Toplumda bu virüs hastalığı geçirip iyileşen bireylerin solunum yolunda bulunmaktadır. Dolayısıyla sağlam ancak virüsü damlacık yoluyla taşıyan kişiler öpücük hastalığını bulaştırmaktadır.

Öpücük hastalığında bütün tablonun iyileşmesi genellikle 1 ayı bulabilmektedir.

Bulaşıcı bir hastalık olan öpücük hastalığı yakın temas ve damlacık yoluyla bulaşmaktadır. Öpüşme sırasındaki tükürük en bilinen bulaş yoludur ve bu nedenle ismi öpücük hastalığıdır.

Öpücük hastalığı, vücuttaki tüm sistemleri tutabildiği için, yakın takip edilmesi gereken bir viral hastalıktır. Eğer dalak yırtılması zamanında fark edilmez ve karın içine kanarsa hayati tehlike barındırmaktadır.

Ya da solunum yolunu tamamen tıkaması da risklidir. Bunların dışında vücut direnci baskılanmış hastalarda daha ağır seyretmektedir. Komplikasyonları da daha sık görülmektedir.

Öpücük hastalığına neden olan virüse özel bir antiviral tedavi yoktur. Hastaların mutlaka istirahat etmesi çok önemlidir. Çünkü dalak yırtılması özellikle hastalığın 2-4’üncü haftalarında görülebilmektedir.

Bunlar genç hastalar olduklarından dans, spor gibi dalak yırtılmasına zemin hazırlayabilecek aktivitelerden en az 4 hafta uzak kalması gerekmektedir.

Yine ıkınmayı artırmaması için kabız kalmamaları önemlidir. Ateş düşürücü, boğaz gargarası gibi semptomatik tedavi önerilmektedir. Aspirin kullanılmamalıdır. Hastaların kontrolü ve takibi önemlidir.

Yine bu hastalarda çok büyüyen bademcikler boğazı kapatıp nefes almayı engelleyebilmektedir. Böyle bir durumda derhal hekime başvurması önerilmelidir. Bu hastaların haftalık yakın takibi önemlidir. Öpücük hastalığından korunmak için ise herhangi bir aşı bulunmamaktadır.

Öpücük hastalığı için özellikle kan sayımı ve yayması ayırt edicidir. Çünkü atipik lenfosit adı verilen, enfekte olmuş B hücrelerine reaksiyon olarak gelişen T lenfositlerin %10dan fazla olması durumu hastaların büyük çoğunluğunda görülmektedir. Bunun dışında hastaların %80-90’ında karaciğer fonksiyon testlerinde artış, (normalin 2-3 katı kadar), %5-10 unda trombosit adı verilen kan pıhtılaştırmasında görev alan hücrelerde düşüklük görülmektedir.

Tanıda yardımcı test olarak enfeksiyon sırasında gelişen hetorofil antikorların saptandığı monospot testinin pozitifliği önemlidir. Ancak monospot testi özellikle hastalığın erken dönemlerinde negatif olabilmekte ya da hepatit lenfoma gibi bazı hastalalıklarda yalancı pozitiflikler görülebilmektedir.

Virüse özgü viral kapsit antijenine karşı gelişen IgM-IgG sınıfı antikorların saptandığı testler kesin tanıda kullanılmaktadır.

Öpücük hastalığı daha çok 15-30 yaş grubu genç yetişkinlerde görülür. Çocuklarda herhangi bir solunum yolu enfeksiyonu şeklinde geçip giderken büyüklerde uzun süren yüksek ateş, boğazda ağrı, genel durum düşkünlüğü, kas eklem ağrısı, baş ağrısı gibi ağır bir klinik tablo şeklinde seyreder.

Hastalar zaman zaman düşmeyen ateş, lenf bezlerinde, dalak ve karaciğerde büyüme bulgularıyla, lenfoma şüphesiyle, hematoloji bölümüne ya da düşmeyen ateş nedeniyle acil, kulak burun boğaz gibi bölümlere birden fazla kez başvurabilmektedir.

Öpücük hastalığının yaygın belirtileri, 39-40 dereceye varabilen, 10-14 gün kadar uzun süren yüksek ateş, boğaz ağrısı, lenf bezlerinde şişlik, yutma güçlüğü, bademciklerde şişme ve üzerlerinde beyaz iltihapların oluşmasıdır. Bunlarla birlikte karında dolgunluk hissi, halsizlik ve iştahsızlık da görülebilir.

Öpücük hastalığı şu belirtilerle ortaya çıkar:

• Yüksek ateş
• Boğaz ağrısı
• Lenf bezlerinde şişlik
• Bademcik iltihabı
• Yorgunluk
• Ciltte döküntüler
• Karında dolgunluk hissi
• İştahsızlık
• Baş ağrısı
• Dalak şişmesi

Ampisilin içeren antibiyotiklerin kullanımı sonrası döküntü olması bu hastalığı düşündürebilir ancak hastalığa özgü olarak da her tür döküntü görülebilir.

Eğer dalak rüptürü adı verilen dalağın kendiliğinden yırtılması gibi bir komplikasyon gelişirse; şiddetli karın ağrısı, nabzın düşmesi, ateşin daha da yükselmesi gibi semptomlar ortaya çıkabilir.

Öpücük hastalığına (mononükleoz) neden olan virüs Epstein-Barr olarak bilinen herpes virüsüdür. Bu virüs kişiden kişiye tükürük yoluyla bulaşır.

Bunun en önemli tetikleyici ise öpüşmektir. Öpüşmekle birlikte aynı yerden yemek yemek veya aynı bardaktan içecek tüketmek de öpücük hastalığına yol açabilir.

Epstein-Barr dışında şu virüsler de öpücük hastalığına neden olabilir:

• Adenovirüs
• Sitomegalovirüs (CMV)
• Hepatit A, hepatit B ve hepatit C
• Herpes simpleks virüsü (HSV)
• HIV
• Kızamıkçık
• Toksoplazmoz

Tıbbi adı mononükleöz olan öpücük hastalığı, herpes virüsü tip 4 olarak bilinen Epstein-Barr virüsünün neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır.

Genellikle öpüşme sırasında tükürük yoluyla yayıldığı yayılan öpücük hastalığı, ateş, boğaz ağrısı ve lenf bezlerinde şişlik gibi belirtilere neden olur. Epstein-Barr virüsü dışında başka virüsler de hastalığı tetikleyebilir ancak yaygın nedeni bu virüstür.

Öpüşme veya aynı içeçecekleri tüketmenin sonucunda tükürük yoluyla hastalık kişiye bulaşır ve bazı bulgular göstermeye başlar. Öpücük hastalığının karakterize belirtileri arasında ateş, boğaz ağrısı, lenf bezlerinde şişme, bademcik iltihabı, yorgunluk, döküntüler, baş ağrısı ve bazen de dalak şişmesi yer alır.

Öpücük hastalığının tedavi seçenekleri arasında ise dinlenme, sıvı alımı, ağrıları ve semptomları hafifletmek için reçetesiz satılan ağrı kesici veya ateş düşürücü ilaçlar bulunur.

Otoskleroz iki şekilde sınıflandırılmaktadır. Histolojik otoskleroz denilen sınıflama da hastalarda üzengi kemiğinde kireçlenme başlamış ancak hasta her hangi bir şikayet yaşamamaktadır. Klinik otoskleroz ise üzengi kemiğinde kireçlenme başlayan hastaların şikayetleri de yaşamaya başlamasıdır. Histolojik otoskleroz oranı erkeklerde yüzde 7, kadınlarda ise yüzde 19 olarak belirlenmiştir. Bu hastaların yüzde 12’i ise klinik otoskleroz olarak tespit edilmektedir.

Klasik otoskleroz hastalığının yanında kohlear otoskleroz denilen bir tipi daha bulunmaktadır. Kohlear otoskleroz hastalarında iç kulak kemik kapsülünün farklı noktaları kireçlenme yaşanabilmektedir. Bu hastalarda işitme kaybı sadece iletim tipine bağlı olmamaktadır. Miks tip denilen hem iletim tipi hem de kemik yolunda da sorunlar yaşanabilmektedir.

Odyometri testinde kohlear otoskleroz belirlenebilmektedir. Bu hastalarda kemik yolunda da sorunlar olduğu için tedavide daha çok işitme cihazı ön plana çıkmaktadır. Ancak bazı çalışmalarda cihaz kullanmadan önce cerrahi yöntemlerin de uygulanması tavsiye edilmektedir.

Otosklerozda görülebilen bir odyometri bulgusudur. Odyometri testinde 500, bin, 2 bin ve 4 bin hz. de belirgin olan bir çentik oluşur. Bu, Carhart çentiği olarak bilinir. Test sonucunda bu eğri görüldüğünde otoskleroz için bir işaret olabilmektedir. Ameliyattan sonra carhart çentiği eğrisi de düzelmektedir.

Tat alma sinirlerinden bir tanesi kulağın içinden geçmektedir. Bu sinir yüz sinirine katılıp beyne kadar ulaşmaktadır. Otoskleroz ameliyatlarında genelde tat duyusu korunmaktadır. Çok nadiren kemik yapıdaki sorunlardan dolayı tat alma siniri sorun olabilmektedir. Bu sorun geçici olabildiği gibi kalıcı da olabilmektedir. Ancak bu sorun otoskleroz ameliyatlarda çok düşük olarak yaşanmaktadır.

Otoskleroz hastalığının tedavisinde işitme cihazları fayda sağlamaktadır. Ancak otoskleroz hastaları daha çok genç hastalardır. İşitme cihazı kullanılması hastaları sosyal hayatta bazı aktivitelerden uzak tutabilmektedir.

Denize girerken, bazı sporları yaparken ya da uyurken hastaların işitme cihazını çıkarmak zorunda olması duyma sorununa neden olacaktır. Estetik bakımdan da kaygı duyan hastalara işitme cihazı yerine cerrahi yöntemler tavsiye edilmektedir.

Otoskleroz ameliyatından sonra diğer şikayetler gibi kulak çınlaması da büyük bir hasta grubunda tamamen geçmektedir. Ancak nadir hasta grubunda çınlama sorunu değişmeyebilmektedir.

Otoskleroz ameliyatlarında üzengi kemiğinde protezin konulacağı noktanın delinmesi lazerle yapılabilmektedir. Ancak bu tamamen doktorun tecrübesi ve deneyimine bağlıdır. Üzengi kemiğinde açılacak deliğin manuel ya da lazerle açılmasının birbirine üstünlüğü bulunmamaktadır.

Yapılan bilimsel çalışmalarda otoskleroz hastalığının bitkisel ya da doğal bir tedavisinin olmadığı ortaya konulmaktadır.

Otoskleroz ameliyatından sonra yaşanan belirtiler büyük bir hasta grubunda tamamen geçmektedir. Ancak nadir de olsa duyma ile ilgili sorunlar düzelmeyebilir ya da çok daha küçük bir hasta grubunda şikayetler daha da artabilmektedir.

Otoskleroz hastalığı ilerleyici bir hastalıktır. Ameliyattan yıllar sonra bile hastalar aynı şikayetleri tekrar yaşayabilmektedir. Bu durumda ikinci ya da üçüncü kez ameliyat yapılabilmektedir. Tekrarlayan ameliyatlarda protezin üzengi kemiği üzerinde yerleştirildiği delik kapandıysa tekrar açılıp yeni protez konulabilmektedir.

Otoskleroz ameliyatından sonra hastaların büyük bir grubu bütün şikayetlerinden kurtulmaktadır. Ancak nadir olarak ameliyat öncesi yaşanan şikayetler aynı kalabilmekte çok daha küçük bir grupta ise şikayetler daha fazla yaşanabilmektedir.

Otoskleroz hastalığında florür tedavisi kullanılabilmektedir. Ameliyat öncesinde baş dönmesi atakları yaşayan hastalarda baş dönmesini biraz daha stabilize etmek için hastaya flörür verilebilmektedir. Ya da hastalığın başlangıç dönemlerinde hastayı ameliyata hazırlamak için flörür kullanılabilir.

Otoskleroz hastalığında flörür sürekli kullanılan bir tedavi yöntemi değildir. Bunun yanı sıra hastalarda tedavi için işitme cihazı kullanılabilmektedir. Ancak hastalığın daha çok genç yaş grubunda görülmesinden dolayı hastaların erken dönemde cihaza bağlı yaşam tavsiye edilmemektedir.

Hastaların otoskleroz ameliyattan sonraki ilk 2-3 aylık dönemde bazı kurallara uyması önemlidir.

Otoskleroz ameliyatından sonra dikkat edilmesi gerekenler şu şekilde sıralanabilir;

• Ameliyat sonrası kafa içi basıncı artıracak günlük hayat aktivitelerinden uzak durmak gerekmektedir. Ağır sporlar, ağırlık kaldırmak gibi sporlardan kafa içi basıncı artırarak ameliyatta kullanılan implanta zarar verebilmektedir. Ancak hafif kardiyak, yürüyüş gibi sporlar rahatlıkla yapılabilir.
• Darbelere karşı kulak korunmalıdır.
• Ani basınç değişikliklerinden korunmak gerekmektedir. Uçak yolculuklarında kabin içi basınç ani değiştiği durumlar hastalar için sorun yaratabilmektedir. Uçağa binmeden önce hastalara bu basınç değişiklerine karşı ilaç verilebilmektedir. Aynı şekilde su altına dalmak da basınç farkı yaratabileceği için ameliyat sonrası dönemde uzak durulması gereken aktiviteler arasındadır.
• Dış kulak yolundaki yaranın iyileşmesinden (2 – 3 hafta) sonra hasta rahatlıkla denize ya da havuza girebilirler.

Bu önlemler ameliyattan sonraki ilk 2-3 ay için önemlidir. Sonrasında hastalar normal rutin hayatlarına devam edebilmektedir.