular yönlendirilerek verilen cevaplara göre gelişimsel bir problem olup olmadığına bakılır.

Uzmanlar tarafından geçerli ve güvenli bir gelişim testi olmasıyla sıkça başvurulan bir analizdir.

Bu analizde sorulan sorulara verilen cevaplar geçer, kalır, reddeder ya da olanak dışı olarak değerlendirilir.

3 yaş Denver için bazı örnek sorular için şu şekilde bir liste yapılır:

• Kişisel ya da sosyal yeteneklerine yönelik sorular: Adını-soyadını söyleyebilir mi, yemeğini tek başına yiyebilir mi gibi sorular ebeveynlere yönlendirilebilir.
• Motor becerilerine yönelik sorular: Belirlenen bir mesafeye atlaması, şekilleri belli eşyaları üst üste dizerek kule yapabilmesi, tek ayak üzerinde durması gibi aktivitelerin yapması talep edilir.
• Dil gelişimine yönelik sorular: Cümleleri tamamlayabiliyor mu, belirli görseller gösterildiğinde söyleyebiliyor mu gibi sorular sorulabilir.

Analizin değerlendirme aşamasında ise aşağıdaki basamaklar incelenebilir:

• Yaşın işaretlendiği çizgiyi çocuk cevaplarıyla tamamen sağda konumlandırdı ise yaşıtlarına göre ileride sonucu çıkabilir.
• Yaş çizgisine denk gelen maddelerin %25 ile %75 arasında geçmiş, reddetmiş ya da kalmış ise normal olarak değerlendirilir.
• Yaş çizgisinde çocuk %75 ile %90'ını reddetmiş ya da bu sorulardan kalmışsa uyarı işareti çalar.
• Yaş çizgisinin solunda yer alan maddelerin hepsinden çocuk kalmış ya da reddetmişse analiz sonucu gecikme sonucunu verir.
• Ek olarak ebeveynlerin maddelere baktığında çocuğun cevaplamasının mümkün olmadığını söylerse soru 'olanak dışı' olarak kutulanır.

Testin sonucunda ikiden fazla gecikme bulunuyorsa anormal olarak değerlendirilir. Ayrıca 1 gecikme ve ikiden fazla uyarı cevabı varsa şüpheli olarak görülür. Bunun yanında analizde gecikme cevabı yoksa ve maksimum 1 uyarı varsa çocuk normal olarak kabul edilir.

Denver testi tablo şeklinde ve tek sayfada toplanmış bir analizdir. Bu analizin içeriğinde yıllara ve aylara göre becerilerin öne çıkmasını sağlayan sorular bulunur.

Çocuğun yaşı neyse ona denk gelecek şekilde sorular tablodan çizilir, koordinatları belirlenen çizelgede ebeveynlere de sorulacak sorular tespit edilir.

Tabloda genel olarak açık renkten koyu renge doğru aşamalar halinde sorular yer alır ve çizilen çizgiye denk gelecek koyu tonda soruların çocuk tarafından yapılabiliyor olması değerlendirilir.

Eğer, çocuk bu alanda çizginin solunda bulunan üç adet soruyu cevaplayamıyorsa o kısım devam edilmez. Uygulama sırasında sözel cevaplar değerlendirilir. Hem cevapları hem de davranışları moderatör tarafından anlık kaydedilir.

Diğer bir taraftan çocuğun nesnel belirti vermeden ve şüphe uyandıran gelişimsel problemlerin keşfinde destekleyici bir analizdir. Dikkat edilmesi gereken bir nokta ise analizin bir zeka testi olmaması, sadece gelişimi hakkında bilgi vermesidir.

Bununla birlikte çocuğun gelecekte sahip olacağı IQ seviyesini, zihinsel kapasitesini ya da uyumsal becerisini öngörmek için kullanılamaz. Bu anlamda disleksi (konuşma bozukluğu), öğrenme problemleri, duygusal ya da psikolojik sorunlar gibi konularda veri vermek için herhangi bir alt yapısı mevcut değildir.

Bu tarz hastalıklar doktorun fiziki muayenesinde değerlendirilebilir, bu bağlamda Denver testi tanısal bir kimlik taşımamaktadır. Son olarak bu analizin ilgilendiği 4 alt bölüm bulunmaktadır.

Bu doğrultuda 4 alt bölüm içeriği aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir:

• Kişisel ve sosyal becerileri: Burada çocuğun etrafıyla iletişim kurması, tek başına kişisel gereksinimlerinin giderilmesine bakılır.
• İnce motor yetenekleri: Eliyle eşyaları tutabilme ve kavrayabilme, problemleri çözebilme ve el-göz koordinasyonunu yönetebilme gibi motor yetenekleri değerlendirilir.
• Kaba motor yetenekleri: Genel anlamda hareket kapasitesi, el-ayak tüm vücudun koordinasyonu, koşma, yürüme, zıplama ya da oturma gibi eylemlerin değerlendirilmesini ifade eder.
• Dil ve konuşma becerileri: Konuşma şekli, söyleneni anlama durumu, anlatım sırasında kendini ifade edebilmesi gibi etkenleri içerir.

Tüm bu bilgilerle birlikte uzman eşliğinde yapılan bu analiz, çocuk üzerinde klinik olarak tespit edilmeyen gelişim sorunlarını belirlemede bir araç vazifesi görür. Ayrıca özel eğitimli çocuklarda dönem dönem aldıkları eğitimin etkisini görmek için de kullanılabilir.

Özellikle anaokulu ve kreş döneminde çocukların eğitim kurumuna başlarken uygulanabilir. Bu dönemde çocuğun yaşına göre geliştirdikleri yetenekleri tespit edilerek hangi seviyeden başlaması gerektiği öngörülebilir.

Aile tarafından gelişim problemlerinden şüphe duyulan çocuklar için Denver gelişim testi yapılabilir. Bu anlamda çocukların gelişimsel davranışlarını tespit etmek için uzman eşliğinde Denver testi soruları yönlendirilir.

Analize başlamadan önce ebeveynlerden çocuklarını anlatmaları istenir. Anne-babaya sorulan soruların cevapları ile çocuğun etkinlikleri yapma şekli karşılaştırılarak bir değerlendirme çıkarılır.

Bu test sırasında çocuğun davranışlarındaki değişimler aşağıdaki gibi incelenebilir:

• Çocuğun öncelikle kendini tanıtması talep edilir ve sosyal ortamda kendisini ifade edebilmesine bakılır. Böylece yaşına göre dil gelişim düzeyi analizine geçilerek her iki konu arasında ilişki kurulur.
• Devamında motor becerilerinin düzeyini belirlemek için bazı eylemleri yapması çocuktan istenir. Bu eylemler arasında motor beriler için farklı seçenekler bulunur. Bunlar, yürüme ya da kıyafetlerini giyme giyme gibi seçenekler olabileceği gibi makas tutma ya da kalem kullanma da olabilir.
• Bu tip bir uygulama ile ince ve kaba motor aktivite durumu tespit edilir.
• En son aşamada sonuçlar ele alınırken çocuğun stresli olup olmaması ya da ailenin tutumu dikkate alınır. Diğer testlerin aksine Denver testi anne, çocuk ve moderatör varlığında gerçekleştirilir. Anne ve çocuğa yönelik soruların derlendiği analiz ortalama olarak 15 dakika sürmektedir. Denver test soruları dışında 5 tane 'Test davranışı' maddesi uyarınca moderatörün cevaplaması gereken sorular da vardır ve bu sayede moderatör çocuğun becerileri hakkında gözlemini ifade eder.
• Testin sonucunda çocuğun yaşıtlarına göre gelişimi ve becerileri hakkında bilgi sahibi olunur. Bu alanda bir problem varsa belirlenir ve alanında uzman kişilere çocuğun yönlendirilmesi yapılır. Bunun yanında tek analizde kesin bir veri elde etmek çoğu zaman mümkün olmayabilir, bu sebeple analizin belirli periyotlarla uygulanması sağlanabilir.

Denver testi 0-6 yaş aralığında uygulanır. Bu şekilde çocuğun gelişimi ile ilgili tarama analizi yapılır. Bu doğrultuda Denver testinde çocukların yaşına göre konuşma ya da dil gelişim düzeyleri, ince ve kaba motor becerileri, sosyal yetenekleri ya da kişisel yetenekler hakkında öngörü oluşturulur.

Denver testi çocukların gelişiminde uygulanan ve 1960'larda Dr. William K. Frankenburg ve Dr. Robert J. Dodds tarafından geliştirilen bir gelişim testidir. Analizin içeriği 1996'da güncellenerek Denver 2 testi olarak yayınlanmıştır.

Bununla birlikte 116 maddelik bir içeriğe sahip olan analiz 4 farklı bölümden oluşur. Genel olarak analizde çocukların yaşına göre gelişimsel özelliği yeterli düzeyde mi diye bakılarak değerlendirilir.

Bunun yanında sağlıklı çocuklar hakkında da bilgi sahibi olunmasını sağlayan analiz Türkiye'de ilk kez 1980'lerde uygulanmaya başlanmıştır.

Ayrıca Türkiye'de 1990'da analizin içeriğinde yenilenmeye gidilmiştir. Son zamanlarda çocukların beyin ve beden gelişimlerinde geriliğin artması bu tarz analizlere duyulan ihtiyacı da artırmıştır. Analizin envanterleri arasında hikaye dinlenme ve gözlem yöntemleri de bulunur.

Dansite testi sonuç olarak hızlı sonuç veren bir testtir. Laboratuvar yoğunluğuna bağlı olarak bu süre birkaç saatten birkaç güne kadar değişebilir. Ancak genellikle hızlı bir şekilde sonuçlanır.

Normal değer aralığı 1.002-1.030 olması gereken dansite değeri, düşük veya yüksek olduğunda böbrek hastalığı veya dehidrasyon gibi problemleri ortaya çıkarabilir. Daha detaylı değerlendirmeler uzman doktor tarafından yapılmalıdır.

İdrarda ortaya çıkan dansite değeri 1.002-1.030 aralığında olmalıdır.

Dansite, idrarın yoğunluğunu suyun yoğunluğuyla karşılaştırarak, böbreklerin idrarı ne kadar iyi seyrelttiğini anlamayı sağlayan bir testtir. İdrarda sudakinden daha fazla parçacık tespit edilirse, idrar daha yoğun olacak ve özgül ağırlık daha yüksek olacaktır. Bu da böbreklerin düzgün çalışmadığını, vücuda yeterince su alınmadığını ya da diyabet gibi sorunları işaret edebilmektedir.