Tip 2 diyabet olan kişilerin tuzlu gıdalardan, hazır besinlerden, çikolata gibi şeker içeren besinlerde uzak durmaları gerekir. Bunların yanında sucuk, sosis gibi şarküteri ürünlerinin yanında süt ürünleri tüketimini de sınırlandırmaları gerekir. Dondurma, reçel, bal gibi şekerli gıdaların tüketimi de tip 2 diyabetliler için iyi değildir.

Tip 2 diyabet, çok su içme, gündüz ve gece sık idrara çıkma, kilo kaybı, yemek sonrası uyku hali ve yorgunluk ile konsantrasyon bozukluğu ve sinirlilik hali gibi pek çok belirtiyle ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca görme bozuklukları, cilt yaralarının geç iyileşmesi, ciltte kuruluk ve kaşıntı, başta idrar yolu olmak üzere sık enfeksiyon gelişimi, el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, kadınlarda vajinal akıntı ve kaşıntı gibi sorunlara yol açabilmektedir

Tip 2 diyabet hastalarında, kan şekeri düzeyini normal sınırlarda tutmak için uygulanan ilaç tedavilerine, bazı hastalarda uygun dozlarda insülin desteği de eklenmektedir. Yaşam boyu devam eden bu kronik hastalığın tedavisinin yanında; hastaların sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanmaları, düzenli diyet ile egzersiz programlarını aksatmamaları ve yaşam şekli değişikliklerini önemsemeleri gerekmektedir. Bütün bu önlemlerin yetersiz kalması durumunda ise uygun hastalarda Tip 2 diyabet tedavisi için cerrahi gündeme gelebilmektedir.

Tedavide cerrahi seçeneklerin gündeme gelmesi için hastaların genellikle 10-12 yıllık bir süreçte kendi insülin rezervlerini tükettiği seviyelerde olması gerekir. Çünkü insülin rezervleri tükenmeden gerçekleştirilen ameliyatlarda başarı şansı artmaktadır. Doğru tedavi uygulanmazsa bu dönemden sonra organ hasarlarına ait belirtiler ortaya çıkabilmektedir.

Tip 2 diyabet, iyi yönetilmediği zamanlarda göz, sinirler, kan damarları, kalp ve böbreklere etki edebilir. Diyabetin ortaya çıkarabileceği çeşitli komplikasyonlar şöyle sıralanabilir:

Kalp ve damar hastalıkları​

Diyabet, kalp hastalıkları, inme, yüksek tansiyon ve ateroskleroz adı verilen bir durum olan kan damarlarının sertliği riskinin artmasıyla ilişkili olarak kabul edilir.

Uzuvlarda sinir hasarı​

Kan şekeri kontrol edilmediği durumlarda zamanla sinirler zarar görebilir. Bu durum nöropati olarak adlandırılır. Ayak parmakları, parmak uçlarında karıncalanma, yanma, ağrı ve uyuşma gibi durumlar görülebilir. Bunların yanında kalp sinirlerinde hasar meydana geldiğinde ise kalp ritminde bozukluk, mide bulantısı, kusma, ishal ve kabızlık ortaya çıkabilmektedir.

Böbrek hastalıkları​

Tip 2 diyabet, kronik böbrek hastalıklarına neden olabilir. İlerlemesi durumunda diyaliz veya böbrek nakli gerektirebilir.

Göz hasarı​

Tip 2 diyabet, glokom ve katarakt gibi ciddi göz hastalıkları riskinin artmasına neden olabilir. Daha da ilerlediği durumlarda retinanın kan damarlarına zarar vererek körlüğe sebebiyet verir.

Cilt hastalıkları​

Tip 2 diyabet, bakteriyel ve fungal enfeksiyonlar içeren cilt sağlığı problemlerine sebebiyet verebilir. Tedavi ve takip edilmediği durumlarda geç iyileşen ciddi yaraların açılmasına neden olur.

İşitme bozukluğu​

Tip 2 diyabet işitme sorunları neden olabilir. Enfeksiyonların gelişmesine neden olarak bu duruma sebebiyet verir.

Uyku apnesi​

Tip 2 diyabeti olan kişilerde obstrüktif uyku apnesine sık şekilde rastlanır. Obezite, her iki duruma da sebep olan ana faktör olarak görülür. Obezite ve diyabetin bir arada olması durumunda uyku apnesinin görülme oranı da artmaktadır.

Bunama​

Tip 2 diyabet, Alzheimer hastalığı ve buna bağlı olarak buna riskinin artmasına neden olur. Kan şekeri kontrol edilmediği durumlarda hafıza etkilenerek bunama gibi hastalıkların ortaya çıkmasına neden olur.

Tip 2 diyabeti, sağlıklı bir beslenme planının yanında hareket etmeyle yönetebilmek mümkündür. Bunların yanında uzman doktor kan şekeri kontrolü için enjekte edilebilir ilaçlar, insülin ve diyabet ilaçları verebilir. Tansiyon ve kolesterol kontrolünü sağlayarak testler yaptırmanız da takibi açısından önemlidir.

Kan şekerinizi düzenli olarak kontrol edin​

Uzman doktor sağlık geçmişinize tip 2 diyabetindeki durumunuza bakarak ne sıklıkla kan şekeri kontrolü yapmanız gerektiğiniz size söyleyecektir. Kan şekerini seviyesini belli aralıklarla kontrol etmek ve takibini sağlamak oluşabilecek komplikasyonlara karşı önlem almanızı sağlayacaktır.

Stresi hayatınızdan uzaklaştırın​

Stres, günlük hayatın bir parçası olsa da yönetmek tip 2 diyabet açısından önemlidir. Düzenli aralıklarla fiziksel aktivite yapmak, iyi uyku kalitesine sahip olmak stresin azalmasında etkili olur. Stresi yönetemediğiniz durumlarda ise uzman doktorlardan tavsiye almanız gerekebilir.

Sağlıklı beslenin ve diyet yapın​

Tip 2 diyabeti yönetebilmek için yağ bakımından az, kalorisi diğer besinlere oranla düşük, kepekli tahıllar barındıran ve sebze, meyve ağırlıklı beslenmek gerekir. Uzman doktor size tüketebileceğiniz besinleri belirterek, yasak listesini de sunacaktır.

Bunların yanında düşük ya da yüksek kan şekeri belirtileri olduğunda ne yapılması konusunda kendinizi tanımak ve onu yönetmek mümkündür. Sorunları erkenden tespit ederek tip 2 diyabetin organlara zarar vermesi engelleyebilirsiniz.

Tip 2 diyabet, kan testi ve idrar tahlili orta çıkarak uzman doktor tarafından tanısı konulan bir hastalıktır. Tip 2 diyabet tanısı konulurken şu adımlardan yararlanılır:

Açlık kan şekeri testi​

Diyabet şüphesi taşıyan kişilere açlık kan şekeri testi laboratuvar ortamında incelenen testler yapılabilir. Açlık kan şekeri testinde kişinin aç olduğu zamandaki kan şekerine bakılır. İncemeler sonucunda bu seviyenin 126 mg/dl ya da daha yüksek olması durumunda diyabet teşhisi konulabilir.

Glukoz tolerans testi​

Glukoz tolerans testinde (OGTT) kişinin belli miktarda glukoz içmesinden sonra kan şekerinin nasıl tepki verdiği incelenir. OGTT incelemesi sonucunda 2 saatlik plazma glukoz dizeyinin 200 mg/dl ya da daha yüksek olması tip 2 diyabet göstergesidir.

HbA1c ölçümü​

HbA1c, daha uzun vadeli olarak bakılan ortalama 2-3 ay içerisindeki kan şekeri düzeyini yansıtan ve tip 2 diyabeti ortaya çıkaran bir ölçümdür. Tip 2 diyabetin tanısı için hemoglobin A1c değerinin genellikle %6,5 ya da daha yüksek olması gerekir.

İdrar tahlili​

İdrar tahlili sonucunda glukozun pozitif çıkması durumu tip 2 diyabetin bir işaretidir. İdrar içerisinde glukoz bulunmadığından bu şekilde tanısı konulabilir.

Tip 2 diyabet, aşırı susama, sık acıkma, geceleri daha sık idrara çıkma, halsizlik, yaraların daha geç iyileşmesi, el ve ayaklarda karıncalanma ve görüşte bulanıklaşma gibi belirtilere neden olur.

Tip 2 diyabet belirtileri şunlardır:

• Ağızda kuruluk ve sık susama
• Özellikle geceleri idrara çıkma sıklığının artması
• Yorgunluk ve halsizlik
• Görüşte bulanıklık
• Yaraların geç iyileşmesi
• Ayaklarda ya da ellerde uyuşma, karıncalanma
• Açıklanamayan kilo ve kas kütlesi kaybı
• Vücutta enfeksiyon gelişmesi
• Kaşıntılı ve kuru cilt
• Sık acıkma

Tip 2 diyabet belirtileri birkaç yıl içerisinde yavaşça ortaya çıkar ve hafif şekilde ilerler. Bazı insanlarda belirtiler görülmeyebilir. Bunların yanında sağlık düzeninizi değiştirmek, ilaç kullanmak ve düzenli kontrolleri yaptırmak gerekebilir.

Tip 2 diyabetin nedenleri, obezite, fiziksel egzersiz eksikliği, insülin direnci, yaş ve genetik yatkınlık gibi nedenlerle pankreasın daha az insülin üretmesi ve hücrelerin insüline direnç göstermesi ile insülinin doğru şekilde kullanılamamasıdır.

Tip 2 diyabette kas, yağ ve karaciğerde yer alan hücrelerin insüline dirençli hale gelir. Bunun sonucunda hücrelere yeterince şeker alamadığında pankreas, kan şekerini normal değerde tutmak için yeterli miktarda insülin üretemez.

Tip 2 diyabet nedenleri genel olarak şunlardır:

• Fazla kilo ve obezite
• Fiziksel olarak aktif olmamak
• İnsülin direnci
• Genetik yapı
• Vücuttaki yağ dağılımı
• Irk ve etnik köken
• Kan lipit seviyeleri
• Yaş
• Prediyabet (gizli şeker)
• Hamilelikle ilgili riskler
• Polikistik over sendromu
• Sigara kullanımı
• Uykusuzluk

Tip 2 diyabet, pankreasın daha az insülin üretmesi ve hücrelerin insüline direnç göstermesi sonucu vücudun glukozu metabolize edememesi sonucu kandaki şeker seviyesinin yükseldiği, ömür boyu tedavi gerektiren diyabet türüdür. En sık görülen diyabet türü olan tip 2 diyabet, insülin direnci olarak tanımlanan yüksek kan şekeri seviyeleri olarak bilinir. Tip 2 diyabete karşı kilo vermek, sağlıklı beslenme ve egzersiz yapmak hastalığın yönetimini kolaylaştırmada etkili olur. Yapılan diyet ya da egzersiz kan şekerinin kontrolünde yeterli değilse diyabet ilaçları ya da insülin tedavisi önerilebilir.

İnsülin takviyesi kilo aldırmaya başlatabilir. Aldığınız insülin oranı ve türü, beslenme programınız kilo alımının durumunu doğrudan etkiler. İnsülin bir büyüme hormonudur dolayısı ile de her büyüme hormonunda olduğu gibi insülinde de daha fazla kilo alınabilir.

Tip 1 diyabeti bulunan kişiler için tedavi söz konusu değildir. Şeker hastalığında tüm mesele kandaki şeker seviyesini kontrol altına almaktır. Tip 1 diyabette bu kontrol ancak insülin takviyesi ile mümkündür. İnsülin enjeksiyon ya da pompa ile alınabilir.

Tip 1 diyabeti bulunan bir kişinin kardeşinde de aynı hastalığın bulunma ihtimali genel nüfusta bir kişinin tip 1 diyabet olma riskinden 15 kat daha fazladır, dolayısı ile genetik faktörlerin hastalığa sahip olmakta önemli rol oynar.

Tip 1 diyabet kontrol altında tutulmadığında çeşitli komplikasyonlara neden olabilir. Kalp hastalığı, inme, göz ve böbrek hastalığının ortaya çıkma riskini arttırır. Bu risklerin ortaya çıkmaması için yüksek şeker mutlaka kontrol altında tutulmalıdır.

Tip 1 diyabeti olan kişilerdeki insülin üretimi vücudun ihtiyaç duyduğunu karşılayamayacak kadar yetersiz olduğu için tip 1 diyabetli herkes kalıcı olarak insüline takviyesine ihtiyaç duyacaktır.

Tip 1 diyabet durumunda vücutta insülin üretimi ya yetersizdir ya da hiç yoktur, tip 2 diyabet hastalarında ise insülin üretimi vardır ancak azdır.

Tip 1 diyabet hastalığında vücutta insülin üretimi yoktur. Tip 2 diyabette ise insülin üretimi vardır fakat yeterli değildir.

Tip 1 diyabetin vücutta meydana getirdiği yüksek kan şekeri sebebiyle oluşabilecek bazı komplikasyonlar söz konusudur.

Tip 1 diyabetin olası komplikasyonları şöyle sıralanabilir:

• Katarakt ve glokom gibi göz rahatsızlıkları
• Kalp hastalıkları
• Yüksek tansiyon
• Böbrek hastalığı
• Ağız ve diş problemleri
• Cilt kuruluğu ve bakteri-mantar enfeksiyonları gibi cilt sorunları
• İnme

Tıbbi olarak kesin bir tedavisi bulunmamakla birlikte Tip 1 diyabet hastası olan kişiler için olmazsa olmaz tedavi yöntemlerinin başında enjeksiyon yoluyla insülin takviyesi gelir. Her gün alınacak insülin takviyesinin dışında kan şekerini sağlıklı değer aralıklarında tutmak da tedavi yönteminin bir parçası olarak kabul edilir.

Tip 1 diyabet hastalarının ömrü ve hayat kalitesi, kişiye göre belirlenecek tedavi yöntemi ve uygulamalarla daha da sağlıklı bir şekilde ilerleyebilir.

Tip 1 diyabet tedavisi için uygulanacak tedavi yöntemleri şöyledir:

İnsülin​

Tip 1 diyabet hastası olan kişiler günlük olarak kan şekerini dengede tutmak için insülin iğnesi kullanması gerekir.

İnsülin çeşitleri ise aşağıdaki gibidir:

• Çoklu günlük enjeksiyonlar
• İnsülin kalemleri
• İnsülin pompaları
• Hızlı etki eden inhale insülin

Kan Şekeri Takibi​

Kan şekeri ölçüm cihazı ve sürekli glikoz izleme yöntemiyle tip 1 diyabet hastasının kan şekeri seviyeleri olması gereken değer aralığında tutulmaya çalışılır.

Karbonhidrat sayımı​

Tip 1 diyabet tedavisi ve yönetimi için uygun insülin dozlarının belirlenmesi adına tüketilen yiyecek ve içeceklerdeki karbonhidratların sayımı yapılır. Çünkü insan vücudu karbonhidrat içeren yiyecek ve içecekleri sindirdiğinde, onları vücudun tercih ettiği enerji şekli olan glikoza dönüştürür. Bu durum da sonuç olarak kan şekeri seviyesini yükseltir. Tip 1 diyabetli kişilerin karbonhidrat tüketimi sebebiyle karbonhidrat tükettiklerinde kendilerine insülin dozları vermeleri gerekir.

Teşhis edilmesi nispeten kolay olan tip 1 diyabetin vücutta meydana getirdiği semptomlarla birlikte teşhisi için uygulanacak bazı yöntemler söz konusudur. Başta kan tahlili, kan şekeri testi ve idrar tahlili gibi yöntemlere başvurulan tip 1 diyabet teşhisinde kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

Kan şekeri testi​

Kandaki şeker miktarının kontrol edildiği kan şekeri testinde hastadan teste aç gelmesi istenir. Yapılan test sonucunda kan şekeri çok yüksek çıkarsa kişinin tip 1 diyabet hastalı olduğu tespit edilir.

Glikosile hemoglobin testi (A1c)​

Kan şekeri testinin sonuçları tip 1 diyabet hastalığını ortaya çıkardığı durumda üç ay boyunca kişinin ortalama kan şekeri glikosile hemoglobin testi aracılığıyla ölçülür.

Antikor testi​

Tip 1 ve tip 2 diyabetin varlığını belirlemek için vücuttaki otoantikorların tespiti antikor testiyle yapılır. Vücudun dokusuna yanlışlıkla saldıran proteinler olarak bilinen otoantikorların bazıları tip 1 diyabet hastası olunduğunun göstergesidir. Otoantikorlar genellikle tip 2 diyabetli kişilerde bulunmaz.

İdrar tahlili​

Tip 1 diyabet teşhisinde glikoz kullanmak yerine vücuttaki ketonları belirlemek için idrar tahlili istenir. Yüksek miktarda keton varlığı kanın daha asidik hale gelmesine sebebiyet vererek kişinin sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Arteriyel kan gazı​

Kandaki oksijen ve karbondioksit seviyesi ölçmeye yarayan arteriyel kan gazı, arterden numune alınmasıyla gerçekleştirilen bir işlemdir.

Toplumdaki diyabet vakalarının yaklaşık yüzde 10’unu etkileyen ve kadın ve erkeklerde neredeyse eşit olarak görülen tip 1 diyabet hastalığının risk faktörleri arasında genetik yatkınlık, çocukluk-ergenlik çağında olmak ve stresli bir hayatın içinde yer almak gibi durumlar sayılabilir.

Pankreasın insülin hormonu üretemediği durumlarda meydana gelen tip 1 diyabet hastalığının yaygın görülen belirtileri kilo kaybı, çok fazla su içme, sık idrara çıkma, yorgunluk ve açlık hissi olarak karşımıza çıkar.

Tip 1 diyabeti olan kişilerde karşılaşılabilecek belirtiler şunlardır:

• Kilo kaybı
• Ağız kuruluğu ve su içme ihtiyacı
• İdrara çıkmada artış
• Artan açlık hissi
• Yorgunluk ve halsizlik
• Görme bulanıklığı
• Nefes almada zorluk
• Cilt enfeksiyonları
• Yaraların yavaş iyileşmesi
• Vajinal mantar enfeksiyonları
• Sinirli olma gibi ruh hali değişimleri tip 1 diyabetin yaygın semptomlarıdır.

Diğer yandan tedavi edilmeyen ve ilerleyen tip 1 diyabet vakaları diyabetle bağlantılı olan diyabetik ketoasidoz (DKA) olarak adlandırılan bir komplikasyona neden olarak tehlikeli bir alabilir ve bu komplikasyon da kişide bazı belirtiler ortaya çıkarabilir.

Aşağıda yer alan ciddi semptomların yaşandığı durumlarda doktora başvurun:

• Nefeste oluşan meyvemsi bir koku
• Mide bulantısı ve kusma
• Karın ağrısı
• Uyuşukluk
• Nadir olarak bilinç kaybı

Otoimmün hastalık olan tip 1 diyabete bağışıklık sisteminde ki sorunun pankreastaki insülin üreten beta hücrelerine saldırması ve bunun sonucu olarak insülinin hiç ya da yetersiz üretilmesi neden olur. Tip 1 diyabet hastası olan kişilerde insülin yetersizliği meydana geldiği için bu hastalar ihtiyaç duydukları insülin ihtiyaçlarını ömür boyunca enjeksiyon yardımıyla dışardan karşılamak zorunda kalırlar.

Ayrıca tip 1 diyabet hastalığı genetik faktörlerle birlikte stres ve travmaya bağlı olarak da tetiklenebilir. Toplumdaki diyabet vakalarının yaklaşık yüzde 10’unu oluşturan tip 1 diyabet hastalığı genellikle çocukluk döneminde ortaya çıksa da her yaştan insanı etkilediği de unutulmamalıdır.

İnsüline bağımlı diyabet olarak da bilinen tip 1 diyabet, bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin yapan beta hücrelerine saldırması ile insülin üretiminin yetersiz ya da hiç olmadığı, insülin ihtiyacının takviye ile karşılanmak durumunda kalındığı kronik diyabet hastalığı türüdür. Tip 1 diyabete genellikle çocukluk ve ergenlik döneminde rastlanır.

Kişinin vücudunda yeteri kadar insülin hormonu bulunmadığı durumlarda kanda çok fazla şeker birikmesi yaşanır, bu durum da hiperglisemiye (yüksek kan şekeri) neden olur. Vücut yediği yiyecekleri enerji için kullanamayacak duruma gelir ve tedavi edilmediği durumlarda tip 1 diyabet hastalığı ciddi riskleri beraberinde getirir. Bilinen belirgin bir tedavisi söz konusu olmayan tip 1 diyabet; insülin, ilaçlar, diyet listesi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle birlikte kontrol altına alınabilen bir hastalık olarak kabul edilir.

Timus bezi kanseri özellikle de timoma tümörleri çocukluk çağında görülmeyecek kadar nadirdir. Timoma tümörleri daha çok 50 ile 60’lı yaşlarda görülmektedir.

Timus bezi kanseri erkekler ve kadınlarda eşit oranda görülmektedir.

Timus bezi kanserlerinin kesin nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir. Ancak radyoterapi ve EBV virüsü ile erken yaşta enfekte olan kişilerin risk faktörlerinin daha yüksek olduğu düşünülmektedir. Timus bezi tümörlerinin genetik bir hastalık olup olmadığı ise araştırılmaktadır.