Çavdar Tarlasında Çocuklar
Holden’ın Hikâyesine Giriş ve Pencey’den Ayrılışı
Romanın anlatıcısı Holden Caulfield, hikâyesini doğrudan okura seslenerek başlatır. Anlatımında alışılmış roman başlangıçlarının tersine, aile kökeninden ya da çocukluk yıllarının ayrıntılarından söz etmeyeceğini, bunların kendisini hiç ilgilendirmediğini özellikle vurgular. Holden, oldukça samimi, alaycı, kimi zaman da küfürlü diliyle konuşur. Bu samimi ve bazen isyankâr anlatım tarzı, kitabın genel havasını oluşturur. Holden hikâyeyi bir klinikten ya da sanatoryumdan anlattığı ima edilir; çünkü “geçen yıl yaşadıklarını” anlatırken şimdiki zaman diliminde bir tedavi gördüğü açıktır. Bu durum, onun ruhsal olarak zor bir dönemden geçtiğini en başta hissettirir.
Pencey Prep’teki Son Günler
Holden o sıralar Pennsylvania’daki Pencey Prep adındaki özel bir yatılı okulda okumaktadır. Fakat okul hayatı onun için tam anlamıyla bir başarısızlıktır. Holden, beş dersten dördünden kalmış, yalnızca İngilizce’den geçebilmiştir. Bu başarısızlık onun okuldan atılmasına neden olmuştur. Noel tatilinden hemen önce atıldığı için, ailesine bu durumu açıklamaktan çekinmektedir. Onlara nasıl anlatacağını bilemez, çünkü ailesinin ondan beklentileri büyüktür. Özellikle annesinin hayal kırıklığına uğrayacağını düşünür. Babasının ise disiplinli, beklentileri yüksek biri olduğunu hissettirir.
Holden, okuldan atılmasına rağmen, Pencey Prep’in değerleriyle, yönetimiyle ve öğrencileriyle de alay eder. Ona göre okul tam bir sahtekârlık yuvasıdır; öğretmenler öğrencilerle sahte bir yakınlık kurar, öğrencilerse içtenlikten uzaktır. Holden’in sık sık kullandığı “phony” (sahte, yapmacık) kelimesi, roman boyunca tekrar eden bir tema olarak burada da kendini gösterir. Ona göre dünyanın çoğu insanı içten değildir ve bu sahtekârlık ona dayanılmaz gelir.
Futbol Maçı ve İzolelik
Öykünün başladığı gece okulun son futbol maçı vardır. Bütün okul, en büyük rakipleri Saxon Hall’a karşı oynanan bu maçı izlemeye gitmiştir. Fakat Holden maça gitmeyip, yalnız başına okulun çevresinde dolaşır. Bu durum onun dışlanmışlığını ve uyumsuzluğunu gösterir. O, kalabalıklara karışmaktan hoşlanmaz, kendisini okuldan ve arkadaşlarından kopuk hisseder. Bu kopukluk, tüm roman boyunca karakterinin temel özelliklerinden biri olacaktır.
Tarih Öğretmeni Bay Spencer
Holden, son günlerinde sevdiği öğretmenlerinden biri olan Bay Spencer’ı ziyaret etmeye karar verir. Bay Spencer yaşlı, biraz huysuz ama iyi niyetli bir öğretmendir. Onu evinde hasta yatağında ziyaret eder. Bay Spencer, Holden’e başarısızlığını yüzüne söyler; geleceği için kaygılanır ve ona öğüt vermeye çalışır. Fakat Holden bu öğütlerden sıkılır. Öğretmenin sözlerinde samimiyet olmasına rağmen, genç Holden otorite figürlerinin nasihatlerini boğucu bulur. Ziyaretten kısa süre sonra sıkılarak ayrılır. Holden, öğretmenine karşı aslında saygı duymaktadır ama yine de içten içe bu konuşmanın kendisini daralttığını, bir an önce kurtulmak istediğini belirtir.
Ackley ve Oda Yaşamı
Holden’in yatakhane hayatı da huzurlu değildir. Yan odasında kalan Ackley, sinir bozucu bir tiptir. Ackley dişlerini hiç fırçalamaz, kişisel bakımına dikkat etmez, Holden’in odasına sürekli izinsiz girer ve eşyalarıyla ilgilenir. Holden aslında onun yalnızlığını anlar, fakat kaba davranışları nedeniyle Ackley’i sevmez. Ackley karakteri, Holden’in insanlarla kurduğu çelişkili ilişkilerin küçük bir örneğidir: İnsanlara ihtiyaç duyar ama bir o kadar da onlardan rahatsız olur.
Stradlater ve Kavga
Holden’in asıl oda arkadaşı Stradlater ise tam tersine oldukça yakışıklı, popüler, fakat yüzeysel bir gençtir. Stradlater, kızlar arasında çok ilgi gören bir tiptir. Bir akşam dışarı çıkmak için hazırlanan Stradlater, Holden’den bir iyilik ister: İngilizce ödevi için bir kompozisyon yazmasını. Holden, yazmayı sevdiği için kabul eder. Ancak ödev konusunu sıradan bırakmaz; küçük yaşta zatürreden ölen kardeşi Allie’nin eldivenini anlatmaya karar verir. Allie, Holden’in hayatında çok önemli bir figürdür. Onun ölümü, Holden’in ruhsal dünyasında derin yaralar açmıştır. Holden kardeşini saf, masum ve iyi kalpli biri olarak anımsar. Yazdığı bu kompozisyon aslında Holden’in duygusal derinliğini ve kaybettiği masumiyeti simgeler.
Stradlater dışarıda Jane Gallagher adında bir kızla buluşmaya gider. Jane, Holden’in geçmişte tanıdığı, çocukluk arkadaşlarından biridir. Holden Jane’i çok sever, onunla satranç oynamışlığı vardır, ona karşı özel duygular besler. Stradlater’in Jane’le çıkması Holden’i kıskandırır. Stradlater döndüğünde Holden ona Jane ile ne yaptığını sorar, ama Stradlater konuyu geçiştirir. Bu belirsizlik Holden’in öfkesini arttırır. Stradlater’in onun yazdığı ödevi de beğenmemesi bardağı taşıran son damla olur. İkili arasında büyük bir kavga çıkar. Stradlater fiziksel olarak daha güçlüdür; Holden’i kolayca bastırır. Holden burnu kan içinde kalır ama içindeki öfke dinmez. Bu sahne, Holden’in arkadaşlıklarındaki hayal kırıklığını ve sürekli yanlış anlaşılma hissini güçlü bir şekilde yansıtır.
Yalnızlık ve Kaçış Kararı
Kavganın ardından Holden çok yalnız hisseder. Ackley’in odasına gider, ama orada da huzur bulamaz. Yatakhane ortamında ne arkadaşlık ne de samimiyet vardır. Holden, bir an önce buradan gitmek ister. Ailesinin evine dönmek istemez çünkü okuldan atıldığını henüz onlara açıklayamamıştır. Bu yüzden, tatilin başlamasını beklemeden okulu terk etmeye karar verir. Planı, New York’a gitmek ve birkaç günlüğüne otellerde kalmaktır. Ailesinin evine ancak Noel tatili gününde gidecektir. Böylece yüzleşmeyi ertelemiş olacaktır.
Yolculuğa Çıkış
Gece yarısı bavullarını toplar ve gizlice okuldan ayrılır. Trenle New York’a doğru yola çıkar. Bu ayrılış sahnesinde Holden büyük bir özgürlük duygusu yaşar ama aynı zamanda belirsiz bir korku da hisseder. Çocukça heyecanıyla, yeni bir maceraya atılır gibi görünse de aslında kaçış yolundadır. Bu yolculuk, romanın geri kalanında New York sokaklarında geçecek olan serüvenin başlangıcıdır.
1. Bölüm Değerlendirmesi
Bu ilk bölüm, Holden’in karakterini ve romanın ana temasını ortaya koyar:
Uyumsuzluk: Holden okul hayatına uyum sağlayamaz, arkadaş ilişkilerinde sürekli sorun yaşar.
Sahtekârlık ve içtenlik arayışı: İnsanların yapmacıklığından şikâyet eder, saf ve samimi olana özlem duyar.
New York’a Yolculuk, Otelde İlk Günleri ve Karşılaştığı İnsanlar
Tren Yolculuğu ve Bay Morrow’un Annesi
Holden, Pencey Prep’ten ayrıldıktan sonra gece yarısı trene biner. New York’a doğru yol alırken, vagonda okul arkadaşlarından Ernest Morrow’un annesiyle karşılaşır. Holden aslında Ernest’i hiç sevmez; kaba, şımarık, arkadaşlarına kötü davranan bir tiptir. Ancak annesiyle konuşurken gerçeği söylemek yerine Ernest’i övmeye başlar. Ona, oğlunun çok kibar ve popüler olduğunu, okulda seçkin biri olarak görüldüğünü anlatır. Annesine yalanlar söylerken kendisini bir anda yakalamış gibi hisseder ama durmaz. Bu sahne, Holden’in insanlara karşı ikili tavrını çok iyi gösterir: Onların sahtekârlığından şikâyet eder, ama aynı zamanda kendisi de sık sık sahte davranışlarda bulunur. Bu çelişki, roman boyunca tekrar eden bir özellik olacaktır.
Holden, Ernest’in annesine de küçük bir yalan daha söyler: Okuldan değil, beyin tümörü yüzünden eve erken döndüğünü iddia eder. Bu sahnede Holden’in, kendisini olduğundan farklı göstermeye çalıştığı, duygusal boşluklarını örtmek için sahte hikâyelere sığındığı görülür. Yine de içinde, Morrow’un annesine karşı bir sempati vardır. Kadın onun için aslında “fena biri” değildir. Bu yüzden Holden biraz suçluluk duyar.
New York’a Varış
Tren yolculuğundan sonra Holden sabaha karşı New York’a varır. Daha önce de söylediği gibi, evine dönmek istemez çünkü ailesi onun okuldan atıldığını henüz öğrenmemiştir. Bu yüzden birkaç gün boyunca otellerde kalmaya karar verir. New York’a adım attığında hem büyük bir özgürlük duygusu hisseder hem de yalnızlık içini kaplar. Şehir ona cazip ve korkutucu gelir. Holden’in bakış açısında New York, hem keşfedilmesi gereken canlı bir şehir hem de sahte ve yapmacık insanlarla dolu bir yerdir.
Otelde Konaklama
Holden ilk iş olarak Edmont Hotel adında bir otele yerleşir. Otel odasına girdiğinde camdan dışarıyı seyreder. Karşı odalarda gördüğü manzaralar onun insanlara bakışını pekiştirir: Bir kadın sürekli kendine makyaj yapar, bir adam kadın kıyafetleriyle dolaşır, başka bir çift garip oyunlar oynar. Holden bu davranışları “sapıklık” olarak görür ve tiksinti duyar. Ona göre yetişkin dünyası tuhaf, çürümüş ve içtenlikten uzak hareketlerle doludur. Yine de bu sahneleri merakla izler; bir yandan küçümser, bir yandan da büyülenir. Bu ikilik, Holden’in cinselliğe karşı olan karmaşık duygularını gösterir.
Gece Dışarı Çıkma İsteği
Holden otelde yalnız kalmaya dayanamaz. Gece dışarı çıkıp eğlenmek ister, ancak yaşı küçük olduğu için bara ya da gece kulübüne girmesi zordur. Buna rağmen denemek için aşağı iner. Bu sırada asansör görevlisi Maurice ile tanışır. Maurice ona fahişe ayarlamayı teklif eder. Holden önce biraz tereddüt etse de, sonunda kabul eder. Bu karar, onun içindeki merak ile yalnızlığın birleştiği anlardan biridir.
Fahişe Sunny ile Karşılaşma
Kısa süre sonra Sunny adında genç bir fahişe odaya gelir. Holden, ondan çok etkilenmez; aslında içten içe korkar. Sunny onun yaşıtı sayılabilecek kadar gençtir. Holden karşısında genç bir kız görünce, onunla birlikte olmak yerine onunla sohbet etmeyi ister. Sunny ise işini yapmak için oradadır ve Holden’in isteksizliğine şaşırır. Holden bahaneler üretir, kendisini hasta hissettiğini söyler. Ona yalnızca parayı verir ve gitmesini ister. Bu sahnede Holden’in cinsellikle olan çelişkili tavrı çok açık ortaya çıkar: Bir yandan merak eder, ama diğer yandan masumiyetin bozulmasından ürker. Bu yüzden Sunny ile hiçbir şey yaşamadan onu yollar.
Maurice ile Sorun
Sunny gittikten kısa bir süre sonra, asansörcü Maurice geri gelir. Holden, Sunny’ye 5 dolar verdiğini söylese de Maurice aslında 10 dolar istediğini söyler. Holden bunu reddeder, çünkü başta anlaştıkları miktarın 5 dolar olduğunu iddia eder. Maurice ve Sunny Holden’i zorla soyar gibi tehdit eder. Maurice ona küfürler savurur, hatta Holden’i yumruklar. Holden çok öfkelenir ama bir şey yapamaz. O sırada içinden kahramanca bir intikam hayali kurar: “Bir gün tabancayla gelip onu vuracağım” diye düşünür. Ancak bu yalnızca hayalinde kalır. Gerçekte ise aciz, çaresiz ve yalnızdır. Bu olay onun yetişkin dünyasının acımasızlığına dair yeni bir hayal kırıklığı yaşamasına neden olur.
Holden’in Gece Düşünceleri
Bu tatsız olaydan sonra Holden odasında tek başına kalır. Düşüncelere dalar; ölen kardeşi Allie’yi hatırlar. Allie’nin mezarı, ölüm anı, kırmızı saçları gözünün önüne gelir. Onun ölümüyle dünyadaki adaletsizlik arasındaki bağı kurar. Holden’in Allie’ye olan özlemi, masumiyetin yok oluşuna duyduğu derin acının temel kaynağıdır. Holden kendisini bir “koruyucu” olarak görmeye başlar: Çocukların masumiyetini, yetişkin dünyanın sahtekârlığından korumak isteyen biri. Romanın ilerleyen sayfalarında bu düşünce, “çavdar tarlasında çocukları yakalayan” metaforuyla şekillenecektir.
Eğlence Yerleri ve Karşılaştığı İnsanlar
Ertesi gün Holden otelden çıkar ve New York’un eğlence mekânlarında dolaşır. Bir kulübe girip üç kadınla tanışır. Kadınlar turistik amaçla New York’a gelmiş, biraz saf ve sığ tiplerdir. Holden onların yüzeyselliğinden rahatsız olur ama yine de onlarla dans eder. Onları küçümser, çünkü tek amaçlarının ünlü birini görmek olduğunu düşünür. Holden için bu, insanların samimiyetsizliğinin bir başka örneğidir.
Holden ayrıca Jane Gallagher’ı düşünmeye devam eder. Onunla satranç oynadıkları günleri, yaz tatilinde birlikte geçirdikleri zamanları hatırlar. Jane onun için saflığın ve masumiyetin sembolüdür. Onunla iletişim kurmak ister ama cesaret edemez. Telefonu eline alıp defalarca numarasını çevirmeyi düşünür, ama hep vazgeçer. Bu kararsızlık, Holden’in insanlarla bağlantı kurmak istemesi ama aynı zamanda reddedilme korkusuyla bundan kaçınması arasında gidip geldiğini gösterir.
Eski Arkadaşlarla Karşılaşmalar
Bir süre sonra Holden, eski sevgilisi Sally Hayes’i aramaya karar verir. Sally, güzel ama yüzeysel bir kızdır. Onunla buluşmak Holden için bir çeşit yalnızlıktan kaçış olur. Onunla buluşmayı planlaması, Holden’in aslında insanlara duyduğu özlemi ortaya çıkarır. Fakat bu buluşmanın ilerleyen bölümlerde hayal kırıklığıyla sonuçlanacağı ipucu daha şimdiden sezilir.
2. Bölüm Değerlendirmesi
Bu bölümde Holden’in karakterindeki çelişkiler daha da belirginleşir:
Yalnızlık ve bağ kurma arzusu: İnsanlarla tanışmaya çalışır ama hepsiyle hayal kırıklığı yaşar.
Cinsellik ve masumiyet: Sunny ile yaşadığı sahne, Holden’in yetişkinliğe adım atmaktan korktuğunu gösterir.
Şiddet ve güçsüzlük: Maurice ile kavgasında yenilir; ama hayal dünyasında kahramanca intikam planları kurar.
Masumiyet özlemi: Allie’nin anıları ve Jane’e duyduğu duygular, onun saf olanı aradığını gösterir.
New York’a gelişinden itibaren Holden’in yaşadığı tüm karşılaşmalar, aslında onun toplumdaki sahtekârlığı görme biçiminin ve kendi yalnızlığının yansımasıdır.
Sally Hayes ile Buluşma Planı
Holden New York’a yerleştikten sonra sürekli eski tanıdıklarını aramayı düşünür. Bu, yalnızlığını gidermenin bir yoludur. Telefon rehberini karıştırırken aklına Sally Hayes gelir. Sally, Holden’in geçmişte çıktığı, güzel, popüler ve gösterişli bir kızdır. Holden onunla ciddi bir bağ hissetmez; aslında Sally’nin biraz yüzeysel olduğunu düşünür. Yine de yalnızlık hissi, onu Sally ile buluşmaya iter. Telefonu açar ve Sally’yi tiyatroya davet eder. Sally, şaşırtıcı biçimde teklifi kabul eder. Bu Holden için bir anlık neşe kaynağı olur, çünkü biriyle buluşmak onun için güven hissi yaratır.
Sally ile Tiyatroda
Holden tiyatroya Sally ile gider. Sally her zamanki gibi çok güzel görünmektedir. Holden, onun güzelliğini inkâr edemez ama içten içe de onun yapmacık tavırlarından rahatsız olur. Sally oyundan çok sahnedeki aktörlerle ilgilenir, onların şöhreti üzerine konuşur. Holden bu duruma sinirlenir. Onun gözünde tiyatrodaki oyuncular “sahte”dir. Sally’nin hayranlığı da yapmacık bir davranış gibi gelir. Holden kendisini Sally’den uzaklaşmış hisseder, ama buna rağmen ondan kopmak istemez. Çünkü içinde hâlâ bir yakınlık kurma arzusu vardır.
Patinaj Randevusu
Tiyatrodan sonra Sally, Holden’i paten kaymaya ikna eder. Holden bu fikre pek sıcak bakmasa da onunla birlikte gitmeyi kabul eder. Paten pistinde çok da keyif almazlar; Holden kaymakta zorlanır. Sally neşelidir ama Holden sürekli şikâyet eder. O sırada Holden’in içinde bir isyan patlar. Sally’ye, birlikte şehirden uzaklaşma teklifinde bulunur. Ona göre şehir insanları sahtekârlarla doludur; bu yüzden birlikte kaçmalı, bir kulübede yaşamalı, doğayla iç içe sade bir hayat kurmalıdırlar. Sally bu teklife şaşırır ve gülüp geçer. Onun gözünde Holden’in fikri romantik ama çocukça bir hayaldir. Bu tepki, Holden’in öfkesini kabartır. Sally’ye bağırır, onu aşağılayıcı sözler söyler. Sally gözyaşları içinde kalır, ardından Holden’i terk eder. Holden bu sahnede hem büyük bir hayal kırıklığı hem de yalnızlığının derinleşmesini yaşar.
Eski Arkadaşlarla İletişim
Sally’den sonra Holden daha da yalnız hisseder. Bu kez aklına eski arkadaşı Carl Luce gelir. Carl, Holden’in Pencey’den önceki okulu Whooton’dan tanıdığı biridir. Luce ondan daha olgun, entelektüel, zeki bir tiptir. Holden, Luce ile konuşmanın kendisine iyi geleceğini umar. Ona telefon eder ve buluşmak için sözleşirler.
Carl Luce ile Buluşma
Holden ve Luce bir barda buluşur. Luce’un üniversiteye geçtiği, daha yetişkin bir dünyada yaşadığı görülür. Holden ona sorular sorar; özellikle cinsellik üzerine takıntılı bir biçimde konuşur. Luce ise bu sorulardan sıkılır. Holden’in çocukça tavırlarını küçümser ve kısa sürede yanından ayrılır. Holden burada yine reddedilmiştir. Onun için Luce ile buluşma bir umut olmuş, ama sonuç hüsranla bitmiştir. Yine sahte dünyada, samimi bir bağ kurma çabası başarısız olmuştur.
Holden’in Alkol ve Çöküş Denemeleri
Holden Luce ayrıldıktan sonra yalnız başına kalır. Barda daha fazla içki içer. Zaten alkol dayanıklılığı zayıftır; kısa sürede sarhoş olur. Sarhoşluk onun yalnızlık hissini daha da büyütür. Telefonu eline alıp Sally’i aramayı düşünür, ama beceriksizce onu rahatsız eder. Ardından banyoya gidip aynada kendisini izler; hasta gibi görünür. Bir ara kendisini “kurşunlanmış” gibi hayal eder. Bu hayal, onun ruhsal dünyasında şiddet, ölüm ve çaresizlik duygularının birleştiğini gösterir. Holden bazen intiharı bile düşünür ama bunun ailesini üzeceğini bildiği için vazgeçer.
Parkta ve Müzede Yalnızlık
Bardaki olaylardan sonra Holden dışarı çıkar. Gece yarısı sokaklarda tek başına dolaşır. Central Park’a gider. Park onun çocukluk anılarıyla doludur. Kardeşi Phoebe ile burada vakit geçirmiştir. Parkta aklına sık sık bir soru takılır: “Kışın ördekler nereye gider?” Bu soru aslında onun masum bir merakının simgesidir. Ördeklerin kaybolup kaybolmadığı üzerine düşünür; bu, masumiyetin kayboluşu üzerine duyduğu derin kaygının metaforik bir ifadesidir.
Holden ayrıca bir müzeye gider. Müzedeki cam vitrinlerdeki heykeller, hayvan örnekleri ve sergiler hiç değişmez. Ona göre müze, dünyanın sahtekârlığından uzak bir yerdir; burada her şey hep aynı kalır. İnsanlar değişir, büyür, ölür; ama müzedeki nesneler sabit kalır. Holden bu düşüncede huzur bulur. Çocukların bu değişmeyen sergileri ziyaret etmesini ister; çünkü onlar için hayatın güvenli, sabit ve masum yönünü simgeler. Holden’in zamanın akışına, değişime ve yetişkinliğe karşı duyduğu direnç bu bölümde güçlü bir şekilde hissedilir.
Phoebe’ye Yaklaşma Düşüncesi
Holden kardeşi Phoebe’yi çok sever. Phoebe onun için masumiyetin somut bir temsilidir. O, saf, zeki ve içten bir çocuktur. Holden her fırsatta Phoebe’yi düşündüğünde rahatlar. Onunla konuşmak, dertlerini paylaşmak ister. Bu yüzden bir noktada eve gizlice gidip Phoebe ile görüşmeyi planlamaya başlar. Bu karar, Holden’in karamsar ruh hâli içinde parlayan tek umut ışığıdır.
3. Bölüm Değerlendirmesi
Bu bölüm Holden’in yalnızlıkla boğuşmasını daha derin gösterir:
Sally ile yaşanan hayal kırıklığı: Holden’in idealist kaçış planı gerçekçi değildir. Sally’nin reddi, onun romantik hayallerinin yıkılmasıdır.
Arkadaş ilişkilerinde başarısızlık: Luce ile buluşması da sonuçsuz kalır; Holden kimseyle kalıcı bağ kuramaz.
Sarhoşluk ve ölüm düşünceleri: Holden’in ruhsal çöküşü belirginleşir, intihar düşüncesi ilk kez ciddi şekilde aklına gelir.
Masumiyet özlemi: Parktaki ördekler ve müze düşünceleri, onun masumiyetin değişmezliğine duyduğu özlemi simgeler.
Phoebe’ye yönelme: Holden’in tek samimi bağı kardeşi Phoebe’dir; ona yaklaşma fikri, romanın ilerleyen kısımlarında çok önemli bir dönüm noktası olacaktır.
Tüketim Önerisi:
