Fizyoterapide veya fizik tedavide amaç, bireylerin yaşamsal faktörleri sağlıklı olarak yerine getirebilmesini sağlamaktır. Fizyoterapi, fiziksel uygulamanın yanında duygusallık ve sosyal ilişkiler unsurlarını da kapsar. Tedavi uygulaması öncesinde birtakım laboratuvar testleri ile muayeneye başvurulur.
Fizyoterapinin amaçları aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
- Her türlü fiziksel ağrının azaltılması
- Gergin kasların gevşetilmesi
- Kan ve lenf dolaşımın olumlu yönde etkilenmesi
- İnflamasyonun (yangı) giderilmesi
- Hareketin artırılması, kasların güçlendirilmesi ve denge koordinasyonun sağlanması gibi fonksiyonların yeniden kazanılması ya da iyileştirilmesi
- Hayat kalite ve konforunun artırılması
- İlaç gereksinimlerinin azaltılması
- Duruş bozukluklarının önlenmesi ve düzeltilmesi olarak sayılabilir
- Spor yaralanmaları ve diğer travmalar sonrası günlük yaşama dönüşü hzılandırılması
Fizyoterapide (Fizik Tedavi) Hangi Yöntemler Kullanılır?
Manuel terapi, yüzeyel sıcak ve soğuk uygulamalar, derin ısıtıcılar, elektroterapi, su ile tedavi, lazer tedavi, traksiyon gibi işlemler, fizyoterapide uygulanan yöntemler arasında yer alır.
Manuel terapi
Manuel terapi, Mobilizasyon, manuplasyon, konnektif doku masajı, miyofasyal gevşetme teknikleri, lenf drenaj, tetik nokta terapisi gibi el ile uygulanan tedavi yöntemlerinin genel adıdır.
Yüzeyel sıcak ve soğuk uygulamalar
Sıcak uygulamalar ağrı eşiğini artırır. Yumuşak doku elastikiyetini ve metabolik aktiviteyi arttırma ve kas spazmını azaltma amacıyla kullanılır. Ayrıca doku iyileşmesini olumlu yönde etkiler.Soğuk uygulamalar daha çok akut süreçlerde kullanılır ve amaç ağrıyı, kas spazmını, kan dolaşımını azaltmak, hücre dayanıklılığını artırmak ve inflamasyon sürecini yavaşlatmaktır.
Derin ısıtıcılar
Ultrason ve kısa dalga diatermi tedavilerini içerir. Amaç kas, kemik ve bağ dokusu gibi derin dokuları ısıtmaktır. Isının ağrı kesici, kas gevşetici, dolaşımı arttırarak iyileşmeyi hızlandırıcı ve bağ dokusunu esnetici etkileri vardır.
Elektroterapi
Çeşitli frekanslardaki elektrik akımının fiziksel etkilerinden tedavi amacıyla yararlanılmasıdır. Elektro terapi, ağrıları yok etmek ve güçsüz kasları güçlendirmek amacıyla çeşitli frekanslardaki elektrik akımından faydalanılan tedavidir.Akut ve kronik hastalıklarda dolaşımı arttırmak, ödemi azaltmak ve analjezik etki oluşturmak için kullanılır. Düşük şiddette bir akım oluşturarak duyu sinirlerinin uyarılması ile ağrı taşınması bloke edilir. Uygulamada alternatif akımlar, doğru akımlar, alçak frekanslı akımlar, orta frekanslı ve yüksek frekanslı akımlar kullanılır.
Su ile tedavi (Hidroterapi)
Suyun kaldırma kuvveti, hidrostatik basınç, direnç gibi fiziksel özelliklerinden yararlanarak eklem mobilitesini, kan dolaşımını, aerobik kapasiteyi arttırarak ağrıları azaltmak amacıyla kullanılır. Lokal uygulama olarak girdap banyoları, kontrast banyo ve sıcak su uygulanır. Genel uygulamada ise kaplıca, deniz suyu tedavisi ve sıcak su küveti uygulaması yapılır.
Lazer terapi
Dokularda önemli bir ısı artışı oluşturmayacak kadar düşük dozlardadır. Bu yüzden lazer uygulaması sırasında hastalar uygulanan bölgede çok az bir ısı artışı hissedebilirler veya hiçbir şey hissetmeyebilirler. Hastalarda yara iyileşmesi, kas-iskelet sistemi hastalıkları, fibromyalji,myofasial ağrı sendromu, lateral epikondilit (tenisçi dirseği), karpal tünel sendromu, artritler, kronik ağrının giderilmesi gibi birçok hastalıkların tedavisi için kullanılabilmektedir.
Traksiyon
Çekme kuvvetiyle yumuşak dokuların gerilmesi ve eklem yüzeyleriyle kemik yapılarının birbirinden ayrılması amacıyla kullanılır. Genellikle omurga rahatsızlıkları ve fıtık tedavisinde yararlanılır. Kemik erimesi, omurgada kırık, omurilik basısı, enfeksiyon ve tümör varsa uygulanmaz.
Terapötik egzersiz
Fizyoterapide en sık başvurulan tedavi şeklidir. Eklemdeki hareket seviyesi artırılır, kasların kasılıp gevşemesi sağlanır. Kasların güçlenmesi gerekliliğine hastaların aktif egzersizler ile kaslarını çalıştırmaları sağlanır. Egzersiz tedavisi, genellikle eklem hareketini kısıtlayan durumlar, felçler olmak üzere kas,eklem ve tendonların etkilendiği tüm hastalıklarda kullanılır. Hareketler, uzman kontrolünde egzersiz cihazlarıyla hastaya yaptırılır sonrasında bilgilendirilen ve eğitilen hastalar düzenli olarak bireysel olarak önerilen hareketleri yapabilirler.
Bantlama
Bantlama tedavisinde elastik (kinesiotape, dynamictape vs) veya rijit (atletiktape, flaster) bantlar vardır. Klinikte bantlama koruyucu ve düzeltici olmak üzere iki amaçta kullanılır. Sporcularda sıklıkla kullanılan renkli ağrı bantları (kinesiotape) elastik bant sınıfındadır ve daha çok ağrıyı azaltma ve fonksiyonu koruma amaçlı uygulanır. Düzeltici bantlama ise kişinin postüründe düzeltme amacıyla kullanılır (skolyoz, kifoz, basış bozuklukları, diz kapağının yerleşim bozukluğu).
