Akide Şekerinin Hikayesi
- Yemeklerin Hikayeleri
- 0 💬Cevaplar
Akide Şekerinin Hikayesi
Akide şekeri, Türk ve Osmanlı mutfağının en eski şekerleme türlerinden biridir.
Bugün bazılarının Konya şekeri veya Mevlana şekeri dediği şekerin tarihi Osmanlı İmparatorluğu zamanına dayanıyor. Akide sözcüğü, Arapça akit sözcüğünden geliyor ve ‘bağlılık, sözleşme, bağlanma, birbirinden ayrılmama’ anlamlarını taşıyor. Aslında akide şekerinin sert yapısı göz önünde bulundurulduğunda bu isim kulağa oldukça anlamlı geliyor.
Akide şekeri, Osmanlı döneminde yeniçerilere ulufe töreninde ve devletin önemli kişilerine ikram edilirmiş. Sert ve renkli yapısı ile devleti simgelediği düşünülürmüş. Ulufe töreninde ikram edilen akide şekerlerini yiyen askerler devlete olan bağlılıklarını ve itaatlerini kanıtlar, söz verirlermiş.
Osmanlı dönemi boyunca oldukça popüler olan bu şeker genellikle bayramlaşmaya gelen çocuklara ve misafirlere ikram edilen şeker olarak hafızalarımızda yer etmiştir.
Dünya’da akide şekerinin üretildiği tek yer Türkiye’dir.
Türk şekercilik kültürünün en önemli buluşlarından olan akide şekeri: hoş kokusu, iştah kabartan göz alıcı renkleri ve lezzetiyle ‘’tatlı yenilip, tatlı konuşulan’’ bir kültürün simgelerindendir.
Damakları şenlendiren bu güzel akide şekeri neymiş, nasıl yapılırmış gelin birlikte göz atalım…
Akide Şekeri Nasıl Yapılır?
Eskiden, kelle şekeri olarak bilinen son derece iyi kalitedeki şekerler havanda dövülüp, odun ateşinde, bakır kazanlarda eritilip, pişirilirmiş. Pişirilen şekerler ise yüksek sıcaklığa dayanabilen mermerlere dökülür ve üstünde soğutmaya bırakılırmış.
Soğuma sırasında ise şeker ağdasına gül suyu, bergamot, portakal, limon, vişne gibi meyve usareleri, tarçın, gül, nane gibi aromalar ile fındık gibi kuruyemişler katılırmış. 1 kazan 17 kilo alır, her kazan bir başka renk şeker boyasıyla doldurulmak suretiyle yine odun ateşinde kaynatılırmış. Kaynatılan şeker, taşa dökülerek karıştırılır ve tenekelere doldurulup bakkal, dükkan ve toptancılara dağıtılırmış.
Günümüzde oldukça fazla çeşidine ulaşmak mümkün. Büyük bakır kazanlarda kaynatılan şerbetler farklı aromalarla, kuru meyvelerle ve baharatlarla karıştırılır. Şeker bal ile hamur kıvamı verilir ve macun olana kadar çekilir. Daha sonra macuna şekil verilmeye başlanır. İstenilen şekle göre macun çekilir. En çok çubuk şeklinde çekildikten sonra kesilir ve kare şekli verilerek yapılır. Tercihe göre gıda boyalarıyla renk verilebilir ve renkler karıştırılabilir.
Akide Şekeri Nasıl Muhafaza Edilir?
Evinize akide şekeri alıyorsanız havayla temas etmeyen temiz cam kavanozlarda saklamaya özen gösterin. Böylelikle tazeliğini daha uzun süre koruyabilirsiniz.
Akide Şekeri Nerelerde Satılır?
Büyük şekercilerde, tarihi çarşılarda ve eski tatlıcılarda çeşitli akide şekerlerine ulaşabilirsiniz.
Akide ve Mevlana Şekeri Arasındaki Fark Nedir?
Mevlana şekeri (Konya şekeri) ile akide şekerinin arasında çok büyük bir fark yoktur. Mevlana şekeri akidenin bir çeşididir. Akide şekerine göre daha düşük ısıda pişirilir. Biraz sert olmasına rağmen ağızda kolayca dağılıp hemen eriyen bir şeker türüdür.
Perde Pilavının Hikayesi
- Yemeklerin Hikayeleri
- 0 💬Cevaplar
Perde Pilavının Hikayesi
Perde pilavı, dışı çıtır yufkayla kaplı, içi ise enfes iç pilavla dolu bir lezzet bombasıdır. Özellikle özel davetlerin ve düğünlerin vazgeçilmezi olan bu yemek, sadece Siirt'te değil, Türkiye'nin dört bir yanında bilinir ve sevilir. Perde pilavının kökenleri Orta Asya'ya dayanmakla birlikte, Siirt'te misafirperverliğin ve aile bağlarının sembolü haline gelmiştir.
Bu lezzetli pilavın her bir malzemesi özel bir anlam taşır. Kayınvalidenin gelinine perde pilavı sunması, "Bu ev artık senin de evin. Bu evin sırlarını, sorunlarını kendi sırrın, kendi sorununmuş gibi saklamalı ve kendi ailene dahi olsa belli etmemelisin" mesajını taşır. Yufka, gelinin manevi bağlılığını ve evin sırlarını saklamasını temsil eder. Pilavda kullanılan pirinç taneleri bolluk ve bereketin, bademler erkek torun hasretinin, dolmalık fıstıklar kız torun hasretinin, kuş üzümleri sağlığın, baharatlar ise hayatın acı ve tatlı günlerinin simgesidir. Siirtli gelinlere karabiberin neyi temsil ettiği sorulduğunda cevap mizahidir: kaynana!
Perde pilavı, tuzla ıslatılmış pirinç, haşlanmış tavuk göğsü, soyulmuş badem, kuş üzümü, çam fıstığı ve çeşitli baharatlarla hazırlanır. Üzeri hamurla kaplanıp fırında pişirilir ve geleneksel olarak bakır tencerelerde, fes şeklinde pişirilir. Bu da yemeğe ayrı bir şıklık katar. Bir zamanlar tavuk eti yerine horoz eti veya keklik eti kullanılan perde pilavında, horoz evin reisi olan erkeği temsil ederdi.
Zamanla bu anlayış değişmiş ve tavuk eti de kullanılmaya başlanmıştır. Yeni gelin eve girdiğinde başından aşağı pirinç taneleri dökülür. Bu, eve ve evliliğe bereket getirmesi içindir. Tıpkı bu ritüel gibi, perde pilavı da evin birliğini ve bereketini simgeler. Gelin, kaynanasının elinden bu özel yemeği alırken, evin sırlarını saklaması gerektiğini anlar.
Siirt'te misafirlere perde pilavı ikram etmek, onlara verilen değeri ve gösterilen özeni ifade eder. Bu lezzetli yemeğin her bir lokmasında, tarih, kültür ve duygusal anlamlar saklıdır. Siirt'in misafirperverliğini ve lezzet dolu sofralarını keşfetmek isteyen herkes için perde pilavı unutulmaz bir deneyim sunar.
Güllaçın Hikayesi
- Yemeklerin Hikayeleri
- 0 💬Cevaplar
Güllaçın Hikayesi
13. yüzyıla ait en eski tarifine göre, güllaç yapraklarını hazırlamak için buğday nişastası ve su veya çırpılmış yumurta akıyla yapılan sulu bir hamur saca dökülürdü. Bugün ise güllaç hamuru mısır nişastası ve sudan yapılmaktadır.
Güllaç, saray mutfağına ilk kez 1489 yılında alındı. Kastamonulu Ali Usta, elinde kalan yufkaları, saray görevlilerinin Kastamonu gezisi sırasında şekerli sütle ıslayıp bir tatlı haline getirdi. Orada bu tatlıyı beğenen saray görevlileri, bu tatlıyla beraber Ali Usta'yı da saraya tatlıcı başı olarak götürdüler.
Osmanlı döneminde güllaç yaprakları varak olarak adlandırılmıştır. Osmanlı sarayına 1573-1574 yılları arasında 19740 varak alınırken, 1642-1654 yılları arasında ise 10300 adet varak alındığı saray mutfağı kayıtları arasındadır.
Turabi Efendi, kitabında varak yapımını ''Bir çanağa 20 yumurtanın beyazını koyup iyice çırpın, sonra yavaş yavaş yarım kilogram kadar buğday nişastası ilave ederek, iyice karıştırın, sonra ince bir hamur oluşturacak kadar su ilave edip karıştırın. Fazla ısınmasını önlemek için önceden altına bir buçuk santimetre kadar kül yapıştırdığınız yuvarlak ve çok az kubbeli bir demir sacı odun kömürü ateşi üzerine yerleştirin.
Orta derece ısınınca, uygun bir kaşıkla hamurdan bir büyük yemek tabağı büyüklüğünde veya daha büyük bir yufka oluşturacak kadarını sacın ortasına dökün. Bir dakikadan daha az bir zamanda bu yufka hazır olacak. ''Bu, bembeyaz ve pelür kağıdı kadar ince olmalı'' diyerek anlatmıştır. Varak yapımı ustalık gerektirir, varağın kalın olması güllacı lapa yapar, ince olması ise parçalanmasına neden olur.
Osmanlı sultanlarının sofralarından eksik etmediği güllaç, genellikle şeker şerbetiyle yapılır, gül suyu, misk, kaymak, şam fıstığı, badem veya fındık da katılırdı. Güllaç yaprakları bohça, muska veya rulo şeklinde sarılırdı. Yaprakların yumurtaya bulanarak kızartıldığı ve şerbete atıldığı bir çeşidi de vardı...
Osmanlı ve Türk Ramazan kültüründen geriye kalan en önemli miras, eski adetleri, yemekleri, gelenekleri şimdilerde pek hatırlamasak da güllaçtır. Güllaç denince akla Ramazan, Ramazan denince de güllaç gelmektedir. Pek tabii güllaç da güllü aştan güllaca dönüşürken, tariflerde de değişmiştir.
Güzelliğin On Para Etmez Türküsünün Hikayesi
- Türkülerin Hikayeleri
- 0 💬Cevaplar
Güzelliğin On Para Etmez Türküsünün Hikayesi
Aşık Veysel'in Hikayesi: Bir Türkünün Arkasındaki YaşamTürkülerin ardında yatan gerçek yaşam öyküleri, bazen bir efsane kadar etkileyici olabilir. İşte, halk müziğimizin en önemli isimlerinden biri olan Aşık Veysel’in hayat hikayesi ve onun dünyaya getirdiği türkülerin arka planı...
Veysel'in İlk Günleri
Veysel'in hikayesi, sıradan bir bebeklik döneminden çok daha fazlasını içerir. Daha annesinin karnındayken başlar. O dönemdeki zorluklar, annesinin hamileliğin son dönemlerinde bile tarlada çalışmak zorunda kalmasıyla başlar. Annesi, Veysel'i karnında olmasına rağmen tarlada çalışmaya devam eder. Bu, dönemin zorlu koşullarının bir yansımasıdır. Veysel'in annesi, günümüzdekiler gibi rahatlık aramadan, doğum sancıları başlayana kadar tarla işine devam eder.
İkindi vakti, sancılar başlamışken, Veysel’in annesi köye dönmeye çalışır ama sancılar dayanılmaz hale gelir. Sonuçta, Veysel, annesinin yol kenarında doğar. Doğum sırasında kimse yardımcı olamaz ve Veysel, doğduğunda dünyaya ilk avazını yol kenarında duyurur. Bu olay, Veysel’in gelecekteki yaşamı ve sanatına dair ilk izleri taşır.
Gözlerin Karanlığı ve Sazla Tanışma
Veysel, küçük yaşlardan itibaren görme problemleri yaşar. Çiçek hastalığı nedeniyle sol gözü tamamen kaybolur, sağ gözü ise bir inek tarafından çarpılır ve kapanır. Bu zor dönemler, Veysel’in dünyayı görebilme şansını kısıtlar. Yedi yaşına kadar gördükleri, onun için yeterli olur ve Veysel’in babası, onun gelecekteki başarısından umudunu keser. Babası, elinde bir sazla eve gelir ve bu sazı Veysel’e verir.
Veysel, sazıyla hem hal olmaya başlar ve zamanla bir saz üstadı olur. Artık gözleriyle değil, kalbiyle ve ruhuyla dünyayı görmeye başlar. İnsanları ve duyguları, gözleriyle değil, müziğiyle tanımaya başlar. Türkülerine yüreğini koyar ve bu noktadan itibaren müzik kariyeri başlar.
Evlenme ve İhanet
Veysel, ailesinin önerisiyle genç ve güzel bir kızla evlendirilir. Ancak evliliğin başları sorunsuz geçerken, zamanla sorunlar ortaya çıkar. Eşi, Veysel’in gözleri görmeyen biriyle evli olmasını kabul edemez ve güzelliğini gösterebilmek için bir başkasına ilgi duyar. Sonunda, Veysel’in eşi, gece köyü terk eder ve şehirdeki bir adamla kaçmaya karar verir.
Eşinin kaçacağı gece, Veysel, eşine gizlice bir miktar para bırakır. Kadın, parayı bulduğunda duygulanır ama ihanet yoluna girmeyi sürdürür. Kaçtıktan sonra yorgun düşer ve ayakkabısı küçük gelir. Bu sırada para düşer ve kadın, Veysel’in kendisini terk ettiğini ve büyük bir kalbe sahip olduğunu anlar.
Türkülerdeki Duygu ve Atatürk
Kadın, Veysel’in namını radyolardan duyduğunda, geri dönmeye karar verir. Ancak Veysel, onu kabul etmez ve kapıya kadar gelen kadına kapıyı açmaz. Bu olay, Veysel’in kalbinde derin izler bırakır ve bu acıyı, ruhundan dökülen türkülerle ifade eder.
Bir gün, Aşık Veysel radyo programına katılır. Radyoda türkülerini söylerken, Atatürk de dinleyiciler arasında bulunur. Atatürk, Veysel’in türkülerine dikkatle kulak verir ve ona büyük bir hayranlık duyar.
Bu türkü, Veysel’in yaşadığı acıyı ve güzelliğin gerçek değerini yürekten ifade eder. Veysel’in bu türküyle duygu dolu bir şekilde hayatının en derin yaralarını sanatına dönüştürdüğünü görebiliriz. Onun türkülerinde, gözleriyle göremediği ama yüreğiyle hissettiği tüm duyguları bulmak mümkündür.
Güzelliğin On Para Etmez Türküsünün Sözleri
Güzelliğin on par'etmezBu bendeki aşk olmasa
Eğlenecek yer bulaman
Gönlümdeki köşk olmasa
Tabirin sığmaz kaleme
Derdin dermandır yareme
İsmin yayılmaz aleme
Aşıklarda meşk olmasa
Kim okurdu kim yazardı
Bu düğümü kim çözerdi
Koyun kurt ile gezerdi
Fikir başka başk'olmasa
Güzel yüzün görülmezdi
Bu aşk bende dirilmezdi
Güle kıymet verilmezdi
Aşık ve maşuk olmasa
Senden aldım bu feryadı
Bu imiş dünyanın tadı
Anılmazdı Veysel adı
O sana aşık olmasa
Drama Köprüsü Türküsünün Hikayesi
- Türkülerin Hikayeleri
- 0 💬Cevaplar
Drama Köprüsü Türküsünün Hikayesi
Debreli Hasan: Efsane Bir Eşkiyanın HikayesiAnadolu'nun bağrında filizlenen birçok türkü, derin acılar ve büyük kahramanlıkların izlerini taşır. Bu türkülerden biri de Debreli Hasan’a adanmış olanıdır. Debreli Hasan, sadece bir eşkıya değil, halkın gönlünde taht kurmuş, adaleti ve cesaretiyle efsaneleşmiş bir halk kahramanıdır.
Eşkıyalığın İki Yüzü
Eşkıya denilince aklımıza genelde kötü işler yapan, masum halkı soyup soğana çeviren kişiler gelir. Ancak Anadolu'nun bazı bölgelerinde, eşkıya kelimesi başka bir anlam taşır. Bu topraklarda, adaletsizliğe başkaldıran, zalimlerin korkulu rüyası olan, fakir fukaraya yardım eli uzatan eşkıyalar da vardır. İşte Debreli Hasan da bu ikinci grupta yer alır.
Hasan, Yunanistan'ın Selanik iline bağlı Debre Köyü'nde dünyaya gelir. Delikanlılık çağına erişen Hasan, askere gider. Ancak askerde komutanıyla yaşadığı bir anlaşmazlık sonucu, komutanını vurur ve firar eder. İşte bu olay, Hasan'ın eşkıyalık serüveninin başlangıcı olur.
Dağların Asi Rüzgarı
Hasan, komutanını vurduktan sonra dağlara çıkar. Dağlarda zalimlerin korkulu rüyası, mazlumların ise umudu olur. Eşkıya olarak yaşamaya karar verir, ancak bu hayatı sadece adalet sağlamak için kullanır. Fakir halkın yanındadır, onların derdine derman olur. Namı kısa sürede tüm Balkanlar'a yayılır. Hasan’ın yanı başında daima ona yoldaşlık eden, "Kara Kedi" lakaplı bir arkadaşı vardır. Bu ikili, birlikte nam salar, efsaneleri dilden dile dolaşır.
Hasan’ın bir de sevdiği bir kız vardır. Ancak dağlara çıkmadan önce onunla evlenmeyi reddeder. Sevdiği kadını bu zorlu hayata mahkum etmek istemez. Zaman geçer, kız Hasan’dan bir haber alamaz ve bir türkü yazarak ona mesaj yollar. Hasan, bu türküyü duyunca içi yanar ama sevdiği kızın mutluluğu için ona evlenmesi gerektiğini söyler. Kadın, Hasan’ın sözünü dinler ve başkasıyla evlenir. Hasan, düğüne gelir ve ciğeri yana yana sevdiğine yedi tane bilezik takar.
Debreli Hasan’ın Sonu
Hasan’ın hikayesi, bir rivayete göre padişah tarafından affedilmesiyle son bulur. Başka bir rivayete göre ise Hasan, Anadolu topraklarına sığınır ve burada hayatını sürdürür. Bazı kaynaklar, Hasan’ın Samsun Bafra’da yaşamını yitirdiğini söyler.
Debreli Hasan’ın adı, bir halk türküsünde ölümsüzleşir. Bu türkü, onun cesaretini, halkın ona olan sevgisini ve adalet arayışını anlatır. Drama Köprüsü'ne atıfla başlayan türkü, Debreli Hasan’ın efsanevi yaşamını simgeler. Köprünün gerçekte var olup olmadığı tartışmalı olsa da, Hasan’ın halkın gönlünde kurduğu köprü inkar edilemez.
Hasan'ın hikayesi, sadece bir eşkıya öyküsü değildir; adaletin, cesaretin ve fedakarlığın bir sembolüdür. Onun adı, türkülerde yaşar ve efsanesi dilden dile aktarılır.
Sizler de merak ettiğiniz türkü hikayelerini yorumlar kısmında paylaşabilirsiniz. Elimden geldiğince anlatmaya çalışırım. Şimdi Debreli Hasan’ın türküsüyle veda edelim:
"Drama köprüsü Hasan dardır geçilmez, Soğuktur suları Hasan bir tas içilmez..."
Drama Köprüsü Türküsünün Sözleri
Drama köprüsü de (bre Hasan) dardır geçilmezSoğuktur suları (bre Hasan) bir tas içilmez
Anadan geçilir (bre Hasan) yardan geçilmez
At martini Debreli Hasan dağlar inlesin
Drama mahpusunda (bre Hasan) namın yürüsün
Mezar taşlarını (bre Hasan) koyun mu sandın
Adam öldürmeyi (bre Hasan) oyun mu sandın
Drama mahpusunu (bre Hasan) köyün mü sandın
At martini Debreli Hasan dağlar inlesin
Drama mahpusunda (bre Hasan) namın yürüsün
Deniz Üstü Köpürür Türküsünün Hikayesi
- Türkülerin Hikayeleri
- 0 💬Cevaplar
Deniz Üstü Köpürür Türküsünün Hikayesi
Osman ve Gülayşe: Bir Düğünle Başlayan Aşkın TürküsüTürküler, Anadolu'nun en derin duygularını, yaşanmış aşklarını ve kaderin acı cilvelerini anlatan sözsüz hikayelerdir. Bu hikayelerden biri de Muğla'nın Ula ilçesinde yaşayan genç ve yakışıklı Osman’ın, bir düğünde başlayan ve hayatını değiştiren aşkının türküsüdür.
Osman’ın İlk Karşılaşması
Osman, Muğla’nın Ula ilçesine bağlı Çaydere Köyü'nde yaşayan yakışıklı, genç bir delikanlıdır. Günlerden bir gün, köyde bir düğün duyurusu yapılır. Davulcu, köy meydanında davulunu çalarak düğüne davet eder. Osman ve arkadaşları bu haberi duyunca sevinçle düğüne gitmeye karar verirler. O zamanlar düğünler, genç delikanlılar için eğlencenin, kızlarla tanışmanın ve hayatlarına yeni bir yön verme fırsatlarının olduğu zamanlardır.
Düğün günü geldiğinde, Osman ve diğer genç delikanlılar, köy meydanında toplanan kızları izlemek için duvarların tepesine çıkarlar. Bu, o dönemin gençlerinin sosyal etkinliklerde birbirlerini gözlemleme yöntemlerinden biridir. Osman da arkadaşları gibi duvarın tepesine çıkmış, düğün alanındaki genç kızları izlemeye başlamıştır.
Tam o sırada, Osman dengesini kaybedip aşağıya düşer. Birkaç arkadaşı hemen yanına koşar. Osman toparlanıp ayağa kalkar ama gözleri, onu dengesini kaybettiren kızı aramaktadır. Ancak, aradığı kız bir türlü bulunamaz. Osman, acaba hayal mi gördüm diye düşünse de, düğün bitene kadar o kızı aramaktan vazgeçmez.
Osman’ın Tutkusu ve Arayışı
Düğün bittiğinde, Osman’ın yüzü hala kederlidir. O gün, Osman’ın içindeki bir şey değişir. Artık ne zaman bir düğün haberi alsa, hemen o köye gitmeye başlar. Sadece düğün değil, cenaze, sünnet veya başka bir etkinlik olsun, Osman her fırsatta o köye gitmektedir. Çünkü Osman, o düğünde gördüğü ve adını bile bilmediği kızı bir daha görmek istemektedir.
Osman, bu azmi sayesinde sonunda o güzel kızın adını öğrenir: Gülayşe. Gülayşe, Osman’ın hayallerini süsleyen, dünyalar güzeli bir kızdır. Osman, zamanla sadece Gülayşe’nin değil, köydeki herkesin dikkatini çekmeye başlar. Köydeki ihtiyarlar bile Osman’ın bu sıklıkla köye gelmesinin sebebini merak ederler.
Köydeki İhtiyarla Sohbet
Bir gün, yine bir düğün vesilesiyle köyde bulunan Osman, artık duvar tepelerinde değil, düğünün tam ortasında, köy ahalisiyle birlikte vakit geçirmektedir. Köyün yaşlılarından biri, Osman’ı yanına çağırır ve ona neden bu kadar sık köye geldiğini sorar. Osman, önce biraz mahcup olur ama sonra, o da artık sırrını paylaşmanın vakti geldiğini düşünür.
Osman, ihtiyara döner ve “Ben buraya bir güzeli görmek için geliyorum” der. İhtiyar, “Bizim köy güzel ama senin bahsettiğin güzellik nedir?” diye sorar. Osman, “Köyünüz güzel ama ben burada bir güzeli, Gülayşe’yi görmek için geliyorum” diye cevabını verir.
Bu itiraf, Osman’ın ne kadar büyük bir aşkla bağlı olduğunu gösterir. Osman, her fırsatta Gülayşe’yi görebilmek için köye gelmeye devam eder. Bu büyük aşk, zamanla köyde herkesin diline dolanır ve bir türküye dönüşür. Osman’ın bu tutkulu aşkı, türkülerde yaşamaya başlar, dilden dile dolaşır.
Deniz Üstü Köpürür Türküsünün Sözleri
Deniz üstü köpürür hey canım rinna nay rinna rinna nayKayığa da binsem götürür hey canım hey
Benim de şu cihana gelişim hey canım rinna nay rinna rinna nay
Bir güzelden ötürü hey canım hey
Deniz üstü yelkenden hey canım rinna nay rinna rinna nay
Ecel geldi erkenden hey canım hey
Denizin ortasında hey canım rinna nay rinna rinna nay
Mum yanar sofrasında hey canım hey
Benim de şu cihandan gidişim hey canım rinna nay rinna rinna nay
Memleket sevdasından hey canım hey
Benim de bu cihandan gidişim hey canım rinna nay rinna rinna nay
Memleket sevdasından
Değme Felek Türküsünün Hikayesi
- Türkülerin Hikayeleri
- 0 💬Cevaplar
Değme Felek Türküsünün Hikayesi
Bir zamanlar Gümüşhane’nin köylerinden birinde, adı Muammer Badem olan genç bir şair yaşardı. O, şairlerin ve ozanların genellikle mahlaslarıyla tanındığı bir dünyada, hayatın ona çizdiği yolda "Aşık Özlemi" adını almıştı.Özlem, onun memleketine, köyüne olan derin sevgisini ifade ederdi. Herkesin bildiği gibi, bazen hayatın belirlediği yollar, kişinin kendi seçtiği yollardan daha güçlü olur.
Muammer, Gümüşhane’de lisede okurken, karşısına bir genç kız çıktı. O an göz göze geldiklerinde kalbi birden atmaya başladı. Kız da Muammer’in gönlünü kaptı ve aralarındaki muhabbet kısa sürede büyüdü.
Okul çıkışlarında, buluşmak için kendilerine bir ağaç seçtiler. O büyük ve görkemli ağacın altında, sevgilerini yaşadılar. Günler, haftalar, aylar geçti ve Muammer’le kız arasındaki aşk büyüdü, lisenin son günleri yaklaşıyordu.
Muammer üniversite sınavlarına hazırlanmaya başladı ve büyük şehre gitme hayali kuruyordu. Kız, okul bittikten sonra hayatın evlilikten ibaret olduğunu düşünürken, Muammer büyük şehirde üniversite okuyacak ve aralarındaki mesafe giderek açılacaktı.
Ayrılmak zorunda kalsalar da, Muammer sevgilisini unutmayacağına, gözlerinin sadece ona ait olacağına söz verdi. “Büyük şehirde çok şey göreceğiz, ama sana söz olsun, seni unutmayacağım” diyerek, ayrıldılar.
Muammer üniversiteyi kazanarak Ankara’ya gitti. İlk yıl çok hızlı geçti. Yaz tatili geldiğinde, aileler tanıştı ve nişanlandı. Ancak, üç ayın çabuk geçtiği Eylül ayında Muammer tekrar üniversiteye dönmek zorunda kaldı. Bu süre zarfında, Muammer şiirler yazdı, türkü söyledi, bağlamasıyla melodiler yarattı. Ancak Türkiye’nin karmaşık siyasi ortamında, Muammer'in sözleri yanlış anlaşılabilirdi.
12 Eylül döneminde, Muammer’in şiirleri ve türküleri, siyasi içerikli suçlar olarak algılandı ve hapiste yargılanmaya başladı. Mahkeme süreci, Muammer’in ailesini perişan etti.
Ailesi, kızı Ümmü’yü bir devlet memuruyla evlendirdi ve Muammer’in haberlerini artık az duymaya başladılar. Mahkeme yıllarca sürdü ve Muammer’in suçsuzluğu sonunda anlaşılmasına rağmen, üniversite hayatı sona erdi.
Köye döndüğünde, Muammer sevdiği kızı Ümmü’nün evlendiğini ve bir başkasının karısı olduğunu gördü. İçindeki özlem ve acı, Muammer’i derinden etkiledi. Sinesine taş basarak, büyük şehre dönmeye karar verdi. Bağlaması ve sesiyle, yeni bir hayat kurmaya başladı.
Zamanla Muammer’in ismi duyulmaya başladı. Radyoda konuk olarak yer aldı ve burada, hiç kimsenin duymadığı bir türkü seslendirdi. Bu türkü, sevdiği ve kaybettiği Ümmü için yazılmıştı.
O günlerde, Muammer "Aşık Özlemi" olarak anılmaya başladı. O, özlemden çatlamış bir adam olarak, köyünde sevdiği yeri, kızı ve acısıyle birlikte yaşıyordu.
Değme Felek Türküsünün Sözleri
Bugün benim efkarım var zarım varDeğme felek değme telime benim
Gül yüzlü cananı elden aldırdım
Ecel oku değdi gülüme benim
Değme felek değme telime benim
Lokman Hekim gelse sarmaz yarayı
Hilebaz dostunan açtık arayı
Ne köşkümü koydu ne de sarayı
Baykuşlar tünedi dalıma benim
Değme felek değme telime benim
Özlemi'yem başım dumanlı dağlar
Gözlerim yaşlı da içim kan ağlar
Güz ayları geldi bozuldu bağlar
Hazan yeli değdi gülüme benim
Değme felek değme telime benim
Bülbülüm Altın Kafeste Türküsünün Hikayesi
- Türkülerin Hikayeleri
- 0 💬Cevaplar
Bülbülüm Altın Kafeste Türküsünün Hikayesi
Melike ve Yusuf’un Hikayesi: Papatya Taçlı Aşk
Vakti zamanında Anadolu'nun yeşili bol, mavisi derin, insanı sıcak bir köyünde, yanakları gülden al, dili bülbülden tatlı bir genç kız yaşarmış. Adı Melike’ymiş.
Melike'nin güzelliği dillere destanmış, öyle ki köyün bütün delikanlıları ona hayran olurmuş. Anası babası, bu güzelliğin cezbediciliğinden dolayı Melike’yi tek başına dışarı bırakmazmış, korkarlarmış ki biri sıkıştırır, rahatsız eder.
Bir gün, Melike teyzesiyle birlikte köyün çeşmesine su almaya gitmiş. Çeşmenin başına varınca, Melike'nin gözü birden papatyalardan yapılmış bir taça takılmış.
Tacı almak için elini uzatmış ama o esnada birkaç metre ötede, bir ağacın arkasından kendisini izleyen Yusuf’u görmüş. Yusuf, o tacı oraya bırakmış, kalbi pır pır çarpıyormuş. Melike, hafifçe gülümsemiş ya da Yusuf öyle hayal etmiş. Melike, tacı alıp başına takmış.
O günden sonra, Yusuf her seferinde papatyalardan taçlar, güllerden kolyeler yapıp çeşmenin başına bırakırmış. Melike ise her defasında önce Yusuf’u ararmış gözleriyle, sonra da o hediyeleri alıp başına takarmış. Ama Melike büyümüş, evlenme çağına gelmiş. Babası, onu köyün zenginlerinden Rıza'nın oğlu Hüseyin’e vermeye karar vermiş.
Hüseyin, Melike'yi çoktan gözüne kestirmiş, ama Melike’nin gönlünün Yusuf’ta olduğunu bilirmiş. Ne var ki, Hüseyin’in aceleci tavrı aileler tarafından kabul görmemiş. “Her şeyin bir vakti var,” demiş Melike’nin babası. Melike’ye Hüseyin’i söylediklerinde, gönlü hala Yusuf’ta olduğundan, gözleri yine Yusuf’u aramış.
Bir gün yine çeşme başına, teyzesiyle su doldurmaya gitmiş Melike. Yusuf, bu sefer ağacın arkasından çıkıp gelmiş, Melike’ye doğru yürümüş. Birbirlerine öyle yaklaşmışlar ki, nefeslerini hissedecek kadar. Yusuf, Melike’nin gözlerinin içine bakmış, yanakları kızarmış. Melike, hiçbir şey diyememiş ama çeşme başındaki tacı alıp başına takmış.
Tam o sırada, Hüseyin’in bir arkadaşı çeşme başından geçiyormuş. Yusuf ile Melike’yi görmüş, olanları Hüseyin’e anlatmış. Hüseyin, bunu duyunca içini bir kıskançlık ateşi kaplamış. “Yusuf’tan daha güzel bir hediye vermeliyim,” demiş kendi kendine. Ama Hüseyin ne bilsin, Yusuf’un hediyelerini asıl güzel kılanın Yusuf’un kalbi olduğunu?
Hüseyin, altından bir kafes yaptırmış, içine sesi büyüleyici bir bülbül koymuş ve Melike’ye göndermiş. Melike, bülbülü serbest bırakmak istemiş ama anası babası “Ayıptır, kızım,” diyerek izin vermemişler.
Gün gelmiş, Melike de altın kafesteki bülbül gibi, istemeye istemeye Hüseyin ile evlenmiş. Yusuf ise uzaktan, köyün tepesinden düğünü izlerken, dudaklarından bu türkü dökülmüş:
Bu türkü, Yusuf’un kalbinde sakladığı, papatya taçlı aşkın türküsü olmuş. O gün bugündür, bu türkü dilden dile dolaşır, gönülleri dağlar, sevenleri hüzünle hatırlatır.
Bülbülüm Altın Kafeste Türküsünün Sözleri
Bülbülüm altın kafesteÖter aheste aheste
Ötme bülbül yarim hasta
Ah neyleyim şu gönlüme
Hasret kaldım sevdiğime
Ben sana dayanamam yarim
Ben sana aldanamam
Ben sana güvenemem
Bülbülleri har ağlatır
Aşıkları yar ağlatır
Ben feleğe neylemişem
Beni her seher ağlatır
Beni her sabah ağlatır
Ben sana dayanamam yarim
Ben sana aldanamam
Ben sana güvenemem