Diyabetik ayak, açılan yaraların tedavisi yapılmadığında, enfeksiyon nedeniyle parmak, ayak ya da bacak kayıplarına neden olabilir. Bu rahatsızlığın ilerlememesi için görülebilecek belirtilere dikkat ederek erkenden önlem almak gerekmektedir.

Diyabetik ayak belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

• Ayakta oluşan yararların çevresinde kızarıklık ve ağrı,
• Halsizlik ve yorgun hissetme,
• Ateş,
• Dengesiz kan şekeri seviyeleri,
• Titreme,
• Müdahale edilmediğinde ileri aşamada şok yaşanması.

Diyabetli kişilerde sinir hasarına bağlı olarak ayakta kuruluk, çatlak, yarık ve nasır oluşmaktadır. Bu çatlaklardan enfeksiyona neden olarak büyüyebilir. Enfeksiyon kapılması sonucunda ayakta damar hasarı oluşarak yaranın iyileşmesi güçleşir ya da zaman alır.

Diyabetik ayakta evreler şu şekildedir:

• Evre 0: Sağlıklı cilt
• Evre 1: Yüzeyel ülser
• Evre 2: Derin ülser
• Evre 3: Kemik tutulumu olan ülser
• Evre 4: Ön ayak ya da ayak ucu kangreni
• Evre 5: Ayak kangreni

Şeker hastalığını ilk belirtileri arasında yer alan ayak yaraları, kontrolsüz diyet, diyabetik vaskülopati (damar darlığı ve tıkanıklığı), nöropati (sinir hasarı) ya da ayak hijyen koşullarının sağlanmamasından dolayı oluşur.

Diyabetik ayak, şeker hastalığına sahip olan kişilerde, nöropati olarak adlandırılan sinir hasarının etkisiyle ayaklarda oluşan ve hızlı bir şekilde gelişen yaralardır. Bu yaralar, çatlak, yarık ya da nasırlar kontrol altına alınmadığında tedavisi oldukça zaman almaktadır.

Ayak yaralarının teşhis ve tedavi süreci ayak kaybının önlenmesi açısından çok büyük önem taşırken, tedavinin geciktirilmesi durumunda doku kaybı oluşması kaçınılmaz oluyor. Bu nedenle multidisipliner ekip çalışmasıyla ve farklı tedavi yöntemleri gerçekleştirilmesi gerekebilir.

Burun ameliyatı sırasında diş tellerinin herhangi bir sorun teşkil etmediği bilinir. Ancak burun ameliyatı olmanız durumunda ameliyat öncesinde doktorunuza diş teli kullandığınızı söylemeniz gerekir. Burun ameliyat sonrasında ağız bölgesinde oluşabilecek şişlikler, diş tellerinden dolayı rahatsızlık yaratabilir. Ancak bu durum geçicidir.

Diş teli ilk haftalarda konuşma konusunda sizlere güçlük yaşatabilir. Geçici olarak ilk zamanlarda konuşmanızı etkiler. Bu etkiler, dilde peltekleşme ve ağızda dolgunluk hissinin oluşmasından dolayı konuşmanın zorlaşmasıdır. Bu durumlar, bir kaç hafta sonra normale dönerek konuşmanız da eskisi gibi olur.

Diş telleri, ağız ve diş yapısını iyileştirmeye yönelik yapılır. Diş tellerinde sıkıştırma, diş lastiği gibi aparatlar kullanılarak yapılır. Yapılan sıkıştırma sonucunda hem ağız yapısı hem de diş yapısı değiştiği için gülüşte de değişiklik meydana getirir. Tedavi sonrasında ise estetik yönden olumlu sonuçlar alınır.

Diş tellerinin dudak şeklinin bozduğu ile ilgili bir bilgi yoktur. Zaman içerisinde dişlerin pozisyonları değiştikçe dudakların duruşu da değişebilir. Ancak bu değişim, olumlu etkiye sahiptir. Çünkü, teller ağız ve diş yapısını düzeltir. Ağız yapısı düzeldiği için dudakların şekli olumlu bir yönde değişebilir.

Diş tellerinizin takılması sırasından, dişlerinizde herhangi bir ağrı veya acı hissetmezsiniz. Ancak kısa süreli bir ağrı hissedebilirsiniz.

Diş teli bazı durumlarda uygulanmaz. Özellikle diş telinin uygulanması için tel takılmaya uygun bir ağız yapısı olması gerekir. Ayrıca, diş teli tedavisi uygulanırsa en arkada bulunan dişlere bu teller uygulanmaz. Ayrıca kaplama ve implant olan dişlere tel tedavisinin uygulaması oldukça güçtür. Ancak bu kararları diş hekiminiz verecek olup ona göre tedavi süreci başlatılır.

Diş teli sıkma işlemi, ince bir tel parçası ile birbirine bağlı olan, dişlere yapıştırılan braketler ile yapılır. Diş teli tedavisi sürecinde diş hekiminiz, kademeli olarak teli düzenli aralıklarla ayarlayarak basınç uygular. Diş tellerine uygulanan basınçla beraber teller sıkıştırılır ve diş yapısının düzeltilmesi sağlanır.

Diş teli ağrısı sürecin ilk başlarında hissedilebilir. Teller ve aparatlar, dişlerinizi sıkıştırdığı için bir süre ağrı yaşayabilirsiniz. Ancak bu ağrı, diş tellerine alıştıkça hafifler. Eğer dişlerinizde ağrı hissederseniz soğuk kompres yapabilirsiniz.

Soğuk yiyecek ve içecekler tüketmek ağrınızı hafifletir. Ayrıca diş braketinin sebep olduğu ağrı veya ağız yaraları için de diş hekiminizin önereceği, reçete edeceği ilaçları kullanabilirsiniz.

Diş teli tedavisi sonrasında diş bakımınızı daha çok dikkat etmeniz gerekir. Dişlerinize zarar veren yiyeceklerden kaçınmak, dişlerinizi düzenli fırçalamak süreç sonrasında önemlidir. Diş tellerinden sonra dişlerin yeni yerlerine oturması, biraz zaman alır. Zaman içerisinde dişler kayma eğilimdedir.

Ayrıca teller çıktıktan sonra yirmilik yaş dişiniz eğer çıkmamışsa dişlerin kayma ihtimali bulunur. Bu yüzden diş hekiminiz, dişlerin kaymasını önlemek adına size diş çekimini önerebilir. Çünkü yirmilik yaş dişi diğer dişleri de etkiler ve ağız yapısında bozulmalara neden olabilir. Diş hekiminize kontrole giderek yaşanabilecek olumsuzlukları engelleyebilirsiniz.

Dişler diş teli takıldığında, dişler daha da hassaslaşır. Süreç içerisinde mutlaka her yemekten sonra dişler fırçalanmalıdır. Diş fırçalaması yapılırken yumuşak bir fırça kullanmalısınız. Dişlerinizi fırçalarken, dikkatli olmanız gerekir. Yavaş ve nazikçe dişlerinizi uzun süre fırçalamalısınız.

Ayrıca tedavi süresi boyunca dişlerinize gerekli olan özeni göstermeniz gerekir. Dişlerinizi her öğün sonrasında fırçalamak ve diş temizliğiniz için diş ipi kullanmanız çok daha etkili olur. Böylece dişler daha temiz hale gelirken diş telleri zarar görmeyecektir.

Diş teli tedavisine başlandıktan sonra ve süreç boyunca beslenme konusuna özen ve dikkat göstermek gerekir. Özellikle beslenme konusunda dikkatli olmak gerekir.

Tedavi sürecinde yenmemesi gereken yiyecekler şunlardır:

• Patlamış mısır, simit gibi çıtır yiyecekler
• Fındık
• Buz
• Sakız
• Sert şeker
• Simit
• Elma ve havuç gibi sert meyve, sebzeler

Diş teli tedavi sürecinde yenmesinde sorun olmayan yiyecekler ise şunlardır:

• Makarna
• Patates püresi
• Ekmek
• Krep
• Çorba
• Peynir
• Puding
• Pilav

Diş teli öncesi sonrası yaşanacak olan değişimler merak uyandırır. Diş teli tedavisi sürecinde iyileşme süreci sabır isteyen bir süreçtir. Dişlerinizin düzelmesi için zaman ve dişlerinize göstermiş olduğunuz özen, iyileşme sürecini doğrudan etkiler. İyileşme sürecinde diş teli 1 aylık değişimde bile etkisi gözle görülebilir.

Diş tellerinin öncellikli amacı, ağız ve diş yapısını düzelmek olup dişlerin doğru yerlerine gelmesine yardımcı olur. Daha sonra ise doğru yerlerine gelen dişlerin bulunduğu bölgede kalıcı olması sağlanır. Bu işlemler de süreç içerisinde ve düzenli doktor kontrolü ile sağlanır.

Diş teli tedavisi her yaşta yaptırabilir. Ancak tedaviye yetişkinlik döneminde başlanıldığında daha uzun süreli bir tedavi süreci geçirebilirsiniz. Bu yüzden diş telleri, çocukluk çağında uygulandığında daha hızlı iyileşme süreci yaşanabilir.

Çocuklarda ortodonti tedavisi​

Çocuklar için ortodonti diş tedavisi, belirli bir yaşa gelindiğinde yapılır. Ortodonti diş teli uygulaması çocuklarda, 7 yaşından sonra yapılabilir. Çocukların süt dişleri dökülüp gerçek dişlerinin çıkmasından sonra tel tedavisinin başlatılması daha verimli olur. Ancak bazı ciddi durumlarda yaş aralığı değişebilir, buna da diş hekimleri karar verir.

Yetişkinlerde ortodonti tedavisi​

Yetişkinlerin her alanda olduğu gibi iyileşme süreci, çocuklara göre çok daha yavaş ilerler. Bu yüzden ortodontik diş tedavisi, yetişkinlikte yapıldığında telleri uzun süre kullanmanı gerekebilir. Bu yüzden diş yapınızdaki bozulmaları fark ettiğiniz ilk anda tedavi sürecine başlamalısınız.

Ortodonti tedavisinde uygulanan diş telleri ortalama olarak 1 ila 3 yıl gibi bir süre dişlerde kalır. Ancak, bu süre diş yapılarının farklı olmasından dolayı değişkenlik gösterir. Diş yapısını düzeltmek için uygulanan bu tedavi, diş hekiminizin görüşleri doğrultusunda sürebilir. Bu yüzden tedavi süresi değişkenlik gösterir.

Diş teli tedavisi, genel olarak diş çarpıklığı ve dişlerinde yaşanan sıkışıklık için uygulanan diş tedavi yöntemlerinden birisidir. Diş telleri ile dişlerinizde yaşadığınız bu problemler zaman içerisinde düzelir. Diş teli tedavisi, diş hekimliği bölümünden mezun olan uzmanlar tarafından yapılır.

Diş tellerinin takılmasına karar verildikten sonra ağız ölçüsünün alınması gerekir. Daha sonrasında ise diş hekiminizin ölçü doğrultusunda hekiminiz bir kalıp çıkartır ve hazırlar. Hazırlanan kalıp doğrultusunda diş aparatı kullanılarak teller dişlere yapıştırılır.

Diş tellerinin takılmasından sonra süreç içerisinde, düzenli olarak doktor kontrolü yaptırılmalıdır. Süreç içerisinde dişlere gerekli özen gösterilmeli ve diş tellerine zarar verecek yiyeceklerden uzak durulmalıdır.

Acil bir şikayet olmadıkça protezler takıldıktan 1 hafta sonra ilk kontrol yapılacaktır. Diğer kontroller 6 ayda bir, bu mümkün değilse yılda bir defa mutlaka yapılmalıdır.

Dişler çekildikten sonra çene kemiklerinde oluşan ve hayat boyu devam eden kemik erimesi nedeniyle protezin zamanla uyumunu kaybetmesi, bollaşması, vuruk yapması doğaldır.

Yani protezler hep aynı kalsa bile ağız dokuları sürekli değiştiği için, uyum bozulacaktır. Bu nedenle kontroller ve bir şikayet durumunda hemen doktora müracaat edilmesi önemlidir.

Hareketli protezler ilk takıldıklarında dişetlerini acıtması, yara yapması, ağızdaki doğal dişlerde baskı, ağrı ve hassasiyet oluşturması, tuhaflık ve yabancılık hissi, ağızda kötü bir tat hissedilmesi, tükürük artması gibi şikayetler olabilir. Bu gibi durumlarda hasta herhangi hemen doktoruna başvurmalıdır.

Daha önceden protez kullanan hastalar, yeni protezlerini eskisinden farklı hissederek daha zor alışabilirler. Bu gibi durumlarda hemen eski protezlerini kullanırlarsa yeni protezlerine alışmaları daha da uzun sürecektir. Hasta yeni protezlerine alışmak için gayret göstermelidir.

Hastanın kendisi protezlerinde hiçbir düzeltme yapmaya kalkışmamalı, içine kumaş, pamuk vs. gibi şeyler koymamalıdır.

Protezlerin takılıp çıkartılması parmaklar yardımıyla, telleri veya hassas tutucuları zorlamadan, başlangıçta ayna karşısında yapılmalıdır.

Eczanelerde satılan protez yapıştırma krem veya tozları protezlerin tutuculuğunu artırarak hastanın protezini daha konforlu kullanmasına yardımcı olabilir.

Ağza ne kadar uyumlu ve rahat olsa da hareketli protezler günün 24 saati kullanılmamalıdır. Devamlı kullanıldıklarında çene kemiklerinde hızlı bir erime meydana gelecek ve ileride başka bir protez kullanmak zorlaşacaktır.

Bu nedenle protezler günde en az 8 saat çıkartılarak su dolu bir kap içerisinde veya nemli bir havluya sarılarak korunmalıdır.

Bu dinlendirme için en uygun zaman, gece uykusudur. Protezler hiçbir zaman sıcak suda bekletilmemelidir. Saklama kabı çocukların ve ev hayvanlarının ulaşabileceği yerden uzak tutulmalıdır.

Hareketli protezler her yemekten sonra akan su altında, düşerek kırılmaması için lavaboya yakın tutularak, özel bir protez temizleme fırçası veya yumuşak bir diş fırçasıyla dikkatli bir şekilde temizlenmelidir.

Temizleme sırasında bir macun ya da başka bir madde kullanmaya gerek yoktur. Temiz tutmak protezin ömrünü uzatmak ve ağız dokularının sağlığı açısından önemlidir. İyi bakılmayan protezler zamanla kötü bir kokuya neden olabilir.

Hasta protezini kullanmadığı zamanlar özel bir kapta, su içerisinden muhafaza etmelidir. Bu suya arada sırada eczanelerden rahatlıkla temin edilebilecek protez temizleme tabletleri atılabilir. Ancak bazı temizleyici maddeler protezlerin metal kısmında paslanma yapabileceğinden çok sık kullanılmamalıdır.

Hastalar artık daha fazla diş kaybına uğramamak için ağızlarında kalmış olan doğal dişlerine ve ağız bakımlarına eskisinden daha fazla özen göstermelidir. Özellikle protezin tellerinin geldiği doğal dişler dikkatle temizlenmelidir. Kötü ağız bakımı zamanla ağızda kalmış bulunan doğal dişlerin de çürümesine ve çekilmesine neden olacaktır.

Protezler bazı konuşma değişikliklerine neden olabilir. Konuşmanın düzelmesi genellikle hastanın çiğnemeye alışmasından daha uzun sürmektedir. Yüksek sesle gazete, kitap okumak veya ayna karşısında yüksek sesle konuşma eksersizleri yapmak konuşmanın düzelmesini hızlandırabilir. Ancak en önemlisi, değişiklikleri devamlı düşünmemek, devamlı kontrol etmemek ve zaman içerisinde proteze alışmaya bırakmaktır.