Osteoporoz (kemik erimesi), kemik kütlesinin bozulması sonucu kemiklerin kırılgan hale gelmesiyle meydana gelir.

Kemiklerde meydana gelen bu bozukluğa neden olan durumların başında kalsiyum eksikliği gelir. Kalsiyum tuzları ve minerallerden oluşan kemikler, vücutta kalsiyum eksikliği olduğunda kırılmaya başlar.

Kalsiyum eksikliğinin yanında cinsiyet, yaşlılık, genetik, sigara, hareketsizlik, menopoz, kronik hastalıklar, hormon seviyeleri ve kullanılan bazı ilaçlar da kemik erimesine yol açar.

Halk arasında kemik erimesi ismiyle bilinen osteoporoza neden olan durumlar şunlardır:

• Kalsiyum düşüklüğü ve D vitamini eksikliği
• Cinsiyet (Kadınlarda sık görülür)
• Yaşlılık
• Genetik
• Sigara-alkol tüketimi
• Hareketsizlik
• Menopoz
• Kronik hastalıklar
• Hormon seviyeleri
• Kullanılan bazı ilaçlar
• Yeme bozukluğu (Anoreksiya nervoza)
• Kanser

Osteoporoz, kemiklerin, doku kaybından dolayı kırılgan ve dayanıksız hale gelmesidir. Genellikle hormonal sorunlar, kalsiyum ya da D vitamini eksikliği sonucu gelişen osteoporoz hastalığında, kemiklerdeki mineral yoğunluğunun azalması sonucu kemik kütlesi ve kemikler zayıflar bu da kırılgan hale getirir.

Kemikler, güçlü kollajen liflerle birbirine bağlanan, esas olarak kalsiyum tuzları olmak üzere minerallerden oluşan yapılardır. Kemik yapısının bozulması ile vücut sürekli olarak kemik dokusunu emer ve değiştirir.

Eski kemik dokusu, osteoklast adı verilen hücreler tarafından parçalanır ve yerini osteoblast adı verilen hücreler tarafından üretilen yeni kemik materyali alır. Osteoporozda yeni kemik oluşumu eski kemiğin vücuttan uzaklaştırılmasına yetişemez ve kemiklerde kırıklar ve bunlara bağlı gelişen sorunlar meydana gelir.

Kamburluk, boy ölçüsünde kısalma, en ufak bir kaza veya yaralanma olsa bile kemiklerin kolay kırılması, bel-sırt ağrısı gibi durumlar kemik erimesinin yaygın görülen klinik belirtileridir. Bu belirtiler osteoporoz sorunu yaşayan kişilerde ortaya çıkar ancak kemik erimesi bazen hiçbir semptom göstermeden de ilerleyebilir.

Genellikle kadınlar ve 65 yaş üstü kişilerde görülen osteoporoz hastalığı, kemik kalitesini güçlendirmeye yönelik ilaçlar, fizik tedavi uygulamaları gibi tedavi yöntemleri içerir. Kemik kalitesini güçlendirmeye yönelik D vitamini ve kalsiyum içeren besinlerle birlikte takviyeler de osteoporoz tedavisinde etkilidir.

Osteomalazi hastaları olan kişilerde genellikle D vitamini eksikliği görülür.

Osteomalazi, en özet haliyle D vitamini eksikliği sebebiyle kemiklerde oluşan yumuşama şeklinde tanımlanabilir.

Yapılan teşhis sonrası osteomalazi olduğu belirlenen hastalar için öncelikle D vitamini ve kalsiyum takviyesi önerilir. Yapılan testlerle D vitamini eksikliği tespit edilen kişilerde kemik yapılarının bozulması genellikle D vitamini düzeyine bağlı olarak gerçekleşir.

Bu durumun önüne geçmek için de D vitamini ve kalsiyum seviyesinin yükseltilmesi amaçlanır. Bunun için kişinin daha fazla güneş ışığına çıkması önerilir.

Vitamin ve mineral takviyeleri ise enjeksiyon ve oral yollarla kişiye uygulanabilir. Bu yöntemler dışında hastanın beslenme listesine D vitamini açısından yüksek besinleri eklemesi de vitaminleri doğal yollarla vücuda alması anlamına gelir.

D vitamini değeri yüksek besinler şöyledir:

• Uskumru ve somon gibi yağlı balıklar
• Kırmızı et ve ciğer
• Tavuk eti
• Peynir ve süt
• Yumurta sarısı
• Isırgan otu
• Maydanoz

Şiddetli osteomalazi vakalarında kemiklerde oluşan çatlak, kırıkların iyileştirilmesi için bazı durumlarda cerrahi operasyonlara başvurulduğu da olabilir. Diğer yandan dişlerde oluşan sağlık sorunlarının tedavisi için de diş hekimliği uygulamaları yapılabilir.

Osteomalazi teşhisi için hastalığın en temel sebebi olan D vitamini düzeyinin belirlenmesi için kan ve idrar testleri istenir. Kan testi dışında kişinin kemik yapısına bakmak için röntgen gibi görüntüleme testleri uygulanır ve kemik sağlığı kontrol edilir. Bunların yanı sıra kemiklerdeki kalsiyum ve fosfat miktarını test etmek için kemik mineral yoğunluğu taramaları da doktor tarafından istenebilir.

Çok nadir olarak istenen kemik biyopsisi de osteomalazi teşhisinde faydalanılan yöntemlerden biri olarak sayılabilir. Kemik biyopsisi, kişinin kemik dokusundan parça alınarak gerçekleştirilen bir işlemdir.

Osteomalazi hastalığının yaygın olarak görülen ilk bulguları arasında kemik ve kalçada ağrı, kolay kırılan kemikler ve kas güçsüzlüğü yer alır. Bu belirtiler sonucu hastalar genellikle yürümekte zorluk çeker. Çoğunlukla yetişkin kişiler, kadınlar ve hamilelerde daha sık rastlanır.

Genel olarak osteomalazi belirtileri şu şekildedir:

• Kemik ve kalçalarda rahatsız edici ağrı
• Kemiklerin kolay kırılması
• Hareket etmek ve yürümekte zorluk
• Kas güçsüzlüğü
• Hafif darbelere karşı bile hassasiyet
• Dinlenmekle geçmeyen yorgunluk
• Kol ve bacaklarda uyuşma
• El ve ayak spazmları

Yaygın olarak görülen bu belirtiler dışında bazı osteomalazi vakaları herhangi bir belirti göstermeyebilir. Ancak yukarıda belirtilen semptomların yoğun yaşandığı durumlarda doktora başvurmanız tavsiye edilir.

Osteomalazi hastalığı, vücuttaki aşırı D vitamini eksikliği sebebiyle meydana gelir. Özellikle yetişkin ve kadınlarda görülen, kalsiyumu emmeye destek olan D vitamini düzeyinin yetersiz olması sonucu yaşanan osteomalazi, kemik dokusunun zayıflaması ve kemiklerin daha kolay kırılmasına sebebiyet verir.

D vitamini eksikliği yaşanmasının en temel sebebi ise yeterli güneş ışığına maruz kalınmamasıdır.

D vitamini eksikliğiyle birlikte osteomalazi nedenleri şunları içerir:

• D vitamini eksikliği
• Kalsiyum düşüklüğü
• Beslenme bozuklukları
• Çölyak hastalığı
• Böbrek ve karaciğer rahatsızlıkları
• Fosfat yetersizliği

Osteomalazi; kemiklerin yumuşaması olup, vücudun kalsiyumu emmesine yardımcı olan D vitamini eksikliği nedeni ile ortaya çıkar. Osteomalazi de kemikler olması gerektiği gibi sertleşemez, bu da kemiklerde kolay kırılmalara neden olur.

Kalsiyum kaybı ile kemiklerin yumuşaması daha çok yetişkinlerde görülür. Çocuklarda D vitamini eksikliğine bağlı olarak gelişen kemik bozuklukları ise raşitizm olarak tanımlanır.

Düşük kalsiyum seviyesi ve D vitamini yetersizliğine bağlı şekilde gerçekleşen osteomalazi genellikle osteoporozla karıştırılır ancak iki hastalık aynı şey değildir.

Osteomalazi yetişkinlerde aşırı D vitamini eksikliği sonucu görülür ve kemiklerde yumuşama meydana gelir. Bu durum ağrı, kas gücü kaybı ve kemikte çatlak tarzı küçük kırıklara sebebiyet verir. Osteoporozda ise kemikte yumuşama yerine gücünde kayıp ve kalitesinde bozukluk yaşanır.

Bu tümörler kemikte kırık oluşmasına neden olmamaktadır. Kemiği inceltmez tam tersi kemikte kalınlaşmaya neden olur. Kemik daha sağlam ve daha kalındır. Kanser tümörleri gibi yıkıcı bir etkisi yoktur tam tersi kemiği kalınlaştırır.

Ancak açık cerrahi yöntemle tümörün çıkartıldığı durumlarda kemikte oluşabilecek defekt kırıklara neden olabilmektedir. Bu riskin önüne geçebilmek için kemikte ağır defekt oluşmuşsa bölgeye vida veya platin yerleştirilmektedir.

Osteoid Osteoma kemik tümörü ameliyatlarından sonra iyileşme süresi tümörün bulunduğu bölge, tümörün büyüklüğü ve tümörün tedavisinde kullanılan yönteme göre değişmektedir.

Radyofrekans ablasyon yönteminin kullanıldığı durumlarda hasta aynı gün taburcu olabilir ve aynı gün ayağının üzerine basabilir.

Açık cerrahi yöntemle Osteoid Osteoma tümörünün çıkartıldığı durumlarda ise hasta 1-2 gün hastanede tutulur. Çıkartılan tümörün ve kemikte oluşan hasara göre hasta 1 -6 hafta arası uzvunu kullanmaması sağlanır.

Her ameliyatın riski bulunmaktadır. Osteoid Osteoma tümör ameliyatının riskleri şu şekilre sıralanabilir.

Bütün cerrahi işlemlerde olduğu gibi Osteoid Osteoma ameliyatında da enfeksiyon riski bulunmaktadır.

• Osteoid Osteoma tümörünün çok küçük olması nedeniyle açık cerrahide tümörün bulunamaması ihtimali bulunmaktadır.
• Tümörle birlikte çıkartılan kemik miktarının fazlı olması kemik kırığı riskine neden olabilmektedir. Geniş kemik defektinin olduğu ameliyatlarda kırığın önüne geçebilmek için bölgeye vida veya platin yerleştirilebilir..
• Tümörün bulunduğu bölgenin damar ve sinirlere yakın olması halinde damar ve sinirlerin hazar görme riski bulunmaktadır.

Ancak bu tür ameliyatlarda kullanılan yüksek teknolojik cihazlar bu riskleri neredeyse tamamen ortadan kaldırmaktadır. Bilgisayarlı Tomografinin ameliyathane ortamında kullanılabilmesi olanağını sağlayan O-Arm teknolojisi Osteoid Osteoma ameliyatlarındaki risklerini sıfıra yakına indirmektedir.

Radyofrekans ablasyon yönteminden sonra hasta aynı gün taburcu edilebilmektedir. Osteoid Osteoma ameliyatından sonra hasta 1-2 gün hastanede yatar. Hastanın hastanede kalış süresi çıkartılan tümörün büyüklüğü ve yerine göre değişebilmektedir.

Kemik tümörünün damarlara ve sinirlere çok yakın olduğu durumlarda radyofrekans ablasyon yöntemi tercih edilmemektedir.

• Radyofrekans ablasyon yönteminde kemiğin etrafındaki dokuların yakılma riski bulunmaktadır.
• Cilt yüzeyine çok yakın tümörlerde cilt nekrozu yaşanabilir.
• Tümörün tamamının yakılıp yakılmadığı işlemden sonra hastanın şikayetlerindeki azalmaya göre belirlenmektedir. Nüks ihtimali açık cerrahiye oranla daha fazladır.

Osteoid Osteoma kemik tümörü kansere dönüşmez ve vücuda yayılmaz. Genellikle büyüme çağının bitimine kadar kendi kendini sınırladığı, durduğu veya yok ettiği bilinir. Ağrı hastanın yaşam formunu konforunu bozmuyorsa her hangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Yaşanan ağrıya rağmen tedavi edilmediği durumlarda kasılmaları bağlı bacak boyunda kısalma görüntüsü oluşabilir. Bu kasılmalar sabitleşebilir. Yanlış tedavilere başvurulabilir.

Osteoid Osteoma kemik tümörü açık cerrahiyle tamamen çıkartılmışsa veya radyofrekans ablasyon yöntemiyle tamamen yok edilmişse tekrarlamamaktadır. Ancak cerrahinin veya radyofrekans ablasyon yöntemi sonunda çıkartılamamışsa işlemden sonra hasta rahatlamasına rağmen tekrarlama olasılığı yüksektir.

Kemik tümörü Bilgisayarlı Tomografi ile teşhis edilmişse ek olarak kemik sintigrafisi çekilmesine gerek yoktur. Ancak Bilgisayarlı Tomografi çekilmesine rağmen teşhisin konulamadığı durumlarda vücut taraması ile genel tabloyu görmek için kemik sintigrafisi çekilmesi tercih edilebilir.

Osteoid Osteoma kemik tümörü her yaşta ortaya çıkabilir ancak daha çok 10-20 yaş arası çocuklarda görülen iyi huylu bir kemik tümörüdür.

Osteoid Osteoma kemik tümörü için belirlenmiş bir risk grubu bulunmamaktadır. Her yaş grubunda görülmekle birlikte daha çok çocuklarda görülen bir kemik tümörüdür. Erkek çocuklarında kız çocuklarına göre daha fazla ortaya çıkmaktadır. Erkek çocuklarda daha fazla görülmesinin kesin nedeni bilinmemektedir.

Osteoid Osteoma kemik tümörü, vücudun her yerinde ortaya çıkabilir. En çok görüldüğü bölge kalcı kemiği ile diz arasındaki bölgedir. Ancak çene ve omurga dahil vücudun her kemiğinde yaşanabilmektedir.

Osteoid Osteoma tümörü iyi huylu bir kemik tümörüdür. Vücutta yayılım göstermezler ve hayati tehlikeye neden olmazlar. Yaşanan ağrılar nedeniyle hastaların hayat konforları olumsu yönde etkilenmektedir. Şiddetli ağrılar nedeniyle kaslarda gerilme olduğu için bacak boyunda kısalma görüntüsü verebilir.

Yapılan bilimsel çalışmalarda Osteoid Osteoma tümörünün bitkisel veya doğal bir tedavi yönteminin olduğu yönünde sonuçlar ortaya koymamaktadır. Bu nedenle Osteoid Osteoma tümörünün bitkisel veya doğal bir tedavisi bulunmamaktadır.

Osteoid Osteoma tümörünün ağrısı basit ağrı kesiciler özellikle de aspirin ile kontrol altına alınabilir. Ancak birçok hastada kullanılan ağrı kesicilere rağmen yaşanan ağrı şiddetlenebilmektedir. Bu gibi durumlarda açık cerrahi veya kapalı yöntem denilen Radyofrekans ablasyonu ile tümör çıkartılmalıdır.

Osteoid Osteoma tümörü kötü huylu tümörlere dönüşmemektedir. Ancak Osteoid Osteoma tümörü bazı kötü huylu kemik tümörleriyle karıştırılabilir. Patoloji değerlendirmesi kesin sonucu ortaya koymaktadır.

Osteoid Osteoma tümörü tedavisinde basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Özellikle aspirin kullanımı ağrıları kontrol altına alabilmektedir. Yaşanan ağrılar hastanın yaşam konforunu çok bozmuyorsa bu süreç aspirin veya benzeri ağrı kesicilerin kullanımı ile geçirilebilir. Ancak aspirin veya benzeri ağrı kesiciler tümörü yok etmemekte sadece yaşanan ağrıları kontrol altın almak için kullanılmaktadır.