Sakal kıran tedavisinde kortizon enjeksiyonları veya kortizon içeren kremler ilk basamakta kullanılan ajanlardır. Sakal kıran birkaç ay içinde kendiliğinden iyileşebilirken sakalların çıkmadığı durumlarda sakal kıran tedavileri uygulanmaktadır.

Sakal kıran için ayrıca minoksil, antralin, siklosporin gibi biyolojik tedaviler de yapılmaktadır. Tüm tedavilerin başarısız olduğu durumlarda saç ekimi yöntemi denenebilir.

Sakal kıranın belirtileri sakal veya bıyıklarda madeni para büyüklüğünde dökülmelerin ortaya çıkmasıdır. Stres veya kaygı gibi faktörler, sakal kıranın belirtilerini daha da kötüleştirebilir.

Sakal kıranın sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte genetik yatkınlık da sakal kıran nedenlerinden biri olabilir. Aile öyküsü pozitif olanlarda daha genç yaşlarda sakal kıran ortaya çıkabilmektedir. Otoimmunite ve bağışıklık sisteminin de önemli rolü vardır. Psikolojik faktörler, alerjik hastalıklar, yüksek stres, tiroid ve diyabet hastalıkları, sağlıksız ve düzensiz beslenmeye bağlı vitamin ve mineral eksiklikleri sakal kıranın tetikleyicileri olabilir.

Sakal kıran sakalların ataklar halinde dökülmesi ve genellikle madeni para büyüklüğünde dairesel kılsız bölgelerin oluşması durumudur. Sakal kıran kafa derisinde yer yer dökülmelere neden olan saç kıranın sakallarda görülmesidir. Yanak, çene ve bıyık bölgesindeki kıllar da etkilenebilir.

Kronik inflamasyon nedeniyle kansere sebep olabilmektedir. Safra kesesi kanseri nedeniyle ameliyat edilen hastaların %90’nında safra kesesinde taşta gözlenmiştir.

Safra kesesinin alınmasının vücutta negatif bir etkisi yoktur. Safra, karaciğerden üretilir. Safra kesesi ameliyatı sonrasında hastada safra eksikliği olmaz.

Safra kesesinde boyutu 10 mm’den büyük ve sayısı birden fazla olan poliplerden kanser gelişme riski vardır. Kolesistektomi (Laparoskopik veya açık) yöntemi ile safra kesesinin alınması uygundur. Boyutu 10 mm’den küçük tek polipler 6 aylık ultrason kontrolü ile takip edilir.

Safra yollarındaki daralma genellikle safra yollarında taş olmasından kaynaklanır. Bunun yanında geçirilmiş işlemlerden de ( ameliyatlar – stentleme) kaynaklanabilir.

Safra kesesi kanseri olan hastaların %90’ın üzerindeki oranda safra kesesi taşı varlığı, yapılan çalışmalarla ispatlanmıştır. Ancak bu durum, kanserin safra kesesi taşından etkilenerek ortaya çıkabileceği görüşünü ortaya çıkarmış olsa da “Safra kesesi taşı kanser yapar” gibi bir görüş kesinlik kazanmış değildir.

Sadece safra kesesi taşı ile kanserin sıkı birlikteliği, yıllardır kuşku yaratmaktadır. Safra kesesi taşının neden olduğu hastalıklar arasında kanser en son sırada gelmektedir. Safra kesesi taşı kanserden önce enfeksiyon, safra yollarında tıkanma, sarılık ve pankreas iltihabına yol açar.

Ameliyat sonrasındaki kemoterapilerini (kimyasal tedavi) düzenli almalı ve doktorları ile yakın takipte olmalıdırlar. Kontrol görüntüleme ve tetkiklerini aksatmamalıdırlar.

Sarılık değerlerini düşürmek için safra yoluna stent takılır. Stentleme sebebi benign bir darlık veya kanser olabilir. Safra yolu kanseri nedeniyle ameliyat edilecek olan hastalarda, hastada kalacak karaciğer segmentinin olduğu tarafa stent takılır.

Safra yolu kanseri 3 evreye ayrılır.

• Safra yolu kanserinin birinci evresinde kanser safra yolları içindedir. Cerrahiye en iyi yanıt veren gruptur.
• İkinci evrede kanser safra kesesini, karaciğeri, pankreası veya portal ven & hepatik arterin bir kısmını invaze etmiştir.
• Üçüncü evrede yakın organları, dördüncü evrede uzak organlara kanser metastazı vardır.

Safra yolu tıkanmasına bağlı olarak öncelikle sarılık gelişir. Karaciğer içindeki safra yollarında genişleme olur. Safra yollarındaki basınç ve bakteri yoğunluğunun artması ile safra yolu iltihabı (kolanjit) gelişir. Billier sepsis olarak değerlendirilen bu durum ölümcül olabilir.

Safra yolları kanseri tanısı konulduğunda hastaların yarısından fazlasının ameliyat şansı kalmamış olmaktadır. Sinsi hastalık olduğu için geç belirti verir. Ameliyat olabilecek olan hastaların kanserlerinin bulunduğu seviye ameliyat tipini belirlemektedir. Proksimaldekiler için hepatektomi yapmak gerekirken distal kanserler için genellikle whipple ameliyatı yapılır.

Safra yolu kanseri tedavisi, tümörün cerrahi yöntemlerle çıkartılmasına dayanmaktadır. Büyük çaplı bir ameliyattan oluşan tedavi esnasında karaciğerin bir kısmını almak da gerekebilir. Safra kesesi kanserlerinin tanısı genellikle ileri evrede konulduğu için çoğunlukla hastaların ameliyat şansı bulunmamaktadır. Ancak erken teşhis edilen kanser, safra kesesi kanseri tedavisinin başarıyla gerçekleşmesini sağlar. Ameliyat edilemeyecek derecede ileri evre hastalığı olanlarda sarılık ve ağrıyı dindirecek bazı endoskopik işlemler, ağrı tedavisi, perkütan drenaj (radyolojik girişim) yapılabilir.

Safra kesesi kanserini erken evrede teşhis etmek çok önemlidir. Safra yolu kanseri incelemesinde ilk olarak karaciğer safra yolu ultrasonu yaptırılır. Safra yolarında genişleme gözlenirse, bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans ile kesitsel görüntülemeler tanıda yardımcı olur. Safra yollarında kitle gözlenmeden safra yollarının ani sonlandığı saptanabilir.

ERCP (endoskopik retrogrand kolonjio pankreatografi ) ile biyopsi veya sürüntü alınabilir. Özellikle distal yerleşimli kanserlerde EUS ile değerlendime de faydalıdır. Klinik olarak sarılık, kaşıntı ve kilo kaybı olan hastanın tümör markerlarından CA19-9 un 100 U/ml olması da tanıyı destekler. Tanı yöntemleri; hastanın sağlık durumu, yaşı, hastalık belirtileri ve önceki test sonuçlarına göre belirlenir.

Safra yolu kanserinde görülen yaygın belirtiler, ağrısız sarılık ilk tespit edilen belirtilerdendir. Bunu deri altında bilirubin birikmesine bağlı olarak kaşıntı ve sarılık takip eder. Geç dönem hastalarda kaşeksiye kadar giden kilo kaybı olur. Belirtilere ateş eşlik edebilir.

Safra yolu kanserinde görülen belirtiler şunlardır:

• Sarılık
• Kaşıntı
• Yağlı ve açık renkli dışkılama
• Koyu renkli idrar
• İştahsızlık
• Kilo kaybı
• Ateş

Safra yolu kanserinin nedenleri, primer sklerozan kolanjit (safra yollarında oluşan daralmalar), koledok (ortak kanal) kisti, Hepatit B-C, ülseratif kolit, hepatolityazis (karaciğer taşı), ileri yaş, obezite, bilienterik anastomozlar ve eski kaynaklarda kronik tifo taşıyıcılığı nedenler arasında sayılmaktadır.

Safra yolu kanserleri bulundukları yerlere göre çeşitlendirilir. İntrahepatik, Hiler ve distal olarak çeşitleri vardır. En sık %60 hiler görülür. Hiler bölge safra yolu kanserleri özel olarak Bizmuth sınıflaması yapılır.

Tip I: Kanser ortak hepatik kanalda ve bifurkasyona uzak.

Tip II: Kanser ortak hepatik kanalda ve bifurkasyonu invaze etmiş.

Tip III: Kanser ortak hepatik kanalda ve bifurkasyonla birlikte sağ veya sol hepatik kanalı da tutmuş.

Tip IV: Bifurkasyonuda içine alan kanser hem sağ hem de sol kanalla beraber bu kanallara açılan segmentleri de tutmuş.

Safra yolları kanseri (Kolanjiyokarsinom), safra yolu duvar hücrelerinden oluşan sıklığı az olan bir tümördür. Safra yollarının her yerinden gelişmekle beraber %60 sağ ve sol ana safra yollarının birleşme noktası olan bifurkasyondan kaynaklanır. Safra kanalı sisteminin herhangi bir yerinde başlayabilir.

Safra kesesinin temel görevi, sindirime yardımcı safra adlı sıvıyı depolamaktadır. Safra kesesi yemek yedikten sonra tüketilen yiyeceklerin sindirilebilmesi için safrayı ince bağırsağa yönlendirir.

Safra kesesi taşı düşürmenin doğal bir yolu söz konusu değildir. Bu taşları yok etmek için safra kesesi ameliyatı ile cerrahi müdahale yapılmalıdır.

Safra kesesini aldırmak vücudun işleyişini ve performansını bozmamaktadır. Sindirim sıvısı olan safra, karaciğerden bağırsağa akışını sürüdür.

Açık safra kesesi ameliyatı ortalama 1-2 saat sürerken laparoskopik kolesistektomi olarak adlandırılan kapalı safra kesesi ameliyatı ise ortalama 45 dakikada tamamlanır.

Safra kesesi genelde kesenin bulunduğu karnın sağ üst kısmı ve karaciğerin hemen altında ağrı meydana getirir.

Safra kesesinin en önemli faydası karaciğer tarafından üretilen sarımsı kahverengi bir sıvı olan safra'nın depolanması ve yoğunlaştırılmasıdır. Safra deposunun ince bağırsağa boşaltımını ve safrayı yeniden doldurmak için bağırsakları uyarmayı da sağlar. Boşalttığı safra bağırsaklarda vücudun yiyeceklerden gelen yağları parçalamasına ve emmesini sağlar.