Kulaç kireçlenmesi erken ve geç evre olarak ikiye ayrılmaktadır. Erken evrede kulakta kireçlenme henüz oluşmamıştır. Erken evre, yumuşak evre olarak da adlandırılmaktadır. Bu dönemde kişiye, sodyum florür içerikli tabletler verilerek kulak kireçlenmesinin önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Kulak kireçlenmesi ilerleyerek geç evre kısmına geçtiğinde cerrahi bir tedavi yöntemi uygulanması gerekebilir.

Otoskleroz (İç kulak kireçlenmesi) nedeni kesin olarak belli değildir. Ailesinde otoskleroz olan kişilerde hastalık daha fazla görülmektedir. Bu da otoskleroz hastalığının genetik etkileri olabileceğini göstermektedir. Otoskleroz hamilelik sırasında bazen ortaya çıkabilmektedir.

Gebelik sırasında otoskleroz hastalığının ilerlemesinin hormon seviyelerindeki değişikliklerden kaynaklı olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca kızamık geçiren hastalarda otoskleroz hastalığının daha fazla görüldüğü bilinmektedir.

Otoskleroz, iç kulak ve orta kulakta mikro düzeyde kemik erezyonları ve erezyonlar çerçevesinde yeni kemik oluşumu ile ortaya çıkar. Yeni kemik yapılarının ortaya çıkması genellikle iletim tipi işitme kaybına yol açmaktadır. Normal şartlar altına ses titreşimleri dış kulak tarafından kulak zarına iletilir.

Kulak zarı bu titreşimleri orta kulaktaki çekiç (malleus), örs (inkus) ve üzengi(stapes) kemiklerine gönderir. Üzengi kemiğinin hareket etmesiyle iç kulaktaki sıvı da hareket eder ve iç kulaktaki hücreler uyarılır. Bu hücreler ses titreşimlerini beyne gönderilen elektrik sinyallerine dönüştürür.

Bu sürecin herhangi bir kısmı hasar görürse işitme kaybı meydana gelebilir. Otoskleroz hastalığında kulak içinde oluşan yeni kemik odakları çekiç, örs ya da üzengiyi etkilemektedir. Genellikle üzengi kemiğinin titreşmesini engelleyen otoskleroz hastalığı işitme kaybına neden olabilmektedir.

Bağışıklık sisteminin bilinmeyen bir nedenden dolayı sağlıklı hücreleri, dokuları ve organları düşman olarak algılaması sonucu otoimmün hastalıklar oluşmaktadır. Nedeni bilinmediğinden dolayı kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Tedavide otoimmün hastalığın meydana getirdiği belirtileri azaltmak ve kontrol altına almak amaçlanmaktadır. İlaç tedavileri ömür boyu sürebilmektedir.

Alerjiler de bağışıklık sisteminin arızalanmasıyla tetiklenir. Alerjide tehlikeli olmayan yabancı maddeler tehlikeli olarak sınıflandırılır ve aşırı bağışıklık tepkisi şikayetlere yol açmaktadır. Otoimmün hastalıkta ise bağışıklık sistemi doğrudan kendi vücudunun bileşenlerine tepki verir ve düşman olarak algılar.

Beslenme otoimmün bir durumun geliştirilmesinde önemli bir rol oynayan faktörler arasında yer almaktadır. Yüksek kalorili bir beslenme düzeni (doymuş yağlar veya işlenmiş gıdalar açısından zengin ve lifler açısından düşük), bağışıklık sisteminin bozulmasına yol açarak otoimmün hatalıklara zemin hazırlayabilmektedir.

Bağışıklık sistemi vücuttaki çok çeşitli yapılara karşı bir otoimmün reaksiyon gösterebilir ve her organa saldırabilir. Karaciğer, tiroit, böbrek, pankreas, bağırsak, deri etkilenen organlar arasında yer almaktadır. Sistemik otoimmün hastalıklar ise sadece tek bir organı değil, aynı anda birkaç organı da etkileyebilmektedir.

Otoimmün hastalıklar kişinin tükettiği besinler nedeniyle tetiklenebilir. Özellikle yüksek şeker ve yağ içeren beslenme şekli kişinin bağışıklık sisteminin bozulmasına yol açarak otoimmün hastalıkların görülmesine neden olur.

Otoimmün hastalıkların semptomları farklı olduğu için teşhis etmek için çok farklı muayeneler gereklidir. Ayrıca doğru tedavi seçeneğinin bulunabilmesi için hastalığın seyri de değerlendirilmelidir. Tedavinin amacı, bağışıklık sisteminin verdiği aşırı tepkiyi kontrol altına almak ve belirtilerin şiddetini azaltmaktır.

Steroid olmayan anti-inflamatuvar ilaçlar​

Bağışıklık sistemi hayati olduğu için tamamen ortadan kaldırılamaz. Hastalığın evresine ve etkilenen bölgeye bağlı olarak, rahatsızlığı hafifletmenin ve hastalığın ilerlemesini mümkün olduğunca durdurmanın birçok yolu vardır. Steroid olmayan anti-inflamatuvar ilaçlar, doku yıkımına yol açan inflamatuar yanıtları azaltabilmektedir.

İmmünosupresan denilen bağışıklık baskılayıcı ilaçlar​

Otoimmün hastalıkların tedavisinde immünosupresan denilen bağışıklık baskılayıcı ilaçlar da kullanılır. Bu ilaçlar, kişinin kendi dokusuna karşı bağışıklık tepkisini azaltır, ancak aynı zamanda patojenlere tepki de azaldığından enfeksiyon riskini artırmaktadır.

Bu önlemler yeterli değilse, spesifik olarak sentezlenmiş immünoglobulinler (antikorlar), otoimmün hastalığın inflamatuar mekanizmasına tam olarak müdahale eden ve bağışıklık sisteminin geri kalanını bozmayan bazı otoimmün hastalıklar için kullanılabilmektedir.

Bir otoimmün hastalığı etkileyebilecek çeşitli faktörler de tedavide rol oynar. Bu nedenle tedaviye beslenme, stres yönetimi gibi hususlar da dahil edilmelidir.

Otoimmün hastalığın gelişiminin arkasındaki nedenler henüz bilinmese de genellikle genetik ve çevresel faktörler arasındaki etkileşimlerden kaynaklanır.

Bunun yanında cinsiyet, ırk ve etnik köken özellikleri, bir otoimmün hastalık geliştirme olasılığı ile bağlantılıdır. Otoimmün hastalıklar, çevresel maruziyetlerle temas halinde olduklarında daha yaygın olarak görülür.

Otoimmün hastalıkların oluşum nedenleri şöyle sıralanabilir:

• Genetik faktörler
• Cinsiyet
• İlaçlar
• Virüs, bakteri veya parazitler enfeksiyonları
• Çevre kirleticilere maruz kalma
• Hamilelik
• Stres
• Kanser
• Beslenme

Otoimmün hastalıklar birçok hastalığı içerdiği için belirtileri açısından da farklılık gösterir. Fakat değişen türlere rağmen ortak semptomlara sahip olabilir.

Otoimmün hastalığın en yaygın görülen belirtileri şunlardır:

• Eklem ağrıları ve eklemlerde şişlik
• Tükenmişlik
• Cilt problemleri
• Karın ağrısı
• Sindirim problemleri
• Ateş
• Şişmiş bezler

Otoimmün hastalıklar, hastalığa bağlı olarak herhangi bir dokuyu veya organı hedef alabilir. Bu nedenle çok farklı belirtilerle ortaya çıkar. Otoimmün hastalıklar bulaşıcı değildir. Çoğu durumda genetik bir yatkınlık vardır, ancak gelişiminin kesin nedenleri hala büyük ölçüde belirsizdir. Kadınlar erkeklerden önemli ölçüde daha sık etkilenir.

Tanımlanmış 80'den fazla otoimmün hastalık bulunmaktadır. Otoimmün hastalıkların yaygın olanları tip 1 diyabet, multipl skleroz (MS), lupus, romatoid artrit, çölyak yanı sıra graves ve haşimato gibi tiroidi etkileyen, crohn ve çölyak gibi bağırsağı etkileyen, behçet hastalığı, sedef ve vitiligo gibi cildi etkileyen hastalıklardır.

Otoimmün hastalıklardan bazıları şunlardır:

• Multipl Skleroz (MS)
• Tip 1 Diyabet
• Ülseratif kolit
• Crohn ve çölyak gibi bağırsak hastalıkları
• Sedef (psöriasis), Pemfigus vulgaris ve vitiligo gibi cilt hastalıkları
• Graves hastalığı ve Hashimato
• Addison hastalığı
• Üveit
• Behçet hastalığı
• Romatoid artrit
• Kelebek hastalığı (lupus)
• Polimiyozit
• Sjögren sendromu
• Skleroderma
• Vaskülit
• Anti-fosfolipid antikor sendromu
• Myastenia gravis

Otoimmün hastalıkların belirtileri çok çeşitli olabilir. Otoimmün hastalığı olan hastaların belirtileri temel olarak bağışıklık sisteminin vücutta nereyi etkilediğine bağlıdır. Aynı anda birkaç otoimmün hastalık ortaya çıkabilir.

Otoimmün hastalık, organizmada doğal bir işlevi olan vücudun kendi bağışıklık sisteminin başarısızlığı olarak tanımlanabilir. Bu hastalıkların formları çeşitlilik gösterir ve bağışıklık sisteminin vücudun kendi dokusuna karşı bir savunma reaksiyonu geliştirmesi ile oluşturur. Vücudun kendi antijenlerine karşı uzun süreli bir bağışıklık tepkisi geliştiğinde, kronik inflamatuar doku hasarı meydana gelir.

Bunlar organ veya dokuya özgü olabilir, tek tek bölgelerle sınırlı olabilir veya tüm vücutta sistemik bir reaksiyon olarak kendini gösterebilir. Bağışıklık sistemi ya belirli bir organı (tiroit, böbrek, pankreas, bağırsak, deri, sinirler) etkiler ya da tüm sisteme karşı etki ederek organ dışı bir hastalığa neden olabilir.

Otoimmün hastalık, bağışıklık sisteminin yabancı hücreler ile sağlıklı hücreleri ayırt edemeden vücudun kendi sağlıklı hücrelerine saldırması ile çıkan hastalıklardır. Bağışıklık sistemi, yalnızca vücuda zararlı olabilecek virüsler, bakteriler veya mantarlar gibi patojenlere karşı etki eder.

Her vücut hücresi, hücre zarında vücuda ait olarak tanımladığı belirli molekülleri taşıdığı için bağışıklık sistemi “içsel” ve “yabancı” ayrımını yapabilir.

Otoimmün hastalıkları geliştiği durumda ise bağışıklık sistemi, sağlıklı hücreleri, dokuları ve organları düşman olarak algılar ve saldırıya geçer.

Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar, küçük bir şehirde Efe adında bir çocuk yaşarmış. Efe kalabalık oyunlardan çok, elindeki telefonun içindeki dünyayı severmiş.

Telefonu ne zaman eline alsa zaman hızla geçermiş. Oyuncaklarına, kitaplarına ya da dışarıdaki seslere neredeyse hiç kulak vermezmiş. Parktan gelen kahkahalar bile ona uzaktan bir uğultu gibi gelirmiş.

Bazen annesi yanına gelir, pencereyi açar ve dışarıdaki havayı gösterirmiş. Ama Efe başını bile çevirmeden, “Sonra oynarım,” dermiş. O “sonra” hep bir sonraki güne kalırmış.

Bir sabah Efe gözlerini araladığında, ilk işi başucundaki telefonuna uzanmak olmuş. Düğmesine bastığında ekran açılmamış. Birkaç kez denemiş ama sonuç değişmemiş.

Telefonun çalışmadığını fark edince, içinde tarif edemediği bir boşluk oluşmuş. Yatağında kıpırdamadan uzanırken, camdan gelen kuş seslerini duymuş. Başını yavaşça çevirip pencereye doğru bakmış.


Parkta oynayan birkaç çocuk hemen göze çarpmış. Yere renkli tebeşirle seksek kutuları çizmişler, sırayla zıplıyorlarmış. Her sayıdan sonra yüksek sesle gülüyor, birbirlerini bekleyerek oynuyorlarmış.

Efe başını cama yaslayarak onları izlemeye devam etmiş. Tam ne olduğunu anlayamasa da, içinde garip bir kıpırtı hissediyormuş. Elinde telefon yokken geçen zaman daha sessiz ve uzun gelmiş.

Yorganını yavaşça üzerinden almış. Sessizce ayağa kalkıp eşofmanını giymiş. Ayakkabılarını giyerken annesi mutfaktan, “Bir şey mi oldu Efe?” diye seslenmiş. Efe başını uzatıp “Biraz dışarı çıkacağım,” demiş.

Kapıyı açıp dışarı çıktığında yüzüne sabah serinliği çarpmış. Ellerini ceplerine sokarak yavaşça parka doğru yola koyulmuş. Parktan gelen kahkahalar yaklaştıkça daha belirgin duyulmuş; havada tebeşir tozu uçuşuyor, çocuklar sırayla seksek oynuyormuş.

Bir banka oturup sessizce onları izlemeye başlamış. Aralarından biri ona doğru dönüp, “İstersen sen de gelebilirsin,” demiş. Efe önce başını eğmiş ama sonra yavaşça ayağa kalkmış.

Seksek kutularının yanına geldiğinde bir adım geride durmuş. Kalabalığın içinde öylece durmak biraz tuhaf hissettirmiş. İlk adımını attığında dengesini kaybetmiş ama kimse alay etmemiş. Hatta içlerinden biri ona dönüp, gülümseyerek: “İlk seferde hepimiz öyleydik,” demiş.

Oyunun temposuna alıştıkça adımlarını daha rahat atmaya başlamış. Artık sayı sayarken sesini biraz daha yükseltiyor, sıranın kendisine gelmesini beklerken heyecanlanıyormuş. Parkın içi çocukların kahkahalarıyla dolarken Efe ilk kez dışarıda bu kadar vakit geçiriyormuş.

Oyunun sonuna doğru çocuklar yavaş yavaş ayrılmaya başlamış. Bazısı annesine seslenmiş, bazısı tebeşir kutularını toplayıp cebine koymuş. Efe kenarda dururken bir çocuk yanına gelip, “Yarın yine oynarız, değil mi?” diye sormuş.

Efe bir an duraksamış, sonra başını hafifçe eğip gülümsemiş.

Çocuklar teker teker uzaklaşmış. Park yavaşça sessizleşmiş ama yerdeki seksek çizgileri hâlâ duruyormuş. Efe ayakkabılarındaki toza bakmış, sonra başını kaldırıp gökyüzüne bakmış. Derin bir nefes alıp yavaş adımlarla evin yolunu tutmuş.


Yolda yürürken telefon aklına bile gelmemiş. Aklında sadece sayılar, kahkahalar ve kutuların içine düşen ayaklar varmış. Bugün hiçbir şey izlemediği hâlde, sanki her şeyi daha iyi görmüş gibi hissediyormuş.

Eve vardığında her şey bıraktığı gibi duruyormuş; salon sessiz, telefon yine masanın köşesindeymiş. Üzerini çıkarmış, ellerini yıkamış ve odasına geçmiş. Telefonuna bir an bakmış ama elini uzatmamış.

O akşam yatağına uzandığında, içinde tarifsiz bir hafiflik varmış; çünkü uzun zamandır ilk kez hiçbir şey yapmadan da iyi hissetmiş.

Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar güneşle ay arasında uzanan, yumuşacık kahverengi bir toprak parçası varmış. Bu toprak, güneşi sevdiği kadar bulutları da izlemeyi severmiş. Ama en çok da kendi başına kalmayı severmiş. Sessizliği, huzuru ve etrafındaki çiçeklerin kokusunu dinlemeyi istermiş.

Ne zaman gökyüzü karararak yağmur düşse, toprak huzursuz hissedermiş. Su, ince ince üzerine damladığında titreyerek kıpırdanır, kendi kendine söylenmeye başlarmış. “Yine geldi bu su,” dermiş içinden, “her yerimi ıslatıyor, beni rahatsız ediyor. Hep gelip üstüme düşüyor, hiç bana sormuyor bile.”

Bir gün, gökyüzü grileşmiş, bulutlar ağırlaşmış ve yağmur başlamış. Su, gökyüzünden tatlı tatlı inmiş, toprakla buluşmuş. “Merhaba,” demiş su, “bugün de seni beslemeye geldim.” Ama toprak öfkesini gizleyememiş.

“Beni rahat bırak artık!” demiş sertçe. “Her gelişinde beni sırılsıklam yapıyorsun. Üstüm başım çamura dönüyor. Çiçeklerim bile batıyor bu yüzden.”

Su bir an duraksamış. Sesi titremiş: “Ama ben senin için geldim… Seni beslemek, hayat vermek için…”


Toprak başını çevirmiş, “İstemiyorum artık seni,” demiş.

Bunu duyan su çok üzülmüş. Sakin sakin çekilmiş ve uzaklara doğru gitmiş. Su gidince, gökyüzü berraklaşmış ama bir garip sessizlik çökmüş toprağın üstüne.

Ertesi gün güneş parlamış ama çiçekler birden boyunlarını bükmeye başlamış. Renkleri solmuş, yaprakları sararmış. Rüzgâr hafifçe estiğinde toprakta ufak çatlaklar oluşmuş. Toprak her geçen saat daha kuru, daha sert olmuş. Çiçeklerin solduğunu, dalların çatladığını görünce kalbi burkulmuş.

“Neler oluyor bana?” demiş korkuyla. “Çiçeklerim neden soluyor, neden çatlıyorum ben?”

Kendi kendine düşünmüş, taşınmış… Ve bir anda anlamış. “Su… Su olmayınca böyle oluyorum. Ben yalnızken hiçbir işe yaramıyorum.”

Birkaç gün geçmiş. Çiçekler neredeyse tamamen yok olmuş. Toprak iyice kurumuş, derin derin çatlamış. O zaman içinde büyük bir pişmanlık büyümüş.

Gökyüzüne bakarak içten bir sesle fısıldamış: “Ey su… Sana haksızlık ettim. Beni beslemek, güzelleştirmek istemiştin. Oysa ben seni incittim. Beni affeder misin?”

Bu sözleri duyan su, çok uzakta bile olsa toprağın kalbindeki değişimi hissetmiş. Gökyüzü yeniden kararırken tatlı bir yağmur başlamış. Su, yumuşak damlalarla tekrar toprağa dokunmuş. Bu kez toprak başını eğip usulca kabul etmiş suyu.

Çiçekler, birkaç gün sonra yavaş yavaş yeniden açmış. Renkleri parlamış, yapraklar canlanmış. Toprak yumuşamış, çatlaklar kaybolmuş. Ve o günden sonra toprak, su geldiğinde teşekkür etmeyi hiç unutmamış.

Ve bazen, en çok ihtiyaç duyduğumuz şeyi fark etmek için yalnız kalmak gerekirmiş.

Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar, dağların eteğine kurulmuş, çiçeklerle çevrili küçük bir köy varmış. Bu köyde yaşayan herkes, ejderhalardan çok korkarmış. Çünkü büyüklerinden hep “Ejderhalar kötüdür, köyleri yakar, insanlara zarar verir,” diye duymuşlar.

Köyde yaşayan çocuklar gökyüzünde bir kuş gölgesi gördüğünde “Acaba bir ejderha mı?” diye korkarak başlarını saklarmış. Hatta köyün girişine, ejderhaları uzak tutacağına inanılan taşlarla süslü büyük bir tabela bile asılmış: “Ejderhalar Giremez!”

Ama köyün arkasındaki ormanda, kimsenin yaklaşmadığı eski bir mağarada Moska adında bir ejderha yaşarmış. Pulları gece mavisi gibi parıldar, gözleri sakince bakarmış.

Moska sessiz, yumuşak kalpli bir ejderhaymış. Kimseyi incitmez; aksine, yağmurdan ıslanan sincaplara kanatlarını açar, yolu kaybolan kuzulara ışık saçarmış.

Günlerden bir gün, köyün yakınındaki dağda büyük bir yangın çıkmış. Alevler, rüzgârla birlikte köye doğru yayılmaya başlamış. Köylüler ne kadar kovayla su taşısalar da alevler çok hızlıymış. Herkes korku içinde kaçışırken, gökyüzünde bir gölge belirmiş.


O gölge, köylülerin yıllardır korktuğu ejderhaya aitmiş: Moska! Ama bu kez gelişinde korku değil, umut varmış. Gökyüzünde kanat çırptıkça rüzgâr alevleri tersine savurmuş. Ağzından çıkan buharla ateşi bastırmış, ardından dereden su taşıyarak yangını söndürmeye başlamış.

Köylüler, önce ne olduğunu anlayamamış. Bazıları korkuyla saklanmış ama sonra Moska’nın alevleri söndürdüğünü, evleri koruduğunu fark etmişler. Çocuklardan biri “Anne! Ejderha bizi kurtarıyor!” diye sevinçle bağırmış.

Yangın tamamen sönünce Moska, yavaşça köy meydanına inmiş. Ayakları yere değdiğinde kimse kaçmamış, sadece sessizce ona bakmışlar. Önce gözlerde korku varmış, sonra bu korku yerini şaşkınlığa, ardından da minnettarlığa bırakmış.

Köyün yaşlısı öne çıkıp duraksamış, sonra yumuşak bir sesle “Bizi tanımıyordun ama yine de yardım ettin. Sana teşekkür ederiz,” demiş.

Moska başını hafifçe eğmiş, sonra arkasını dönüp yavaşça yürümüş. Ama bu sefer kimse onun gitmesini istememiş. Çocuklardan biri el sallamış, ardından bir diğeri. Sonra hep bir ağızdan bağırmışlar: “Gitme Moska! Biz senin arkadaşın olabiliriz!”

O günden sonra köylüler ejderhaların hepsinin kötü olmadığını anlamış. Gerçekleri sadece duyduklarından değil, yaşadıklarından öğrenmişler. Moska, artık köyün bir parçası olmuş. Bazı akşamlar gökyüzünde daireler çizip çocuklara gösteriler yapar, bazen de sabahları güneşi selamlamak için köyün üstünde uçarmış.

Ejderha Dostluğu Masalından sonra, köyün girişindeki “Ejderhalar Giremez” tabelası kaldırılmış. Çünkü herkes anlamış ki, bir canlının kocaman olması, onun kötü olduğu anlamına gelmezmiş. Kalbi iyiyse, kanatları ne kadar büyük olursa olsun kimseye zarar vermezmiş.

Moska’nın dostluğu, gökyüzünde süzülen yumuşak bir rüzgâr gibi köyün her köşesine yayılmış. “Çocuklarsa artık yalnızca gözleriyle değil, kalpleriyle de görmeye başlamış.”

Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar şehirden biraz uzakta, geniş pencereli, ışık dolu bir evde Toprak adında bir çocuk yaşarmış.

Toprak, annesiyle babasının gözbebeğiymiş; her akşam birlikte kitap okur, pazar sabahları kahvaltıdan sonra birlikte yürüyüşe çıkarlarmış. Evde oyuncak kutusu, duvara asılı resimler ve mutfaktan gelen kek kokusu hiç eksik olmazmış.

Bir sabah evin içi her zamankinden daha sessiz ama garip bir heyecanla doluymuş. Annesi sabahın erken saatlerinde hazırlanmış, karnını tutarak babasına bakmış. Babası heyecanla montunu almış ve “Bugün büyük gün,” demiş.

Toprak ne olduğunu tam anlayamamış ama anne ve babasının gözlerinde telaşlı bir sevinç varmış. Babaannesi gelip onu kucakladığında, “Bugün kardeşin geliyor,” demiş fısıltıyla. Toprak başını sallamış ama kalbi kıpır kıpır olmuş. Saatler geçmiş. Öğleye doğru babası telefonda heyecanla, “Toprak! Kardeşin doğdu!” demiş.

Toprak o an, bir şey söylemeden pencereye yürümüş. Camın arkasında uzaklara bakarken içinde tuhaf bir sessizlik hissetmiş. Kardeşi doğmuştu. Ama sanki bir şey eksilmiş gibiydi.


Akşam olduğunda anne ve babası hâlâ hastanedeymiş, Toprak babaannesiyle kalmış. Sofrada en sevdiği yemek olsa da iştahı yokmuş. Televizyon açıkmış ama hiç bakmamış. İçinden, “Kardeşim doğdu, herkes çok mutlu… Ama neden ben mutlu değilim?” diye geçirmiş.

Babaannesi saçını okşamış, “Yarın annenle kardeşin gelecek,” demiş gülümseyerek. Toprak başını sallamış ama gözleri hâlâ uzaklara bakıyormuş.

Ertesi gün kapı çaldığında herkes sevinçle koşmuş. Toprak da kapıya gitmiş ama arkalarda durmuş. Annesi yorgun ama mutlu görünüyormuş. Kucağında battaniyeye sarılı minicik bir bebek varmış.

Herkes “Ne kadar tatlı!” diye seslenmiş. Ama Toprak sadece bakmış. Ne yaklaşmış, ne de konuşmuş. Kalbinde kıpır kıpır bir duygu varmış ama ne olduğunu tam çözememiş. Sanki biri oyuncaklarının arasına gelip sessizce oturmuş gibiymiş.

Annesi çoğu zaman kardeşinin yanındaymış. Bebeğin altı değiştiriliyor, emziriliyor, uyutuluyormuş. Toprak, odasının kapısını kapatıp sessizce resim yapıyormuş.

Bir gün annesine, “Beraber kule yapalım mı?” diye sormuş. Annesi gülümsemiş ama yorgunca, “Şimdi olmaz Toprak’çım, kardeşin yeni uyudu,” demiş. Bu cevabı duymak Toprak’ın içini burkmuş.

O gün oyuncak kutusunu ters çevirmiş, yapbozlarını tek tek dağıtmış. Sonra kendi kendine, “Artık kimse benimle oynamak istemiyor,” demiş.

Babaannesi yanına gelmiş, elini omzuna koymuş ama Toprak gözünü kaçırmış. Akşam olunca annesi odasına gelmiş, yere oturmuş. “Seni ihmal ettiğim için üzgünüm,” demiş. Sonra kardeşini getirmiş. “Sana bir sır vereyim mi? Ne zaman seni duysa, gözlerini açmaya çalışıyor. Sanırım sesini seviyor.”

Toprak başta bir şey dememiş, ama kardeşine dikkatlice bakmış. Minicik gözleri kapalı, elleri de sanki bir şey tutmaya çalışıyormuş. “Bu kadar küçük şey ne anlar ki benden?” diye düşünmüş ama sonra bebek hafifçe mırıldanır gibi olmuş.

Toprak şaşırmış. Parmak ucuyla battaniyeyi düzeltmiş. İlk kez, birazcık da olsa merak hissetmiş.


Sonraki günlerde küçük şeyler değişmeye başlamış. Toprak kardeşine şarkı mırıldanmış, kendi oyuncaklarını göstermiş. Bebeğin gülümsemesini ilk kez gördüğünde, içi sıcacık olmuş. “O beni seviyor mu acaba?” diye düşünmüş.

Annesi bu sahneyi görünce gözleri dolmuş, Toprak’ın saçını okşayıp, “Sen çok iyi bir abisin,” demiş.

Toprak artık her sabah kardeşinin yanına uğramadan güne başlamaz olmuş. Ona kitap okumuş, müzik açmış, hatta bir gün resmini çizmiş. Kardeşi büyürken, Toprak’ın kalbi de büyümüş. Kıskançlık yerini sevgiye bırakmış. Çünkü sevgi, paylaşınca azalmıyor; tam tersine, çoğalıyormuş.

Kardeşini Kıskanan Abi Masalından sonra Toprak, sadece bir çocuk değilmiş artık. O, kalbi kocaman bir abiymiş ve bununla gurur duyuyormuş.

Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar, küçük ve sevimli bir kasabada Lina adında tatlı mı tatlı bir kız yaşarmış. Lina yaz mevsimini çok severmiş; çünkü güneş pırıl pırıl parlar, sokaklar çocukların kahkahasıyla dolarmış. En çok da dondurma yemeyi dört gözle beklermiş.

O sabah güneş erkenden doğmuş, pencereye vuran ışıklar Lina’yı gıdıklayarak uyandırmış. Lina, pijamalarını bile çıkarmadan camdan dışarı bakmış. Hava sıcacıkmış, sokaktan dondurmacının sesi duyuluyormuş. Annesi mutfakta meyve keserken, Lina heyecanla seslenmiş: “Anne, dondurma alabilir miyim?”

Annesi gülümseyerek, “Kahvaltını yap, sonra üstünü değiştirip alırsın, olur mu?” diye sormuş. Lina başını sallamış ama içten içe sabırsızlanıyormuş. Kahvaltısını ederken aklı hep dondurmadaymış. Birazdan çıkıp en sevdiği çilekli dondurmadan alacakmış.

Kısa süre sonra Lina sokağa fırlamış. Güneş oldukça sıcakmış ama Lina buna aldırış etmeden dondurmacının yolunu tutmuş. Yol boyunca başka çocuklar da dondurma alıyor, banklarda oturup neşeyle yiyor, konuşuyorlarmış. Lina ise gölgede oturmayı düşünmeden, kaldırımın ortasında dondurmasını yemeye başlamış.

Ardından sert bir rüzgâr esmeye başlamış. Lina’nın alnı terlemiş, dondurmanın soğukluğu dudaklarını üşütmüş. O an biraz ürpermiş ama önemsememiş. “Bir şey olmaz,” demiş kendi kendine ve dondurmasını bir çırpıda bitirmiş.


Ertesi sabah Lina’nın boğazı acımaya başlamış. Uyandığında sesinde garip bir çatallanma varmış. Annesi elini alnına koymuş ve hemen anlamış: “Sanırım biraz üşütmüşsün tatlım,” demiş.
Lina şaşırmış. “Ama hava çok sıcaktı.”

Annesi başını okşamış, “Yazın da hasta olabiliriz. Terliyken soğuk bir şey yemek ya da gölgede durmadan güneşin altında kalmak vücudumuzu yorar,” demiş. Lina biraz düşünmüş, sonra başını hafifçe eğerek, “Keşke gölgede yeseydim,” demiş üzgünce.

O gün Lina evde dinlenmiş, bol bol su içmiş, annesinin yaptığı ılık çorbayla kendine gelmiş. Camdan dışarı baktığında çocuklar yine sokaktaymış ama Lina battaniyesine sarılmış, yumuşacık yastığına yaslanmış haldeymiş.

İki gün sonra kendini daha iyi hissetmeye başlamış. Dışarı çıkmasına izin verilince önce şapkasını takmış, sonra da gölgede dinleneceği bir yer seçmiş. Dondurmasını yine almış ama bu kez hemen yememiş. Gölgede oturup biraz beklemiş, sonra yavaş yavaş yemiş.

Yanına gelen arkadaşı, “Neden böyle yapıyorsun?” diye sormuş. Lina gülümseyerek, “Çünkü geçen gün çok acele ettim ve hastalandım. Şimdi daha dikkatliyim,” demiş. Arkadaşı başını sallamış, birlikte gülüşmüşler.

Lina Hasta Oluyor masalından sonra Lina her dondurma aldığında bir ağaç gölgesi aramış. Terlediğinde hemen rüzgâra çıkmamış, üşüyebileceğini unutmamış. Yaz yine çok güzelmiş ama bu kez Lina, sıcak günlerde bedenini nasıl koruyacağını biliyormuş.

Ve böylece, Lina yazı hem serin hem sağlıklı geçirmeyi öğrenmiş. Güneşin altında dondurma keyfi hâlâ varmış ama artık yanında bir parça gölge ve biraz sabır da olurmuş.

Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar, denizin kokusunun evlere kadar ulaştığı, güneşin akşama dek gökyüzünden eksik olmadığı bir sahil kasabası varmış.

Bu kasabada yaz tatilini her yıl birlikte geçiren üç arkadaş yaşarmış. Derin, Kerem ve Ece adında üç çocukmuş bunlar. Her biri farklıymış ama birlikteyken sanki tek kalp gibi hissederlermiş.

Derin sessiz ve dikkatli bir kızmış. Yeni bir şeye başlamadan önce mutlaka etrafı izler, kumun dokusuna elini sürmeden karar vermezmiş.

Kerem hayal kurmayı çok severmiş. Bir kürekle ay krateri, bir kova suyla okyanus icat edebilirmiş.

Ece ise çabuk heyecanlanır ama işler zorlaşınca hemen sinirlenirmiş. Sonra da kendi kendine susup uzaklaşırmış.


O sabah sahil erkenden ısınmaya başlamış. Çocuklar, ellerinde küçük renkli kovalarla kumlara doğru yürümüşler. Kerem heyecanla, “Bu sefer gerçek bir kale yapalım,” demiş. “Kuleleri olsun, kapısı olsun, hendek bile kazalım!”

Ece hemen atlamış: “Ama sağlam yapalım! Geçen yıl kuleler hemen yıkılmıştı.”

Derin başını sallamış ve elleriyle kumun kıvamına bakarak, “Islak kum olursa daha sağlam olur,” demiş.

İlk kuleyi Ece yapmak istemiş. Kumları üst üste koymuş, şekil vermeye başlamış ama kule bir türlü dik durmamış. Üçüncü denemesinde kule yine çökmüş ve Ece’nin suratı asılmış. “Hep ben yapınca yıkılıyor!” demiş öfkeyle. Sonra bir anda küreğini fırlatmış ve arkasını dönüp oturmuş.

Kerem hemen yanına gitmiş. “Kızma Ece. Belki biraz daha denersen olur?” demiş. Ama Ece gözlerini başka yöne çevirmiş. Derin sessizce su dolu kovasını getirip çöken kulelerin yanına bırakmış. “Burası çok kuru. Ben daha ıslak kum bulurum,” demiş.

Ece önce Derin’in taşıdığı suya bakmış, sonra da kendi yaptığı ama yıkılan kuleye. Küçük bir iç çekmiş. “Ben de su getireyim o zaman,” demiş yavaşça. Kerem gülümsemiş. “Ben de hendeği kazmaya devam ederim. Böylece kalemiz korunur.”

Üçü birlikte yeniden başlamışlar. Bu kez herkes birbirine yardım etmiş. Kumları taşırken elleri yorulmuş ama gülüşleri hiç eksik olmamış. Kuleleri Derin şekillendirmiş, Ece bayrak için bir yaprak bulmuş, Kerem de kapıya bir deniz kabuğu koymuş. Her ayrıntı kaleye başka bir anlam katmış.

Güneş yavaş yavaş batarken, kumdan kale tamamlanmış. Dört köşeli, kuleli, hendekli, minik bir şato gibi duruyormuş kumların üstünde. Ece bir adım geri çekilip kaleye bakmış. Gözleri parlamış. “Bu, bu gerçekten çok güzel oldu,” demiş.

Kerem başını sallamış. “Çünkü bu sefer birlikte yaptık.”

Derin de hafifçe gülümsemiş. “Ve vazgeçmedik,” demiş usulca.


Dalgalar uzaktan sahile vururken, üç çocuk kumdan kalenin etrafına oturmuş. Hiçbir şey konuşmamışlar. Sadece rüzgârın saçlarını savurduğunu, ellerinin kumla kaplı olduğunu ve içlerinin hafiflediğini hissetmişler.

Kumdan Kale Masalının sonunda Ece içinden şöyle geçirmiş: “Bir kale yaparken bir şey daha öğrendim. Bazen en güzel şeyler, birlikte ve sabırla yapıldığında olur.”

Deniz, gecenin sessizliğinde kıyıya masal anlatır gibi vurmuş. Kale ise kumdan değil, çocukların birbirini anlamasından kurulmuş. Çünkü kurulan yalnızca bir yapı değil, bir dostlukmuş.

Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar, kıyısında çam ağaçları uzanan sessiz bir kasabada Metehan adında bir çocuk yaşarmış. Evinin önünde geniş bir bahçe, bahçenin tam ortasında da eski bir salıncak varmış. Metehan akşamları salıncağa oturur, başını gökyüzüne çevirip yıldızları sayarmış.

Bir gün okuldan geldikten sonra bahçeye çıkmış ve gökyüzüne bakmış. Ay tam karşısındaymış, çatıların üzerine asılmış gibi duruyormuş. Akşam yemeğinden sonra yine dışarı çıkmış ama ay bu kez başka bir yerdeymiş. Sanki gökyüzünde gezmiş de başka bir köşeye oturmuş gibiymiş.

Metehan şaşırmış. “Ay neden yer değiştirdi ki?” diye düşünmüş. Ama o sırada annesi onu içeri çağırmış. Düşüncelerini ertesi güne bırakıp, pijamalarını giyip yatağına uzanmış.

Ertesi akşam Metehan yine gökyüzüne bakmış. Ama ay, bu kez tam karşısında değilmiş; çam ağacının arkasına saklanmış gibi durmuş. Sanki oyun oynuyormuş da saklambaçta sıra ona gelmiş gibiymiş.

Metehan yatağında doğrulup perdeyi biraz daha aralamış. Bakışları ayın ışığında gezinirken, içinden hafifçe mırıldanmış: “Demek ki dün gördüğüm şey bir rastlantı değilmiş.”


Sonraki günlerde Metehan her akşam ayın yerini kontrol etmeye başlamış. Bir akşam pencerenin tam karşısında duruyormuş, başka bir akşam neredeyse gözükmeyecek kadar uzağa gitmiş. Bazen ise bulutların arkasına saklanmış.

Bu gizemi çözmek isteyen Metehan, ertesi gün okulda öğretmenine sormuş:
“Öğretmenim, ay neden her akşam başka yerde oluyor? Bazen pencerenin karşısında, bazen de çok uzakta”

Öğretmeni gülümsemiş, Metehan’ın merakla parlayan gözlerine bakmış.
“Harika bir soru Metehan,” demiş. “Bunu hiç fark eden olmuş muydu daha önce?”

Sınıfta birkaç çocuk başını sallamış. Birisi atılmış:
“Ben ayın bazen saklandığını sanıyordum!”

Başka biri de eklemiş:
“Ben de yıldızların onu ittiğini düşünüyordum!”

Öğretmen hafifçe gülümsemiş, sonra tahtaya yuvarlak bir dünya çizmiş.
“Aslında ay yer değiştirmiyor çocuklar. Bizim dünyamız dönüyor. Dünya dönerken biz de onunla birlikte hareket ediyoruz. Bu yüzden ayın yeri değişiyormuş gibi geliyor bize. Ama o hep aynı yerde.”

Metehan başını yana eğmiş, dikkatle düşünmüş.
“Yani biz dönünce ay da başka bir yere geçmiş gibi oluyor?” diye sormuş.

Öğretmen başını sallamış:
“Aynen öyle. Ay her zaman gökyüzünde. Bazen bulutların arkasına saklanır, bazen de görünür. Ama hiçbir yere gitmez.”

O akşam Metehan yine salıncağına oturmuş. Ay bu kez biraz uzakta, çamların hemen üstünde duruyormuş. Metehan başını hafif yana eğmiş, gözlerini ayın ışığında dinlendirmiş. Sonra içinden usulca fısıldamış:
“Merhaba Ay. Bugün de saklanmışsın ama olsun. Ben seni bulmayı öğrendim artık.”

O anda gökyüzü, ona hiç olmadığı kadar yakın gelmiş. Ay ve yıldızlar sanki bir oyun arkadaşıymış; sessiz ama hep yanında olan.


Ay Benden Kaçıyor Masalından sonra Metehan, her gece gökyüzüne biraz daha dikkatle bakmış. Ayı sadece izlememiş; ona kalbinden seslenmiş, hayaller kurmuş, sessizce dertleşmiş. Çünkü ay, hiçbir yere gitmiyormuş aslında — hep oradaymış.

Bir varmış, bir yokmuş. Gökyüzünün serin serin gezinen bulutlarının arasında Minik adında ufacık bir yağmur damlası yaşarmış. Bu damla, denizlerin sıcak günlerde göğe gönderdiği buharlardan oluşmuş; bembeyaz bir bulutun içine doğmuş.

Minik, ilk oluştuğunda kendini çok özel hissetmiş. Çünkü gökyüzü ilk kez bu kadar geniş ve renkliymiş ona göre. Diğer damlalarla bulutun pamuk gibi kıvrımlarında sekerek oynamış, sabahları güneşin sarı ışıklarında dans etmiş. Ama zaman geçmiş, gökyüzü gün be gün ısınmaya başlamış. Yaz iyiden iyiye gelmiş.

Bir sabah, Minik bulutun kenarına usulca sokulmuş. Aşağıya bakmış ama yer yüzü buğulu bir camın ardından izlenir gibiymiş. İçinde bir sıkıntı hissetmiş, anlam verememiş. Kendi kendine mırıldanmış:
“Yine inmiyorum… Yaz geldi ama hâlâ buluttayım. Diğer damlalar çoktan yere inmiş olmalı. Ben ne zaman kavuşacağım toprağa?”

Yanındaki genişçe bir su damlası, bulutun yumuşak kıvrımından seslenmiş:
“Her şey aceleyle olacak diye bir kural yok Minik. Bazen beklemek de bir yolculuktur. Ben buradan yer yüzünü izlemeye bayılıyorum. Bak şuraya, şu lavanta tarlası sabah rüzgârında dans ediyor!”

Minik başını eğmiş, bulutun kenarından bir kez daha aşağı bakmış. Gerçekten de aşağısı rengârenkmiş. Uçsuz bucaksız kırlar, çiçekler, ağaçların yeşili… Her şey yerli yerindeymiş ama sanki dokunamayacağı kadar uzaktaymış.


İçinde bir karışıklık oluşmuş. Hem merak ediyor hem de durup izlemeye başlıyormuş. Gözleri bazen uzaklara dalıyor, bazen kendini tekrar bulutların arasına bırakıyormuş. “Beklemek sıkıcıymış gibi gelir bazen,” demiş içinden, “ama belki de bana başka bir şey öğretiyordur.”

Günler böyle geçmiş. Minik artık yalnızca yağmayı beklememiş, izlemeyi de öğrenmiş. Güneşin batarken gökyüzüne yaydığı renkleri fark etmiş. Gökkuşağına yakından bakabilmiş. Rüzgârın bulutları nasıl şekilden şekle soktuğunu izlerken içi hafiflemeye başlamış.

Derken bir gün, gökyüzü yavaşça kararmaya başlamış. Havanın serinliği bulutlara kadar ulaşmış. Rüzgâr yönünü değiştirmiş ve kuşlar biraz daha hızlı uçmaya başlamış. Minik, havadaki değişikliği hemen fark etmiş. Kalbi küçük küçük atmaya başlamış.

“Bu… bu bir yaz yağmuru mu acaba?” diye düşünmüş.

Gökyüzü birden griye dönmüş. Uzaklarda gök gürlemiş. Diğer damlalar heyecanla birbirlerine sarılmış. Minik önce biraz ürkmüş ama sonra gözlerini kapatıp içinden kocaman bir nefes almış. Bu, onun anıymış.

Rüzgâr, Minik’i yavaşça alıp aşağı taşımış. Minik önce bir yaprağın ucuna değmiş, sonra bir çiçeğin ta ortasına konmuş. Toprak, suya susamış gibi onu içine çekmiş. Her şey, tam da düşlerinde olduğu gibiydi. Çimenler yumuşacık, çiçekler kokulu, böcekler neşeyle koşturuyormuş.

Minik, toprağın kalbine doğru süzülürken etrafındaki hayatı seyretmiş. Karıncalar yaprak taşıyormuş, kelebekler kanatlarını çırpıyormuş. Bir papatya usulca eğilip, Minik’in düşmesini selamlamış.

“Meğer beklediğim her gün, beni buraya hazırlıyormuş,” diye geçirmiş içinden. “Gökyüzünde öğrendiklerimle toprağa dokunmak… işte bu gerçek mutlulukmuş.”

Ve o gün, toprağın içinde kaybolan minicik bir damla, beklemeyi öğrenmiş; bakış açısını değiştirmenin nelere dönüşebileceğini kalbinde hissetmiş.

Bir varmış, bir yokmuş. Güneşin gökyüzünde hiç yorulmadan parladığı, taşların bile sıcaktan kavrulduğu bir yaz mahallesinde, Cenk adında hareketli mi hareketli bir çocuk yaşarmış. Cenk top oynamayı çok severmiş.

Saçları alnına yapışana kadar koşar, yeri göğü inletene kadar gol diye bağırırmış. Yanında da hep birlikte oynadığı yakın arkadaşları varmış: Baran, dikkatli ve hızlıymış; Yiğit, gülmeyi hiç ihmal etmezmiş; Kerem ise en sakinleriymiş ama topa geldi mi göz açtırmazmış.

Mahallelerinde herkes onları birlikte görünce, “Bizim topçular yine sahaya inmiş,” dermiş. En çok da halı sahanın hemen yanındaki küçük marketin sahibi Hamdi abi severmiş bu çocukları.

Onlara bazen soğuk su, bazen meyve suyu uzatır, bazen de bir dilim karpuz kesermiş. Ama bir şey daha varmış ki, Hamdi abi bunu hiç söylemezmiş: Marketin önünde, gölgede yatan sarman bir kediyi çok severmiş. Bu kediye her gün su verir, yemeğini eksik etmezmiş.

Bir sabah, güneş daha erken doğmuş gibiymiş. Mahalleli gölgelik ararken, çocuklar top peşinde koşmayı kafaya koymuşlar. Cenk, topu kolunun altına sıkıştırıp evden çıkmış. Baranları da alıp halı sahaya gitmişler. Saha, gölgesi olmayan, çim görünümlü ama fırın gibi sıcak bir yer hâline gelmiş.


“Bugün resmen yumurta kırsan pişer!” demiş Baran, ama bu sözü bile oyuna engel olmamış.

Çocuklar topun peşinden saatlerce koşmuşlar. Ter, tişörtlerinden süzülüp ayakkabılarına dolmuş. Dudakları kurumuş, ayakta duracak halleri kalmamış. Maç bitince birer gölge gibi marketin önüne doğru yürümüşler. Gözleri sadece çeşmeye bakıyormuş.
Marketin hemen önündeki duvar dibinde sarman kedi yine oradaymış. Tüyleri güneşten kararmış gibiymiş, dili dışarıda, gözleri yarı açık. Yanındaki su kabı neredeyse boşmuş. Ama çocukların gözü o an sadece su bardaklarındaymış.

Cenk ilk bardağı kaptığı gibi başına dikmiş. “Oh, buz gibiymiş,” demiş. Baran ikinci bardağa uzanırken kediyi fark etmiş. “Şuna da versek mi biraz?” diye mırıldanmış ama Cenk hemen araya girmiş:
“Yok ya, biz zaten çok susadık. Bu anca bize yeter. Zaten biri verir ona.”

Diğerleri de başlarını sallamış, ellerindeki sularla serinlemeye koyulmuşlar. Kimse kedinin gözlerinin içine bile bakmamış.

Tüm bu olanları marketin camının ardından izleyen Hamdi abi, sessizce dışarı çıkmış. Elinde küçük bir şişe varmış. Çocuklara bir şey demeden eğilip kedinin kabını doldurmuş.

Sarman kedi, sanki bu ilgiyi bekliyormuş gibi yavaşça başını kaldırıp suyu içmeye başlamış. Hamdi abi hafifçe iç çekmiş. Çocuklar çoktan başka bir konuya geçmiş, gülüp konuşarak uzaklaşmışlar.

Gece Hamdi abi tezgâhın başında otururken, gözleri vitrinin dışındaki sarman kediye takılmış. Düşünmüş durmuş. “Bir şey yapmalıyım,” demiş içinden. Sonra aklına bir fikir gelmiş ve ertesi gün için küçük bir hazırlık yapmış.

Ertesi sabah, çocuklar yine erkenden toplanmış. Güneş sanki daha parlak, hava daha sıkıcıymış. Cenk, “Bugün de efsane bir maç yapacağız!” diye bağırarak sahanın ortasına geçmiş. Ter yine şakır şakır akmış, ayakkabılar çimlerin üstünde zor kayıyormuş. Oyunun sonunda hepsi aynı şekilde marketin yolunu tutmuş.

Ama bu defa onları şaşırtan bir şey olmuş. Marketin kapısında kocaman bir yazı asılıymış:
“Bugün su servisi yapılmamaktadır. Anlayışınız için teşekkürler. –Hamdi Abi”


Cenk’in gözleri büyümüş, Baran hemen çeşmeye koşmuş ama vanası sıkıca kapalıymış. Kerem gölgede dizlerinin üzerine çökmüş. “Çok susadım,” demiş. Yiğit tişörtüyle alnındaki teri silmiş ama sesi çıkmamış.

O an hepsi aynı noktaya bakmış: Marketin önündeki duvar dibi. Sarman kedi oradaymış. Aynı yerde, aynı şekilde yatıyormuş. Ama bu kez su kabı doluymuş.

Cenk, titreyen sesiyle, “Biz bir saatte bu hâle geldik,” demiş. Baran fısıldar gibi, “Ya o kedi kaç saattir susuz bekliyorsa?” demiş. Gözleri yerdeymiş.

Tam o sırada Hamdi abi dışarı çıkmış. Elinde sürahi ve birkaç bardakla yaklaşmış. Ama bu kez hemen vermemiş suyu.
“Sizi izledim,” demiş yumuşak ama ciddi bir sesle.
“Bir gün önce gözünüzün önünde susuz kalan bir canlı vardı. Kimse ilgilenmedi. Ama siz sadece bir saat top oynadınız, hemen bittiniz. Onlar günlerce, bazen sessizce bekliyorlar. Küçücük bir kap su, bazen bir can demek.”

Çocukların içi sıkışmış, gözleri dolmuş. Cenk, ayağa kalkıp başını dikleştirmiş.
“Özür dileriz Hamdi abi. Bugün biz de bir şey öğrenmiş olduk,” demiş.
Baran hemen eklemiş: “Yarın gelirken bir şişe su da biz getireceğiz. Herkes bir kap koysun.”

Hamdi abi gülümsemiş. Bardakları uzatıp, “İşte gerçek büyüme böyle başlar,” demiş.
“Birlikte oynadığınız kadar birlikte düşünmeyi de öğrenince, gerçekten takım olursunuz.”

O günden sonra mahalledeki sarman yalnız kalmamış. Her köşede bir kap su, her çocuğun çantasında bir küçük şişe taşınır olmuş. Sıcakta sadece insanlar değil, hayvanlar da hatırlanmış. Ve mahalle, biraz daha güzel bir yer olmuş.

Çünkü çocuklar artık sadece topun peşinden koşmuyor, kalplerindeki iyiliğin izinden gidiyormuş.

Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar, uzak bir vadide yalnızca çocukların yaşadığı bir krallık varmış. Bu krallığın adı “Çocuklar Krallığı”ymış ve burada bütün kararları çocuklar alırmış.

Sarayın duvarları çizimlerle doluymuş, sokaklarda ip atlayan, sek sek oynayan çocukların neşesi yankılanırmış.

Krallığın başında Can adında bir çocuk varmış. Can her sabah güneş doğmadan uyanır, sarayın arka bahçesindeki salıncağa oturur ve o gün neyin daha güzel olabileceğini düşünürmüş.

Yönettiği krallıkta adaletin sadece kurallar değil, kalplerle sağlanacağına inanırmış. Taç takmayı sevmez, çocukların arasında sessizce dolaşırmış. Onu diğerlerinden ayıran şey, her çocuğun ne hissettiğini dikkatle dinlemesiymiş.

Can’ın en yakın arkadaşı Elif ise krallığın karar defterini tutarmış. Her yeni fikir, her güzel oyun ve her sorun bu deftere yazılırmış. Toplantılar büyük bir çadırda yapılır, herkes söz hakkı alırmış. Çünkü bu krallıkta, fikirlerin yaşı olmazmış.


Bir sabah krallığa yeni bir çocuk gelmiş. Adı Deniz’miş. Okul değiştirdiği için taşınmak zorunda kalmış. Yüzünde hem merak hem de biraz çekingenlik varmış. Diğer çocuklar oyun oynarken o bir bankın ucunda oturmuş, sessizce onları izlemeye başlamış.

Can uzaktan onu fark etmiş ama hemen yanına gitmemiş. Önce neler olup bittiğini anlamak istemiş.

Deniz çocukları izlerken ne gülmüş, ne de oyuna katılmak istediğini belli etmiş. Bu durumu fark eden birkaç çocuk kendi arasında fısıldaşmış.

Biri, “Galiba bizimle oynamak istemiyor,” demiş. Bir diğeri, “Belki de bizim oyunları bilmiyordur,” diye eklemiş. Seslerini yükseltmemişler çünkü onun üzülmesinden çekinmişler.

Bu söz Can’ı düşündürmüş. Çünkü kimse doğuştan oyunu bilmezmiş ki; herkes zamanla öğrenirmiş.

Öğleden sonra Elif toplantı çadırında herkesi toplamış. Deniz’in durumu konuşulmuş ama çocuklar sessiz kalmış. Kimse kötü bir şey yapmadığını düşünüyormuş.

Bunun üzerine Can ayağa kalkmış ve şöyle demiş: “Birini dışlamak için kötü biri olmak gerekmez. Bazen sadece fark etmemek bile yeter.”

Salonda bir sessizlik olmuş. Ardından Elif, karar defterini açmış ve yeni bir madde eklemiş: “Krallığımıza katılan her çocuk, ilk gün bir arkadaşla eşleştirilir.”

Ertesi sabah sarayın bahçesinde çocuklar yeniden toplanmış. Elif, karar defterindeki yeni maddeyi yüksek sesle okumuş ve gülümseyerek “Bugün ilk eşleşme gerçekleşiyor,” demiş.

Deniz’in yanına, sıcacık gülüşlü bir kız gelmiş: Mina. Mina, sadece oyunu bilen biri değil; aynı zamanda içine kapanan çocukları da bilirmiş.
Oyunun ortasında bir kahkaha çıkmış Deniz’in ağzından, kendisi bile şaşırmış. Tam o anda, salıncağında oturan Can başını çevirmiş ve o gülümsemeyi görmüş.

Gözleri hafifçe dolmuş ama yüzünden tebessüm eksik olmamış. Çocukların Krallığı Masalının sonunda, defterlere yazılan kuralların değil; bir çocuğun kalbinde açan güvenin krallığın gerçek gücü olduğunu anlamış.

Otizm bir ömür süren, eğitimlerle desteklenmesi gereken bir sorundur. Yoğun ve uzun bir eğitim süreci gerektirmektedir.

Otizmdeki tek tedavi, erken teşhisle birlikte erken ve yoğun eğitimdir. İlaçlar ana belirtileri düzeltmez ancak otizmde eşlik eden sorunları çözmek için kullanılabilir.