İntibah Kitabının Özeti
Varlıklı bir ailenin çocuğu olan Ali Bey, yirmi iki yaşlarında iyi bir eğitim ve öğrenim görmüş bir gençtir. Yalnız hayat tecrübesinden yoksundur. 19. yy’ın seçkin gezinti yerlerinden biri olan Çamlıca’da dolaşırken çok güzel bir kadınla tanışır. Kadının adı Mahpeyker’dir. Genç adam, ilk karşılaşmada ilgi duyduğu bu kadını derin bir aşkla sevmeğe başlar. Bu ilk tanışmadan sonra hemen her hafta Mahpeyker’le buluşmak üzere Çamlıca’ya gider.

Oysa kadının kirli bir geçmişi vardır ve Ali Bey’in sevgisine layık değildir. Bu durumun farkında olmayan ve onu da kendisi gibi temiz bir sevda içinde hayal kuran genç adam, kısa zamanda eini ve işini ihmal etmeye başlar. Zamanla geceleri bile evine uğramadığı olur. Bir süre sonra ailesi, Ali Bey’in durumunu öğrenirler. Onu, zor kullanarak, bu durumdan kurtarmaktan çek, başka çarelere başvururlar.

Delikanlının annesi oğlunu dış etki ve bağlardan kurtarmak için eve genç ve çok güzel bir cariye alır. Cariyenin adı Dilaşub’dur. Bu cariye temiz, saf, iyi ahlaklı bir gencecik kızdır. Annenin amacı, Ali Bey’in Dilaşub’u sevmesi, böylelikle yakasını sokak kadını Mahpeyker’den kurtarmaktır. Ne var ki, iyi düşünülmüş bu çare umulanı vermez; Ali Bey, Dilaşub’un dfarkında bile değildir.

Her geçen gün çoğalan bir sevdayı Çamlıca’ya, Mahpeyker’e taşımaya devam eder. Aradan bir süre geçmiştir. Bir seferinde yine sevgilisine gidip onu evinde bulamayan Ali Bey, bir tesadüf v küçücük bir inceleme sonucu, onun nasıl bir kadın olduğunu öğrenir. Büyük bir sarsıntı geçirir. O, bu sarsıntılarla bocalarken, annesi ustalıkla Dilaşub’u yeniden karşısına çıkarır.

Avunmak ihtiyacı ile yanan genç adam bu sefer genç, güzel cariye ile ilgilenir. Dilaşub da zaten çoktan beri Ali Bey’i sevmektedir. Evlenmeleri kararlaştırılır. Öte yandan Ali Bey’in kendisine uğramadığını gören ve sebebini araştıran Mahpeyker, durumu öğrenince büyük bir öfkeye kapılır; iki gençten intikam almaya karar verir.

Birçok tanıdıkları aracılığı ile hazırladıkları iftiraları yağdırmaya başlar. Bu iftiraların ağırlık noktası, Dilaşub’un da, kendisi gibi, iffetsiz bir kadın olduğu şeklindedir. Ali Bey, kısa zamanda bu iftiraların etkisinde kalır. Onun karısına olan sevgisi zaten bir tesellinin ucuna bağlanmış bir düğümden ibaret olduğu için, çabucak kine ve düşmanlığa döner.

Nihayet bir gün karısını adam akıllı azarlar, döver:bununla da yetinmez, genelevlerden birine kapatılmak üzere zavallıyı bir esirci tellalına satar. Esirci tellalı aslında Mahpeyker’in adamlarındandır. Dilaşub’u alıp doğru Mahpeyker’e götürür. Mahpeyker, paralı ve genç sevgilisini elinden almış olan mazlum kadını, kendisine bağlı evlerden birinde sermaye olarak kullanmaya başlar.

Üst üste uğradığı gönül kırıklıkları ve yaşadığı düzensiz hayat Ali Bey’in sağlığını sarsmıştır. Bunun sonucu olarak hastalanır. Oğlunun kötü bir sona gittiğini sezinleyen annenin de hastalığı artar; sonunda bu kahırlara dayanamayarak ölür.

Ali Bey’e karşı olan kini bir türlü sönmeyen Mahpeyker, Dilaşub gibi onuda büsbütün mahvetmek kararındadır. Bu kararını gerçekleştirmek üzere bir plan düzenler:Ali Bey’i bir eğlenti evine çağıracak ve orada bir yolunu bulup öldürecektir.

Kocasını her zaman sevmiş olan, hala da seven Dilaşub, bu planı öğrenir. Büyük zorluklarla, gizli yollardan ona haber salar, hakkındaki kötü hazırlığı kendisine bildirir. Bu habere önce inanmayan Ali Bey, gittiği evde durumun gerçekten de böyle olduğunu öğrenince bir yolunu bulup kaçar vekurtulur. Eşinin kurtuluşundan dolayı büyük bir mutluluk içine düşen Dilaşub, onun kaçarken bıraktığı paltosuna sarılır ve yatağına girer. Biraz sonra genç adamı öldürmekle görevli kiralık katil odaya girer.

Karanlık odada göz yordamı ile aranırken, köşede palyolu birinin uyuduğunu görür; usulca yanına sokulup elindeki bıçağı kelbine saplar, kadıncağızı öldürür. Bu arada Ali Bey, karakola gitmiş birkaç emniyet görevlisi alarak yeniden eve dönmüştür. İçeri girip de Dilaşub’un kanlar içinde yüzen cesedini görünce çılgına döner. Tam o sırada dudaklarında zalim bir tebessümle, içeriye Mahpeyker girmektedir.

Kendini kaybeden Ali Bey, Dilaşub’u öldürn bıçağı kapıp Mahpeyker’i delik deşik eder ve yanındaki emniyet görevlilerine teslim olur. Ali Bey; artık herşeyi, sağlığını, sevdiği kadını, şeref ve onurunu, servetini yitirmiş bir zavallı bir insandır. Bu büyük elemlerim havası içinde bir süre hapishane köşelerinde sürünür ve birgün tam bir hüsran içinde son nefesini verir.

Gün Olur Asra Bedel Kitabının Özeti
Yedigey, can dostu Kazgangap’ın naaşım vefa borcunu ödemek üzere küçük bir cenaze konvoyuyla Ana Beyit’e götürmektedir. Ancak, destan kahramanı Nayman Ana’nın mezarının bulunduğu Ana Beyit’te, Sovyet yönetimince bir uzay üssü kurulmuştur.

Nayman Ana, mankurt olan oğlunu kurtarmaya çalışan, umut ve korku arasında yaşayan bir Kırgız anasıdır. Romanda geçmiş ile şu an, gerçekler ile destanlar iç içedir.

Juan Juanlar, Sarı Özek bozkırında yaşayan Naymanların topraklarını istilâ eder. Tutsak aldıkları Nayman gençlerinin kafalarına yaş deve derisinden bir başlık geçirirler. Güneş altında kurumaya ve daralmaya başlayan deri, esirlere korkunç acılar verir. Tutsaklar bu işkencenin sonunda ya ölürler ya da mankurtlaşırlar; yani belleklerini ve bilinçlerini yitirirler.

Juan Juanlar, tutsakların anılarını belleklerinden silmekte, insanlığın bilincini yok etmekte başarılı bir topluluktur. Mankurtlaşan tutsak artık efendisinden başkasını tanımaz. Ne anasını, ne babasını, ne de bir başka şeyi hatırlar. Ağzı var, dili yoktur artık; itaatsizliği hiç düşünmeyen tek varlıktır yeryüzünde.

Yedigey’in Kazgangap’ı gömmek istediği yer, Nayman Ana’nın mezarı artık uzay üssüdür. Romanda yerleşik sistemin değerlerini simgeleyen Kazgangap’ın oğlu Sabitcan ise babasının cenazesine dahi zorla gelmiştir; herhangi bir sorun çıkmadan bir an önce törenin bitmesini ve şehre dönmeyi istemektedir.

Üsse yaklaşan cenaze konvoyunu durduran nöbetçiler, buranın askerî bölge olduğunu söyleyerek cenaze konvoyunun Ana Beyit’e girmesine izin vermek istemezler. Tartışma sürerken Nöbetçi subay gelir. Nöbetçi subay Kırgız kökenli bir delikanlıdır. Kendi halkından bir muhatapla karşılaşan Yedigey sorunu çözeceği inancıyla konuyu açıklamaya başlar.

Nöbetçi subayın cevabı çok kısa ve çarpıcıdır: “Yoldaş, Rusça konuş.” Yedigey afallayarak niçin Kırgızca konuşmadığını sorar. Kırgız subay görevde olduğunu, görevde iken Kırgızca konuşamayacağı cevabını verir. Konvoy çaresizlik içinde, kutsal topraklardan uzaklaşır.

Yedigey cenazeyi başka bir yere gömer; ancak Kırgız geleneklerini, tam olarak bilmeden ve uygulayamadan gömmek onu çok rahatsız etmiştir.

Dudaktan Kalbe Kitabının Özeti
Hüseyin Kenan’ın dayısı Saip Paşa İzmir’in önde gelenlerinden, belediye başkanlığı yapmış biridir. Hüseyin Kenan; Saip Paşa’nın zorlamasıyla mühendislik okur, sonra Avrupa’da müzik eğitimi görür. Yeteneğini Batı dünyasına kabul ettirir, ünlü bir besteci ve kemancı olur.

Paşanın ısrarıyla çocukluğunun geçtiği şehre, İzmir’e, gelir.

Paşa Kenan’ı ve yeteneklerini yere göğe sığdırmaz, ziyafetler düzenler, şatafatlı partiler verir. Bütün bu kalabalıktan ve şatafattan sıkılan Kenan, Bozkaya’ya giderek dinlenmek ister.

Orda küçük “kınalı yapıncakla tanışır.” Lamia’ya hafif çilli yüzünden dolayı kınalı yapıncak ismini takmıştır. Kenan evli bir kadın olan Nimet Hanıma kur yapmaktadır. Burası küçük bir kasabadır, dedikodulardan kurtulmak için de Lamia’ya yakınlık gösterir gibi görünür.

Kenan yaz bitince İstanbul’a döner. Niyeti Prenses Cavidan’la evlenmektir. Hüseyin Kenan prenses Mısır’a gittiğinde tekrar İzmir’e döner. Orada Lamia ile aralarında yakınlaşma başlar ve Lamia’ya sahip olur. Daha sonra Lamia ile evlenmek istediğini söyler.

Fakat Lamia, bunu vazife icabı yaptığını düşünerek evlenme teklifini kabul etmez. Lamia hamileliğini üç ay sonra öğrenir ve intihar etmek ister. İntihardan kurtarılır, Kütahya’ya akrabasının yanına gönderilir. Lamia kızı Mekrube’yi orada doğurur.

Lamia, hayli maceralı geçen günlerden sonra birisiyle evlenir. Bu sırada kocasının yeğeni Doktor Vedat Kütahya’ya gelir. Lamia, Kenan’ın Prenses ile evlendiğini Doktor Vedat’tan duyar, kocasından ayrılır.

Vedat onunla evlenmek istese de reddeder. Kızıyla İstanbul’a gelir. Kısa bir süre sonra Vedat da İstanbul’a gelir. Bir gün Vedat’ın muayenehanesinde Kenan’la Lamia karşılaşır. Kenan, Lamia’yı sevdiğini geç fark etmiş evlilik hayatında mutlu olmamıştır.

Vedat’ın Lamia ile evleneceğini duyan Kenan intihar eder ve Lamia’ya kavuşamaz.

Dağa Çıkan Kurt Kitabının Özeti
Bir gün ormanda büyük kargaşa ve savaş olur. Herkes yaralanır, her yer kan olur. Bir yerde toplanırlar. Herkes homurdanır. Ormandaki düzen tıpkı Birinci Dünya Savaşı sonrası geriye kalan Avrupa gibi tamamen bozulmuştur.

En büyük hayvan olan fil (Amerika’nın da savaştan sonra yaptığı gibi) artık hayvan dünyasında savaşın olmayacağını haykırır. Herkes ondan korkar. Ortalık bir savaş sonrası sessizliğine bürünür. En son olarak çalıların arkasında duran köpekler, İngilizlerin Avrupa ülkelerini üzerimize kışkırtması gibi birden bire ortalığı ayağa kaldırırlar.

Sonuçta sessizliği sağlamak için kurdu (1914’te bütün Avrupa’nın yüzyıllardır baş edemediği, hep korktuğu, savaşta yıkamayıp ancak masa başında yıkmayı başarabildikleri Türk milletini) bir av, sömürülecek bir yem olarak seçerler.

Kurt yalnız bırakılır, herkes ona ve ailesine saldırır. Dağlara kaçmak zorunda kalırlar. Öçlerini alma yemini ederler. Türk topraklarını da bu şekilde Avrupa yağmalamış, insanları öldürmüştür. Yapılacak tek şey birlik olup vatan topraklarını kurtarmak, dağlarda Kuvayi Milliye adında toplanmaktır.

Cezmi Kitabının Özeti
Yedinci yüzyılda yaşamış şair ve atlı spor ustası Cezmi, İranlılarla yapılan bir savaşa katılır. Orada bir zaman sonra Kırım şehzadesi Adil Giray’la tanışıp arkadaş olur. Adil Giray bir baskında yakalanır. Şahın karısı Şehriyar, Adil Giray’a âşık olur. Adil Giray ise şahın kız kardeşi Perihan’a âşık olmuştur.

Şehriyar ve Perihan aynı kişiye aşık olduklarını anlayınca artık aralarında bir kıskançlık yarışı başlar. Ayrıca Adil Giray’ın da Perihan’ı sevdiğini anlayan Şehriyar, her ikisini de öldürmek için planlar yapar.

Adil Giray esir düştükten sonra Cezmi bu haberi alır ve Adil’in yardımına koşar. Cezmi, bir şekilde Adil’in bulunduğu odaya girmeyi başarır. Bundan sonra kaçış ve İran’daki yönetimi yıkıp yerine kendilerini getirmek için planlar yapmaya başlarlar.

Cezmi bu planları uygulamak için bir İran askeri olan Abbas’ı kullanır. Ancak Şehriyar’ın yaptığı bütün planlar suya düşer ve bu planın sonuçları kendisinin ölümüne sebep olur.

Şehriyar’ın askerleri Perihan ve Adil Giray’ı da öldürürler fakat aşklarını yok edemezler. Her ikisi de Cezmi tarafından aynı mezara defnedilir. Cezmi kılık değiştirerek vatanına geri döner.

Beyaz Kale Kitabının Özeti
Hoca; iyi bir eğitim görmüş ve parlak zekâlı, hırslı ve okumayı seven bir kişidir. Venediklinin içinde olduğu gemi Türk gemilerinin baskınına uğrar. Venedikli esir olur.

İstanbul’da zindana atılır. Burada hastaları tedavi eder. Paşa onun astronomi, matematik, tıp ve mühendislikten anladığını öğrenir. Paşa nefes darlığı çeker, onu iyileştirir. Ama zindandan çıkarılmaz. Bir gün Paşa onu çağırır, tıpkı kendine benzeyen Hoca diye hitap edilen biriyle tanıştırılır. Hocayla ona bir düğün için fişek hazırlama görevi verilir.

Güzel bir gösteri hazırlarlar. Paşa bir gün yeniden Venedikliyi çağırır, dinini değiştirirse azat edeceğini yoksa onu öldüreceğini söyler. Din değiştirmez. Paşa da onu Hoca’ya köle olarak verir. Hocanın yanında yaşamaya birbirlerinden istifade etmeye başlarlar.

Hoca saraya müneccimbaşı olur, ondan büyük bir silah yapması istenir. Hoca, yerine Venedikliyi gönderir. Kimse bir şey anlamaz. Beyaz Kale kuşatmasında yaptığı silahı kullanmak isterler, ama silah çalışmaz.

Padişah müneccimbaşının öldürülmesini ister. Venedikli ile Hoca kıyafetlerini değiştirir. Hoca kılığına giren Venedikli kurtulur, Hocanın öldüğünü sanır. Hoca olarak uzun yıllar yaşar.

Bir gün bir adam gelir Hoca’nın İtalya’da yaşadığını, evlendiğini, zengin olduğunu söyler ve Hoca’nın yazdığı kitabı okuduğunu söyler. Hoca kılığındaki Venedikli de bir kitap yazmıştır. Kitapların ikisinin de sonu aynı cümlelerle bitmektedir. Hoca onun İtalya’daki hayatını o da İstanbul’da Hoca’nın hayatını yaşamaktadır.

Ayaşlı ve Kiracıları Kitabının Özeti
Ayaşlı İbrahim Efendi, eşkıyalık, zaptiye çavuşluğu, arzuhalcilik, hancılık yapmış, şaşılacak derecede çeşitli kılıklara girip çıkmış bir adamdır. Yeni yapılmış dokuz odalı büyük bir apartman dairesini uygun fiyatla kiralar. Bu dairenin her odasını ayrı bir aileye kiraya verir.

Aileler, genellikle orta halli kimselerdir. Birini de kendisine ve üvey kızına ayırır. Olaylar bu apartmanda geçer. Köy ağası Ayaşlı İbrahim, banka memuru, şoför, doktor, simsar, emekli, hizmetçi hepsi bir dairededir.


Her odasında toplumun çeşitli tabakalarından evli, bekar, kadın, erkek, yaşlı, genç bir sürü insan oturur. Apartmanın katının dokuz odasına karşılık banyosu, tuvaleti ile mutfağı ortaklaşa kullanılır. Ayaşlının kiracıları bu yüzden, içli dışlı yaşamak, günlük yaşamın kurallarına uymak zorunluluğu duyarlar.

Kiracılar zamanla değişik nedenlerle evden teker teker ayrılırlar. Evde mal sahibi ile yakınları kalır. Fakat Ayaşlı İbrahim Efendi de bir gün hastalanarak ölür. Geriye kalan kızı da başka yere taşınır.

MasterChef Merve Gezgin Kimdir?
25 yaşındaki Merve Gezgin, MasterChef 2025’e Kocaeli'den katıldı. Kökeni Muş’a dayanan Merve, doğup büyüdüğü şehir olarak İzmir’i işaret ediyor.

Pastacılıkla son üç yıldır yoğun olarak ilgilenen yarışmacı, toplamda altı yıllık bir gastronomi geçmişine sahip.

Şu anda kurumsal bir firmada çalışan Merve, mesleki deneyimlerini yarışma platformunda geliştirmek istediğini belirtiyor.

Daha önce iki kez Tafed yarışmalarında yer alan ve birinde birincilik elde eden Merve, iddiasını bu kez ekran karşısına taşıdı.

İlk turda kuzu küşleme ile jüri karşısına çıkan Merve, üç şeften de onay alarak yarışmaya güçlü bir giriş yaptı.

İkinci turda İrem Nur ve Semra ile aynı gruba düşen yarışmacı, pesto soslu gnocchi'siyle öne çıkarak üçlü düellodan başarıyla sıyrıldı ve final etabına kalmayı başardı.

Final turunun ilk aşamasında uykulukla yaratıcı bir tabak hazırlamaları istendi; ikinci etapta ise yarışmacılar en iyi kalburabastıyı yapmak için ter döktü.

Gecenin sonunda Elif ve Merve son ikiye kaldı.

Mehmet Şef tercihini Elif’ten yana kullanmak isterken, Somer ve Danilo Şef’in oylarıyla Merve, MasterChef 2025 ana kadrosuna adını yazdıran yarışmacı oldu.

Instagram hesabı @mervee.gezgin

MasterChef Sümeyye Şahin Kimdir?
Kendisi nörofizyoloji teknisyeni. Mutfağa olan ilgisinin artmaya başlamasıyla birlikte tarifler deneyen ve elinin lezzetiyle de tabaklarını bir üst seviyeye taşıyan yarışmacı, MasterChef’te çıkan tüm tariflerini defterde biriktirdiğini dile getirmişti.

Yarışmacı ilk turda ciğer ve arpa şehriye hazırlamıştı, üçlü düellolarda da en iyi gyozayı hazırlayarak finale yükselmişti.

İlk turda Cafe de Paris hazırlamaları istenirken ikinci turda ise tere kullandıkları yaratıcı bir yemek hazırlamaları istenmişti.

Tüm bunların ardından şeflerin kararı Sümeyye’den yana oldu ve yarışmacı ana kadroya adını yazdırdı.

Instagram hesabı @sumeyyesahiiin

Sarkoidoz herkesi etkileyebilir. Bu hastalığa sahip vakaların çoğu 25 ila 40 yaşları arasında yer alır. Sarkoidoz kalıtsal olarak alınmadığında, birinci derece biyolojik akrabanızda sarkoidoz varsa, bu hastalığa yakalanma riski daha yüksek olmaktadır.

Yağlı et ve peyniri sınırlamak, şeker ve karbonhidratlardan kaçınmak sarkoidoz semptomlarını iyileştirmeye yardımcı olabilir. Bu durum için uzman doktordan destek almak gerekir.

Bu süreçte kişinin sağlıklı ve dengeli beslenmesi büyük önem taşır. Tavuk ve sığır eti gibi yağsız et yemek, baklagil tüketmek, E vitamini içeren besinlerden yararlanmak gerekir. Bunun yanında meyve ve sebze tüketimi önemlidir.

Sarkoidoz tedavisinde kullanılan ilaçlar, bağışıklık sistemine etki ederek değiştiren ya da baskılayan iltihaplanmayı azaltmayı amaçlayan ilaçlardır.

Sarkoidoz hastalığında yaygın olarak yararlanılan bazı ilaçlar şunlardır:

• Kortikosteroidler vücuttaki iltihabı azaltan ilaçlardır
• İmmünsüpresanlar, bağışıklık sisteminin organ hasarına ve iltihaplanmaya neden olmasını engellemeye yardımcı olur
• Anti-tümör nekroz faktör-alfa (anti-TNF-a) ilaçlar, iltihabı azaltmak için bağışıklık sistemindeki spesifik bir kimyasalı hedef alır.
• Steroid Olmayan Antiinflamatuar İlaçlar (NSAID'ler), inflamasyonun sebep olduğu semptomları geçici olarak hafifletir.

Sarkoidoz tedavisinin amacı semptomları yönetmek ve organ hasarını önleme olacaktır. Granülomlar, bağışıklık hücrelerinin sebep olduğu iltihaplanma alanları olduğundan sarkoidoz bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlarla tedavi edilmektedir. Bunun yanında tedavi granülomların vücutta neresinde olduğuna bağlı olarak farklılık gösterir.

Sarkoidoz teşhisi, görüntüleme testleri ve biyopsiler ile olmaktadır. Uzman doktor semptomlara göre başka testler de isteyebilir.

Sarkoidoz tanısı için istenilen testler şöyle sıralanır:

• Göğüs röntgeni
• PET -CT taraması
• Emar -MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme)
• Biyopsi
• Solunum fonksiyon testleri
• Elektrokardiyogram (EKG)

Sarkoidoz tanısı ve teşhisi genelde fiziki muayenenin ardından, göğüs röntgeni ve şüpheli görülen granülomlardan biyopsi alınmasıyla yapılır. Sarkoidoz diğer rahatsızlıklara benzeyebileceği için uzman doktor diğer hastalıkları dışlamak için ek testler talep edebilir.

Genetik ya da çevresel faktörlerden dolayı sarkoidoz meydana gelme ihtimali olsa da kesin olarak neden bilinmemektedir. Bazı kişilerin bağışıklık sistemi bakteri ve virüsler gibi belirli tetikleyicilere karşı aşırı tepki verme olasılığı yüksek olmaktadır. Bu durum da sarkoidoza neden olabilir. Yine de hangi gen ve tetikleyici kombinasyonunun sarkoidoza neden olduğunu kesin olarak bilinmemektedir.

Sarkoidoz belirtileri, vücudun granülomlarını nerede oluştuğuna bağlı olarak farklılık gösterir. Sarkoidoz hastalığı olan çoğu insanda akciğer semptomları meydana gelir fakat ciltte, gözlerde, eklemlerde ve vücudun hemen hemen her yerinde sarkoidoz belirtileri olabilir. ​

Sarkoidoz belirtileri şöyle sıralanır:​

• Eklem ağrısı
• Ateş
• Yorgunluk
• Kas ağrıları
• Kaslarda zayıflık
• Gece terlemeleri
• Şişmiş lenf düğümleri
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Böbrek taşı

Akciğerlerde sarkoidoz belirtileri;

• Kuru öksürük
• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı
• Göğüste hırıltı

Gözde sarkoidoz belirtileri;

• Bulanık görme
• Görme kaybı
• Göz ağrısı
• Kırmızı veya şişmiş gözler (üveit veya konjonktivit)
• Işığa duyarlılık

Ciltte sarkoidoz belirtileri;

• Yara izleri ya da dövmelerin etrafındaki ciltte büyümeler
• Açık veya koyu cilt lekeleri
• Burunda ya da yanaklarda kabarık, kırmızımsı-mor yaralar ya da döküntüler
• Kaval kemiğinde kırmızı, hassas şişlikler

Kalpte sarkoidoz belirtileri;

• Göğüs ağrısı
• Düzensiz kalp atışı
• Kalp yetmezliği
• Nefes darlığı

Sinir sisteminde sarkoidoz belirtileri;

• Artan susuzluk
• İdrar miktarının artması
• Zayıf ya da felçli yüz kasları
• Baş ağrıları
• Nöbetler

Pulmoner sarkoidoz, akciğerleri etkisi altına alan akciğer sarkoidozu olarak bilinir. Bunun yanında pulmoner sarkoidoz aşamalarla tanımlanır.

Akciğer sarkoidozu olan bir kişi için aşamalar arasında geçiş yapabilir ya da granülomlar tamamen yok olabilir. Ciddi olan tek aşama, kalıcı akciğer hasarına neden olan dördüncü aşamadır.

• Aşama 0: Bu aşamada sarkoidoz görüntülenmeyebilir. Akciğerler ve lenf düğümleri röntgende normal olarak görünür.
• Aşama 1: Lenf düğümlerindeki granülomlar
• Aşama 2: Lenf düğümleri ve akciğerlerdeki granülomlar
• Aşama 3: Yalnızca akciğerlerdeki granülomlar
• Aşama 4: Bu aşamada pulmoner fibrozisi ya da akciğerlerde kalıcı yara izi ortaya çıkar

Granülom, bağışıklık sisteminin sebep olduğu bir iltihaplanma olarak tanımlanır. Bağışıklık sisteminin zararlı olduğunu düşündüğü bir şeyden korumaya çalışmak için vücudunuzun geri kalanından ayıran beyaz kan hücresinden oluşur. Granülomlar fibröz yani yoğun doku ile çevrelenir ve bu da onları sert ya da topak topal hissettirir.

Granülom, vücudun hemen hemen her yerinde meydana gelebilir fakat en sık akciğerlerde ya da lenf düğümlerinde bulunur. Ayrıca ciltte, gözlerde veya kaslarda belirgin granülom belirtileri olabilir.

Sarkoidoz, akciğer ve lenf düğümleri başta olmak üzere göz, cilt ve kalp gibi vücudun herhangi bir yerinde bağışıklık sistemindeki küçük inflamatuar hücre kümelerinin büyümesiyle karakterize edilen inflamatuar bir hastalıktır. Oluştuğu yere ve boyutuna bağlı olarak granülomlar hafif ve şiddetli semptomlara neden olabilir. Hiç semptom göstermediği durumların da olduğu sarkoidoz, fibrozise dönüşerek kalıcı akciğer yara izi oluşturabilmektedir.

Bu hastalık maalesef ciddi görme kayıplarına sebep olabilmektedir. Hastalığın tipine, evresine ve makulada etkilediği alana göre görme problemleri oluşturur. Kuru tipin 4. evresinde ve yaş tipte merkezi görme neredeyse tamamen kaybolmaktadır. Hastalar sadece yanlardan bir miktar görmektedir. Bu da çok şükür ki birçok hasta için günlük işlerini yapabilecek bir görme yetisi yine de sağlayabilmektedir.

Sarı nokta hastalığının oluşumunda genetik nedenler önemli bir yer teşkil etmektedir. Hastaların öyküsü dinlendiğinde ailesel yatkınlık çok dikkat çekici bir şekilde ön plana çıkmaktadır. Hatta yapılan çalışmalara göre hastaların tedavisinde genetik nedenlere göre daha özgü tedavi seçenekleri planlanmaktadır.

Bu hastalığın tedavisinde veya önlemek için onaylanmış bir damla tedavisi henüz bulunmamaktadır.

Hastalığın erken döneminde hiçbir şikayet oluşturmayacağı için rutin göz muayenesi dışında anlaşılması oldukça güçtür. Göz bebeği büyütülerek yapılan göz dibi muayenesi ve gerekirse göz tomografisi (optik koherens tomografi) ile detaylı inceleme sonucunda bu hastalığın teşhisi konmaktadır.

Ailesinde bu hastalık olanların daha dikkatli olması erken tanı için önemlidir. Hastalık her iki gözde de eş zamanlı olarak başlayabilir. Fakat sıklıkla tek bir gözde başlar, bir süre sonra maalesef diğer gözde de hastalık görülür. Evde erken tanı için yapılacak bazı yöntemler vardır. Gözleri tek tek kapatıp diğer gözle düz çizgilere bakmak pratik bir tarama yöntemi olarak kullanılabilir.