Uygulamayı yükle
How to install the app on iOS

Follow along with the video below to see how to install our site as a web app on your home screen.

Not: This feature may not be available in some browsers.

KOAH bulaşıcı mı?

KOAH hastalığı tütün kullanımı, mesleki ve çevresel maruziyet, genetik faktörler gibi nedenlere bağlı olarak ortaya çıktığından bulaşıcı değildir. Fakat KOAH hastaları solunum yolu enfeksiyonlarını sık sık yaşadığı göz önünde bulundurulduğunda bu enfeksiyonların bulaşıcı olduğu söylenebilir. Bu nedenle hijyen kurallarına dikkat edilmesi ve temastan kaçınılması gerekir.

KOAH hastalarının yememesi gerekenler nelerdir?

KOAH hastaları, beslenme düzenine dikkat ederek özellikle tuz ve sodyum içeren gıdalardan kaçınmaları gerekir. Bu tür besinlerin tüketilmesi kişinin vücudunda sıvı birikimine neden olabilir. Bunların yanında şeker ve rafine karbonhidratlar da akciğer fonksiyonlarını etkileyebileceğinden baklagiller, lahana, gazlı içecekler gibi karın bölgesinde basınca neden olarak solunum zorluğu yaşatacak besinlerin tüketilmemesi önerilir.

KOAH krizi nasıl olur?

KOAH krizi, hastalığın akut evresinde gelişerek alevlenme dönemi olarak isimlendirilir. Bu kriz anında kişide öksürük, nefes darlığı ve balgam gibi belirtiler ortaya çıkar. Havanın kirliliği, enfeksiyon ve tütün dumanın gibi tetikleyiciler sebebiyle görülebilir. Kriz anında hastalar günlük aktivitelerini yerine getirmekte güçlük çeker. Ciddi solunum sıkıntısına neden olan bu durum karşısında müdahale edilmesi gerekebilir. KOAH krizleri akciğer fonksiyonlarının daha hızlı kaybına neden olabilir.

KOAH Semptomları Nasıl Azaltılır?

KOAH hastalığının yol açabildiği semptomlarınızı hafifletmek, yaşam kalitesini artırmak için aşağıdaki önerilere dikkat edilmelidir:

  • Sigara kullanımı kesinlikle bırakılmalıdır.
  • Toz ve hava kirliliğinden mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.
  • Doktorların yazdığı ilaçlar belirtildiği şekilde kullanılmalıdır
  • Düzenli şekilde doktor kontrolüne gidilmelidir
  • Nefes egzersizleri yapılmalıdır
  • Haftada birkaç kez yürüyüş yapılmalı, hafif egzersizler yapılmalıdır
  • Sağlıklı dengeli bir beslenme programına uyulmalıdır
  • Kontrollü öksürmeye, bol su içmeye ve ciğerlerin temizlenmesine yardımcı olması için nemlendirici kullanımına dikkat edilmelidir
  • İhtiyaç duyulması halinde psikolojik destek alınmalıdır.

KOAH Nasıl Önlenir?

KOAH hastalığından korunmak ve kontrol altında tutmak için sağlıklı bir yaşam tarzı oluşturmak gerekir. Bu da doğru beslenme, doktor kontrolünde olan egzersiz programıyla, düzenli uyku ve sigaradan uzak durmayla gerçekleşir. Bunun yanında KOAH’tan korunma yöntemleri şöyle sıralanır:

  • Sigara mutlaka bırakılmalı, sigara içilen ortamlardan uzak durulmalı
  • Düzenli egzersiz ve yürüyüş yapılmalı
  • Soğuk ve hava kirliliğinin fazla olduğu saatlerde dışarıya çıkmamalı
  • Stresten uzak durulmalı
  • Sağlıklı beslenme programları uygulanmalı

Sigara mutlaka bırakılmalı​

Sigara içmek, KOAH’ın en büyük nedenlerinden biri olduğu için sigarının tamamen bırakılması önemlidir. Özellikle pasif içici durumundaysanız, KOAH riskini artırabileceğinden o ortamdan uzaklaşmanız önerilir.

Düzenli egzersiz ve yürüyüş yapılmalı​

Kişinin düzenli olarak egzersiz ve yürüyüş yapması akciğer kapasitesini artırarak genel sağlık durumunun iyileşmesine destek olur. Özellikle hafif ve tempolu yürüyüşler, akciğeri zorlamayan egzersizler tercih edilebilir.

Hava kirliliği ve soğuktan kaçınılması​

Soğuk hava ve hava kirliliği KOAH semptomlarının kötüleşmesine neden olabilir. Bu nedenle dışarı çıkarken dikkatli olunması gerekir. Ağzı ve burnu kapatacak şekilde atkılar kullanılması önerilir.

Stresten uzak durulması​

Gün içerisinde yaşanan ya da genel stres kişinin nefes darlığını artırarak KOAH krizlerinin tetiklenmesine neden olabilir. Bu sebeple nefes egzersizleri yapmak, meditasyon ve rahatlatıcı aktivitelerden yararlanmak gerekebilir.

Sağlıklı beslenme programlarının uygulanması​

KOAH’a karşı önlem almak için kişinin vücuduna yeterli miktarda vitamin ve mineral alması gerekir. Bu durum bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlayarak enfeksiyon riskini azaltır. Bunun yanında günlük su tüketimine dikkat ederek balgamın kolay bir şekilde atılması amaçlanır.

KOAH Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH tedavisinde ilk yöntem bronşları genişleterek oksijen alımını artırmayı sağlayan bronkodilatör ilaç kullanımı olup, sigaranın bırakılması, tozlu ve dumanlı ortamlarda bulunmamak temel tedavi girişimleridir.

Sigara bırakıldığı zaman hava yollarında ve akciğerdeki hava keseciklerindeki bozulmaların şiddeti de yavaşlamaktadır. KOAH’ta ana tedavi var olan veya daralmış olan hava yollarını açan ilaçlardır. Ayrıca balgam sökücü bir takım ilaçlar, enfeksiyon oluşursa antibiyotikler tedavi kapsamında verilmektedir. İlaçlar düzenli kullanılmazsa hastalık ilerler, sürekli nükseder ve hastane yatışları artarak birçok yan etkiler gelişebilir. Son yıllarda özellikle KOAH’ın amfizem ve kronik bronşit formları bronkoskopik, volüm azaltıcı metotlarla tedavi edilebilmektedir.

Volüm azaltıcı metot​

Diyafram göğüs kafesiyle batın arasındaki yer alan solunumda çok önemli bir kastır. Bazı durumlarda akciğer şişer ve diyafram aşağıda, kasılıp akciğeri pasif hale getirebilir. Bu metotlarla şişkin olan bölgelerin volümü azaltılarak akciğerin sağlam kısımlarının solunuma katkısı artırılmaktadır. Uygulama sonrası ciddi şekilde nefes darlığı çeken hastalar nefeslerini rahatça alarak daha konforlu hayata kavuşabilmektedir.

KOAH Nasıl Teşhis Edilir?

KOAH hastalığında erken tanı ve müdahale, hastalığın ilerleyişini durdurabilir ya da yavaşlatabilir. Tanıda öncelikle hastanın şikayetleri değerlendirilmekte ve solunum fonksiyon testleri ile akciğer grafisi gibi tetkiklerden yararlanılmaktadır. Solunum kapasitesi, hastanın yaşı, cinsiyeti ve kilosuna göre olması gereken fonksiyon hedef alınıp ölçülmektedir. Solunum testi ile hem KOAH teşhisi konur hem de hastalığın şiddeti belirlenir. Kan oksijen seviyesi ölçümü, bazı kan ve egzersiz testleri diğer yardımcı tetkiklerdir.

KOAH Risk Faktörleri Nelerdir?

KOAH genellikle "sigara içenlerin hastalığı" olarak bilinir fakat sigara içmek KOAH gelişimi için ana risk faktörlerinden biri olmasına rağmen, hiç sigara içmeyen kişilerde de KOAH oluşabilir. Kronik obstrüktif akciğer hastalığının en yaygın görülen risk faktörleri şunlardır:

  • Sigara içmek KOAH’ın en önemli risk faktörüdür. Zira sigara içenlerin yaklaşık yüzde 20 ila 25'inde KOAH gelişebilir. Daha önceden sigara içip bırakanlar da risk altındadır. Bu kişiler nefes darlığı semptomlarının farkında olmalıdır.
  • Akciğeri tahriş edici maddelere uzun süreli maruz kalmak, şiddetli hava kirliliği, sigara içenlerde KOAH'ı daha da kötüleştirebilir
  • Alfa-1-antitripsin eksikliği olarak bilinen genetik bir bozukluk, başka risk faktörleri olmasa bile amfizemi tetikleyebilir.
  • Çocukluk çağında solunum yolu enfeksiyonu ve astım öyküsünün olması da KOAH riskleri arasında sayılır.
  • Az gelişmiş akciğerleri ve 40 yaş, üstü olanlarda da görülme olasılığı vardır.
Sigara kullanımının yanında, KOAH gelişme riskinin artmasının bazı nedenleri, iç ve dış ortam kirliliğine maruz kalma, mesleki maruziyet ve sağlık hizmetlerine erişim eksikliğini içerebilir.

KOAH Belirtileri Nelerdir?

Fiziksel aktiviteler ile ortaya çıkan nefes darlığı, balgamlı öksürük, göğüste sıkışma ve rahatsızlık hissi, hırıltılı nefes alma, genel halsizlik ve enerji eksikliği, plansız kilo kaybı, akciğerlerde sık enfeksiyon yaşanması ve bacak ve ayaklarda şişlik (ödem) KOAH belirtileridir.

KOAH hastalığında görülen belirtiler şunlardır:

  • Özellikle fiziksel aktiviteler sırasında nefes darlığı
  • Balgamlı öksürük
  • Göğüste sıkışma ve rahatsızlık hissi
  • Hırıltılı nefes alma
  • Solunum yolu enfeksiyonlarında artış
  • Genel halsizlik ve enerji kaybı
  • Ayak bilekleri ve bacaklarda şişlik oluşması
  • Kilo kaybı
  • Nefes alışverişte artış
  • Ciltte mavimsi renk değişikliği (siyanoz)
Gençlerde, akciğer kapasitesinin yeterli olması nedeniyle günlük yaşamları bu belirtiler yüzünden olumsuz etkilenmemektedir. Oysa ki bu şikayetlerin iki sene üst üste en az 3 ay süreyle yaşanması, mutlaka doktora başvurmayı gerektirir. Eğer sigara içmeye devam edilirse ve hastalık ilerlerse öksürük şiddetlenir ve balgam miktarı gittikçe artar. Hastalar günün her saatinde balgam çıkarmaya başlar. Bazen boğulacak kadar şiddetle öksürükler oluşabilir.

KOAH 4.Evre Belirtileri​

Koah’ın son evresi 4.evre olarak bilinir. KOAH hastalığında son evrede şu belirtileri ortaya çıkabilir:

  • Nefes alıp verirken zorlanma
  • Ani kilo kaybı
  • Kalp atışlarında düzensizlik
  • Solunumda hırıltı
  • Balgamlı öksürük içeren kronik öksürük

KOAH Evreleri Nelerdir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı yani KOAH, dört farklı evrede incelenen ilerleyici bir hastalık türüdür. Hastalığın her bir evresi kişinin maruz kaldığı faktörlere, akciğer kaybının derecesine göre farklılık gösterebilir. Sinsi bir hastalık olan KOAH erken dönemde fark edilmeyebilir. Fakat hastalığın ilerlemesiyle beraber solunum zorluğu, öksürük, balgam üretimi semptomlar daha belirgin bir hale gelebilir. KOAH evrelerinin belirlenmesi, hastalığın yönetimi ve semptomların yönetimi açısından önemlidir.

KOAH evreleri şöyle sıralanabilir:

KOAH 1. evre nedir?​

KOAH’ın ilk evresinde akciğer fonksiyonlarında azalmalar ortaya çıkabilir. Bu durum genellikle kişinin günlük aktivitelerini etkileyerek, nefes darlığı gibi belirtilerin oluşmasına neden olabilir. KOAH 1.evre belirtileri şöyle sıralanabilir:

  • Zaman zaman ortaya çıkarak tekrarlayan hafif öksürük
  • Balgam çıkarma
  • Nefes darlığı

KOAH 2. evre nedir?​

KOAH’ın 2.evresinde ise kişinin akciğer fonksiyonları daha azalarak belirtilerin arttığı görülür. Kişi bu evrede günlük aktivitelerini yapmakta güçlük çekebilir. Semptomların rahatsız etmesiyle beraber kişi bu süreçte doktora başvurabilir. KOAH 2.evre belirtileri şöyle sıralanabilir:

  • Sürekli tekrar eden ve sıklaşan öksürük
  • Balgam miktarının artması
  • Fiziksel hareket esnasında nefes darlığı yaşama
  • Soğuk algınlığı gibi solunum yolu enfeksiyonlarına yatkınlık

KOAH 3. evre nedir?​

Bu evrede hastalığın ciddi bir boyuta ulaştığı görülür. KOAH 3.evrede kişinin solunum kapasitesi ciddi oranda azalır. Bunun yanında günlük yaşam aktivitelerinin zorlaştığı görülür. Ataklar da daha bu süreçte dahil olarak kişiyi önemli oranda etkiler. KOAH 3.evre belirtileri şöyle sıralanabilir:

  • Her gün nefes darlığı çekme
  • Sürekli halsizlik ve yorgunluk
  • Şiddetli öksürük
  • Balgam üretiminin yoğun olması
  • Solunum yolu enfeksiyonlarının sıklaşması
  • Uyurken bile solunum zorlukları yaşama

KOAH 4. evre nedir?​

KOAH 4.evre hastalığın son evresi olarak bilinir. Bu evrede akciğerler ciddi oranda hasar gördüğünden kişi günlük aktivitelerini yerine getirmede güçlük çekebilir. 4.evre KOAH durumunda kişinin yaşam kalitesinin önemli oranda etkileyerek oksijen tedavisini gereklilik haline getirebilir. KOAH 4.evre belirtileri şöyle sıralanabilir:

  • Dinlenme esnasında bile şiddetli ve sürekli nefes darlığı
  • Akciğer fonksiyonlarının önemli oranda azalması
  • Vücut oksijen seviyesinin düşmesiyle beraber dudaklarda ve tırnaklarda morarma yani siyoz geliştirme
  • Ağır alevlenmeler nedeniyle sık sık hastaneye yatışın olması
  • Kilo kaybı ve kaslarda erime
KOAH, belirtilerini göstermesinin ardından erken teşhis ve tedavi sayesinde kontrol altına alınabilir. Kişinin sigarayı bırakması, düzenli olarak egzersiz yapması ve buna bağlı olarak sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemesi önemlidir. Bu durum hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir.

KOAH Neden Olur?

KOAH’ın en yaygın nedeni sigara olarak bilinir. Bunun yanından kişinin mesleki açıdan ciğeri etkileyen durumlara maruz kalması ve çevresel faktörler gibi durumlar da KOAH nedeni olarak bilinir. Hastalığın sinsi bir şekilde ilerlemesinden dolayı teşhisi de bu noktada zorlaşabilir. Birçok kişi akciğer kapasitesinin büyük bir kısmını kaybetmesiyle beraber KOAH olduğunun farkına varabilir.

  • KOAH’ın başlıca sebebi sigaradır. Pipo, puro ve nargile kullanımı da KOAH’ın nedenleri arasındadır.
  • Kişinin yaşadığı yer ya da mesleği nedeniyle organik ve inorganik tozlu ortamlara, kimyasal maddeler ve buharları içeren maddelere ya da toz, duman ve zararlı gazlara maruz kalması.
  • Kapalı ortamlarda ısınmak ya da yemek pişirme amacıyla kullanılan biomas adı verilen organik yakıtlar, odun, tezek, bitki kökleri ve kömür dumanının yol açtığı iç ortam hava kirliliği
  • Hava kirliliği
KOAH, 40 yaş üstü her 5 yetişkinden birinde görülen bir hastalıktır. KOAH teşhisi alanların büyük çoğunluğu sigara içen veya çok uzun süre sigara içmiş ve bırakmış kişilerdir.

Yapılan araştırmalar kadınların tütün dumanına daha duyarlı olduğu ve erkeklerle eşit miktarda sigara içmelerine rağmen daha şiddetli hastalık geliştiği göstermektedir.

Hastalık sinsi ilerlediği için ve sigara bağımlıları öksürük, balgam çıkarma gibi şikayetleri önemsemediklerinden hastalık teşhisi konulduğunda, hastalar akciğer kapasitelerinin önemli kısmını kaybetmiş olmaktadır.

KOAH Nedir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığının kısaltması olan KOAH, hava kesecikleri olan bronşların daralması sonucu akciğerde elastikiyet kaybı, nefes darlığı, öksürük ve hava akımının kısıtlanması ile karakterize kronik inflamatuar bir akciğer hastalığıdır. KOAH, amfizem ve kronik obstrüktif bronşiti de içerir. Kronik bronşit, en az iki yıl üst üste görülen ve bu iki yılın en az üç ayında semptomları ilerleyici bir rahatsızlık olarak bilinir. Amfizem ise, kana oksijen taşınmasını sağlayan hava keseciklerinin esnekliğini kaybetmesine neden olan bir hastalıktır. Bunun sonucunda akciğerde elastikiyet kaybı ve nefes darlığı görülür.

KOAH yalnızca akciğerleri değil tüm vücut sistemini olumsuz etkileyen önemli bir hastalıktır. Diyabet, kemik erimesi, kalp damar tıkanıklıkları, kaslarda enfeksiyon dışı iltihaplar gibi sorunlar KOAH ile birlikte görülebilmektedir. KOAH akciğer yaşlanmasını hızlandıran önemli bir hastalıktır.

Klostrofobiyi yönetmenin yolları nelerdir?

Bir terapist, kişide kaygı arttığında aşağıda sıralanan tekniklerin en iyi şekilde nasıl uygulanabileceğini öğretebilir.
  • Derin nefes egzersizleri: Kişi nefesini hissetmek için elinin birini karnına koyabilir.
  • 7s ile yukarı veya aşağı sayma gibi uygulamalar
  • Kaygıyı azaltmaya yardımcı olabilen yollardan biri de görünen, duyulan, dokunulan, koklanabilen ve tadılan şeylere odaklanmak yani beş duyunun kullanılmasıdır.
  • Sakinleştirici bir iç konuşma da kaygıyı azaltmada işe yarayabilir. (Bu duygu geçecek, ben şu an güvendeyim vb…)

Klostrofobi Nasıl Tedavi Edilir?

Klostrofobisi olan bir kişi, asansör, uçak veya kalabalık oda gibi kapalı bir alanda paniğe kapılabilir. Uygun bir tedavi yöntemi ile klostrofobi veya diğer fobilerin üstesinden gelmek mümkündür. Nitekim klostrofobi, diğer anksiyete bozuklukları gibi tedavi edilebilir bir durumdur. Klostrofobi tedavi yöntemleri arasında psikoterapi, ilaç tedavisi, maruz kalma terapisi, sanal gerçeklik ve alternatif terapiler yer alır.

Klostrofobi, kişinin kendi kendine kapalı alanda kalması ile yani korkusunun üzerine giderek çözebileceği bir durum değildir. Bununla birlikte klostrofobik bireylerin bu durumdan kurtulmaları amacı ile çevresindeki kişiler tarafından kapalı alanlarda tek başına bırakılması doğru bir yaklaşım olmamaktadır. Bu durum tam aksine daha olumsuz sonuçlara yol açabilmektedir.

Bilişsel Davranışçı Terapi (CBT)​

Bilişsel davranışçı terapi (CBT), klostrofobinin ve diğer spesifik fobilerin ve anksiyete bozukluklarının merkezi bir tedavisidir. 2001'de yapılan bir randomize kontrollü çalışma, beş seanslık bilişsel davranışçı terapinin klostrofobi semptomlarını klinik olarak iyileştirmede etkili olduğu saptandı.

İlaç tedavisi​

Bilişsel davranışçı terapiye ek olarak, ilaç tedavisi de klostrofobi için bir tedavi seçeneğidir.

Not: Yeni bir ilaca başlamadan önce, olası etkileşimleri belirlemek ve önlemek için mevcut kullanılan ilaçlar vitaminler ve takviyeler doktora bildirilmelidir.

Maruziyet terapisi​

Maruz kalma terapisi, klostrofobi gibi belirli fobiler için yaygın bir tedavidir. Maruziyet tekniği, bir diğer adıyla maruziyet terapisiyle hasta kademeli olarak fobik uyarana maruz bırakılır. Söz konusu teknikte hastada en yararlı başa çıkma becerilerini geliştirmeyi içeren sistematik duyarsızlaştırma amaçlanır.

Sanal gerçeklik​

Sanal gerçeklik (VR), klostrofobi için maruz kalma terapisine katılmanın başka bir yoludur. VR, bir klostrofobi durumunu simüle etmek için bilgisayar tarafından oluşturulan bir ortamı kullanmayı içerir. Sanal gerçeklik güvenli olduğu için faydalıdır, tedavi senaryoları klinisyen tarafından kolayca kontrol edilir. Her ne kadar daha fazla araştırılmaya ihtiyaç duyulsa da klostrofobinin tedavisinde sanal gerçekliğin kullanımını desteklemektedir. Şöyle ki 2000 yılında klostrofobisi olan dört katılımcıyla yapılan bir araştırmada sekiz adet sanal gerçeklik seansı gerçekleştirilmiştir. Sekiz seansın neticesinde araştırmadaki tüm katılımcıların klostrofobi durumlarındaki korkunun ve kaçınmanın azaldığı saptanmıştır.

Klostrofobi Nasıl Teşhis Edilir?

Klostrofobiyi teşhis etmek için doktor belirtilere ve kişinin geçmişini değerlendirmeye (hastalık öyküsüne) yönelik sorular soracaktır. Bu sorular; sosyal anksiyete bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu veya panik bozukluğu gibi ilgili bozuklukları tanımlamaya yardımcı olabilir.

Doktorun sorabileceği sorulardan bazıları aşağıdaki örnektekilere benzer şekilde olabilir:
  • Kapalı bir yere girerken çıkışların nerede olduğunu tespit etmeye çalışıyor musun?
  • Sinema, tiyatro salonları gibi kapalı yerlerde çıkış kapılarının yakınında mı oturmak istiyorsun?
  • Kapalı bir yerde şayet çıkış kapıları kapalı ise gergin hissediyor musun?
  • Yoğun trafikte araç kullanmaktan kaçınıyor musun?
  • Mümkün olduğunda ulaşımda metrolardan kaçınıyor musun?
  • Asansör kullanabiliyor musun?
Klostrofobi için fiziksel veya laboratuvar testleri mevcut değildir; ancak doktor klostrofobi ölçeği, klostrofobi anketi (CLQ) gibi standart değerlendirmeler ve anketler uygulayabilir. Doktor, klostrofobi teşhisi için DSM-5 standartlarını karşıladığını saptamalıdır.

Klostrofobi Belirtileri Nelerdir?

Klostrofobi belirtileri diğer anksiyete bozukluğu belirtileriyle örtüşür. Klostrofobi yaygın olarak görülen kalp çarpıntısı, titreme ve nefes almada güçlük gibi belirtileriyle fizyolojik sorunlara yol açabilir. Klostrofobinin en yaygın deneyimi, kontrolü kaybetme hissi veya korkusudur. Şiddetli şekilde klostrofobisi olan kişiler asansöre binme uçağa binme gibi durumlardan kaçınmak isteyeceğinden bu kişilerin günlük yaşam kaliteleri bu durumdan olumsuz şekilde etkilenir.

Panik ataklar, klostrofobisi olan kişilerde yaygın şekilde görülebilir. Panik atak semptomlar genellikle uyarı vermeden ortaya çıkar.

Panik atak; aniden ortaya çıkan korku, endişe ve sıkıntı gibi duyguların yanı sıra aşağıdaki durumlara da neden olabilir:

  • Terlemek
  • Titremek
  • Sıcak basması hissi
  • Nefes almada zorluk
  • Boğulma hissi
  • Hızlı kalp atımı
  • Göğüs ağrısı veya göğüste sıkışma hissi
  • Midede kelebek hissi
  • Mide bulantısı
  • Baş ağrısı ve baş dönmesi
  • Baygın hissetmek
  • Vücudun uyuşması, iğne batıyor hissi
  • Ağzın kuruması
  • Tuvalete gitme ihtiyacı
  • Kulaklarda çınlama
  • Kafa karışıklığı
Ayrıca şiddetli klostrofobisi olan kişiler aşağıdaki gibi psikolojik semptomlar da yaşayabilir:

  • Kontrolü kaybetme korkusu
  • Bayılma korkusu
  • Şiddetli korku duyguları
  • Ölme korkusu

Klostrofobiyi Neler Tetikler?

Klostrofobiyi tetikleyici bazı yaygın faktörler şunlardır:
  • Asansörler
  • Tüneller
  • Su altı mağaraları
  • Mağaralar
  • Kalabalık alanlar
  • Metro, tren, minibüs ve otobüsler
  • Küçük arabalar (Özellikle sıkışık bir otoyolda seyir halindeyken)
  • Halka açık tuvaletler
  • Merkezi kilitli araçlar
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MRI)
  • CT taramaları
  • Mağazalardaki kabinler
  • Penceresiz odalar
  • Döner kapılar
  • Uçaklar (Özellikle türbülans sırasında)
  • Bodrum katlar
  • Mahsenler
  • Dar giysiler giymek

Klostrofobi Neden Olur?

Klostrofobi gibi belirli fobiler, belirli beyin bölgelerinin aşırı aktivasyonu ile ilişkilidir. Kişiden kişiye farklılık gösteren klostrofobinin kesin nedenleri belli değildir. Ancak belirli fobilerin ve özellikle klostrofobinin nedenleri hakkında aşağıdakiler gibi birkaç teori mevcuttur.

Çocukluk travması​

Psikiyatrlar çocukluk çağı travması gibi çevresel faktörlerin klostrofobinin gelişimine katkıda bulunabileceğine inanmaktadır. Örneğin çocukluk çağında cezalandırma nedeniyle ya da farklı nedenlerle çocuğu kapalı bir odada kilitlemek, ilerleyen yıllarda klostrofobinin gelişmesine neden olabilir.

Yakın alan algısı​

Yakın uzay ve uzak uzay beyin tarafından farklı algılanır. Vücuda yakın veya yaklaşan nesnelere yanıt veren belirli nöronlar vardır. Çoğu insan, yakın uzay nesnelerini görüntülerken sola doğru küçük bir algı önyargısına sahiptir. Önyargı uzak alanlar için sağa kayar. Mesafe arttıkça soldan sağa kayma hızı, yakın uzayın algılanan boyutu için bir belirteç olarak kullanılabilir. Klostrofobi, ‘kişisel alan’ olarak düşünebilen yakın uzaydaki algısal farklılıklardan da kaynaklanabilir. 2011 yılında yapılan bir araştırma, daha geniş yakın alanlara sahip kişilerde daha şiddetli klostrofobi görüldüğü saptanmıştı.

Genetik​

Klostrofobiye yol açan genetik bir neden de olabilir. Nitekim 2013 yılında yapılan bir araştırmada, klostrofobisi olan bireylerde GPM6A genindeki bir mutasyonun daha sık olduğu saptanmıştır.

Klostrofobi Nedir?

Klostrofobi, kapalı veya dar alanlarda bulunmaktan kaynaklanan anormal korku ile karakterize psikolojik bir rahatsızlıktır. Klostrofobisi olan kişiler sınırlayıcı veya kısıtlayıcı bir durumlar ya da ortamda bulunma konusunda korku, rahatsızlık veya hoşnutsuzluk yaşar. En yaygın fobilerden biri klostrofobi diğer bir deyişle kapalı alan korkusudur. Fobiler gibi anksiyete bozukluklarının nedeninin, genetik kırılganlık ve yaşam deneyiminin bir kombinasyonu olduğu düşünülmektedir.

Klostrofobisi olan bazı insanlar, kapalı bir alanda yalnızca hafif kaygıyla tepki verirken, bazıları şiddetli kaygı yaşar veya panik atak geçirir. Birçok durum, klostrofobik bir kişide kaygı veya panik atak başlangıcını tetikleyebilir. Spesifik tetikleyiciler kişiden kişiye değişir ancak genel olarak her türlü kapalı veya dar alan kişide endişeye neden olabilir. Birçok insan, kaygılarını sınırlamak için bu tür tetikleyicilerden kaçınmak isteyecektir.

Klinefelter sendromu hastası çocuk sahibi olabilir mi?

Günümüzde, mozaik olmayan tip de dahil olmak üzere Klinefelter sendromlu hastaların artık geri dönülmez şekilde kısır olduğu düşünülmemelidir, çünkü intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu (ICSI) ejakülatta hiç spermatozoa olmasa bile üreme için bir fırsat sunabilir.

Azospermik hastaların önemli bir kısmında testis biyopsi örneklerinden sperm elde edilerek gebelik ve canlı doğum elde edilmiştir. Burada dikkat edilmesi gereken konulardan birisi, Klinefelter sendromlu hastalardan alınan spermlerde cinsiyet kromozomal anomali ve otozomal anöploidi sıklığının (Özellikle Down sendromu) normal erkeklerden daha yüksek olabilmesidir.

Klinefelter sendromu ölümcül bir hastalık mıdır?

Klinefelter sendromu genellikle ya gebelik sırasında amniyosentez/CVS'de beklenmedik bir bulgu olarak ya da erişkin dönemde erkek infertilitesinin araştırılması sırasında teşhis edilmektedir. Bu dönemler dışında tanı alsa da; muhtemelen hastaların çoğu hayatının hiçbir döneminde Klinefelter sendromu olduğunu öğrenmemektedir. Klinefelter sendromunda ölümcül bir bulgu görülmese de eşlik eden bazı hastalıklar nedeniyle yaşam süresinde 2-5 yıl azalma görülebilmektedir.

Filtrele

Geri