Trafik sigortası ile kasko arasındaki en temel fark, kaskonun zorunlu olmamasıdır. Tam adı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası olan ve kısaca Zorunlu Trafik Sigortası olarak bilinen poliçenin yaptırılması zorunludur. Kasko ise tamamen araç sahibinin isteğine bağlı bir şekilde yapılır ve zorunluluğu yoktur. Sadece kredi çekilerek alınan araçlar için, krediyi veren banka tarafından kasko zorunluluğu şartı getirilebilir.

Zorunlu Trafik Sigortası’nın sorumluluk, kaskonun ise mal sigortası olması da iki poliçe arasındaki temel farklardandır. Kasko, poliçeye konu edilen mal olarak doğrudan aracın kendisini teminat altına alır. Yani kasko hangi araç için yapıldıysa, poliçeden o araç faydalanır. Zorunlu Trafik Sigortası’nda ise durum çok farklıdır.

Sorumluluk sigortaları, aslında fiziksel olarak araçları değil, o araçların sahiplerinin trafikteki sorumluluklarını teminat altına alır. Bu nedenle Zorunlu Trafik Sigortası, poliçeye konu olan aracın uğradığı maddi hasarı değil, bu araç ile başka bir araca veya yayaya verilen zararı teminat altına alır.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’na göre 4 temel kasko çeşidi vardır.

1. Standart Kasko: Sadece ana teminatların tamamını içeren poliçe.
2. Tam Kasko: Hem ana teminatların hem de ek teminatların tamamını içeren poliçe.
3. Dar Kasko: Ana teminatlardan sadece bir kısmını içeren poliçe.
4. Genişletilmiş Kasko: Ana teminatların tamamı ile ek teminatların bir kısmını içeren poliçe.

Kasko, motorlu kara taşıtlarını ve bu taşıtların içindeki insanları maddi kayıplara karşı koruyan bir sigortacılık ürünüdür. Mal sigortası niteliği taşıyan Kara Araçları Kasko Sigortası, doğrudan sigortalanan araç için teminat sağlar. Trafik kazası dışında, doğal afet ve hırsızlık gibi etkenlerin sebep olduğu maddi hasarları da karşılayan kasko poliçesinin kapsamı, ek teminatlar sayesinde genişletilebilir.

Rejeneratif frenleme, tam elektrikli veya hibrit araçlarda kullanılan bir teknolojidir. Fosil yakıtlı araçlarda bulunan bir teknoloji değildir. Dolayısıyla sadece elektrikli otomobil üreten markaların modellerinde bulunabilir.

Rejeneratif frenlemenin başlıca faydası, enerji tasarrufu sağlamasıdır. Harcanan enerjinin bir miktarını geri kazandırdığı için hem tasarruf hem de enerji verimliliği sağlar. Aracın piline ekstra bir enerji sağladığı için aracın şarjının bitme süresi de uzar.


Aracın şarjı daha uzun süre dayanacağı için katedilecek mesafe yani aracın menzili artar. Bunlara ek olarak frenleme sırasında çıkan ısı etrafa yayılmadığı için aracın parçalarında ısı kaynaklı arıza çıkma riski de azalır.

Rejeneratif frenlemenin faydaları hakkında bilinmesi gereken en önemli detay; harcanan enerjinin tamamının değil, bir miktarının geri dönüştürüldüğüdür. Çoğu rejeneratif frenleme sistemi, araca %5 ila %10 oranında geri dönüşüm sağlar.

Rejeneratif frenleme, hareket enerjisini elektrik enerjisine dönüştürecek şekilde çalışır. Sürücü frene bastığında fren sistemi aracı durdurmak için bir enerji harcar. Bazı modellerde frene basmaya gerek kalmaksızın sürücü ayağını gazdan çektiği anda frenleme süreci başlar.

Bu süreçte bir miktar enerji de açığa çıkar. Normal fren sisteminde bu enerji ısı olarak etrafa yayılır. Rejeneratif frenleme teknolojisi ise bu kinetik enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Elde edilen elektrik enerjisi bataryaya transfer edilir ve batarya, harcadığı şarjın bir miktarını geri kazanır.

Rejeneratif frenleme, elektrikli araçların fren sistemine bağlı enerji geri kazanım teknolojisidir. Bu teknoloji sayesinde aracın pilini şarj etmek adına bir miktar enerji geri kazanılır. Rejeneratif frenleme sistemi, sürücünün frene her basışında ortaya çıkan enerjinin pile transfer edilmesini sağlar. Bu sayede şarj tasarrufu sağlanabilir ve aracın menzil mesafesi uzayabilir.

Elektrikli araçlarda kullanılan ısı pompasının sunduğu başlıca fayda enerji verimliliğidir. Bu sistem, geleneksel soğutma yöntemlerine göre daha az enerjiye ihtiyaç duyar. Elektrikli araçlarda bu enerji, aracın bataryasından sağlanır. Dolayısıyla soğutma ve ısıtma sistemleri şarj tüketir. Isı pompası ise minimum düzeyde şarj tükettiği için menzile çok fazla olumsuz etki etmez.

Geleneksel yöntemlere göre daha verimli bir ısıtma ve soğutma performansı sunan ısı pompası, sürüş konforunu artırmak gibi bir fayda da sunar. Aracın verimini artıran sistem, araç içinin hızlı ve eşit bir şekilde ısınıp soğumasını sağlar. Böylece sürüş ve yolculuk deneyimi daha konforlu hale gelir.

Isı pompasının bir diğer faydası da sera gazı emisyonunun düşük olmasıdır. Geleneksel yöntemlere göre daha az sera gazı salımı yapan sistem, çevre dostu olarak kabul edilir.

Isı pompası, araç sıvısının (su, antifriz veya çözelti) kompresöre ulaşmasıyla çalışmaya başlar. Kompresör, bu sıvıyı ısıtarak buhar formuna çevirir. Sıcak buhar evaporatöre ulaşır, burada çevredeki sıcaklığı da emer ve kondensere ulaşır. Kondenserde yoğunlaşma işlemi gerçekleşir ve emilen sıcaklık çevreye salınır. Kondenserden sonra genişleme valfinden geçen buhar soğutularak tekrar sıvı hale gelir. Ardından tekrar kompresöre gider ve bu döngü tekrarlanır.

Isı pompası genellikle ısıtma ve soğutma ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılır. Özellikle ısıtma konusunda aracın başlıca sistemi ısı pompasına bağlıdır. Kış aylarında aracın daha verimli çalışması, ısı pompasının aracı ısıtmasına bağlıdır. Isı pompası, enerji harcama konusunda avantajlı olduğu için tercih edilir. Bu özelliği ile aracın yakıtını yani şarjını çok fazla harcamadan aracı ısıtmaya yarar.

Ayrıca ısı pompası, enerji tüketiminin düşmesi ve enerjinin daha verimli kullanılabilmesi için batarya ısısını düşürmeye yani sistemi soğutmaya da yarar. Bunların yanında iç mekanın mevsime göre ısıtılması ve soğutulması da ısı pompasının görevlerindendir.

Elektrikli araçlarda ısı pompası, araçta ısıtma ve soğutma işlevlerinin gerçekleştirilmesini sağlayan verimli soğutma sistemlerinden biridir. Çevre ısısını daha yüksek bir ısıya çevirebilen ısı pompasının; genleşme valfi, kondenser, evaporatör ve kompresör olmak üzere dört farklı bileşeni vardır. Bu bileşenler birlikte çalışarak soğutma sıvısının bir döngüye girmesini ve ısı pompasının işlevlerini yerine getirmesini sağlar.

Elektrikli arabalar yolda giderken şarj olabilir. Fakat bu şarj olmaktan çok şarj tasarrufu olarak yorumlanabilir. Elektrikli araçlarda rejeneratif frenleme gibi harcanan enerjinin geri kazanılmasını sağlayan teknolojiler bulunur. Bu teknolojiler, aracın seyir halindeyken az da olsa şarj olmasını sağlar.

Örneğin rejeneratif frenleme, frene basılma anında ortaya çıkan enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Böylece aracın şarjı daha uzun süre dayanır. Fakat bu teknolojilerin, harcanan enerjinin ortalama %5 ila %10’u kadarını geri çevirebildiğinin de altını çizmek gerekiyor.

Bu nedenlerden dolayı aracın yolda giderken tam olarak şarj olduğunu söylemek mümkün değildir. Fakat geliştirilme aşamasındaki yeni teknolojiler, gelecekte bunun mümkün olacağını gösteriyor. Bu konuda, yolculuk sırasında elektrikli araçları şarj eden yolları örnek gösterebiliriz.

Vehicle to Load (V2L); elektrikli bir aracın, başka bir elektrikli aracı şarj etmesini sağlayan teknolojidir. V2L teknolojisine sahip elektrikli araçlarda bir invertör (güç çevirici) bulunur. Bu güç çevirici, aracın bataryasındaki gücü ters yöne çevirir. Böylece aracın bataryası sadece bulunduğu araca değil, farklı bir araca veya elektronik eşyaya da güç verebilir.

Bir elektrikli aracın şarj fişi, V2L teknolojisine sahip araçlarda bulunan giriş kısmına takılabilir. Böylece bir aracın bataryasındaki elektrik, başka bir araca şarj olarak aktarılır.

Seyir halindeyken elektrikli aracın şarjının bitmesi halinde izlenecek birkaç farklı yol vardır. Bunlardan ilki, mobil şarj araçlarından birini çağırmaktır. Bu hizmeti veren firmalar, içerisinde düzenek bulunan bir şarj aracını bulunduğunuz konuma gönderir. Şarj aracındaki düzenek sayesinde aracınızı hızlı şarj ile kısa sürede belirli bir oranda şarj edebilirsiniz.

Bir diğer seçenek ise araçta bir araç içi şarj aleti taşımak. Henüz yaygın bir teknoloji olmadığı için bu cihaza ulaşmak zor olabilir; fakat bazı firmalar, aracın bagajında taşınabilecek araç içi şarj aletlerini hizmete sunmuş durumda.

Böyle bir alete sahip değilseniz diğer alternatif olan yol yardımı seçeneğini tercih edebilirsiniz. Bir yol yardım firmasını arayarak ya da bir çekici çağırarak aracınızı en yakın şarj istasyonuna çektirebilirsiniz.

Tercih edebileceğiniz bir başka alternatif ise Vehicle to Load (V2L) teknolojisine sahip aracı olan birini çağırmaktır. Bu teknoloji sayesinde araçtan araca şarj aktarılır ve aracınızı bir miktar şarj edebilirsiniz.

Elektrikli araçlarda MTV ödemeleri, Türkiye’de uygulamada olan standart MTV ödeme takvimine göre ödenir. Buna göre elektrikli araç MTV ödemesi, 6 ayda bir olacak şekilde her yıl 2 kez yapılır. İlk taksit ocak ayında olup son ödeme tarihi 31 Ocak iken ikinci taksit temmuz ayındadır ve son ödeme tarihi 31 Temmuzdur.

Türkiye’de her araç için ödenmesi gereken MTV yani Motorlu Taşıtlar Vergisi, elektrikli araçlar söz konusu olduğunda farklı bir yöntemle hesaplanır. Hesaplamada aracın kW cinsinden motor gücüne ve üretim yılına göre yaşına bakılır. Ayrıca 31 Aralık 2017 tarihinden sonra alınan elektrikli araçlarda hesaplamaya, aracın KDV hariç satış tutarı da dahil edilir.

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’na göre hesaplama, akaryakıt kullanan içten yanmalı motora sahip araçların vergi tutarları üzerinden yapılır. Kanuna göre elektrikli araçların MTV tutarları, yaşları ve motor güçleri bakımından denk geldikleri akaryakıt kullanan araçların MTV tutarlarının %25’i kadardır. Örneğin motor gücü 70 kW - 85 kW arasında olan bir elektrikli araç için ödenecek MTV, motor silindir hacmi 1301 cm3 - 1600 cm3 arasında olan akaryakıtlı bir aracın MTV tutarının %25’ine denktir.

Wall box kurulumu için gerekli elektrik tesisatı düzeneği, kurulumu yapan yetkili firma tarafından hazırlanır. Wall box doğrudan ev veya iş yerinin şebekesine bağlanacağı için yetkili servisin kurulum sırasındaki çalışmaları dışında elektrik tesisatında bir değişiklik yapılmasına gerek yoktur.

Wall box kurulumu için öncelikle yer tespit edilir. Duvar tipi wall box için elektrik bağlantısının yapılabileceği, aynı zamanda kullanımın da kolay olacağı bir yer belirlenmelidir. Belirlenen yerde direkt şebeke bağlantısı yoksa bağlantı için gerekli kablolar yerleştirilir.

Ardından wall box, elektrik şebekesine bağlanarak duvara veya zemine yerleştirilir. Mobil wall box’lar için kurulum süreci bu kadar uzun değildir. Kullanıma hazır bir şekilde gelen mobil wall box’lar, kullanılacakları noktaya kolayca yerleştirilebilir.

Cihazın elektronik kuruluşunun ardından akıllı şarj için telefona mobil uygulama kurulumu da yapılır. Uygulama ile cihaz eşleştirilir ve yazılım en güncel versiyona yükseltilir. Ardından wallbox kullanıma hazır hale gelir.

Wall box, kullanıcı tarafından da kurulumu yapılabilen bir cihazdır. Fakat elektronik bir sisteme sahip olmasından dolayı kullanıcı kurulumu risklidir. Ayrıca wall box satışı yapan firmalar, kurulum için yetkili servis hizmeti de sunar. Herhangi bir problem olmaması için kurulumun yetkili servis tarafından yapılması gerekir.

Wall box oldukça kolay bir kullanıma sahiptir. Duvar tipi wall box’larda bulunan şarj soketini araca takmak, kullanım için yeterlidir. Mobil wall box’ların kullanımı için ise öncelikle cihazın bir prize takılması gerekir. Ev tipi bir prize takıldığı takdirde çalışmaya başlayan mobil wall box, soketin aracın şarj girişine takılmasıyla birlikte şarj etmeye başlar.

Wall box’larda akıllı şarj sistemi de bulunur. Bu sistem sayesinde araç şarj olurken şarj seviyesi bir akıllı telefon üzerinden görüntülenebilir, takip edilebilir ve şarj süreleri planlanabilir.

Wall box, profesyonel elektrikli araç şarj istasyonlarının evde de kullanılabilmesini sağlar. Elektrikli araçlar doğrudan prize takılarak da şarj edilebilir, fakat bu yöntemde dolum süresi oldukça uzundur. Wall box ise şarj süresini önemli ölçüde kısaltarak araç sahiplerine zaman kazandırır.

Evin veya iş yerinin elektrik şebekesinden gelen enerji ile çalışan wall boxlar, seçilen modele bağlı olarak AC (alternatif akım) ve hızlı şarj olarak bilinen DC (doğru akım) şarj tiplerinden birini veya her ikisini destekleyebilir.

Wall boxlar, prizden gelen normal elektrik enerjisini daha güçlü bir enerjiye çevirir. Sahip olduğu bu teknoloji sayesinde standart sistem olan AC şarj tipinde bile normal prize göre daha hızlı şarj doldurma performansı gösterir.

Wall box, ev veya iş yeri gibi özel ve kişisel alanlara kurulabilen elektrikli araç şarj istasyonudur. Duvara monte edilen ve taşınabilen yani mobil wall box çeşitleri vardır. Duvar tipi wall box cihazları sadece kurulduğu yerde kullanılabilirken mobil wall boxlar, elektrik prizlerinin bulunduğu her yerde kullanılabilir.

Ayrıca araçta da taşınabilen mobil wall box, elektrikli araç şarj istasyonunun bulunmadığı noktalarda avantaj sağlar.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurmak üzere Şarj Ağı İşletmeciliği Lisansı almak için gerekli belgeler şöyledir:

• Lisans başvuru dilekçesi (EPDK tarafından hazırlanmış olup başvuru yapan tarafından imzalanması yeterlidir.)
• Şirket ana sözleşmesi
• Ortaklık yapısı belgeleri
• Güncel sermaye tutarını gösterir belge
• Lisans bedeli dekontu
• Sertifika örneği (Lisans sahibi şirket tarafından üçüncü kişi işletmecilere verilecek belgenin örneği)
• Marka tescil belgesi

Talep edilen bu belgelerin tamamı, elektronik belge olarak sisteme yüklenip EPDK’ye iletilmelidir. Belgelerle ilgili güncel detaylara ve belge örneklerine, EPDK resmi web sitesindeki Şarj Ağı İşletmeci Lisansı İşlemleri ile İlgili Başvurulara İlişkin Usul ve Esaslar başlığı altından ulaşılabilir.

Araç şarj istasyonu açmak için gerekli şartlardan biri, Şarj Ağı İşletmeciliği Lisansı bedelinin ödenmesidir. Genellikle her yıl güncellenen ve EPDK tarafından açıklanan bu bedelin ödenmesinin yanında başvuru yapacak şirketin sermayesi de önemli şartlar arasındadır. Başvuru yapacak şirketlerin, Şarj Hizmeti Yönetmeliği kapsamında belirlenerek her yıl ilan edilen minimum sermaye tutarını da karşılayabilmesi gerekir.

Elektrikli araç şarj istasyonları için bir diğer şart ise dijital sistemdir. İstasyon kurulumu yapacak şirketlerin, dijital bir altyapı ile verileri EPDK ile paylaşabilmesi gerekir. Elektrikli araç şarj istasyonu işletmecileri, bu dijital sistem ile istasyonların coğrafi konumları ve şarj hizmeti fiyatları gibi bilgileri EPDK’ye raporlayabilmelidir.

Bir başka şart da araç şarj istasyonu kuracak firmanın, bir istasyon ağı oluşturması zorunluluğudur. Bu kapsamda şarj istasyonu firması, Şarj Ağı İşletmeciliği Lisansı’nı aldıktan sonraki 6 ay içinde en az 5 ilçede, en az 50 adet şarj ünitesi kurmakla yükümlüdür.

Elektrikli araç şarj istasyonu kurmak için EPDK yani Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna başvuru yapılması gerekir. Başvuru için ise EPDK’nin Şarj Hizmeti Yönetmeliği kapsamındaki şartların taşınması zorunludur. İlgili şartları taşıyan ve gerekli bilgiler ile belgeleri kuruma ileten firmalar, Şarj Ağı İşletmeciliği Lisansı alarak elektrikli araçlar için şarj hizmeti vermeye başlayabilirler.