Vücudun çeşitli bölgelerinde görülen ağrılar da boyun düzleşmesinden kaynaklanabilmektedir. Özellikle omuz, kürek kemiği ve ensede ağrı boyun düzleşmesine işaret edebilmektedir.

Boyun kaslarının gerilmesine ve postürün bozulmasına bağlı kulak çınlaması olabilir. Ancak kulak çınlamasının ilk sebebi değildir. Kulak çınlaması ilgili hekim tarafından öncelikli olarak değerlendirilmeli boyun düzleşmesi dışında öncelikli diğer nedenler araştırılmalıdır.

Boyunda düzleşme eğer omurgada sinir köküne bası yaparsa; ilgili sinir kökünün kas gruplarında ağrı, kolda ağırlık hissi güç kaybı ve his kusuru yapabilir.

Boyun düzleşmesi migrenden farklı olarak genellikle ense kökünde boynun arkasından başlayan ağrı ile kendini gösterir.

Boyun düzleşmesi, ense arkasında boyunda ve omuzlarda sık ağrı yapar. Eğer boyun düzleşmesine bağlı kök basısı varsa zaman zaman kola sırta yayılan ağrı da olabilir. Boyun düzleşmesine bağlı kulak çınlaması, vertigo (baş dönmesi) , tansiyon yüksekliği gibi şikayetler de görülebilir.

Görüntüleme raporlarında geçen servikal lordoz düzleşmiştir ifadesi, boyundaki servikal omurganın C şeklinde olan doğal eğriliğini kaybettiği ve boynun aşırı düz hale geldiği anlamına gelir. Yani doğal kıvrımını kaybederek, düzleşmesi demektir C şeklindeki bu doğal eğrilik, başın ve omurganın düzgün bir şekilde sabitlenmesini sağlar.

Boyun düzleşmesinde en sık görülen şikayet boyun ağrısıdır. Boyun düzleşmesinden kaynaklanan ağrı sırt ve omuza yayılabilir. Bazı durumlarda baş ağrısı da eşlik edebilir. Kola yayılan ağrı, uyuşma, karıncalanma, güçsüzlük gibi belirtiler de varsa düzleşmeyle birlikte boyun fıtığı da araştırılmalıdır.

Boyun düzleşmesi boyunda omurlarında C şeklinde olan sağlıklı eğriliğin bozulması sonucu boyun omurgasıınn düzleşmesidir.

Boyun düzleşmesi eğer şiddetli değilse fizik tedavi uygulamaları, boyunluk, ağrı kesici ilaçlar, servikal traksiyon ve birtakım egzersizler düzleşmeyi iyileştirebilir. Özellikle servikal traksiyon, doktorun boyna karşı kuvvet uygulama yöntemidir. Burada amaç kişinin duruşunu düzeltmek ve ağrıyı ortadan kaldırmaktır. Eğer şiddetli bir boyun düzleşmesi söz konusuysa tıbbi olarak ameliyat söz konusu olabilir.

Boyun düzleşmesine iyi gelebilecek tedavi yöntemleri şöyledir:

• Fizik tedavi uygulamaları
• Boyunluk
• Ağrı kesici ilaçlar
• Servikal traksiyon
• Birtakım boyun düzleşmesi egzersizleri
• Şiddetli vakalarda ameliyat

Yapılan tetkiklerin sonucunda tanı konulan hastalığa göre hastaya tedavi planı belirlenir. İlk olarak yardımcı ortezler (boyunluk, korse) kullanılabilir ancak kullanılan ortezlerin uzun vadede olmaması önerilir. Boyun düzleşmesine neden olabilecek bilgisayar kullanımı, telefon kullanımı, iş ortamı, yastık seçimi gibi günlük hayatta yapılan hattalar için hasta bilgilendirilir.

Tedavide ilk aşamada fiziksel tıp yöntemleri tercih edilir. Fizik tedavi olarak çeşitli boyun ve postür egzersizleri, boyun traksiyonları ve masajlar hem bölgedeki kasların güçlendirilmesi, hem omurganın bası belirtilerinin rahatlatılması hem de kemik yapıların düzenlenmesi açısından faydalıdır. Ağrısı olan hastalarda ağrı kesici ve gerekirse nonsteroid ilaç tedavisi, kas spazmı olan hastalarda kas gevşetici ilaç tedavileri, gerekli görüldüğü durumda topikal tedaviler kullanılabilir.

Bunlar boyun düzleşmesini ortadan kaldırmaz fakat hastanın yaşam kalitesini artırmada etkili olur. Ayrıca kinezio bantlama, kuru iğneleme, ağrılı nokta enjeksiyonları ve nöral tedavi gibi yöntemler hastalarda kullanılabilir. Bu tedavilerde öncelikle hastanın yaşam kalitesini düzeltmekte etkilidir.

Yukarıda yer alan ilgili yöntemler boyun düzleşmesini ortadan kaldırmaz fakat tedaviye destek olduğu için hastanı fizik tedavi ve egzersiz programına uyumunu artırır. Çok nadirde olsa altta yatan hastalığa bağlı omurga cerrahisi gerekebilir. Omurga cerrahisi sonrası zayıflayan kasları kuvvetlendirme ya da doğru postürü sağlayabilmek amacı ile tekrar fizik tedaviden fayda sağlanabilir.

Boyun düzleşmesi nedenleri çok farklı olduğu için uzman doktor tarafından detaylı bir öykü alınıp muayenesinin yapılması gerekir. Doktor, hastanın vücut dengesini ve boyun hareketlerini detaylı olarak değerlendirir, boyun anatomisini eliyle muayene ederek inceleyebilir.

Gerekli görüldüğü takdirde omurga grafileri, MR ve CT istenebilir. Zaman zaman postür analiz cihazları gibi yeni gelişen teknolojik cihazlarla omurga analizi yapılabilir. Hatta yürümeye bağlı omurga değişiklikleri olup olmadığı yürüme analizi cihazları ile tespit edilebilir. Eğer hastada ek hastalık varsa değerlendirilip gerekli görüldüğü takdirde kan tetkikleri istenebilir. Tüm bunların sonunda tanı konulan hastalığa göre hastaya tedavi planı belirlenir.

Boyun düzleşmesi teşhisinde hasta öyküsü ve klinik değerlendirme​

Teşhis süreci doktor tarafından hastanın şikayetlerini ve tıbbi geçmişini öğrenmekle başlar. Doktor teşhis sürecinin başında genellikle şu sorulara odaklanır:
• Ne zamandan beri boyun ağrısı yaşıyorsunuz?
• Ağrı belirli bir hareketle mi artıyor?
• Baş ağrısı, baş dönmesi veya kollarda uyuşma gibi ek belirtiler var mı?
• Masa başı çalışma, telefon kullanımı gibi duruş alışkanlıklarınız nasıl?
• Daha önce boyun bölgesine darbe aldınız mı? (Trafik kazası, düşme, spor yaralanması gibi)

Bu sorular ışığında hastanın vereceği cevaplar, hastanın yaşam tarzı ve olası risk faktörleri hakkında ipuçları verir.

Boyun düzleşmesi tanısında fizik muayene​

Doktor, boyun bölgesindeki hareket açıklığını, kas gerginliğini ve omurganın genel duruşunu değerlendirir. Bu değerlendirme hasta ile yapılan fiziksel temasla sağlanır.

Muayene sırasında şu testler yapılabilir:
• Postür Analizi: Hastanın dik duruşu, omuz hizası ve başın öne eğik olup olmadığı incelenir.
• Boyun Hareketleri: Hastadan başını öne, arkaya ve yanlara eğmesi istenir. Hareket kısıtlılığı olup olmadığı gözlemlenir.
• Kas Muayenesi: Boyun, omuz ve sırt kaslarının sertleşip sertleşmediği kontrol edilir.
• Sinir Testleri: Sinir köklerinde sıkışma olup olmadığını anlamak için refleksler, kas gücü ve his kaybı değerlendirilir.

Eğer fizik muayene sonucunda omurga eğrisinde bir anormallik şüphesi varsa, doktor görüntüleme testleri isteyebilir.

Görüntüleme yöntemleri​

Boyun düzleşmesini kesin olarak teşhis etmek için hasta öyküsü ve fiziki muayene yeterli olmaz. Bu noktada görüntüleme testleri gereklidir. Kullanılan başlıca yöntemler ise şunlardır:

Röntgen (X-Ray)​

Boyun düzleşmesinin tanısı noktasında boyun omurgasının kemik yapısını ve eğrilik derecesini görmek için röntgen yöntemi kullanılır. Normalde boyun omurgasında içbükey bir eğri (lordoz) bulunur. Eğer bu eğri kaybolmuş veya düzleşmişse, röntgende belirgin bir şekilde ortaya çıkar. Ciddi vakalarda tersine eğrilik (kifoz) olup olmadığı da röntgenle tespit edilebilir.

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI)​

Manyetik rezonans görüntüleme yöntemiyle omurga, diskler ve sinir dokularının detaylı görüntüsü elde edilir. Boyun düzleşmesine bağlı sinir sıkışması veya disk problemleri olup olmadığı incelenir. Kronik ağrı, uyuşma veya güç kaybı gibi nörolojik belirtiler varsa MRI özellikle önerilir.

Bilgisayarlı Tomografi (BT)​

Yaygın kullanılan görüntüleme yöntemlerinden biri olan bilgisayarlı tomografi, kemik yapılarının detaylı görüntüsünün elde edilmesini sağlar. Omurga kırıkları veya dejeneratif değişiklikler şüphesi varsa da kullanılır.

Dinamik Röntgen (Fleksiyon- Ekstansiyon Grafisi)​

Boynun hareket halindeyken nasıl bir pozisyon aldığını görmek için dinamik röntgen kullanılır. Omurgada stabilite kaybı olup olmadığı incelenir.

Boyun düzleşmesinin en karakteristik belirtisi boyun ağrısıdır. Boyun ve omuzlarda kas spazmları, omuz ve sırtta ağrı, baş ağrısı, boyunda hareket kısıtlılığı, boyunda sertlik hissedilmesi ve yürüme sırasında dengesizlik de boyun düzleşmesi belirtileridir.

Boyun düzleşmesinde ortaya çıkan belirtiler şu şekildedir:

• Boyun ağrısı
• Boyunda hareket kısıtlılığı
• Boyun kaslarında güçsüzlük
• Boyunda sertlik hissedilmesi
• Baş ağrısı ve sırt ağrısı
• Omuzlarda yük varmış gibi ağırlık hissi
• Yürüyüş sırasında dengesizlik
• Ense ağrısı
• Sinir köklerine bası olursa kollarda ağrı ve elde uyuşma
• İdrar veya dışkıyı kontrol etmekte güçlük

Boyun ağrısı​

Boyun ağrısı, boyun düzleşmesine işaret eden en yaygın ve ilk belirtidir. Kemiklerin aşınıp, omurganın eğriliğini kaybedip düzleşmesine bağlı olarak boyunda düzleşme meydana gelir ve bu da zaman zaman şiddetli bir boyun ağrısı yaşatır.

Boyunda hareket kısıtlılığı​

Hem boyun düzleşmesi hem de boyunda ağrıya bağlı olacak şekilde boyunda bir hareket kısıtlılığı görülür. Kişi boynunu sağa veya sola çeviremediğini hissettiğinde ve bununla birlikte ağrı da yaşıyorsa boyun düzleşmesinden şüphelenilebilir.

Boyun kaslarında güçsüzlük​

Boyun düzleşmesi yaşayan kişide aynı zamanda boyun kaslarında güçsüzlük de görülür. Bu da boyun düzleşmesinde yaşanan yaygın belirtiler arasındadır.

Boyunda sertlik hissedilmesi ​

Boyunda sertlik hissedilmesi de, boyundaki eğriliğin kaybolması neticesinde oluşan boyun düzleşmesinin belirtilerindendir.

Baş ağrısı ve sırt ağrısı​

Boyun düzleşmesinin en yaygın belirtisi olan boyun ağrısı aynı zamanda baş ağrısına da beraberinde getirebilir. Önce omuz ve sırt bölgesine yayılan ağrı daha sonrası baş bölgesinde de görülebilir.

Yürüyüş sırasında dengesizlik​

Boyun düzleşmesi, omurga bölgesinde hasar meydana getirerek kişinin yürüyüş performansını da etkileyebilir. Yürüyüş sırasında yaşanan denge kayıpları boyun düzleşmesine bağlı olabilir.

Boynun doğal eğriliği olarak tanımlanan servikal lordoz, üst sırt ve boyun bölgesinde doğal c şeklindeki içe doğru eğridir. Boyun bölgesindeki omurga olması gereken C şeklindeki sağlıklı eğriye sahip olmadığında, bu durum servikal lordoz kaybı olarak ifade edilir ve boyun düzleşir. Boyun düzleşmesi olarak bilinen bu duruma duruş bozukluğu, hareketsizlik, uzun saatler bilgisayar başında oturmak, telefon ekranına uzun süreler bakmak, ağır sırt çantası kullanımı, kalsiyum eksikliği ve stres neden olur.

Genel olarak boyun düzleşmesine neden olan faktörler şunlardır:

• Duruş bozukluğu
• Hareketsizlik
• Uzun saatler bilgisayar başında oturmak
• Boynun aşırı zorlanması
• Ağır sırt çantası kullanımı
• Demir ve kalsiyum eksikliği
• Stres
• Yaşlılık
• Özellikle kızlarda ergenlik döneminde vücudu saklama isteği

Ayrıca omurganın gelişimi sırasında skolyoz ya da kifoz gibi omurga bozukluklarına bağlı boyun düzleşmesi meydana gelebilir. Omurgayı oluşturan omurların anatomik gelişimi sırasında şekil bozuklukları olabilir ve buna bağlı da boyun düzleşmesi oluşabilir.

Bunun yanı sıra yaşlılık nedeniyle disklerde sıvı kaybına bağlı dejenerasyon ya da osteoporozun yol açtığı kemik çökmelerine bağlı kamburluğun artması boyunda düzleşmeye neden olabilir. Fiziksel travmaya maruz kalma sonrası ya da aşırı zorlanma sonrası boyun kemiklerin etrafını saran kas, bağ doku, ligaman ve fasianın hasar görmesi sonrası da boyun düzleşmesi gerçekleşebilir.

Tüm bunların yanında kemiği tutan veya bazı organlardan kemiğe yayılan metastazlara bağlı bazı kanserler, kasları tutan muskuler distrofi, kemik yapım ve yıkımını ilgilendiren paget ve osteomalazi gibi hastalıklarda bazı omurga cerrahileri sonrasında da boyun düzleşmesi nadir de olsa görülebilir.

Boyun düzleşmesi, servikal omurgadaki C harfine benzer normal eğrinin düzleşmesi ile sonuçlanan postüral anormalliktir. Daha basit ifadeyle omurganın kıvrımlı yapısının çeşitli nedenlerle kaybedilmesidir. Sağlıklı bir vücut; omurga kafatasından kuyruk sokumuna kadar uzanan yapısında dört ayrı bölgede kavis gösterir. Bunlar boyun ve bel bölgesinde C harfi gibi, sırt ve kuyruk sokumu bölgesinde ters C harfi gibi görüntü verir.

Bu kavislerin normalden fazla olması ya da az olması çeşitli omurga rahatsızlıklarına sebep olur. Kemiklerdeki bu oluşan değişiklikler hem farklı omurgalara hem de etrafında var olan kas grubu ve bağlara fazladan yük bindirerek birçok semptomun oluşmasına yol açar.

Boyun düzleşmesinin en sık görülen nedeni duruş bozukluğu ve hareket bozukluğudur. Bunların yanı sıra stres, kalsiyum eksikliği, yanlış yastık seçimi ve ani hareketler de boyun düzleşmesine yol açabilir.

Boyun ağrısında boyunluk kullanımı dikkat edilmesi gereken konular arasındadır. Uzun süreli boyunluk kullanımı istenmeyen etkiler yaratabilmektedir. Hastalar birkaç günlük boyunluk kullanımından sonra bile boyunlarını taşıyamayacaklarını hissettiklerini dile getirmektedir. Bu hastalar kendilerini boyunluk bağımlısı olarak tanımlamaktadır. Bu nedenle boyunlukla tedavi sonrası mutlaka boyun kasları güçlendirilmelidir. Boyunluk özellikle ense kaslarını zayıflatacağı için kasların güçlendirilmesi ihmal edilmemelidir.

• Takılan boyunluğun alt çeneyi hafifçe yukarı kaldırması gerekir. Hastanın yeri görmesinde hafifçe zorlanması istenir.
• Sabah takılan boyunluğun akşama kadar kullanılması gerekir.

Birçok hasta spordan sonra özellikle mekik çekmek gibi hareketlerden sonra boyun ağrısından şikayet etmektedir. Zorlanmaya bağlı kas spazmı ve bunun getirdiği boyun ağrısı yaşanması normaldir. Bununla birlikte spor sırasında yapılan uygunsuz hareketler boyun fıtığı oluşmasına da yol açabilmektedir. Bu durum profesyonel sporcularda bile yaşanabilmektedir.

Gebelik sürecinde boyun ağrısı olabilir. Özellikle gebeliğin ilk 3 -4 aylarında hastaya esnetici egzersizler ve dinlendirici boyunluk verilebilmektedir. Gebelikte ilaç kullanımı sınırlı olduğundan genellikle egzersiz, manuel terapi gibi yöntemlerle sonuç aranır. İlk 3 - 4 aydan sonra Manyetik Rezonans (MR) görüntüleme yöntemi ile ağrının kaynağı belirlenebilir.

Grip ya da korona gibi enfeksiyon hastalıklarında yaygın kas ağrıları eşlik edebilir. Sırt ve boyun ağrıları da bunun bir parçasıdır. Enfeksiyonla birlikte bu ağrıların gerilemesi beklenmektedir. Hastalık sürecinde yaşanan öksürük periyodları döneminde hastanın boyun kaslarında spazmlar ya da hastanın yatakta kalması sonucu birtakım kas tutulmaları yaşanabilmektedir.

Kas gevşetici krem ve ilaçlar boyun ağrısına iyi gelebilir ama kas gevşetici krem ve ilaçların süresini çok uzatmamak gerekir. Aylarca bu kremleri kullanmak doğru değildir. Kas gevşetici kremlerin hafif masaj eşliğinde kullanılması daha etkili sonuçlar verebilmektedir. Kas gevşetici kremlerin etkisi tablet ilaçlar ya da enjeksiyonlar kadar vücuda yayılmadığından etkisi daha çabuk geçmektedir.

Boyun ağrısı ile kol ağrısı akla boyun fıtığını getirmektedir. Boyunda başlayan şiddetli ve kola yayılan ağrı genellikle tek taraflı boyun fıtığını düşündürür. Bu tip ağrıda hasta adeta kolunu taşımakta zorlandığını hissedebilmektedir. Bu tip ağrılarda Manyetik Rezonans (MR) görüntüleme yöntemi ile boyun fıtığının kontrol edilmesi gerekmektedir.

Boyun ağrısı baş ağrısı yapabilir. Enseden başlayıp sırtın ortasına kadar uzanan ve omuzlara yayılan trapezius kası bulunmaktadır. Bu kas boylu boyunca gerildiğinde enseden başlayan şiddetli, kafayı sıkıştırıcı tarzda ağrı hissedilebilir. Bu kastaki spazm baş ağrısını tetikleyici olabilir. Ensede bulunan oksipital kasların sıkışması da aynı şekilde boyun ve baş ağrısının birlikte yaşanmasına yol açabilmektedir.

Genellikle ön boyun kaslarının zorlanması sonrası ortaya çıkar. Bununla birlikte yutkunma bölgesindeki iltihap durumlarında da ön boyun ağrısı yaşanabilmektedir. Bu durumlarda boyunda kitle ya da şişlik hissinin bulunup bulunmaması önemlidir. Eğer ön boyunda yani guatr bölgesinde ya da yutma bölgesinde şişlik varsa zaman kaybetmeden doktora gidilmelidir. Ancak bu ağrılar genellikle boyun kaslarının zorlanması sonucu geçici yaşanan ağrılardır. Gribal enfeksiyon ya da yoğun spor faaliyetlerinden sonra da yutkunurken zorlanma hissi ya da ön boyun kaslarında ağrı görülebilir.

Sırt ve boyun ağrısı aynı anda yaşanabilir. Özellikle duruş bozukluğu olan ve boyun fıtığı hastalarında sıklıkla ağrı sırta yansıyabilir. Sırt düzleşmesi yani sırtta olması gereken eğimin azalmasına bağlı boyun duruşu da bozulacağı için geçmeyen boyun ağrısı görülebilir.

Boyun ağrısının büyük bir çoğunluğu ilaç tedavisi gerektirmeden kendiliğinden geçebilmektedir. Stres kontrolü, boyun egzersizleri ve boynu esnetmek bu konuda oldukça etkilidir. Özellikle kas kaynaklı sorunlarda bu yöntemlerle ağrı geçebilmektedir. İlaç alınmasına rağmen geçmeyen boyun ağrısı için doktora başvurmak gerekmektedir.

Omuz ve boyun ağrısı çok sıklıkla bir arada görülmektedir. Özellikle sağa ya da sola vuran fıtık ağrısında omuz ekleminin de hızlıca bozulmaya başladığı ya da omuz kaslarının doğru çalışmamasına bağlı problemler görülür. Ayrıca masa başı çalışan hastalarda da omuz problemleri en az boyun sorunları kadar çoktur. Bu nedenle boyun fıtığı hastalarında da omuz muayenesi de mutlaka yapılmalıdır. Gerekirse omuz görüntülemesi de ihmal edilmemelidir. Omuz ve boyun ağrısı birbirinin teşhis ve tedavisini etkileyebilecek durumlardır.