Uygulamayı yükle
How to install the app on iOS

Follow along with the video below to see how to install our site as a web app on your home screen.

Not: This feature may not be available in some browsers.

Sistinozis belirtileri ne zaman başlar?

Sistinozis hastalığının belirtileri farklı yaşlarda ortaya çıkmaya başlayabilir ancak genellikle bebeklik dönemiyle birlikte başlar. Belirtilerin ortaya çıkmaya başlayabileceği yaş hastalıklar arasında farklılık gösterir.

Belirtiler tek bir yaş aralığında veya birkaç yaş aralığında başlayabilir. Bazı hastalıkların belirtileri ise herhangi bir yaşta başlayabilir. Sistinozis hastalığında belirtilerin ne zaman ortaya çıktığını bilmek, doğru tanının bulunmasına katkı sağlar.

Sistinozis Belirtileri Nelerdir?

Sistinozis hastalığın belirtileri hastalığın türüne ve şiddetine göre değişkenlik gösterebilmekle birlikte genel anlamda sistinozis belirtileri aşırı su içme, buna bağlı sık idrara çıkma, mide bulantısı, kusma, kas güçsüzlüğü, tükenmişlik hissi, gözleri etkilediğinde ışığa karşı duyarlılık ve elektrolit dengesizliğidir.

Türü ve şiddetinden bağımsız olarak yaygın görülen sistinozis belirtileri şunlardır:
  • Aşırı su içme (polidipsi)
  • Sık idrara çıkma (poliüri)
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Kas güçsüzlüğü
  • Tükenmişlik hissi
  • Dehidratasyon
  • Ateş
  • Işığa karşı duyarlılık
  • Elektrolit dengesizliği
  • Ateş
  • Miyopati
  • Boy kısalığı
  • Ergenliğin gecikmesi
  • Kısırlık
  • Yutma güçlüğü (disfaji)
Hastalığın üç farklı türüne bağlı olarak sistinozis hastalığının belirtileri farklı şekillerde seyredebilir. Başlangıçta genellikle böbreklerin etkilenmesi sonucunda yaşanan belirtiler söz konusudur ancak farklı organ ve dokuları etkileyen sistinozis vakalarında semptomların şekli değişebilir.

Sistinozis Neden Olur?

Sistinozis hastalığı, CTNS genindeki genetik değişikliklerden (DNA varyantları) kaynaklanır. CTNS genindeki mutasyonlar, sistinosin adı verilen bir taşıyıcı proteinin eksikliğine yol açar. Hücreler içinde, bu protein normalde sistini lizozomlardan dışarı taşır; lizozomlar, hücredeki malzemeleri sindiren ve geri dönüştüren bölmelerdir.

Sistinozin hatalı veya eksik olduğunda, sistin vücutta birikir ve lizozomlarda kristaller meydana getirir. Sistin birikimi ise böbreklerdeki ve gözlerdeki hücrelere zarar verebilir ve diğer organları da olumsuz etkileyebilir. Etkilenen başlıca organ böbreklerdir.

Sistinozis Nedir?

Sistinozis, vücuttaki hücrelerde sistin adlı amino asit kristallerinin atılamaması sonucu birikmesi ile ortaya çıkan, böbrek başta olmak üzere organ ve dokulara zarar veren genetik metabolizma hastalığıdır.

Sistinozis hastalığı tüm organları ve dokuları etkileyebilme riski gösterir ancak genel olarak böbrekleri ve gözleri etkiler. En yaygın olan türü bebeklikte başlayan sistinozis türüdür.

Sistinozis hastalığının erken belirtileri arasında yetersiz beslenme, kusma ve dehidratasyon bulunur. Bunlarında dışında böbrek sorunları ve görme problemleri de gelişebilir. Sistinozisin yetişkin formunda ise öncelikle gözlerin etkilenmesi söz konusu olur ve bu durum ışığa duyarlılığa da neden olabilir.

Kandaki sistin seviyelerinin kontrol edilmesi, genetik test yapılması veya göz muayenesi ile teşhis edilebilen sistinozis hastalığında hızlı tanı sonrasında uygulanan tedavi yöntemleri hastalığı ilerlemesini yavaşlatabilir.

Sinüzite Ne İyi Gelir?

Doktor onaylı antibiyotik başta olmak üzere, tuzlu su, rahat nefes almaya yarayan yüksek yastık tercihi, sinüzitin sebep olduğu baş ağrısını hafifletmek için tarçın, burun bölgesinin açılması için sıcak bir banyo veya soğuk kompres sinüzite iyi gelen çözümler arasında yer alır. Sinüzit, sinüslerde tıkanıklığa ve rahatsızlığa neden olduğundan belirtileri hafifletmek ve iyileşmesini hızlandırmak için şu yöntemlerde yararlanılabilir:

  • Bol sıvı tüketerek mukusun incelmesine ve dışarı atılmasına yardımcı olun
  • Sıcak bir duş almak sinüs tıkanıklığına iyi gelir
  • Nemli hava olan bir ortamda yer almak sinüslerin kurumasını önler ve mukusun akışını kolaylaştırır
  • Burun yıkama solüsyonları sayesinde sinüslerin temizlenmesi ve iltihabın azalması sağlanabilir
  • Acı biber, zencefil ve sarımsak gibi baharatlar mukusun akışını hızlandıran besinler arasında yer alır
  • Bir kaşık bal ile karıştırılmış taze zencefil, bağışıklığı güçlendirerek iltihaplanmayı azaltır
  • Burun kenarları ve alın bölgesine hafifçe masaj yapmak kan dolaşımını artırır ve sinüslerin rahatlatır.

Sinüzit Nasıl Önlenir?

Sinüziti önlemek için bazı yollar söz konusudur. Bu yollar şu şekilde özetlenebilir:

Üst solunum yolu enfeksiyonlarından kaçının. Soğuk algınlığı olan veya başka enfeksiyonlara yakalanmış kişilerle temastan kaçınarak sinüziti önlemeniz mümkündür. Özellikle yemeklerden önce ellerinizi sık sık sabun ve suyla yıkayın.

Alerjiye neden olan şeylerden uzak durun. Mümkün olduğunca alerjiniz olan şeylere maruz kalmaktan kaçının.

Sigara dumanından ve kirli havadan kaçının. Sigara dumanı ve havayı kirleten maddeler akciğerlerinizi ve burun kanallarınızı tahriş ederek alevlendirebilir ve burum da sinüzite sebebiyet verebilir.

Nemlendirici kullanın. Evdeki hava kuruysa, havaya nem eklemek sinüziti önlemeye yardımcı olabilir.

Sinüzit Nasıl Geçer?

Sinüzit, antibiyotikler başta olmak üzere daha çok ilaç tedavisi ile iyileştirilir. Ayrıca burun kanallarındaki şişliği azaltmaya, tıkanıklığı ve sinüs basıncını hafifletmeye yardımcı olan dekonjestanlar da sinüzitler için rahatlatıcıdır. Yüz ağrısını hafifletmek içinde de burnun, yanakların ve gözlerin etrafına sıcak, nemli havlu yerleştirmekte sinüzite iyi gelir.

Sinüzite iyi gelen doğal tedavi yöntemleri şunlardır:
  • Dinlenmek
  • Sarımsak, zencefil, bal gibi doğal antibakteriyeller tüketmek
  • Bolca sıvı tüketmek
  • Buruna ve yanakara sıcak kompres uygulamak
  • Buhar soluyarak sinüzitin nemli kalmasını sağlamak
  • Neti kabı gibi sıkma şişeleri ile burnun içini temizlemek

Bol bol dinlenin​

Akut sinüzitler genellikle 14-21 gün içerisinde kendiliğinden geçer. Sinüzite neden olan enfeksiyon ile vücudun savaşabilmesi için dinlenip, vücudu dirençli tutmak önemlidir.

Sarımsak, zencefil, bal gibi doğal antibakteriyeller tüketin​

Sarımsak, zencefil ve bal doğal birer antibakteriyeldir. Bu gıdaları ayrı ayrı tüketebileceğiniz gibi, bal ve zencefili çay olarak karıştırıp içmekte sinüzite iyi gelebilir.

Bol sıvı tüketin​

Bol sıvı tüketimi de vücudun enfeksiyonla savaşmasına yardım edebilir. Vücudun yeterli miktarda suya sahip olması sinüslerde ki cilt ve mukoza zarını da korumaya yardım edecektir. Aynı zamanda mukusun incelmesini de mümkün kılar.

Sıcak kompres uygulayın​

Sıcak kompres sinüzitin yarattığı rahatsızlık ve ağrıyı dindirmeye yardım edebilir. Burun çevresinde sıcak nemli bir bez uygulamak burun salgılarının akmasını kolaylaştıracaktır.

Sıcak bir duş alın ya da buhar soluyun​

Bir kase sıcak suya eğilip, başınızı da havlu ile kapatarak buharı solumanız sinüzit semptomlarını geçirmeye yardımcı olabilir. Ya da sıcak bir duşa girerek, oluşan nemi solumanızda benzer bir etki gösterebilir. Buhar solumanız mukusu atabilmenize de yardımcı olacaktır.

Burnun içini neti potu gibi bir araçla temiz tutun​

Neti potu tarzında bir burundan sıkıp, diğer burundan burun içini akıtarak temizlemeye yardımcı olan yöntemler sinüslerin de temizlenmesine yardımcı olacaktır.

Sinüzit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Akut sinüzitlerde tedavi antibiyotik ilaç ile tedavi edilir. İlaç tedavisine ek olarak, sinüsleri rahatlatmak için deniz suyu veya tuzlu su gibi burun spreyleri, dekonjestanlar ve damlalar da sinüzit tedavisinde uygulanmaktadır. İlaca yanıt vermeyen kronik sinüzitlerde ameliyat seçeneği değerlendirilebilir. Kronik sinüzit için “Endoskopik Sinüs Cerrahisi” ya da uygun görülen hastalarda “Balon Sinoplasti Cerrahi” yöntemi uygulanır.

Endoskopik sinüs ameliyatında sinüslerin doğal kanallarını tıkayan polip veya diğer anatomik bozukluklar düzeltilerek sinüslerin kanalları açılmaktadır. Fakat bu yöntem daha uzun iyileşme dönemi gerektirir. Komplikasyon riski açısından dikkatli ve özenli yapılması gereken bir ameliyattır. Balon sinoplasti daha güncel bir yöntemdir sadece yüz, alın ve geniz bölgesindeki sinüslere uygulanmaktadır. Hastanın bu yöntem için uygunluğu doktor tarafından belirlenmelidir. Bu tedavi ile hasta aynı gün taburcu edilmekte, ertesi gün işine dönebilmekte ve hastanın doğal anatomik yapısı bozulmamaktadır.

“Balon Sinüsoplasti” burun içinde hiçbir dokuya zarar vermeden, kanamaya yol açmadan ve tampon gerekmeden hızlı bir şekilde iyileşme sağlamaktadır. Bu yöntem, kalbin tıkanan damarlarının açılmasında kullanılan yönteme benzer bir şekilde sinüs tedavisinde uygulanmaktadır. Yöntemde, sinüslerin kapalı olan deliği bulunduktan sonra sönmüş haldeki balon bu deliğe yerleştirilmekte ve röntgen altında balonun doğru yerde olduğu gözlendikten sonra belli bir basınçla balon şişirilmektedir. Böylelikle açılması ya da genişletilmesi gereken delikte başarı sağlanmaktadır.

Sinüzit doğru tedavi edilmediğinde farenjit, kronik gastrit, reflü, göz çevresi enfeksiyon ve apseleri, menenjit, beyin apsesi gibi çok ciddi hastalıklara neden olabilir. Sinüzit tanısı kulak burun boğaz muayenesi ve endoskopik muayene, direkt grafi ve sinüs tomogrofisi yöntemleri ile konulur.

Sinüzit Nasıl Teşhis Edilir?

Sinüzit teşhisi için doktor öncelikle kişide burun akıntısı, şişme veya tıkanma olup olmadığını kontrol eder. Ayrıca burnun içine bakmak için küçük ve ışıklı bir alet olan endoskop kullanabilir.

Genel olarak sinüzit teşhisinde başvurulan yöntemler aşağıdaki gibidir:
  • Burun endoskopisi
  • Burun sürüntüleri
  • Direkt grafi
  • BT taraması
  • Alerji testi
  • Biyopsi

Sinüzit Belirtileri Nelerdir?

Sinüs iltihaplanması olan akut sinüzit belirtileri daha çok baş ağrısı, özellikle burun kemiklerinin bölgede noktalarda dolgunluk hissi, burundan gelen kıvamlı mukus, burun tıkanıklığı, koku almada azalma ve baş ağrısıdır. Geceleri kötüleşebilen geniz akıntısı öksürüke akut sinüzitte yaşanan belirtilerdir. Genellikle 4 haftadan az sürerler, kronik sinüzitte ise bu belirtiler 12 haftadan uzun sürer ve genelde tekrar ederler.

Genel olarak karşılaşılan sinüzit belirtileri şunlardır:
  • Koyu burun akıntısı
  • Burun kemiklerinde dolgunluk
  • Geceleri artan öksürük
  • Koku almada azalma
  • Yorgunluk
  • Geniz akıntısı
  • Ateş
  • Baş ağrısı
  • Boğaz ağrısı
  • Kulak ağrısı
  • Ağız kokusu
  • Kulakta basınç hissi ve ağrı
  • Üst çene ve diş ağrısı
  • Burun tıkanıklığı

Sinüzit Neden Olur?

Sinüzit, sinüs adı verilen yüz kemikleri içerisindeki mukoza zarının iltihaplanması ve şişmesidir.
Soğuk algınlığı, grip, bakteriyel enfeksiyon, virüs, burunda yapısal bozukluklar, diş çürükleri ve alerjenlerle birlikte sigara dumanı gibi çevresel faktörler sinüzite neden olan yaygın faktörlerdir.

Genel olarak daha yaygın görülen kronik sinüzit nedenleri şunları içerir:
  • Soğuk algınlığı, grip, virüs ve bakteriler
  • Mantar enfeksiyonları
  • Toz, küf gibi alerjenler
  • Burun polipleri
  • Islak saçla kalmak
  • Nazal septum deviasyonu
  • Kistik fibrozis
  • Geniz eti
  • Saman nezlesi
  • Astım
  • Burun eğriliği
  • Diş enfeksiyonu
  • Sigara tüketimi
  • Bağışıklık sistemi düşüklüğü
  • Yüzücüler
  • Uçakla sık sık seyahat edenler

Soğuk algınlığı, grip, virüs ve bakteriler​

Sinüzit, üst solunum enfeksiyonlarına bağlı olarak sinüslerde yer alan mukozanın şişmesi nedeniyle gelişebilir. Özellikle vücuda alınan grip, virüs ve bakteriler bu duruma zemin hazırlayan etkenler arasında sıralanır.

Mantar enfeksiyonları​

Mantarlar, nemli ortamlarda çoğalabilen ve özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan kişileri etkileyebilir. Bazı mantar türleri vücutta yer aldığı durumda kronik sinüzite neden olabilir. Buna yönelik olarak önlem almak önemlidir.

Toz ve küf gibi alerjenler​

Toz ve küfe karşı alerjisi olan kişiler alerjik reaksiyon yaşamaya bağlı olarak sinüslerde iltihap gelişmesine neden olur. Bu da mukusun yoğunlaşmasına sebebiyet vererek sinüziti geliştirir. Bu nedenle toz, polen ve küfe maruz kalmak sinüzti riskini artıran durumlar arasında sıralanır.

Burun polipleri​

Burunda yer alan polipler, sinüs yollarının tıkanmasına neden olarak mukusun düzgün bir şekilde akmasına engel olur. Böylelikle bu durum sinüzit oluşumunun kolaylaşmasına neden olur.

Islak saçla kalmak​

Özellikle soğuk havalarda ıslak saçla dolaşmak, rüzgara maruz kalmak sinüslerin soğuyarak mukus salgısının kalınlaşmasına sebebiyet verir. Bu duruma bağlı olarak enfeksiyon gelişimi tetiklenir ve sinüzit meydana gelebilir.

Nazal septum deviasyonu​

Burun içerisinde septumun eğriliği, sinüs kanallarında daralmaya neden olabilir. Bu da mukus drenajını zorlaştırır. Böylelikle sinüzit riskinin artması ortaya çıkar.

Kistik fibrozis​

Kistik fibrozis, nedeniyle vücutta kalın mukus oluşumu meydana gelebilir. Sinüs içerisinde biriken ve yoğunlaşan mukus enfeksiyon riskinin artmasına neden olarak sinüzite yol açar.

Geniz eti​

Çocuklarda bulunan ve gelişen geniz eti, sinüste yer alan boşlukların tıkanmasına neden olarak mukus birikimine yol açar. Biriken bu mukus nedeniyle kişide sinüzit gerçekleşebilir.

Saman nezlesi​

Saman nezlesine bağlı olarak burun mukozasının sürekli olarak iltihaplanması, sinüzit oluşumuna neden olan durumlar arasında yer alır.

Astım​

Astıma sahip olan bireylerin solunum yollarında hassasiyet geliştiğinden sinüslerde de bu durum etkisini gösterebilir. Özellikle alerjik astımda sinüzit riski daha yüksek olarak bilinir.

Burun eğriliği​

Burnun iç yapısındaki eğriliklere bağlı olarak mukus drenajını zorlaşabilir. Buna bağlı olarak da kişide sinüzit oluşumu gerçekleşebilir.

Diş enfeksiyonu​

Diş enfeksiyonları ve özellikle üst çene dişlerinde oluşan enfeksiyonlar sinüslerin yayılmasına zemin hazırlayan durumlar arasında sıralanır.

Sigara tüketimi​

Sigara dumanı nedeniyle burun mukozasında tahriş oluşarak mukus üretiminde artış görülebilir. Bu durum sinüslerin iltihaplanmasına zemin hazırlayan durumlar arasında sıralanabilir.

Bağışıklık sistemi düşüklüğü​

Bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, ortaya çıkan sinüs enfeksiyonlarına karşı daha savunmasız olarak bilinir. HIV/AIDS gibi hastalıklar bu riski artmasına neden olabilir.

Yüzücüler​

Yüzme esnasında buruna su kaçması nedeniyle sinüslerde iltihap gelişebilir. Özellikle havuzlardaki kimyasallar da mukozanın tahriş olmasına zemin hazırlayarak sinüzit geliştirir.

Uçakla sık sık seyahat edenler​

Hava basıncında oluşan değişiklikler, sinüslerdeki mukozanın etkilenmesine neden olarak iltihaplanmayı tetikler. Buna bağlı olarak kişide sinüzit gelişebilir.

Sinüzit oluşumuna neden olan ve tetikleyen bu durumlarda korunmak için, sağlıklı bir yaşam tarzı benimsenmesinin yanında solunum yolu sağlığına karşı da önlem almak büyük önem taşır.

Akut Sinüzit Nedir?

Akut sinüzit, burun tıkanıklığı, burun akıntısı, yüzde dolgunluk ve koku duyusunda azalma gibi belirtilere neden olan, sinüslerde meydana gelen iltihaplanmadır. Dört haftadan daha kısa sürer ve genellikle soğuk algınlığı gibi virüslerden kaynaklanır. Tekrarlayan akut sinüzit semptomları bir yılda dört veya daha fazla kez tekrarlar ve her seferinde iki haftadan kısa sürer.

Subakut sinüzit belirtileri ise 4 ila 12 hafta sürerken, kronik sinüzit belirtileri en az 12 hafta sürer ve genellikle antibiyotik tedavisiyle semptomlarının iyileştirilmesi amaçlanır. Kronik sinüzitin temel nedeni genellikle bakterilerdir.

Bakteriyel ve viral sinüzit​

Bakteriler sinüzite neden olabilir veya viral bir sinüzit vakasından sonra kişiye bulaşabilir. Genellikle 10 gün sonra geçmeyen burun akıntısı, burun tıkanıklığı ve yüz ağrısı söz konusuysa bakteriyel sinüzitiniz olabilir. Belirtiler iyileşiyor gibi görünebilir ancak daha sonra geri gelebilir ve ilk belirtilerden daha da şiddetli bir hal alabilir. Antibiyotikler ve dekonjestanlar genellikle bakteriyel sinüzit tedavisinde kullanılır.

Mantar sinüziti​

Mantarın neden olduğu sinüs enfeksiyonları genellikle diğer sinüzit türlerinden daha ciddidir. Zayıflamış bir bağışıklık sisteminiz varsa mantar sinüzitine yakalanma riskiniz daha yüksektir.

Sinüzit Nedir?

Sinüzit, burun çevresinde bulunan kemiklerdeki küçük boşluklar olan sinüsleri kaplayan dokunun iltihaplanmasıdır. Yüzde dolgunluk, burun tıkanıklığı ve akıntısı tipik sinüzit semptomlarıdır. Genellikle soğuk algınlığından kaynaklanır ancak diğer virüsler, bakteriler, mantarlar ve alerjiler de sinüzite neden olan durumlar arasında yayılır.

Özellikle gözlerin üstünde veya altında olmak üzere yüz bölgesinde dolgunluk ve ağrı hissi, burun akıntısı, geniz akıntısı, geceleri daha sıklaşan öksürük, ses kısıklığı, boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı, koku almada azalma, hafif ateş ve ağız kokusu sinüzit belirtileridir.

Hem çocukları hem de yetişkinleri etkileyen bir durum olan sinüzit, evde uygulanacak doğal tedavilerle, ağrı kesici ilaçlarla ve tuzlu su ile rahatlatılır. Bu durum akut sinüzit için geçerlidir ancak kişide kronik sinüzit varsa antibiyotik tedavisi gerekebilir.

Yalnız Değilsin Toprak Masalı

Yalniz-Degilsin-Toprak-Masaliarguntc.webp
Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar, ailesiyle birlikte yaz tatiline çıkan Melis adında meraklı bir kız çocuğu varmış. Melis, yolculuk boyunca arabanın camından dışarı bakmayı çok severmiş. Tarlalar, ağaçlar, minik kulübeler hızla geçerken, gözleri bir anda bir şeyde takılı kalmış.

Bir tarlanın ortasında, kolları iki yana açık, başında şapka olan garip bir figür varmış. Gömleği rüzgârla hafifçe kıpırdıyor, ama kendisi kıpırtısız duruyormuş.

“Anne,” demiş Melis hafifçe çekinerek, “o orada duran şey de ne?”

Annesi geriye dönüp bakmış, ardından gülümsemiş. “O bir korkuluk tatlım,” demiş. “Kuşlar tarladaki ürünleri yemesin diye dikilir.”

Melis başını yana eğmiş. “Ama bana biraz üzgün gibi geldi.”


Babası gülerek, “Korkuluklar hep öyle durur, biraz yalnız gibi,” demiş. “İstersen dönüşte yakından bakalım.”
Melis başını sallamış ama gözleri hâlâ tarladaymış. Korkuluğun yalnızlığı kalbinde bir sızı gibi kalmış.

Gün sonunda evlerine dönerken aynı yoldan geçmişler. Babası, Melis’in isteğini unutmamış, arabayı yavaşlatıp tarlanın kenarında durmuş. Melis heyecanla kapıyı açmış, ama bir an duraksamış. Korkuluğa bu kadar yaklaşmak biraz garip gelmiş.

Tarlanın kenarında, yaşlı bir amca çalışıyormuş. Güneşten yanmış yüzünde yorgun ama sıcak bir gülümseme varmış. Melis çekinerek “Merhaba,” demiş. “O korkuluğu siz mi yaptınız?”

Amca başını sallamış. “Evet,” demiş gururla. “Adı Toprak. Beş yıldır bu tarlayı bekliyor.”

Melis kaşlarını kaldırmış. “Adı mı var?”

“Olmaz mı?” demiş amca. “Her emek verdiğim şeye bir isim veririm. Toprak, benim sessiz arkadaşım.”

Melis yavaşça korkuluğa yaklaşmış. Gömleği eskimiş, kolundaki bez parçası rüzgârda hafifçe savruluyormuş. “Bazen ben de böyle hissediyorum,” demiş kendi kendine. “Sınıfta bazen kimse beni dinlemiyor gibi oluyor.”

Amca sessizce dinlemiş. Sonra dizlerinin üzerine çökmüş. “Biliyor musun,” demiş, “Korkuluklar konuşmaz ama dinler. Belki o da senin gibi birini bekliyordur.”

Melis biraz utanarak gülümsemiş. Ama içi kıpır kıpır olmuş. Sanki o an, Toprak’la arasında görünmez bir bağ kurulduğunu hissetmiş.

Eve dönerken arabada pek konuşmamış. Camdan dışarı bakarken Toprak’ı düşünmüş. Sessizce orada duran, kimseye bir şey demeyen ama hep bakan o korkuluğu. “Beni anladı mı acaba?” diye geçirmiş içinden.


O gece odasında yatağa uzanmış, gözlerini tavana dikmiş. Kendi sessizliklerini düşünmüş. Bazen okulda, bazen arkadaşlarının arasında, konuşmak istemediği ama duyulmak istediği anları. “Benim gibi mi acaba?” diye fısıldamış karanlığa. İlk kez bir korkuluğun içini merak etmiş.

Sabah kahvaltıdan sonra annesi küçük bir torbayla gelmiş. “Dün çok dalgındın,” demiş gülümseyerek. “Belki Toprak’a bir şeyler hazırlamak istersin.”

Melis heyecanla torbayı açmış. İçinde boncuklar, ipler ve renkli kumaşlar varmış. Kalbi biraz hızlanmış, yüzünde ufak bir tebessüm belirmiş. “Toprak’a ses olacak bir hediye yapabilirim,” demiş kendi kendine.

Melis odasında sessizce çalışmaya başlamış. Boncukları özenle dizmiş, ipi dikkatlice geçirmiş, renkli kumaşlardan minicik bir fular kesmiş. Kolyenin tam ortasına, “Yalnız değilsin” yazdığı küçük bir kâğıt yerleştirmiş. O an kalbi sanki hem çok hafif hem de çok doluymuş. Ellerinden çıkan bu küçük hediye, sanki Melis’in içini de iyileştiriyormuş.

Hafta sonu geldiğinde, Melis sabah erkenden uyanmış. Elindeki küçük kutuyu sıkı sıkı tutarak arabaya binmiş. Tarlaya yaklaştıklarında korkuluğu yeniden görebilmiş. Bu kez ona daha farklı bakmış; artık yalnız görünen değil, bekleyen bir dost gibiymiş.

Tarlanın sahibi yaşlı amca yine oradaymış. Melis, kutuyu iki eliyle taşıyarak yanına gitmiş. “Toprak için,” demiş utangaç bir gülümsemeyle. Amca başını eğerek hafifçe selam vermiş, ama hiçbir şey dememiş. Sanki anlayarak susmuş.

Melis yavaşça korkuluğun yanına yürümüş. Kolyesini Toprak’ın boynuna takarken nefesini tutmuş. “Seni duyan biri var,” demiş fısıltıyla. Rüzgâr o anda biraz daha yumuşak esmiş, kumaşlar hafifçe kıpırdamış. Sanki Toprak gerçekten cevap vermiş gibiymiş.

Melis geri adım atıp korkuluğa son bir kez daha bakmış. Buğday başakları usulca sallanıyor, güneş hafifçe toprağı ısıtıyormuş. O an Melis’in içinde derin bir huzur yayılmış. Sanki artık sessizlik eskisi kadar yalnız değilmiş.

Yalnız Değilsin Toprak Masalının sonunda Melis anlamış ki, bazen konuşmasan bile birini görmek, onunla kalpten bağ kurmak her şeyden daha değerliymiş.

Yazın Yağan Kar Masalı

Yazin-Yagan-Kar-Masali.-arguntc.webp
Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar, çiçeklerin açtığı, kuşların cıvıldadığı, çocukların çıplak ayakla toprağa bastığı küçük bir köy varmış. Bu köyde her yaz, çocukların neşesiyle bahçeler şenlenirmiş. Ama o yıl işler beklenmedik şekilde değişmiş.

Güneşli bir sabah, çocuklar dışarı çıkmak için kapıyı açtıklarında gözlerine inanamamış. Gökyüzü griye bürünmüş, hava serinlemiş ve kar taneleri yavaşça yere düşmeye başlamış. Çiçekler donmuş, dereler susmuş, ağaçlar sessizliğe gömülmüş. Oysa takvim yazı gösteriyormuş.

İlk gün herkes bunun kısa süreceğini düşünmüş. Ama kar günlerce devam etmiş. Yazlık kıyafetler yerini montlara bırakmış, çocuklar dışarı çıkamaz olmuş. İçlerinden en meraklı olan Elif, bunun nedenini öğrenmek istemiş.

Elif, en yakın arkadaşı Mert’i yanına çağırmış. İkisi birlikte köyün küçük kütüphanesine gitmişler. Rafları karıştırırken “Mevsimlerin Koruyucuları” adlı eski bir kitap bulmuşlar. Kitabın ortasında şu cümle yazıyormuş: “Karlar Kraliçesi, unutulduğunu hissederse mevsimlerin sırasını karıştırır.”

Elif kitabı Mert’e gösterip, “Belki de Karlar Kraliçesi üzgündür,” demiş. Mert ise, “Onunla konuşmamız gerek,” demiş. O gün köydeki tüm çocuklara haber vermişler. Herkes birlikte Karlar Kraliçesi’ni bulmak için yola çıkmış.

Ormanın içinden geçerken rüzgâr yüzlerine dokunmuş ama kimse geri dönmemiş. Dallardan sarkan buzlar arasında yürüyerek yüksek bir tepeye ulaşmışlar. Tepede, buzdan yapılmış parlak bir saray varmış. Sarayın kapısı hafif aralıymış.

Çocuklar yavaşça içeriye girmiş. Sarayın ortasında, uzun pelerinli, zarif bir kadın oturuyormuş. Saçları bembeyaz, elleri ince ve sessizmiş.

Kraliçe başını yavaşça kaldırmış. İncecik parmakları kucağında kenetlenmiş, gözlerinde sessiz ve kırgın bir bakış varmış. Çocuklara usulca bakarken, sesi neredeyse bir fısıltı gibi çıkmış: “Kimse artık kışı sevmiyor. Herkes sadece yazı bekliyor. Ben unutuldum.”

Elif bir adım öne çıkmış. Gözleri yumuşak ama sesi kararlıymış. “Biz seni unutmadık,” demiş. “Kışın kardan adam yapmayı, pencereye vuran karı izlemeyi, soba başında battaniyeye sarılıp kitap okumayı çok seviyoruz. Ama şimdi yaz geldi, güneş bizimle olmak istiyor.”

Kraliçe yere bakmış, dudakları titremiş ama konuşmamış. Mert birkaç adım atarak yanına yaklaşmış. “Her mevsimin yeri ayrı,” demiş. “Senin kışın getirdiğin güzellikleri seviyoruz. Ama kışın zamanı geçtiğinde, tıpkı bir şiirin son dizesi gibi usulca gitmeli.”

Kraliçe’nin gözünden incecik bir damla süzülmüş. “Ben sadece hatırlanmak istemiştim,” demiş kısık bir sesle. Diğer çocuklar sessizce başlarını sallamış. İçlerinden biri, “Sen bizim için her zaman buradasın,” demiş.

O anda camdan içeriye tatlı bir güneş ışığı süzülmüş. Kraliçe ilk kez hafifçe gülümsemiş ve başını gökyüzüne kaldırmış.

Saraydan çıkarken hava yavaşça ısınmaya başlamış. Karlar çözülmüş, ağaçlar yeniden yeşermiş, çiçekler yavaşça başlarını kaldırmış.

Yazın Yağan Kar Masalının sonuda, çocuklar bir şeyi hissetmiş: Bazen birini hatırlamak, mevsimleri bile yerli yerine koyarmış.

Balıklar Neden Gözünü Kapatmaz Masalı

Baliklar-Neden-Gozunu-Kapatmaz-Masal-arguntc.webp
Bir varmış, bir yokmuş. Bir zamanlar, derin mavi denizlerin en ışıltılı kıyısında, Minnoş adında küçücük, turuncu bir balık yaşarmış. Minnoş, hem oyunbaz hem de çok meraklıymış. Mercan kayalıklarının arasında gezinir, yosunların arasına saklanır, deniz kabuklarını biriktirmeyi çok severmiş.

Ama ne zaman gece olsa, Minnoş’un aklını hep aynı soru kurcalarmış. “Ben gözümü neden kapatamıyorum?”

Bir akşam, güneş denizin arkasında yavaşça kaybolmuş. Sular koyulaşmış, her şey yavaşlamış. Minnoş, mağarasına çekilmiş ama gözleri hâlâ açıktaymış. “Herkes gözünü kapatıp uyuyor. Peki ben neden kapatamıyorum?” diye mırıldanmış kendi kendine.

Ertesi sabah, denizin üst katmanlarına doğru yüzüp, kocaman yengeç Dodo’ya rastlamış. “Dodo, sen uyurken gözlerini kapatıyor musun?” diye sormuş.

Dodo kocaman kıskaçlarını sallayıp gülümsemiş. “Ben kabuğumun içine saklanırım. Gözlerim kapalı mı açık mı, ben bile bilmem,” demiş.
Minnoş şaşırmış. Göz kapaklarının olmadığını daha önce hiç fark etmemiş. Bir an durmuş ve kendi bedenine dikkatlice bakmış. Gerçekten de ne kadar istese de gözlerini kapatamıyormuş. “Ama ya ben uyanık kalıyorsam?” diye fısıldamış kendi kendine.

Lila, Minnoş’un endişesini fark etmiş. Yavaşça yaklaşıp usulca konuşmuş: “Uykunun sessizliği, sadece göz kapatmakla olmaz Minnoş. Kalbin sakinleştiğinde, düşüncelerin durulduğunda, işte o zaman uyuyorsundur. Bedeninle değil, iç sesinle dinlenirsin.”

Gerçekten de öyleymiş. Gözleri açık kalıyor ama içi usul usul hafifliyormuş. Süzülerek ilerlerken kalbinin ritmi yavaşlamış, yüzgeçleri gevşeyip durmuş. İçinde sessizlikle dolu bir sakinlik yayılmış.

Balıklar Neden Gözünü Kapatmaz Masalının sonunda, Minnoş şunu anlamış: Uykunun şekli herkes için farklıymış. Gözlerini kapatmasan da dinlenebilirmişsin. Önemli olan, içinin durulması, kalbinin sessizce nefes almasıymış.

Minnoş biraz düşünmüş, ama cevabı hâlâ bulamamış.

Sonra denizanası Lila’ya yüzmüş. Lila yumuşacık ışıklar saçarken, Minnoş ona da sormuş: “Ben uyuyorum sanırım, ama gözlerim hep açık kalıyor. Acaba yanlış mı yapıyorum?”

Lila nazikçe süzülerek konuşmuş: “Senin göz kapakların yok Minnoş. Balıklar, gözlerini kapatmadan dinlenir. Gözlerin açık olabilir ama bedenin, kalbin, yüzgeçlerin huzur içinde durur.”

Filtrele

Geri