Mastit, genellikle emzirme döneminde annenin çok fazla süt üretmesi sonucu memedeki süt birikmesi kaynaklı ortaya çıkan memedeki iltihap durumudur. Genelde emziren kadınlarda daha sık olmak üzere gebeliğin son dönemi, emzirme ya da gebelik dışı dönemlerde de ortaya çıkabilir.

Genellikle emzirmenin ilk üç ayında ortaya çıkan mastit, memede ağrı, hassasiyet, ağrı, kızarıklık, şişlik, ateş ve titreme gibi belirtiler gösterir.

Emziren annenin aşırı süt üretimi sonucu memedekisüt birikmesi kaynaklı meydana gelse de kimi vakalarda bakteriler de mastite oluşumuna yol açabilir.

Enfeksiyon kaynaklı bir hastalık olduğu masist tedavisinde genellikle antibiyotik uygulanır. Ancak hastalık daha hafif seyrediyorsa ağrı kesiciler de işe yarayabilir.

Marfan sendromuna sahip kişiler için dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• Marfan sendromu, kalp, göz, iskelet sistemi ve diğer organları etkilediğinden düzenli sağlık takibi yapılmalıdır
• Kalp kapakçıkları ve aort damarı marfan sendromunda etkilenebilir. Bu nedenle düzenli kalp muayeneleri önemlidir
• Marfan sendromu göz problemlerine neden olabileceğinden düzenli aralıklarla göz muayenesi yapılmalıdır
• Eklemleri ve kemikleri etkilediğinden fiziksel aktivitelerde dikkatli olmalı ve riskli sporlardan kaçınılmalıdır

Elastik özellik sağlayan fibrillin proteini, kıkırdak, tendon, kemik, kan damarı, göz gibi dokularda bulunur. Bu proteindeki mutasyon ilgili dokularda anormal düzeyde büyüme ve gelişmeye neden olur. Bu da marfan sendromunu oluşturur.

Marfan sendromu olan bazı kişilerin herhangi bir tedaviye ihtiyacı olmayabilir. Diğerlerinin ise ilaca veya ameliyata ihtiyacı olabilir. Bu durum vücutta hangi bölümlerinin etkilendiğine ve durumunuzun ciddiyetine bağlı olarak değişir.

Marfan sendromunda uygulanabilecek tedavi yöntemleri şunlardır:

• Dokuların zarar görmesinden kaynaklı zarar gören aort anevrizma sorunlarının tedavisi için bazı kalp ilaçları kullanılabilir
• Aort damarının onarımı için cerrahi operasyonlardan yararlanılabilir
• Omurganın zarar görmesi, skolyouzun düzeltilmesi için fizik tedavi, egzersiz ya da omurga ameliyatı önerilebilir
• Göz problemlerinin iyileştirilmesi ve ilerlemesini engellemek için gözlük, kontakt lens kullanılması önerilebilir ya da kornea için göz cerrahisinin yapılması gerekebilir.

Marfan sendromu tedavilerin yanında ek olarak düzenli takip isteyen bir hastalıktır. Düzenli takipte bulunmak olası komplikasyonlar riski azaltılarak ve yaşam kalitesinin yükseltilmesini sağlar.

Marfan sendromu vücuttaki her dokuyu etkileyebileceğinden, teşhisin doğrulanması ve bir tedavi planının geliştirilmesinde uzman doktor görev alabilir. Tıbbi geçmişine bakılmasının ardından marfan sendromu ile ilgili tipik belirti veya bulguları aramak için fizik muayene yapılır.

Bunun yanında kalpteki, kan damarlarındaki ve kalp ritmi problemlerindeki değişiklikleri değerlendirmeye yönelik şu testler istenebilir:

• Kalbinizin sınırına bakmak için göğüs röntgeni
• Kalp atış hızını ve ritmini kontrol etmek için elektrokardiyogram (EKG)
• Kalp kapakçık sorunlarını kontrol etmek ekokardiyografi (EKO)
• Kan testi de marfan sendromunun teşhisine yardımcı olabilir. Bu genetik test, çoğu marfan sendromu vakasından sorumlu olan gen olan FBN1'deki değişiklikleri aramaya yarar.

Marfan sendromu vücudun neredeyse her bölümünü etkileyebildiğinden çok çeşitli komplikasyonlar ortaya çıkarabilir. En ciddi komplikasyonlar arasında kalp sağlığı ve göz bulunur. Marfan sendromu komplikasyonları şöyle sıralanır:

Kalp komplikasyonları​

Marfan sendromu en tehlikeli komplikasyonları arasında kalp ve kan damarlar sağlığı yer alır. Sağlıksız bağ dokusu, kalpten çıkan ve vücuda kan sağlayan büyük arter olan aortu zayıflatarak ciddi sorunlara neden olabilir. Bunlar şöyle açıklanır:

Aort anevrizması: Kalpten çıkan kanın basıncı, aort duvarının zayıf noktasından dışarı çıkmasına neden olabilir. Marfan sendromu olan kişilerde bu durum büyük ihtimalle atardamarın kalbinden çıktığı aort kökünde oluşur.

Aort diseksiyonu: Aort duvarı katmanları arasında yer alan diseksiyon, aort duvarının en iç katmanındaki küçük bir yırtığın, kanın duvarın iç ve dış katmanları arasında sıkışmasına izin vermesiyle meydana gelir. Bu durum göğüste veya sırtta şiddetli ağrıya neden olabilir. Aort diseksiyonu damarın yapısını zayıflatarak ölümcül olabilecek yırtılmalara sebebiyet verir.

Göz komplikasyonları​

Lensin yerinden çıkması: Marfan sendromu kaynaklı olarak destek yapıları zayıflarsa, gözdeki odaklama merceği yerinden çıkabilir. Bu sorun tıbbi olarak ektopia lentis olarak tanımlanır.

Retina sorunları: Marfan sendromu aynı zamanda gözün arka duvarını kaplayan ışığa duyarlı doku olan retinada ayrılma ya da yırtılma riskini de artırır.

Glokom veya katarakt: Marfan sendromu olan kişilerde göz problemleri geliştirme eğilimi yüksektir. Glokom, göz içi basıncının artmasına neden olarak optik sinire zarar verebilir.

İskelet komplikasyonları​

Marfan sendromu, omurgada skolyoz gibi anormal eğrilik riskinin artmasına neden olur. Aynı zamanda kaburgaların doğal gelişimine de müdahale edebilir, bu da göğüs kemiğinin göğsün dışına çıkmasına veya göğse batmış gibi görünmesine sebep olur. Ayak ağrısı ve bel ağrısı gibi durumlar da marfan sendromunda sık görülür.

Hamilelik komplikasyonları​

Marfan sendromu, kalpten çıkan ana arter olan aortun duvarlarını zayıflatma eğilimindedir. Hamilelik esnasında kalp normalden daha fazla kan pompaladığından aort üzerine baskı oluşturabilir ve bu da ölümcül diseksiyon veya yırtılma riskinin artmasına neden olur.

Marfan sendromu, risk faktörünün en önemlisi bu bozukluğa sahip bir ebeveyne sahip olmaktır. Anne ya da babada marfan sendromu olması çocuğun da %50 oranında bu durumla doğmasına sebep neden olabilir ve buna otozomal dominant geçiş adı verilir.

Bunun yanında marfan sendromu için bazı belirtiler veya semptomlar gösteren bir aile üyesi, riski artırabilir. Ancak marfan sendromu genetik bir problem olduğu için, genetik faktörler en büyük riski oluşturur. Bu nedenle, aile geçmişi ve genetik danışmanlık bu sendromun risk faktörlerini değerlendirmek için önemli olmaktadır.

Marfan sendromu, vücutta olan bağ dokusunun dayanıklılığına etki ederek elastikiyetine zarar vermesine neden olan bir protein bozukluğu nedeniyle oluşur. Marfan sendromu olduğunda, bağ dokusunun ana bileşeni olan fibrillin ve elastik liflerin yapısını kodlayan gende bir kusur meydana gelir. Bu gene fibrillin-1 veya FBN1 adı verilir. Marfan sendromu sebebi ise bu duruma sahip bir anne baba varlığından kaynaklanır. FBN1 geninde meydana gelen bir mutasyon sonucu gen aktarımı ile çocuğa geçebilir.

Marfan sendromu vakaların %25'inde bilinmeyen bir sebebe bağlı olarak yeni bir gen kusuru ortaya çıkar. Değişken ekspresyonlu olarak da adlandırılan marfan sendromu, herkes aynı semptomlara sahip değildir ve bazı kişilerde semptomlar diğerlerinden daha kötü olarak gelişebilir.

Marfan sendromunun en belirgin belirtileri uzun boy, uzun kol, bacaklar ve zayıf bir beden olarak tanımlanır.

Marfan sendromunun en yaygın görülen belirtileri şöyle sıralanır:

• Uzun, dar bir yüz
• Uzun ve ince vücut yapısı
• Kollar, bacaklar ve parmakların vücudun geri kalanına göre çok daha uzun olması
• Omurga eğriliği (skolyoz)
• Çıkıntılı veya girintili olabilen göğüs kemiği
• Zayıf olan ve kolayca yerinden çıkan eklemler
• Düz tabana sahip olma
• Dar, normalden daha yüksek, kemerli damak
• Miyop, katarakt
• Glokom
• Aort anevrizması ve diseksiyonu
• Kalp kapak sorunları
• Anormal kalp ritmi
• Beyin anevrizmaları
• Astım, bronşit, KOAH

Kişiden kişiye farklılık gösteren marfan sendromu belirtileri bazı durumlarda hafif olduğundan fark edilmeyebilir. Marfan sendromu bağ dokusunu etkilediği için iskelet sistemi, kalp ve kan damarlarını, gözleri, cildi ve organları da dahil olmak üzere tüm vücudu etkileyebilir.

Marfan sendromu, organları ve vücuttaki diğer yapıları destekleyerek, sabitleyen ve bağ dokuda bulunan FBN1 (fibrillin-1) geninin mutasyona uğrası sonucunda ortaya çıkan kalıtsal bir bozukluktur. Bağ dokuda oluşan bir mutasyon sonucunda bu sendrom oluşarak kişinin kalbini, gözlerini, kan damarlarını ve iskeleti etkileyebilir.

Marfan sendroma sahip olan kişiler genellikle uzun boylu ve zayıf olmaktadır. Kolları, bacakları, el ve ayak parmakları alışılmadık derecede uzun olarak bilinir. Marfan sendromunun sebep olduğu hasar hafif veya şiddetli olabilir. Aort damarı etkilendiği durumda ise yaşamı tehdit edebilir.

Marfan sendromu tedavisi genellikle aort damarında oluşan gerilimin azalması ve böylelikle kan basıncının düşürülmesi için yapılır.

Marasmus ve kwashiorkor sağlık sorunlarının her ikisi de bir beslenme bozukluğu biçimidir. Ancak bunlardan ilki tüm makro besin ögeleri bakımından yetersiz ve dengesiz beslenme ile ilişkiliyken kwashiorkor genellikle protein yetersizliği durumunda ortaya çıkan bir sağlık sorunudur. Aralarındaki bir diğer fark ise semptomlarla ilgilidir. Marasmus hastalarında en önemli belirti aşırı zayıflıktır. Bununla birlikte kwashiorkor vakalarında genellikle karın ve yüzde şişkinlik gibi semptomlara daha sık rastlanır.

Beslenme bozuklukları erken dönemde tedavi edilmediğinde yaşamı tehdit eder. Siz de kendinizde ve çocuğunuzda beslenme bozukluğu olup olmadığından şüpheleniyorsanız uzman bir doktordan randevu almayı ve gerekli kontrolleri yaptırmayı ihmal etmeyin.

Malnütrisyon beslenme bozukluğunu ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Dünya Sağlık Örgütü malnütrisyonu büyüme, gelişme, yaşamın sürdürülmesi ve vücudun normal fonksiyonlarının devam etmesi için gerekli olan besin maddeleri bakımından yetersiz ve dengesiz beslenme olarak tanımlar.

Marasmus tedavisi genellikle birkaç aşamadan oluşur. İlk aşamada uzmanlar hastanın vücudundaki sıvı-elektrolit dengesizliğini gidermek ve dehidrasyon (sıvı kaybı) riskini önlemek için rehidre tedavisi uygularlar. Bu aşamada hastaya özel sıvı solüsyonlar verilebilir.

İkinci aşama beslenme rehabilitasyonu aşamasıdır. Bu noktada profesyonel bir sağlık kuruluşunda uzmanlar hastalara karbonhidrat, protein ve yağları dengeli bir şekilde içeren sıvılar verebilir. Tedavinin bu aşaması 4-6 hafta sürebilir.

Son aşama ise hastalığın takibi ve önlenmesi aşamasıdır. Bu aşamada hastalara ve/veya ebeveynlere marasmusu önleme konusunda detaylı bilgilendirme yapılır. Bazı durumlarda ebeveynlere emzirme desteği verilmesi gerekebilir.

Marasmus genellikle vitamin eksikliği ile ilişkili değildir. Hastalığın en önemli nedeni temel besin öğeleri olan protein, karbonhidrat ve yağların, özellikle protein ve enerji, yetersiz alımıdır. Ancak bu besin ögelerinin yetersiz alınması durumunda vücutta çeşitli vitamin ve mineral eksiklikleri de ortaya çıkabilir.

Marasmus hastalığının en önemli belirtisi aşırı zayıflıktır. Bu hastalığa sahip çocuklarda ilk göze çarpan kas ve yağ dokusunda azalmadır.

Buna göre başlıca marasmus belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Gözle görülür miktarda yağ ve kas dokusu kaybı,
• Kemiklerin dışarıdan bakıldığında fark edilmesi,
• Başın vücuda kıyasla büyük görünmesi,
• Yüzün olduğundan yaşlı ve pürüzlü görünmesi,
• Cilt kuruluğu,
• Saçlarda kuruluk ve zayıflık,
• Dikkat dağınıklığı,
• Kilonun %40’tan fazlasını kaybetmek,
• Vücut kitle endeksinin 16’nın altında olması.

Marasmus hastalığı her yaştan ve cinsiyetten insanı etkileyebilir. Bununla birlikte çeşitli çalışmalar özellikle gıdaya erişim konusunda zorluk yaşayan gelişmekte olan ülkelerde bulunan bebek ve çocuklarda marasmus görülme riskinin daha yüksek olduğunu gösterir.

Gelişmekte olan ülkelerde gıdaya erişimin yanı sıra temiz suya erişimin de zor olması parazit ve bakteri gibi mikropların neden olduğu enfeksiyon hastalıklarına yakalanma riskini artırabilir. Enfeksiyon hastalıkları ise kalori kaybına neden olabileceğinden marasmus riskini artırabilir. Ek olarak gelişmiş ülkelerde de marasmusa rastlanabilir. Bu ülkelerde özellikle yalnız yaşayan yaşlı bireylerde beslenme bozuklukları ortaya çıkabilir.

Marasmus bir malnütrisyon çeşididir. Malnütrisyon sağlıklı bir yaşam için elzem olan besin ögelerinden bir veya birden fazlasının yetersiz alınması sonucunda ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunudur.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), malnütrisyonu büyüme ve gelişme ile birlikte yaşamın devamlılığı için vücudun gereksinim duyduğu enerji ve besin ögeleri arasında bir dengesizlik durumu olarak tanımlar. Malnütrisyon protein yetersizliği, enerji yetersizliği ya da hem protein hem enerji yetersizliği şeklinde görülebilir. Marasmus da protein-enerji yetersizliği ile karakterize bir malnütrisyon türüdür. Araştırmalar dünya üzerinde her 4 çocuktan 1’inde protein-enerji malnütrisyonu olduğunu göstermektedir.

Marasmus kwashiorkor halk arasında sıklıkla birbirleri yerine kullanılan iki terim olmakla birlikte aralarında bazı farklar bulunmaktadır. Her iki sağlık sorunu da protein-enerji bakımından yetersiz beslenmesinin neden olduğu hastalıklardır. Ancak marasmus tüm makro besin ögelerinin yetersizliğini anlatırken kwashiorkor genellikle protein yetersizliği için kullanılır.

Bir diğer ifadeyle kwashiorkor sıklıkla diyetlerinde ekmek, tahıl gibi karbonhidratlar bulunan, ancak et, süt, yumurta gibi protein içeren gıdalar bakımından fakir beslenen kişilerde görülür. Ek olarak kwashiorkor olan kişilerde en yaygın rastlanan belirtiler arasında karın ve yüzde ödem bulunurken marasmus genellikle aşırı zayıflık ile karakterizedir.

Marasmus genellikle protein-enerji bakımından yetersiz beslenme sonucunda ortaya çıkan ve acil müdahale gerektiren ciddi bir beslenme bozukluğudur. Bu beslenme bozukluğunun en önemli nedeni vücudun ihtiyacı olan karbonhidrat, yağ ve protein gibi makro besin ögelerinin yetersiz alınmasıdır.

Bu besin ögelerinin yetersiz alınması vücudun normal fonksiyonlarını devam ettirebilmesi için gerekli olan enerjiden mahrum kalması anlamına gelir. Bunun neticesinde çocuklarda ve bebeklerde gelişim problemleri, aşırı zayıflık gibi semptomlar ortaya çıkabilir.

Ayak tırnaklarının mantardan kurtulup yenilenmesi 16-18 ay el tırnaklarının ise 4-6 ay arasında sürmektedir.

Tedavi başarılı olsa bile mantar hastalıkları tekrar edebilmektedir. Tırnak mantarının tekrarlamasının nedenleri arasında ileri yaş, tırnakta tekrarlayan travma, ailede tırnak mantarı geçmişi, diyabet hastalığı ayrıca sigara ve damar hastalıkları bulunmaktadır.

Mantar oldukça bulaşıcı bir enfeksiyondur. İnsandan, hayvandan ve topraktan direkt temas ile yada bu enfeksiyonun bulunduğu maddelere temas ile bulaşabilmektedir. Ortak alanlarda yeteri kadar hijyenin olmadığı her koşulda kolaylıkla çoğalabilmektedir.

Mantar enfeksiyonları özellikle sıcak ve nemli ortamlarda yaşayan çeşitli mantarların neden olduğu cilt enfeksiyonlarıdır. Mantar hastalıklarının en yaygın olanları saçkıran, tırnak enfeksiyonları, kasık ve vajinal mantar enfeksiyonlarıdır.

Genel olarak maya, dermatofit, derin mantar ve diğer mantar enfeksiyonları şeklinde sınıflanırlar. Kaşıntı, kızarıklık ve döküntü gibi belirli semptomlara neden olurlar.

Temre, kaşıntılı veya döküntülü lekelere neden olan, egzama, sedef hastalığı, saçkıran benzeri bir cilt hastalığıdır. Cilt hücrelerinin normalden daha hızlı çoğalması nedeniyle ciltte pembemsi ve kırmızı halkalar halinde ortaya çıkarlar.

Mantar hastalıklarına karşı mantar oluşan bölgeyi her gün düzenli yıkamak, antifungal ilaç veya kremler kullanmak, mantar oluşan bölgeyi kaşımamak, dar giysiler giymekten kaçınmak iyi gelir.

Mantar hastalığına karşı iyi gelebilecek yöntemler şöyle sıralanır:

• Antifungal etkisi bulunan hindistancevizi yağı, aloe vera, çay ağacı ve kekik yağı
• Mantar enfeksiyonunun daha da çoğalmasını önlemek için temiz giysiler tercih etmek
• Etkilenen bölgeyi günde en az 2 ila 3 kez yıkamak ve iyice kurulamak