Büllöz pemfigoid, bağışıklık sisteminin yanlışlıkla cilt altındaki bağ dokusuna saldırması sonucu oluşur. Bu durumun kesin nedeni bilinmemektedir ancak bazı faktörlerin hastalığı tetikleyebileceği düşünülmektedir.

Büllöz pemfigoid yapan ilaçlar ve enfeksiyonlar bu tetikleyiciler arasında yer alabilir. Örneğin, bazı antibiyotikler, diüretikler ve antipsikotikler hastalığın gelişimini tetikleyebilir.

Ayrıca, bazı enfeksiyonlar ve kronik hastalıklar da bağışıklık sistemini harekete geçirerek büllöz pemfigoid oluşumuna neden olabilir. İleri yaş da büllöz pemfigoid hastalığı için risk unsurudur.

Büllöz pemfigoid hastalığının birkaç farklı tipi vardır:

• Klasik Büllöz Pemfigoid: Genellikle bacaklar, kollar ve karında büyük kabarcıklar oluşur. Bu tip, hastalığın en yaygın formudur ve genellikle 60 yaş üstü bireylerde görülür.
• Mukozal Büllöz Pemfigoid: Ağız, gözler ve genital bölgede kabarcıklar görülür. Mukozal bölgelerde oluşan bu kabarcıklar, hastaların yemek yemesini, konuşmasını ve diğer günlük aktivitelerini zorlaştırabilir.
• Hamilelikte Büllöz Pemfigoid (Gestasyonel Pemfigoid): Gebelik sırasında ortaya çıkabilir ve doğumdan sonra kaybolabilir. Bu tip, gebeliğin ikinci veya üçüncü trimesterinde ortaya çıkar ve genellikle doğumdan sonra birkaç hafta içinde kendiliğinden iyileşir.

Büllöz pemfigoid, kurdeşen benzeri büyük ve içi sıvı dolu kabarcıkların patlamasıyla ciltte yaralara sebep olan otoimmün bir hastalıktır. Bağışıklık sistemi normalde zararlı yabancı maddelere saldırırken, bu durumda vücudun kendi sağlıklı dokularına saldırır.

Büllöz pemfigoid durumunda, bu saldırı cilt altındaki bağ dokusunu hedef alır ve ciltte büyük, sıvı dolu kabarcıkların (büller) oluşmasına neden olur. Bu kabarcıklar genellikle kalın duvarlıdır ve patladıklarında açık yaralara dönüşebilirler. Hastalık, genellikle bacaklar, kollar ve karın gibi vücudun geniş bölgelerinde ortaya çıkar.

Büllöz pemfigoid hastalığının riski, yaş ilerledikçe daha da artar. Büllöz pemfigoid hastalığının yaygın belirtileri arasında ciltteki kıvrımlar boyunca yer alan sıvı dolu kabarcıklar bulunur. Etkilenen bölgede meydana gelen kaşıntı da bir diğer belirti olarak gösterilir.

Kalça eklem bursitine yönelik olarak yapılan istirahat ve buz kompres iyi gelerek o bölgeyi rahatlatır. Bunun yanında kişi kilolu ise kilo vermek de kalça bursitine iyi gelen yöntemler arasındadır.

Bursit oluşan bölgedeki basıncı azaltmak, oluşmasına neden olan hareketlerden kaçınmak ve travmalara karşı korumak hastalığın iyileşmesini sağlar. Dinlenme ile birlikte birkaç hafta içerisinde iyileşme gösterir.

Bursit türlerini önlemenin en önemli yolu bu duruma yol açan hareketin kısıtlanması ya da değiştirilmesidir. Hareketi yapma şeklini değiştirerek risk ve alevlenmelerin şiddeti azaltmak mümkündür.

Bursit önlemenin yolları şunlardır:

• İş veya hobi çok fazla diz çökmeyi gerektiriyorsa, dizlerdeki baskıyı azaltmak için bir tür dolgu ya da ped kullanın
• Ağırlık kaldırırken dizlerinizi bükmeyi unutmayın
• Ağır yükler taşımak omuzlarda yer alan bursa keseciklerine baskı uygular. Bunun yerine tekerlekli araba kullanın ya da yardım alın
• Tekrarlayan hareketler arasında dinlenin ya da hareketi değiştirin
• Fazla kilolu olmak eklemlere daha fazla baskı uygulanmasına neden olur. Kilonuzu dengeleyin
• Kasları güçlendirmek, etkilenen eklemi korumaya yardımcı olabilir
• Eklemleri yaralanmalardan korumak için yorucu aktivitelerden öncesi ve sonrası ısınma, esneme yapın.

Bursit için ihtiyaç duyulan en önemli tedavi dinlenmektir. Bursa kesesini tahriş eden aktivite veya pozisyonlardan kaçınmanın yanında o kısmına baskı uygulayan faaliyetlere ara vermek ona iyileşmesi zaman vererek ve daha fazla yaralanmasını önleyecektir. Uzman doktor ilk aşamada dinlenmenizi ve fiziksel aktivitelerden kaçınmanızı isteyebilir.

Dinlenmenin yanında iyileşirken ağrıyı ve şişliği azaltmak için evde tedaviler önerilebilir:

• Yaralı bölgeyi yüksekte tutun
• Ağrı kesici ilaçlardan yararlanın
• Oluşan bölgeye günde birkaç kez, 15 dakika boyunca bölgeye ince bir havluya sarılmış soğuk kompres veya buz paketleri uygulayın.
• Ağrılı bölgeye ısı uygulayın
• Yaralı bölgeyi desteklemek için atel, askı veya destek kullanın

Bursit dinlenme ve evde tedavilerle kendi kendine iyileşebilir.

Fakat ilerlediği durumlarda uzman doktor şu tedavi yöntemlerini de uygulayabilir:

• Enfeksiyonunuz varsa antibiyotik
• Hareket aralığınızı artırmak için fizik tedavi
• Oluşan bölgede sorun oluşmaması için nasıl hareket edilmesi gerektiğinin öğretileceği mesleki terapi
• Enflamasyonu ve ağrıyı azaltmak için kortikosteroid enjeksiyonları

Uzman doktor fiziki muayenenin ardından bursit teşhisi için sizin belirtilerinizi ve etkilenen bölgelerinize yoğunlaşacaktır. Bu noktada kişinin ne iş yaptığı, hobileri önemlidir.

Fiziki muayenenin ardından bursit tanısı için şu testler uygulanabilir:

• Başka bir bölgede olup olmadığını öğrenmek için röntgen
• Şişmiş bursa keselerini tespit etmek için ultrason veya MR (manyetik rezonans görüntüleme)
• Enfeksiyon olup olmadığına bakmak için tam kan sayım testi
• Etkilenen bursa kesesinden sıvı örneği alınması

Eklemlerde oluşan bursit hastalığı herkesi etkileyebilir fakat bazı faktörler bu durumun artmasına ve daha fazla risk oluşturmasına neden olur.

Bursit risk faktörleri şöyle sıralanır:

• Yaş: Bursit yaş alınmasıyla birlikte daha yaygın ve görülebilir hale gelir.
• Meslekler veya hobiler: İş ya da hobi bursa keseciklerine tekrarlayan hareketlerle baskı uyguluyorsa bursit gelişme riski artar. Halı döşemek, fayans döşemek, bahçe işleri yapmak, resim yapmak ve müzik aleti çalmak bu duruma örnektir.
• Diğer tıbbi durumlar: Romatoid artrit, gut ve diyabet gibi bazı hastalıklar bursit gelişme riskini artırır. Aşırı kilolu olmak kalça ve diz bursiti geliştirmeye neden olabilir.

Bursit, tekrarlayan hareketler, ağırlık kaldırma, eklemlerin aşırı sürtünmesinden kaynaklı olarak ortaya çıkar. Vücudun belli bir noktasında uzun süre baskı uygulanması da buna sebebiyet verebilir.

Çok sık koşu yapmak, fiziksel aktivitelere yoğunlaşmak, uzun süreler oturmak da bursit nedenleri arasında sayılabilir.

Bunun yanında yaralanma, travma ve enfeksiyonlar nedeniyle de ortaya çıkan bursit şu durumlarda da görülebilir:

• Marangozluk
• Bahçecilik
• Kötü duruş veya kötü konumlanan eklem
• Kürek çekmek
• Tenis, golf ve beyzbol gibi sporlar yapmak
• Bir enstrüman çalmak

Bursit vücutta herhangi bir eklemdeki bursa keseciğinin iltihaplanması sonucunda meydana gelebilir.

Bursitin bazı yaygın türleri şöyle sıralanır:

Trokanterik bursit​

Kalça ekleminde ortaya çıkan trokanterik bursit türü, yürüme esnasında hareket ettikçe ağrı ve zorlanmaya sebep olur.

Subakromial bursit​

Subakromiyal bursit, omuz bölgesinde oluşur ve hareket ettikçe kötüleşen yoğun ağrı belirtisiyle ortaya çıkar.

Olekranon bursit​

Madenci dirseği olarak da bilinen ve dirsekte oluşan tür olan olekranon bursit, hareketin zorlaşmasına neden olur. Olekranon olarak bilinen dirsek çıkıntısında oluşan bu bursit türü şişlik ve ağrı şeklinde ortaya çıkar.

Prepatellar bursit​

Diz eklemlerinde ortaya çıkan prepatellar bursit, özellikle dizi üzerine fazla yüklenerek ev işi yapan kişilerde görülebilir. Bu tür ortaya çıktıktan sonra dizlerin bükülmesi esnasında ağrı oluşur.

İskial bursit​

Uzun süreler boyunca sert bir zemine oturma sonucunda oluşan ve dokumacı bursiti olarak da bilinen türdür.

Bursit belirtileri arasında en yaygın görüleni yoğun bir ağrıdır.

Bunun yanında bursitin en sık görülen belirtileri şöyle sıralanır:

• Vücutta etkilenen kısım hareket ettiğinde ağrı
• Sınırlı hareket etme
• Şişlik ve hassasiyet
• Ciltte renk değişikliği veya kızarıklık
• Bursitin olduğu bölgede sıcaklık hissi
• Ateş
• Üşüme

Bursit, eklem çevresindeki kemik, tendon ve kaslar için yastık görevi gören bursa adı verilen küçük, sıvı dolu keseciğin iltihaplanması ile ortaya çıkan şişlik ve ağrı ile karakterize bir durumdur. En sık omuz, dirsek ve kalçada meydana gelir. Bursa, bağ dokusundan zarla çevrilmiş olan ve içerisinde kaygan sıvı bulunan kapalı kese olarak bilinir. Bu kese kemikler ve diğer dokuların etrafındaki boşluklarda tampon görevi görür.

Vücudun her yerindeki yapıları koruyan bursa kesecikleri, kaslar, tendonlar ve ciltte yer alır. Bursitin en yaygın nedeni ise aşırı kullanım ve bursaya çok fazla baskı uygulanması sonucunda meydana gelir. İltihaplanan bursa, ani ağrı geliştirebilir ve zamanlar birikebilmektedir.

Tedaviye ek olarak, şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Tedavi planınıza sadık kalın: Terapi seansları atlanmamalı, diyet programına uyulmalıdır.
• Bulimia nervoza hakkında detaylı bilgi edinilmelidir. Zira bu durum tedavi planına bağlı kalınması için kişiye motive edebilir.
• Sağlıklı ve doğru beslenmeye dikkat edilmeli, uygun vitamin ve mineral takviyeleri hakkında diyetisyenle iletişim halinde olunmalıdır.
• Kişi kendisini aile üyelerinden ve arkadaşlarından izole etmemelidir.
• Hasta sürekli tartılarak kilosunu kontrol etmemelidir.
• Kişi bilinçli şekilde egzersiz yapmalıdır. Ne tür bir fiziksel aktivitenin kendisi için uygun olduğunu belirlemeli, gerektiği takdirde profesyonel yardım almalıdır.

Bulimia nervoza hamile kalmakta ve hamilelik sırasında sorunlara neden olabilir. Bulimia nervoza hastalığı adet düzensizliğine de yol açabilmektedir. Bu durum hamile kalmayı zorlaştırabilir. Bulimia nervoza aynı zamanda hamilelik sırasında da sorunlara neden olabilir. Bulmia şu risklere yol açabilir:

• Erken doğum riski
• Düşük (Gebelik kaybı)
• Düşük doğum ağırlıklı bebek
• Bebek doğduktan sonra depresyon

Bulimia nervoza gelişiminin tam olarak nedeni bilinmediğinden, hastalığın nasıl önlenebileceğini söylemek zordur. Bununla birlikte, eğitimciler ve ebeveynler, gençlerin medyanın tasvir ettiği "ideal" vücut tipinin gerçekçi olmaktan uzak, sağlıksız ve hatta güvensiz olabileceğini anlamalarına yardımcı olabilir.

Bulimia nervoza hastaları genellikle yetersiz beslenme, tekrarlayan kusma ve zayıf bir bağışıklık sisteminden kaynaklanan birtakım tıbbi sorunlar da yaşar. İşlevsiz kilo kontrol alışkanlıklarındaki değişiklikle hemen hemen tüm komplikasyonlar geri döndürülebilir. Bulimia nervozanın olası komplikasyonları şunları içerir:

• Yanak ve çene çevresinde şişlik, hasarlı dişler ve ağız kokusu gibi sık kusmadan kaynaklanan hasar belirtileri
• Kronik boğaz ağrısı, hazımsızlık, mide ekşimesi, reflü, iltihaplı veya yemek borusu rüptürü
• Dehidrasyon, böbrek yetmezliği gibi yetersiz beslenmeye bağlı tıbbi sorunlar
• Sık kabızlık, ishal veya yeni gıda intoleransları
• Başka bir hastalık veya başka bir sağlık durumundan kaynaklanmayan bayılma veya baş dönmesi
• Osteoporoz (Kemiklerin kırılganlaşmasına ve kolayca kırılmasına neden olan bir durum)
• Anksiyete, depresyon, kişilik bozuklukları veya bipolar bozukluk
• Alkol veya uyuşturucu madde kullanımı
• Düzensiz kalp atışı veya kalp yetmezliği gibi kalp sorunları
• Diş çürüğü, diş eti hastalığı
• Olumsuz benlik saygısı ve ilişkiler ve sosyal işlevsellikle ilgili sorunlar

Bulimia nervozada tedavi planı, tüm yeme bozukluklarının tedavisinde uzmanlaşmış terapistler, psikiyatristler ve beslenme uzmanları tarafından oluşturulan ilgili psikoterapileri ve ilaç tedavileriyle oluşturulabilir.

Bilişsel davranışçı terapi (CBT) ve diyalektik davranışçı terapi (DBT), hastaların olumsuz duygu düşüncelerinin durdurma becerisini öğretir. Hastalar ayrıca yeterince uyumamanın, aşırı yemek yemenin, defalarca kusmanın ve ilaçları kötüye kullanmanın fiziksel-zihinsel sağlıklarını nasıl etkileyebileceğini öğrenir. Terapistler bulimia nervoza hastalarına danışmanlık yaparken, belirli yeme bozukluklarının üstesinden gelmelerine yardımcı olmak için olumlu deneyimleri bilinçli olarak yaşamlarına nasıl dahil edeceklerine dair bilgilendirmeler yapar.

Duyguları düzenlemeyi destekleyen belirli DBT ve CBT becerileri şunları içerir:

• Olumlu ve olumsuz düşünceleri ve duyguları tanımlama
• Olumsuz duygu ve düşünceleri durdurmayı ve değiştirmeyi engelleyen tetikleyicileri ve engelleri belirlemek
• Hastaların gerçekliği nesnel olarak algılamaya odaklanma yeteneğini geliştirmek
• Hastaların gerçekte temeli olmayan spontane duyguları hakkındaki farkındalıklarını artırmak

Geçmiş ve mevcut travmaları kabul etme ve bunlarla rasyonel bir şekilde başa çıkma becerilerinin olmaması, bulimia nervoza, diğer yeme bozuklukları olan kişilerin, olumsuz duygularını ve düşüncelerini profesyonel yardım almadan yenmeyi çok zor bulmalarının nedenlerinden biridir. CBT ve DBT yalnızca radikal kabul ve sıkıntı toleransıyla başa çıkma tekniklerini öğretmekle kalmaz, aynı zamanda kişilerin yeme bozukluklarının üstesinden gelmek ve sağlıklı benliklerini keşfetmeleri için kişilerarası etkililiği ve farkındalığı birleştirir.

BDT ve DBT yoluyla sıkıntı toleransı yöntemlerini öğrenmek, bulimia nervoza ve aşırı yeme bozukluğu hastalarının durumu tırmandırmadan özellikle zor bir an yaşamalarına izin verir. Kendine zarar veren davranışlarda bulunmak çoğu zaman çatışmayla etkisiz bir şekilde uğraşmaktan kaynaklandığından, yeme bozukluğu olan kişilerin özellikle sıkıntıya tolerans tekniklerinde ustalaşmaları gerekir. Tehlike toleransı, radikal kabul ve BDT ve DBT tarafından desteklenen diğer bilinçli alternatiflerin kullanımı yoluyla, danışanlar, nesnel ve rasyonel olarak değerlendirilebilmesi için, sıkıntıya nasıl tahammül edeceklerini öğrenerek yeme bozukluklarıyla baş etmenin zararlı, verimsiz yollarını değiştirebilirler.

Bulimia nervoza gibi yeme bozukluğu olan kişilerde panik ve korku duygusu yaratan günlük durumlarla baş etmeyi öğrenmek, herhangi bir yeme bozukluğu tedavi programının büyük bir parçasıdır. Çoğu durumda, danışanlar stres ve kaygı ile nasıl başa çıkacaklarını bilmezler zira onlara hiçbir zaman olumlu bir şekilde çatışmanın üstesinden gelmek için gerekli araçlar sağlanmamıştır.

İlaçlar

Antidepresanlar, psikoterapi ile birlikte kullanıldığında bulimia semptomlarını azaltmaya yardımcı olabilir. Gıda ve İlaç Dairesi tarafından bulimiyi tedavi etmek için özel olarak onaylanan tek antidepresan, bir tür seçici serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) olan fluoksetindir.

Beslenme danışmanlığı

Bir diyetisyen, hastanın sağlıklı bir beslenme planı geliştirmesine yardımcı olabilir. Nitekim hastalar aşırı yeme ve telafi döngüsünü kırmak için öğünleri yapılandırmayı, hızlandırmayı ve günlük kalori alımı için gereken miktarı ayarlamayı öğrenirler.

Bulimia nervoza tanısını doğrudan koyan bir test ya da yöntem bulunmamaktadır. Doktor öncelikle hastanın tıbbi öyküsünü öğrenir ve fiziksel muayene gerçekleştirir. Bulimia nervoza şüphesiyle gelen hastanın boy kilo endeksi, kan değerleri, hormon düzeyleri, ayrıca gerekli görüldüğü takdirde EKG, idrar testleri, karaciğer, böbrek veya tiroid fonksiyonundaki anormalliği araştırmak için test istenebilir, kemik yoğunluğu incelemesi yapılabilir.

Bulimia nervoza teşhisi konulması için doktor aşağıdaki soruların cevabını detaylıca öğrenmek isteyecektir:

• Kişinin tekrarlayan aşırı yeme atakları var mı?
• Kişi, kendi kendine kusma dahil olmak üzere kilo alımını önlemek için uygunsuz davranışlarda bulunur mu? (Müshil, diüretik veya diğer ilaçların kullanılması, aşırı egzersiz vb.)

Bulimia nervoza hastalığının belirti ve semptomları fiziksel, davranışsal ve duygusal olabilir.

Aşağıdaki fiziksel ve davranışsal belirtiler, en çok aile üyeleri ve kişinin yakın arkadaşları tarafından fark edilebilen belirtilerdir.

• Öncelikli yapmasını gereken faaliyetler olmasına rağmen egzersiz yapmayı bir şekilde öne çekmek
• Kuru cilt
• Konsantrasyon güçlüğü, iyi uyuyamamak
• Tasfiye kanıtı – Çok sık tuvalete gitmek veya yemeklerden sonra duş almak veya müshil veya idrar söktürücü paketleri bulmak
• Sıkı bir diyet uygulamanın ardından aşırı yemek yeme davranışı
• Yorgun hissetmek, gözlerin kızarması
• İştahı bastırmanın bir yolu olarak detoks çayları içmek
• Alınan kalorileri "yakmak" için belirli bir miktar egzersiz yapmak
• Vücut şekli ve ağırlığıyla ilgili tekrarlayan veya takıntılı davranışlar (Örneğin kendilerini tekrar tekrar tartma, aynaya takıntılı bir şekilde bakma ve bel veya bilekleri çimdikleme)
• Ailesiyle ve/veya arkadaşlarıyla diyet, kalori, yiyecek veya kilo hakkında çok fazla konuşmak

Duygusal belirtiler, davranışsal belirtilerden daha zor olsa da, kanama ve temizleme davranışlarını bilmedikleri zaman bile, genellikle aile üyeleri ve arkadaşlar tarafından fark edilir. Bu duygusal sorunlar yalnızca bulimia nervozaya özgü değildir. Başka sorunlardan da kaynaklanabilir.

• Aşırı sinirlilik
• Aşırı derecede depresif, suçlu hissetmek ve aşırı yeme olayından sonra gerçeklikten kopmak
• Sık sık özeleştiri yapma ihtiyacı
• Kontrolden çıkmış hissetmek
• Sık sık onay alma ihtiyacı

Bulimia Nervosa, aşırı yeme epizodları ve ardından kilo alımını önlemeye yönelik telafi edici davranışlarla karakterize bir tür yeme bozukluğudur. Telafi edici davranışlar, aşırı yeme ataklarından sonra kiloyu kontrol etmeye çalışmanın bir yolu olarak kullanılır. Telafi edici davranışlar şunları içerir:

• Kusma
• Müshilleri veya diüretiklerin kullanımı
• Oruç tutmak
• Aşırı egzersiz yapmak
• Bazı ilaçların yasadışı, reçeteli ve / veya 'reçetesiz' kilo kontrolü için uygunsuz kullanımı (uygunsuz kullanım, endike olmayan ve ilacın reçete edilmediği kullanımı ifade eder).

Bulimia nervoza en çok ergenlik döneminde ve genç kadınlarda görülür ve bu popülasyon grubunun yaklaşık % 1-2'si bu hastalıktan etkilenir. Bulimia nervoza hastalarının yüzde 80’inin kadın olduğu tahmin edilmekle birlikte hastalığın erkeklerde görülme sıklığı da gün geçtikçe artış göstermektedir.

Bulimia Nervosa'nın tek bir nedeni yoktur. Vücut görünümü, aile etkileri, genetik, geçmiş travmatik deneyimler ve nörokimyasal ve gelişimsel faktörler ile ilgili sosyal tutumlar, bulimia nervozanın gelişmesine katkıda bulunabilir. Araştırmacılar, bu yeme bozukluğunun kişide özgüven düşüklüğü, vücudunun görünümüne dair memnuniyetsizliği ve bunun neticesinde oluşabilecek aşırı endişeyle başlayabileceğine inanıyor. Kişilerde hastalığın gelişimini tetikleyebilen faktörler özetle şunlardır:

• Depresyon ve anksiyete bozuklukları
• Travmatik olaylar
• Aşırı stres
• Sık sık yapılan diyet
• Kültürel faktörler
• Genetik (Aile bireylerinde görülme)
• Hormonlar

Bulaşıcı hastalıkların şiddetli vakalarında dehidrasyon, ateş, kusma, zatürre, sepsis gibi komplikasyonlar meydana gelir. Çok daha şiddetli hastalıklarda ise doktor kontrolü ve tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyulabilir.

Bulaşıcı hastalıklar, virüsler, bakteriler, mantarlar ve parazitler gibi vücuda dışardan giren zararlı organizmalar tarafından meydana gelir. Bulaşıcı olmayan hastalıklar ise dış organizmalar tarafından değil, genetik, anatomik farklılıklar, yaşlılık, stres veya içinde yaşanılan çevrenin etkisiyle oluşur. Örneğin, başka kişilerden, böcek ısırma yoluyla veya besinlerden bulaşıcı olmayan hastalıklar meydana gelmez. Kanser, diyabet, konjestif kalp yetmezliği ve alzheimer gibi hastalıklar bulaşıcı olmayan hastalıklara örnek olarak verilebilir.

Meydana gelen bulaşıcı hastalıklar genellikle solunum yollarında, deri ve mukozalarda, sindirim sisteminde, kan dolaşımında ve üriner sistemde görülür.

Bulaşıcı hastalıkların riskini azaltmak için uygulanabilecek bazı adımlar vardır. Kişi şu adımları uygulayarak riski azaltabilir ve korunma sağlayabilir:

• Hijyene dikkat edilmeli ve eller sık sık yıkanmalıdır
• Bulaşıcı hastalıklara karşı aşı olunmalıdır (kızamık, suçiçeği vs)
• Hasta olunduğunda evde kalmaya çalışın
• Besinlerin temizliğine dikkat edin ve güvenli bir yerde muhafaza edin
• Mümkün olduğunca cinsel ilişki sırasında korunmaya çalışın
• Kişisel eşyaları paylaşmamaya dikkat edin
• Seyahat ederken kurallara uyun ve risk olan ülkelere gitmeden önce aşı olun