Tırnak tümörünün tanısını muayene, dermoskopik inceleme ve gerekli görülen durumlarda tırnak biyopsisi ile konmaktadır. Dermatoloji uzmanı bir hekim muayene ve dermoskop ile yapacağı dermoskopik inceleme sonrası çoğunlukla tırnak tümörü olup olmadığını belirleyebilmektedir.

Kanserden şüphelenilen durumlarda tırnak ve tırnak altı biyopisisi yapılarak tanı kesinleştirilerek tümör en kısa sürede cerrahi yöntemlerle alınmaktadır.

Tırnak tümörü özellikle tırnak yapısının bozulmasıyla fark edilmektedir. Tırnak tümörleri, tırnak yapısında ve şeklinde çatlama, kalınlaşma, kırılma gibi şekil bozuklukları, tırnak altında kitleler, şişlikler olarak belirti verebilmektedir.

Kötü huylu tümörlerde ise tırnakta renk değişiklikleri ile birlikte tırnak altında şişlik oluşması ve kanama görülebilir.

Tırnak plağı, tırnak yatağı ve tırnağın etrafında siyah ya da kahverengi renk değişikliklerinin olması ve etrafa yayılması ve iyileşmeyen yaralar da kötü huyu tırnak tümörlerinin belirtileri arasında bulunmaktadır.

Tırnak tümörleri sıklıkla tırnak mantarı ile karıştırılmaktadır. Doğru tanı konulamayan tırnak tümörlerine tırnak mantarı tedavisi uygulanabilmektedir.

Tırnak mantarı olarak değerlendirilen ve bu yönde tedavi uygulanan bir tırnak tümörünün erken aşamada tedavi edilmesi de gecikebilmektedir.

Erken dönemde ve ilerlememiş iyi ya da kötü huylu tümörler kolaylıkla tedavi edilebilirken geç fark edilen tırnak kanseri yayılarak iç organlara dahi sıçrayabilmektedir.

Tırnak tümörlerinin geç fark edilmesi o parmağın ya da eklemin kesilmesine (ampütasyon) kadar gidebilmektedir.

Diğer deri kanserlerinde olduğu gibi tırnak tümörlerinin de en önemli nedeni güneş ışınlarıdır. Tırnakların da deri gibi güneş ışınlarının zararlı etkilerine karşı korunması gerekmektedir.

Güneş korumalı kremler tırnaklar için de kullanılmalıdır. Özellikle hassas cilde sahip kişiler özellikle dikkatli olmalıdır.

Tırnak tümörünün diğer nedenleri arasında kronik travmalar, kimyasal maruziyetler, radyasyon tedavileri, bağışıklık sistemini baskılayan lenfoma, lösemi gibi kanser türleri ve kemoterapi gibi immün sistemi etkileyen ilaçlar ve enfeksiyonlar (AİDS) bulunmaktadır. Bu nedenlerin dışında kronik her türlü yara ve kanamada kanser olasılığının düşünülmesi gerekmektedir.

Tırnak tümörü, tırnak plağının altında ve kenarlarında meydana gelen oluşumlara denmektedir. Özellikle tırnak matriksi denilen tırnağın ana hücrelerinin bulunduğu yerden ve tırnak plağının uzandığı tırnak yatağından kaynaklanan tümörlerdir. Tırnak tümörlerinin çoğu iyi huyludur.

Tırnak tümörlerinin bazıları ellerde bazıları ise ayaklarda daha sık görülebilmektedir. Özellikle ayak ve el başparmaklarında ortaya çıkmaktadır. Tırnakta ciddi şekil bozukluğuna sebep olan tırnak tümörlerinin cerrahi olarak alınması gerekmektedir.

İyi huylu (selim tümörler) ve kötü huylu (kanserler) tümörler tırnağı etkileyerek tırnağın yapısında (distrofi) ve renginde değişikliklere (dikolarasyon) yol açabilir.

İyi huylu tırnak tümörleri:​

Miksoid tümörler

Glamos tümörleri

Piyojenik granülomlar

Onikomatrikoma

Kötü huylu tırnak tümörleri:​

Bowen hastalığı

Skuamöz hücreli karsinom

Malign melanom

Büyük bir tehlike içermeyen tetik parmak, daha şiddetli vakalarında tedavi edilmezse günlük hayatı olumsuz etkileyek hareket kısıtılılığına sebebiyet verebilir. Özetlemek gerekirse tetik parmağın etkilendiği parmağı çok sağlıklı bir şekilde hareket ettiremeyebilirsiniz.

Tetik parmak genellikle kendiliğinden geçmesi ile bilinen ancak bazı vakalarında tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyabilen bir sorundur. Genellikle herhangi bir tehlike unsuru taşımaz.

Tetik parmağı evde tedavi etmek için önerilen yöntemler arasında dinlenmek, buz kompresi, splint uygulaması ve ve tetik parmak egzersizleri gösterilir.

Bazı kişilerde tetik parmak görülme riski daha yüksek olarak kabul edilir. Tetik parmak riski daha yüksek olan kişiler şöyle sıralanabilir:

• 45 yaş üstü kadınlar
• Şeker hastası olanlar
• Hipotiroid hastaları
• Romatoid artritle mücadele edenler
• Sürekli parmakları zorlayan tekrar hareketleri yapanlar (çiftçi, müzisyen)

Tetik parmak egzersizleri dışında tetik parmak tedavisi için başvurulacak en yaygın yollar şöyledir:

Dinlenme süreci: Tetik parmağa neden olan iş, aktivite veya görevlere bir süre ara vermek tendonların rahatlamasını ve iyileşmesini sağlayacaktır.

Atel yöntemi: Etkilenen parmakları yerinde sabit tutmak ve eski haline geri dönmelerine yardımcı olmak için bir sabitleyici bir atel takmanız gerekebilir.

Açma - germe egzersizleri: Doktor tarafında, tetik parmağa neden olan tendonlarınızın esnekliğini yeniden kazanmasına yardımcı olmak için size açma germe egzersizleri önerilebilir.

İltihap önleyen ilaçlar: Reçetesiz satılan iltihap önleyici ilaçlar tetik parmağın neden olduğu ağrı ve şişliğin azalmasına yardımcı olur.

Tetik parmak ameliyatı: Tetik parmak yaşana parmağın tabanına yakın küçük bir kesi atılarak, tendon kılıfının daralmış bölümünü kesilerek açılabilir. Tetik parmak ameliyatı genellikle daha şiddetli tetik parmak ameliyatı vakalarında uygulanır.

Doktor tarafından tetik parmak tanısı konduktan sonra bazı tetik parmak egzersizleri ve tıbbi olarak tetik parmak tedavisi uygulanır. Tetik parmak egzersizleri arasında en yaygın kabul edileni yumruk egzersizidir.

Elinizi yumruk şekline getirdikten sonra olabildiğince geniş bir şekilde açmaya çalışın. Ağrıya ve daha fazla tahrişe sebep olmaması bu hareketi yavaş yapmanız önerilir.

Tetik parmak egzersizlerinin ne sıklıkla yapılacağına doktor kontrolünde karar verilmesi daha sağlıklı bir iyileşme süreci geçirmenizi sağlayacaktır.

Yumruk egzersizi dışında önerilen tetik parmak egzersizleri ise eklem hareket açıklığı egzersizleri, tendon kayması egzersizleri ve aktif hareket aralığı egzersizleridir.

Tetik parmak teşhisi için doktor öncelikle fiziki muayene sırasında kişinin parmaklarını rahat bir şekilde esnetip hareket ettirmesini ister.

Bu hareket sırasında zorlanan ve parmaklarını neredeyse hiç hareket ettiremeyen kişiler için tetik parmak tanısı konulabilir. Tetik parmak teşhisi için doktor tarafından ayrıca ultrason veya röntgen gibi görüntüleme testleri istenebilir.

Tetik parmak belirtileri arasında en yaygın olarak görülenleri sabahları parmaklarda sertlik, parmak hareketi sırasında duyulan ‘çıt’ sesi, etkilenen parmağın avuç içindeki yumru hissi ve parmağın bir anda kitlenmesidir.

Bunlarla birlikte genel olarak tetik parmak belirtileri şunları içerir

• Özellikle sabahları hissedilen parmak sertliği
• Parmakları hareket ettirirken gelen çıt sesi ve patlama hissi
• Parmağı hareket ettirip esnetirken yaşanan ağrı
• Parmağın hareket ettiremeyecek biçimde kitlenmesi
• Etkilenen parmakta hissedilen şişlik ve yumru
• Parmak tabanında hassasiyet

Tendon veya içinde bulunduğu sinovyal kılıfta iltihaplanma ve şişme gibi bir tahriş oluştuğunda, tendon bu doku tabakasının içinde rahat hareket edemez ve bu durum parmağın veya başparmağın bükülmesini zorlaştırır.

Kişi özellikle başparmağını veya diğer parmaklarını büktüğünde, iltihaplı tendonu daralmış bu kılıftan çekmeye çalışması da tetik parmak denilen kilitlenme ve ağrılı duruma neden olur.

Tetik parmak, tendonların hareket ettiği kılıfta oluşan şişme sonucu tendonların rahat hareket edememesi ile ortaya çıkan, özellikle parmakları veya baş parmak büküldüğünde kasılmaya ve kilitlenmeye neden olan ağrılı bir durumdur.

Tetik parmak durumu özellikle 45 yaş ve üstü kişiler ile diyabet veya romatoid artriti olan kişilerde ortaya çıkma eğilimi gösterir.

Başparmak veya yüzük parmağı başta olmak üzere genellikle bütün parmaklarda görülebilen ve tıbbi olarak stenoz tenosinovit olarak dile getirilen tetik parmak aynı zamanda tetik parmak sendromu olarak da adlandırılır.

Tetik parmak, en sık olarak 50 yaş üstü kadınlarda, şeker hastalığı olanlarda, düşük tiroid fonksiyonuna sahip kişilerde ve romatoid artrit hastalığından muzdarip bireylerde görülür.

Belirtileri arasında en yaygın olarak ağrı görülen tetik parmak, aynı zamanda şişlik, çıtlama, patlama hissi ve sertlik gibi semptomlar da gösterir.

En yaygın tedavi yöntemi olarak genellikle parmakların dinlendirilmesi, atel yöntemi ve tetik parmak egzersizleri önerilir.

Gebeler tetanoza karşı aşılandığında, annede oluşan antikorlar bebeğe geçer. Böylece, gebelikte tetanoz aşısı uygulaması hem anneyi hem de bebeği tetanoz hastalığından korur.

Sağlık Bakanlığı önerisi çocukluk çağında aşılanmamış, aşılanma durumu bilinmeyen, eksik aşılanmış veya tam aşılanmış ancak son 10 yıl içerisinde pekiştirme dozu almamış olan tüm gebelere Td (tetanoz-difteri) aşısı uygulanmasıdır.

Hiç aşılanmamış gebelerin 4 hafta arayla en az iki doz Td aşısı olmaları sağlanmalıdır. İkinci doz doğumdan en az iki hafta önce tamamlanmalıdır. Erişkinde tetanoz bağışıklamasının düşük olduğu ülkelerde gebelerin aşılanması yenidoğan tetanozunun önlenmesi için büyük önem taşımaktadır.

Tetanoz aşısı çocuklarda 2, 4, 6, 18, 48 aylar ve 13 yaşında uygulanır. Erişkinlerde 10 yılda bir tetanoz aşısı tekrarlanır. Daha önce tetanoz aşısı olmamış erişkinlere 3 doz aşı ile primer aşı şeması tamamlanır ve sonrasında 10 yılda bir aşı tekrarlanır. Tetanoz antikorları zamanla azalır, bu nedenle aşı tekrar dozları yapılmazsa ileri yaşlarda tetanoz gelişebilir.

Tetanozu önlemenin tek etkili yolu aşı olmaktır. Tetanoz toksoidi güvenli, etkili ve ucuz bir aşıdır. Tetanoz aşısı bebekler ve çocuklar dahil tüm yaşlara, gebelere, bağışıklığı baskılanmış kişilere uygulanabilir.

Tetanoz primer aşı şeması tamamlandıktan sonra da 10 yılda bir aşı tekrarlanmalıdır. Bir yaralanma durumunda doktora başvurmak, yaranın temizlenmesi ve gerektiğinde antibiyotik kullanımı da hem tetanoz hastalığı hem de yara infeksiyonlarının önlenmesinde önemlidir.

Tetanoz hastalığı genellikle yaralanmalardan 3-21 gün sonra ortaya çıkmaktadır. Bu süre ortalama 10 gündür. Fakat yaranın cinsine bağlı olarak bu süre bir günden birkaç aya kadar değişiklik gösterebilmektedir.

Ciddi doku hasarı olan ve kirli yaralarda hastalığın ortaya çıkması için geçen süre daha kısa olabilmektedir. Bu tür yaralanmalarda daha ciddi bir tetanoz hastalığı görülmekte ve hastalığın sonucu da daha olumsuz olabilmektedir.

Tetanoz aşısı olmayan herkes için küçük bir yaralanma sonrası bile tetanoz hastalığına yakalanma riski vardır.

Tetanoz hastalığı risk faktörleri şunlardır;

• Tıbbi gereklilik olduğu halde 6 saatten uzun bir süre cerrahi olarak temizlenmeyen ve dezenfekte edilmeyen yaralar
• Batıcı-delici tipte yaralar
• İçinde ölü doku barındıran yaralar
• Klinik olarak ciddi enfeksiyon bulguları olan yaralar
• Toprak veya gübre gibi Clostridium tetani bakterileri barındırma olasılığı bulunan maddelerle kirlenmiş yaralar
• Yanık, donma ve ateşli silah yaralanmaları

Tetanoz aşısını doğru zamanda yaptırmak tetanozdan korunmanın en iyi yollarından biridir. Çocukluk çağında olunan aşılar sayesinde 10 yılda bir yapıldıktan sonra koruyuculuğunu devam ettirir. Bu yüzden bir yara, çizik ya da enfeksiyona açık olan yaraların korunmasın için tetanoz aşısı yaptırılmalıdır.

Tetanoza neden olan bakterinin bulaşmasından sonra, terleme, kaslarda gerilme hissi ve vücutta ağrılı kas sertliği, kas krampları, çenede kilitlenme ve yutma güçlüğü yaşanması tetanoz için klinik tanılayıcı belirtilerdir.

Tetanoz aşısı, vücudun clostridium tetani bakterisinin ürettiği toksinin neden olduğu enfeksiyonla savaşabilmesi için vücudun antikor üretmesini sağlayan bir aşıdır.

Dört tür aşı, tetanoza karşı korunmaya yardımcı olur ve aynı zamanda diğer enfeksiyonlara karşı da koruma sağlar.

Tetanoz hastaları mutlaka bir hastanede tedavi edilmelidir. Hastalara hemen insan tetanoz immünglobulini ve tetanus aşısı uygulanır.

Tetanus immunglobulini ve aşısı ayrı yerlerden ve farklı injektörlerle uygulanır. Tetanoz bağışıklık bırakmaz. Tetanoz hastalığını geçiren hastalara da tam tetanoz aşısı bağışıklama şeması uygulanır. Tetanoz tedavileri şunları içerir:

Yaraların temizlenmesi​

Tetanoz durumunda şüphelenildiğinde detaylı yara temizliği ve bakımı yapılır. Tetanoza neden olan bakteri o bölgeden temizlenir.

Tetanoz aşısı​

Tetanoz aşısı tetanoz toksoidi yani Clostridium tetani bakterisinin hastalığa neden olan toksininin hastalığa yol açmayan fakat bağışıklık oluşturan bir benzerini içerir. Tetanoz aşısı en güçlü bağışıklık oluşturan aşılardan biridir.

Kasılmalar için ilaç takviyesi​

Tetanozun yol açtığı kas kasılmalarını kontrol eden ilaçlar kullanılır. Bu durumda hastanın yoğun bakım koşullarında takibi gerekebilir.

Antibiyotikler​

Yara enfeksiyonunun iyileşmesi ve Clostridium tetani bakterilerinin öldürülmesi için antibiyotikler kullanılabilir.

Klinik bulgulara göre dört ana sınıfta tetanoz türleri ise şöyle sıralanır:

• Jeneralize (yaygın) tetanoz
• Yenidoğan tetanozu
• Serebral tetanoz
• Lokalize tetanoz

Jeneralize (yaygın) tetanoz nedir?​

Jeneralize tetanoz hastalığı tetanozun en yaygın görülen formudur. Hastalık en sık olarak çene kaslarındaki kasılmayla başlamaktadır. Daha sonra kasılmalar boyun, gövde, kol ve bacak kaslarına yaymaktadır.

Çok şiddetli, tekrarlayan kasılmalar görülebilir. Jeneralize tetanoz hastalığına yakalanan kişinin uzun süre hastanede yatarak tedavi edilmesi gerekebilir. Uygun tedavi ve yoğun bakım desteğine rağmen hastaların en az %10-30’unun kaybedildiği bildirilmektedir.

Maternal ve yenidoğan tetanozu nedir?​

Doğum sonrasında annede gelişen tetanoz hastalığı maternal tetanoz, bebekte gelişen tetanoz hastalığı ise yenidoğan tetanozu olarak adlandırılmaktadır. Annenin gebelik sırasında tetanoz aşısı yaptırması anneyi maternal tetanoz bebeği ise yenidoğan tetanozundan korunmaktadır.

Serebral veya sefalik tetanoz nedir?​

Serebral tetanoz hastalığı tutulumu kafa kas ve sinirleri ile sınırlıdır. En sık olarak kafa yaralanmaları, göz yaralanmaları, dişe yönelik girişimler, orta kulak iltihabı gibi nedenlerle ortaya çıkmaktadır.

Lokalize tetanoz nedir?​

Tetanoz hastalığının en az görülen türü lokalize tetanozdur. Hastalık tek kas grubunda görülmektedir.

Tetanoz belirtileri genellikle enfeksiyon vücuda girdikten genellikle 4 ila 14 gün sonra ortaya çıkar. Tetanoz hastalığında en sık görülen belirti çene kaslarında spazmdır.

Çene kaslarında spazm dışında, yutkunma güçlüğü, baş ağrısı, en çok midede olmak üzere kas kasılmaları, ateş, terleme, sırt ya da boyunda oluşan sertlikler ve kalp atışında hızlanma da tetanoz kaynaklı görülen belirtilerdir.

Clostridium tetani bakterisi vücuda girdikten sonra ortaya çıkan tetanoz belirtileri şunlardır:

• Çeneyi açmayı zorlaştıran çene spazmları
• Ani ve istemsiz kas kasılmaları
• Nefes almada güçlük
• Yutma güçlüğü
• Vücudun hemen hemen her noktasında kaslarda sertleşme
• Nöbetler
• Ateş ve terleme
• Omurganın geriye doğru eğilmesi
• Kanlı dışkılama
• Dokunma gibi uyaranlara karşı hassasiyet
• Kan basıncı değişiklikleri ve kalp atışında hızlanma
• Hafif uyarıcı durumlarında ortaya çıkan spazmlar
• Kalp atım hızında artış

Bazı hastalarda kasılmalar çok kuvvetli şekilde ortaya çıkıp hastanın tüm vücudunu yay gibi gergin bir hale getirebilir. Hastanın tıbbi geçmişi tetanoz teşhisi için önemli olmaktadır.