Osteosarkom kemik tümörü en sık akciğere metastaz yapmaktadır. Akciğerden sonra beyin karaciğer ve başka kemiklere de metastaz yapabilmektedir.

Temel olarak Osteosarkom da ewing sarkom tümörü de primer kemik tümörüdür. Her iki tümörün de görülme yaşları benzerdir. Ewing sarkom Osteosarkom tümörüne göre daha erken yaşlarda (5-15 yaş arasında) görülebilmektedir. Ewing sarkom Osteosarkom tümöründen sonra kemikte en sık görülen ikinci tümör tipidir.

İki tümör arasındaki en önemli fark Ewing sarkomu redyoterapi (ışın tedavisi) tedavisine duyarlıdır. Cerrahi tedavi ön planda olmakla beraber uygulamakta zorluk çekilen durumlarda ışın tedavisi olumlu sonuçlar verebilir.

Osteosarkom tümörü en çok diz bölgesinde görülmektedir. Osteosarkom tümörünün ikinci sırada gözüktüğü bölge ise omuzdur. Ancak çene ve kafatası gibi kemiklerde de nadir de olsa Osteosarkom tümörü görülebilmektedir.

Osteosarkom tümörünün bilimsel olarak kanıtlanmış bitkisel ya da doğal bir tedavisi bulunmamaktadır. Vücudun savunma sistemini güçlendirmek için bitkisel bazlı ilaçlar tavsiye edilmektedir ancak osteosarkoma yönelik bitkisel ya da doğal bir tedavi yöntemi yoktur. Nüks ihtimalı 3 ay sonra da 2 sene sonra da tekrarlayabilir. 2 seneden sonra tekrar ortaya çıkma ihtimali azdır.

Osteosarkom tümörünün evrelemesinde farklı sınıflamalar bulunmakla birlikte genel olarak 3 evrede ele alınmaktadır.

1. Evre: Düşük dereceli tümör, kemiğin içinde ve ya dışına çıkmış
2. Evre: Yüksek dereceli tümör kemiğin içinde ve ya dışına çıkmış
3. Evre: Tümör metastaz yaparak farklı bir kemiğe ya da organa sıçramış.

Uygulanacak tedavi protokolü evrelere göre değişebilmektedir.

Osteosarkom tümörü vücudun farklı bir kemiğine ya da organına metastaz yapmışsa uygulanacak kemoterapi ve cerrahi tedavilerin ardından metastazın gerçekleştiği organ ya da kemiğe göre burada da ameliyatla metastazik tümörün tedavisi gerçekleştirilebilir.

Osteosarkom tümörü hayati tehlikesi olan bir kanser türüdür. Erken teşhis ve doğru tedavi ile hastaların çoğunluğunun iyileştiği unutulmamalıdır.

Hastalara osteosarkom ameliyatından sonra dikkat etmesi gerekenler konusunda doktorları bilgi verilmektedir. Mümkün olduğu kadar ameliyatlı kemiğe yük bindirilmemesi önemlidir. Hastaların koltuk değneği kullanarak hareket etmesinde bir engel bulunmamaktadır.

Hatta hastaların bu dönemde mümkün olduğu kadar mobilize olması iyileşme süresini artırabilmektedir. Yara bölgesinin temiz tutulması doktorun öngördüğü ilaçların aksatılmaması enfeksiyon riski bakımından önemlidir.

Osteosarkom ameliyatlarında farklı cerrahi yöntemler uygulanabilmektedir. Osteosarkom ameliyatında protez cerrahisi kullanılmışsa hasta koltuk değneğiyle ayağa kaldırılmaktadır.

Ameliyattan 5 - 6 hafta sonra hasta yürümeye başlamaktadır. Hastanın ayağa kalkması ve yürümesi protezin adaptasyon yani tutulma süresine göre farklılık gösterebilmektedir.

Koltuk değnekleri olmadan yürüme süresi ise 2 – 3 ayı bulabilmektedir. Osteosarkom tümörü ameliyatında protez kullanılmayarak hastanın kendi kemiğinin kullanıldığı durumlarda ayağa kalkma süresi biraz daha uzayabilmektedir.

Osteosarkom ameliyatının komplikasyonları fazla olabilmektedir. Osteosarkom tümörü ameliyatında geniş dokular cerrahi yöntemle çıkartıldığı kanamanın fazla olduğu enfeksiyon riski yüksek ameliyatlardır.

Bu nedenle enfeksiyon riskini minimuma indirmek için ameliyattan önce hastalara antibiyotik tedavisine başlanır. Ortalama olarak Osteosarkom ameliyatlarından sonra hastalar 5-7 gün hastanede kalmaktadır.

Osteosarkom tümörünün ameliyat süresi tümörün büyüklüğü ve bulunduğu bölgeye göre farklılıklar gösterebilmektedir. Genel olarak 3 – 8 saat sürebilen osteosarkom tümörü ameliyatları kalça eklemi gibi bölgelerde olması durumunda daha da uzayabilmektedir.

Osteosarkom kemik tümörü her yaşta görülebilmekle birlikte, daha çok 10 - 30 yaş aralığında ortaya çıkmaktadır. Çocuklarda en sık görülen primer kemik tümörüdür. Osteosarkom çok sık görülen bir tümör değildir. Milyonda 2-3 kişide görüldüğü bildirilmiş olup, primer kemik tümörlerinde en sık görülen kemik tümörü olarak bilinmektedir.

Osteosarkom kemik tümörünün tedavisinde tümörün türü ve evresi, olası yan etkiler, hastanın genel sağlık durumu ve hastanın tercihi önemlidir. Bununla birlikte Osteosarkom kemik tümörünün tedavisinde genel olarak kemoterapi ve cerrahi yöntemler ön plana çıkmaktadır.

Işın tedavisi olarak bilinen radyoterapi, osteosarkom tümörü tedavisinde genellikle önerilmemektedir. Ameliyata uygun olmayan ya da ameliyat olmak istemeyen hastalarda ancak radyoterapi tedavi yöntemi kullanılabilir.

Osteosarkom kemik kanserinin teşhisinde hastanın hikayesi ve fiziki muayene önemlidir. Kemikte yeni başlayan ağrılarda Osteosarkom ilk olarak akla gelmemektedir.

Ancak ağrı varlığı 3-4 haftadır devam ediyorsa dikkatli inceleme yapılmalıdır.

Ağrı ile birlikte hastada şişlik görüldüğü durumlarda teşhisi netleştirmek için hastada genel olarak şu tetkikler yapılabilmektedir;

• Röntgen: Röntgen görüntüleme yöntemi ile tümörün görülmesi mümkündür. Ancak çok erken dönemde bazen röntgen görüntülemesinde tümör gözden kaçabilmektedir. Kemik tümörleri konusunda uzman bir doktorun değerlendirmesi bu anlamda çok önemlidir.
• Manyetik Rezonans (MR): Manyetik Rezonans görüntüleme yöntemi ile tümörün boyutu ve diğer ayrıntıları değerlendirilebilir. Tümörle ilgili daha net görüntü elde etmek için bazen kontrast madde kullanılarak MR çekimi gerçekleştirilebilir.
• Bilgisayarlı Tomografi (BT): Tümörle ilgili farklı bilgileri elde edebilmek için BT çekimi yapılabilmektedir. Aynı zamanda metastaz ( tümörün başka bir organa sıçraması) olup olmadığının değerlendirilmesi için akciğerlerle ilgili BT’de çekilebilmektedir.
• Kemik sintigrafisi: Kemiklerdeki tümör tutulumları kemik sintigrafisi tetkikiyle belirlenebilmektedir.
• Biyopsi: Osteosarkom tümörlerinde kesin tanı biyopsi ile yapılmaktadır. Girişimsel yöntemlerle yapılan biyopsi işleminde kemiğin içine girilerek, tümörden küçük bir parça alınır ve patolojik olarak değerlendirilir.

Osteosarkom kemik tümörü belirtileri genel olarak iki şekilde ortaya çıkmaktadır. Tümörün bulunduğu kemikte ağrı ve gözle görülür bir şekilde şişlik Osteosarkom belirtileri arasında en belirgin olanlarıdır.

Ancak kemikte yaşanan her ağrı Osteosarkom ya da farklı bir kemik tümörünün belirtisi değildir. Ağrının hareketten bağımsız olması yani istirahat ya da uykudayken de ağrı yaşanması önemlidir.

Aynı zamanda yaşanan ağrı süreklilik göstermektedir. Bu nedenle uzun süre geçmeyen ve istirahat halindeyken bile devam eden ağrılarda zaman kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Bazen tümörün ilerlediği durumlarda kemiği zayıflatarak kırıklar yaşanması da Osteosarkom belirtisi olabilmektedir.

Osteosarkom kötü huylu bir kemik tümörü olduğu için ileri evrelerde vücudun başka organlarına ya da kemiklerine yayılım yani metastaz yapabilir. Bu durumda metastazın gerçekleştiği organ ya da kemiğe göre farklı belirtiler de görülebilmektedir.

Osteosarkom kemik tümörünün beyne metastaz yaptığı durumlarda baş ağrısı veya görme bozukluğu gibi belirtiler ortaya çıkabilmektedir.

Osteosarkom kemik tümörünün nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bazı genetik hastalıklarla birlikte ortaya çıkabilmekle birlikte neden oluştuğuyla ilgili kesin tıbbi bilgi bulunmamaktadır.

Osteosarkom primer yani kemiğin kendi yapısından oluşan bir tümördür. Kötü huylu bir kemik tümörü olan Osteosarkom vücutta her kemikte ortaya çıkabilmekle birlikte, daha çok diz ve omuz bölgesinde görülmektedir.

Kemik organik (matriks) ve inorganik (mineral) içeriğine sahip bir organdır. Organik bileşenleri kolajen, proteoglikanlar, non-kollajenöz matriks proteinleri, sitokinler ve büyüme faktörüdür. İnorganik en önemli bileşen kalsiyum hidroksiapatit kristalleridir.

Osteoporozda kemiğin mineral ve matriks oranı eşit olarak azalmışken osteomalazide mineral oranı daha fazla azalır. Osteomalazi yetişkinlerde ağır D vitamini eksikliği sonucu görülür.

Kemiklerde yumuşama olur. Bu durum ağrı, kas gücü kaybı ve kemikte çatlak tarzı mikro kırıklara neden olur. Osteoporozda ise kemikte yumuşama yerine gücünde kayıp, kalitesinde bozukluk olur.

D vitamini eksiliği ile kemik gücü-kalitesi arasındaki ilişki çok iyi bilinmektedir. D vitamini eksikliğinin uzun süreli olması kemik erimesi için önemli bir risk faktörüdür.

Osteoporoz genellikle sessiz bir hastalıktır. Fakat kemik erimesi çok yoğun ise henüz görünür kırık olmadan mikro kırıklar olabilir ki bunlar ağrı yapabilir. Osteoporozda görülen sırt ağrısının en önemli sebebi omurga kırıkları ve onlara bağlı şekil bozukluklarıdır.

Osteoporoz teşhisi ve tedavisi için öncelikli olarak gidilmesi gereken bölüm fizik tedavi ve rehabilitasyon bölümleridir. Ek olarak osteoporoza sebep olan hastalıklar var ise onların kontrolü için ilgili branş görüşleri alınabilir.

Kadınlarda osteoporozun en sık nedeni menopozdur. Menopozla birlikte ilk 5 yılda kemik yıkımında belirgin artış görülür. Menopoz sonrası kadınlar her yıl kemiklerinin yaklaşık %2’sini kaybeder.

Tüm ilaçlarda olduğu gibi osteoporozda kullanılan gerek tablet gerekse iğnelerin çeşitli yan etkileri vardır. Bu ilacın içeriğine göre değişir. İlaçla ilgili ayrıntılı ve doğru yan etki bilgilendirilmesi için doktorla görüşülmesi önerilmektedir.

Osteoporozda bazı tedaviler damardan veya deri altından uygulanan enjeksiyonlar şeklindedir. 3 ayda, 6 ayda ve yılda bir kez uygulanan kemik yıkımını baskılayan ilaçların iğnelerin yanı sıra günlük deri altından uygulanan kemik yapımını artırıcı tedaviler bulunmaktadır. Doktor hastanın durumuna göre bunlardan en uygununu tercih edecektir.

En önemli risk faktörleri kadın cinsiyet, menopoz ve ileri yaştır. Bunun yanı sıra bazı hastalıklar ve kullanılan ilaçlar osteoporoza sebep olabilir.

Bunlar;
Romatoid artrit gibi iltihaplı eklem romatizmaları, kronik karaciğer hastalığı, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), diyabet ve insülin kullanımı, son dönem böbrek yetmezliği, hemodiyalize giren hastalarda ve böbrek nakli yapılmış olması osteoporoz sebeplerindendir. Ayrıca organ nakli yapılan hastalarda kullanılan bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlarda osteoporoza neden olabilir.

Paratiroid bezinin salgıladığı paratiroid hormon vücudumuzda kalsiyum ve D vitamini dengesini sağlayan en önemli unsurlarda biridir. Bu bezin aşırı çalışması sonucu olan hiperparatitoridizm, tiroid bezinin aşırı çalışması ile sonuçlanan hipertiroidizmde osteoporoza sebep olan hastalıklardandır. Lösemi, lenfoma, multiple myelom gibi kanserler de osteoporoza sebep olabilir.

Obezite ameliyatlarından sonra veya bazı barsak hastalıklarına bağlı görülen malabsorpsiyon yani bağırsaklarda olan besinlerin emilim bozuklukları da osteoporoza sebep olur.

Bunların yanı sıra D vitamini eksikliği, aşırı alkol kullanımı, sigara kullanımı, sedanter yaşam biçimi, egzersiz yapılmaması da önemli sebeplerdendir.

Düzenli kullanılan kortizon, kan sulandırıcılar, depresyon ilaçları, mide koruyucu ilaçlar, epilepsi ilaçları, bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar, bazı kanser ilaçları, organ nakillerinden sonra kullanılan bazı ilaçlar ve tiroid hormonu ilaçları osteoporoz riskini artırır.

Irklara göre görülme riskleri değişebilir. Örneğin Beyaz ve Asyalılarda, Siyah ırka göre daha fazla görülmektedir. Genetik faktörler en önemli risk faktörüdür. Kemik kütlesi aslında bize genetik bir mirastır.

Beslenme bozukluğu ve düşük kilolu olma (Vücut kitle indeksi < 19) da osteoporoza sebep olan faktörlerdendir.