Bugün de Günlerden Cumadır Cuma Türküsünün Hikayesi

Çobanın Hüzünlü Türküsü: Camızların Kavgaya Tutuştuğu Gün
Vakti zamanında Anadolu’nun dağlarında, sürüsüne gözü gibi bakan bir çoban varmış. O, herkesin sevip saydığı, her sabah camızlarını alıp Yeşilova’ların yamaçlarına götüren, dağların serin havasında onların peşinde koşan bir delikanlıymış.

Bu çoban, camızları kavgaya tutuştuğunda, elini açıp aralarına girer, onları sakinleştirirmiş. Ne zaman camızlar kavgaya tutuşsa, çoban aralarına girer, sağ elini bir yana, sol elini diğer yana açar, hayvanlar da kavgayı kesermiş. Çoban, bu maharetiyle köyde ün salmış.

Günler günleri kovalamış, mevsimler değişmiş, vakit gelmiş çobanın düğün günü çatmış. Köyde büyük bir sevinç varmış, davullar çalıyor, zurnalar yankılanıyormuş.

Dernek kurulmuş, herkes düğün hazırlığında. Tam o sırada, köyün öteki ucundan bir haber gelmiş: "Çoban, camızlar yine kavgaya tutuştu! Sen gelmezsen, birbirlerini telef ederler!" Çoban, o güzelim damatlık elbiselerini üzerinde bırakıp, camızlarına koşmuş.

Ancak o gün bir şeyler farklıymış. Çoban, her zamanki gibi ellerini açıp camızların arasına girmiş ama camızlar onu tanımamış. Onun her zamanki kokusu yerine, damatlık elbisesinin yabancı kokusunu duyan camızlar, onu tanıyamamış.

Kavgayı durdurmak yerine, çobanı boynuz darbeleriyle yere sermişler. Çoban, aldığı yaralarla yere düşmüş, düğün evi bir anda hüzünle dolmuş. Gelin, daha kınası elinde solmadan ağlamaya başlamış.

Çoban, birkaç gün daha yaşamış ama aldığı yaralar onu hayattan koparmış. O gün, köy halkı büyük bir acıya boğulmuş. O günden sonra köylüler, her cuma bu hüzünlü türküyü söylemeye başlamışlar.

Bu türkü, çobanın sevda dolu yüreğinden kopan ağıt olmuş. Her cuma, köyün insanları bu türküyü dile getirirken, çobanın hatırasını yaşatmaya devam etmişler.

Onun aşkı, sadakati ve o hüzünlü sonu, köyün dağlarında yankılanan bir türkü olarak kalmış. Bu türkü, sevdası yarım kalanların, hayatta her zaman göğsünü siper edenlerin hikayesini anlatır olmuş.

Bugün de Günlerden Cumadır Cuma Türküsü Sözleri​

Bugün de günlerden Cumadır cuma
Yâr hamama gitme kınayı yuma
Ben seni sevmişem ellere deme
Zalım celek vurmuş yaram var benim

Bugün de günlerden Salıdır salı
Sallan gel sevdiğim salınak bari
Yoktur bu dünyada yarın emsali
Zalım celek vurmuş yaram var benim

El-ayak-ağız hastalığı genellikle küçük çocukları etkiler ancak herkese bu hastalık bulaşabilir.

El ayak hastalığı geçiren çocuklar aynı hastalığa birkaç kez daha yakalanabilir.

Yetişkinlerde el ayak ağız hastalığı belirtileri çocuklardakine benzemektedir. Yetişkinlerde de ağızda yaralar, el-ayak bölgesinde kaşıntılı döküntüler, grip benzeri belirtiler ve ateş olmaktadır.

El ayak hastalığı kaşıntı yapabilir. Bu nedenle el ayak hastalığı için krem, losyon önerilebilir.

Hastalık bir süre sonra yeniden geçirilebilir. Bağışıklık yapmaz. Bu nedenle hijyene çok dikkat edilmelidir.

El ayak ağız hastalığı ateş yapabilen bir hastalıktır. Bu nedenle tedavi aşamasında ateş düşürücülerden faydalanılmaktadır.

İki hastalık aynı değildir.

El ayak ağız hastalığı için özel bir ilaç yoktur. Ağrı kesici, ateş düşürücü, ağız içi gargaralar hastalığın semptomlarını hafifletmek için kullanılmaktadır. El ayak ağız hastalığı bitkisel tedavi ile çözümlenmez. Hekime sormadan bu tür takviyeler kullanılmamalıdır.

Genellikle çocuklarda görülen el ayak ağız hastalığı genç ve yetişkin kişilerde de görülebilir. Ancak enfeksiyonlara karşı oluşan bağışıklık sebebiyle hastalık yetişkinlerde daha hafif bir şekilde seyreder.

El ayak ağız hastalığı çok bulaşıcı bir hastalıktır.

Hastalığın ilk haftasında bulaşma olasılığı yüksektir. Semptomlar kaybolduktan sonra bazen birkaç hafta boyunca yine bulaşabilir ama bu nadirdir. Hastalığa yakalanan çocuklar iyice iyileşene kadar evde kalmalıdır.

Küçük çocuklar bu hastalığa yakalanmak için en yüksek riske sahiptir. Kapalı, kalabalık olan kreş ve okul ortamlarında eğitim gören çocuklar risk altındadır.

Çocuklar genellikle hastalığa neden olan virüslere maruz kaldıktan sonra hastalığa karşı bağışıklık kazanırlar. Bu nedenle, durum 10 yaşın üzerindeki insanları nadiren etkiler. Bununla birlikte, özellikle bağışıklık sistemleri zayıflamışsa, daha büyük çocukların ve yetişkinlerin enfeksiyona yakalanması hala mümkündür.

Hamilelik veya bebek için genellikle bir risk olmamasına rağmen, el, ayak ve ağız hastalığı olan kişilerle yakın temastan kaçınmak en iyisidir. Bunun nedeni ise hamileliğin ilk 3 ayında yüksek vücut ısısı çok nadir de olsa düşüğe neden olabilmesidir.

Doğumdan kısa bir süre önce bu hastalığa yakalan anne adaylarının bebekleri bu hastalıkla doğabilir. Bu nedenle hamilelikte böyle bir durum söz konusuysa kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır.

El ayak ağız hastalığının etkeni el ayak ağız hastalığı, coxsackievirus ve enterovirüstür.

El ayak ağız hastalığı, genellikle 1 hafta 10 gün içinde ilaç kullanarak, dinlenerek ve sağlıklı bir şekilde beslenerek düzelir. Daha şiddetli vakalar bazen birtakım komplikasyonlara neden olabilir ancak bu durum sık görülmez.

El ayak hastalığının özel bir tedavisi yoktur. Bu süreçte çocuğun kısa sürede iyileşmesi için doktorun verdiği ateş düşürücü veya diğer ilaçlar düzenli kullanılmalı, bol sıvı tüketilmeli, sağlıklı beslenilmeli ve bulaşma riskine karşı çocuk okula gönderilmemelidir.

El ayak ağız hastalığının en sık görülen komplikasyonu dehidrasyondur. Hastalık ağızda ve boğazda yaralara neden olabilir, bu da yutmayı ağrılı hale getirir. El ayak ağız hastalığı yaşayanlar mutlaka kaybettiği sıvıyı geri almalıdır. Bu nedenle hastalanan çocuğunuzu hastalık sırasında sıvı içmeye teşvik edin.

Çocuklar çok susuz kalırsa, hastanede intravenöz (IV) sıvılara ihtiyaçları olabilir. El ayak ağız hastalığı genellikle çok büyük bir hastalık değildir ancak önemsenmesi gereken bir durumdur.

Tedavi ve gözlem altında olmak önemlidir. Bazen el-ayak-ağız hastalığına neden olan enterovirüs beyne girer ve ciddi komplikasyonlara neden olur. Bu komplikasyonlar şöyledir:

Viral menenjit: Bu, beyin ve omuriliği çevreleyen zarların (meninksler), beyin omurilik sıvısının nadir görülen bir enfeksiyonu ve iltihabıdır.

Ensefalit: Bu ciddi ve potansiyel olarak yaşamı tehdit eden hastalık, beyin iltihabını içerir.

El ayak hastalığı bulaşıcılık süresi, semptomlar ortaya çıktıktan sonra sonraki ilk 5-7 gün en bulaşıcı olduğu dönemdir. Ancak belirtiler ortadan kalksa bile hastalık vücutta yer almaya devam edebileceği için bulaş etkisi devam edebilir.

El ayak ağız hastalığının kuluçka süresi ortalama 3 gündür.

El ayak hastalığı, coxsackie virüsü ile enfekte olunması sonucu ortaya çıkan yaygın bulaşıcı bir viral enfeksiyondur. Hastalık adını aldığı, ellerde ve ayaklarda döküntüler ile ağız yaralar ile karakterizedir. Tipik bulguları ateş, halsizlik ve boğaz ağrısıdır.

Ellerinizi sık sık yıkayın: Ellerinizi en az 20 saniye yıkayın. Tuvaleti kullandıktan veya bebek bezini değiştirdikten sonra ellerinizi yıkadığınızdan emin olun. Ayrıca yemek hazırlamadan veya yemeden önce ve burnunuzu sildikten, hapşırdıktan veya öksürdükten sonra ellerinizi yıkayın. Sabun ve su bulunmadığında ise el dezenfektanı kullanın.

Hijyen kurallarını çocuklarınıza öğretin: Çocuklarınıza ellerini nasıl yıkayacaklarını gösterin ve sık sık yapmalarına yardımcı olun. Onlara genel olarak iyi hijyeni nasıl uygulayacaklarını gösterin. Parmaklarını, ellerini veya başka herhangi bir nesneyi ağızlarına sokmamanın neden en iyisi olduğunu açıklayın.

Ortak alanları dezenfekte edin: Kalabalığın yoğun olduğu alanları ve yüzeyleri önce sabunlu suyla iyice temizlenmesini sağlayın. Eğer çocukların yoğun olduğu bir ortam varsa hijyen prosedürü neyse onlar iyice uygulanmalıdır. Kapı kolu, tuvalet, oyuncaklar gibi ortak kullanım alanlarında virüsler günlerce yaşayabildiğinden iyice hijyen sağlanmalıdır.

Yakın temastan kaçının: El ayak ağız hastalığı oldukça bulaşıcı olduğundan, hastalığı olan kişiler semptomları varken başkalarına maruz kalmalarını sınırlamalıdır. El ayak ağız hastalığı olan çocukları, ateşi düşene ve ağız yaraları iyileşene kadar çocuk bakım ortamından veya okuldan uzak tutulmalıdır. Yetişkinseniz ve bu hastalık sizde varsa işe gitmeyin, evde kalın.

El ayak ağız hastalığı tedavisi için özel bir uygulama yoktur. El ayak ağız hastalığının belirtileri genellikle 7 ila 10 gün içinde düzelir. Ağız yaralarının ağrısını hafifletmek için topikal bir oral anestezikler, çeşitli ağrı kesici ateş düşürücüler semptomlar azaltmak için kullanılmaktadır.

Hastalık döneminde sıvı tüketiminin artırılması, liften zengin, probiyotik içerikli gıdalarla beslenilmesi iyileşme açısından önemlidir. Ayrıca çocuk hastalık süresince dinlendirilmelidir. Eğer 4 yaş ve üzerinde bir çocuksa ıhlamur, adaçayı gibi seçeneklerden de faydalanılabilir.

Çocuğun süreci rahat geçirmesi için aşırı sıcak içecekler ve yiyecekler tüketmemesi, yumuşak besinlerle beslenmesi, ağzında çıkabilen ağrılı kabarcıklar için turunçgillerden, soda gibi asitli içeceklerden uzak durması faydalı olabilir. Bunun yanında tuzlu suyla ağzın çalkalanması da çocuğu rahatlatabilir. Çocuklarda el ayak hastalığı sıklıkla görülebilir.

El-ayak-ağız hastalığı, küçük RNA virüsleri olan enterovirüslerden coxsackievirusün etken olduğu döküntülü bir hastalıktır. El ayak hastalığı şüphesi olan çocuklarda pediatri hekimi çocuğun anamnezini alır. Sonrasında fiziki muayeneyi yapar.

Fiziki muayenede çoğunlukla hekimler çocuğun el ayak hastalığına yakalandığını teşhis eder ama emin olmak için muayenede çocuktan boğaz sürüntüsü ve dışkı örneği ile kan örneği alınır. Laboratuvar testleri sonuçlarıyla teşhis konulur.

El ayak hastalığı boğaz ağrısı, ateş(38-39 derecelere çıkan), iştah kaybı, kırgınlık, ve öksürük belirtileri ile ortaya çıkar, bu belirtileri takiben 1-2 gün içinde ağız veya boğazın ön kısmında ağrılı yaralar, el ve ayaklarda kızarıklık halinde döküntüler oluşur.

El ayak hastalığı (el ayak ağız hastalığı) belirtilerini şöyle sıralamak mümkündür:

• Ateş
• Boğaz ağrısı
• Dil, diş etleri ve yanakların iç kısmında kabarcık şeklinde lezyonlar
• Avuç içi ve ayak tabanlarında döküntü
• Bebek ve küçük çocuklarda huzursuzluk
• İştah kaybı
• Yutma zorluğu
• Kırgınlık ve halsizlik
• Burun akıntısı

İlk enfeksiyondan semptomların ortaya çıktığı zamana (kuluçka dönemi) kadar olan olağan süre 3 ila 6 gündür. Çocuklarda ateş olabilir ve boğaz ağrısı gelişebilir. Bu dönemde çocuklar bazen iştahlarını kaybederler ve kendilerini iyi hissetmezler.

Ateş başladıktan bir veya iki gün sonra ağız veya boğazın ön kısmında ağrılı yaralar gelişebilir. Ellerde ve ayaklarda ve bazen de kalçalarda kızarıklık da görülebilir.

Ağzın arkasında ve boğazda gelişen yaralar, herpangina adı verilen ilgili bir viral hastalığa işaret edebilir. Herpangina'nın diğer özellikleri arasında ani yüksek ateş ve bazı durumlarda nöbet bulunur. Nadir durumlarda eller, ayaklar veya vücudun diğer kısımlarında yaralar oluşur.