Alçıdan çıktıktan sonra elde ve parmaklarda bir miktar hareket zorluğu oluşacaktır. İlk günler hareketle ağrı olabilmektedir. Sonrasında ev egzersizleri ile hasta takip edilir.

Gerekli durumlarda fizik tedavi bölümünde tedavi uygulanır. Alçı çıktıktan sonra yaklaşık 2-4 hafta içinde normal hareket derecelerine ulaşmak mümkün olur.

Boksör kırığında genel olarak atel dediğimiz yarım alçı veya sirküler alçı yapılır. Kırığın eğer pozisyonunun düzeltilmesi gerekmiyorsa, olduğu pozisyonda tespit edilir. Düzeltme gerekiyorsa lokal anestezi/sedasyon ile düzeltme yapılabilir.

Pozisyon olarak el bileği 30-40 derece ekstansiyonda, parmaklar hafif fleksiyonda, metakarpofalengeal eklemler 70-90 derece fleksiyonda 4-5. Metakarp ve parmakları sabitleyecek şekilde atel/alçı yapılır.

Kırık tedavisi gören elin ilk günlerde -gece ve gündüz- kalp seviyesinin üzerinde (konum olarak elimiz kalbin üzerinde değil, yere göre kalp seviyesinden 10-15 cm yukarda) tutulması, ödem geriledikten sonra tedavi bitene kadar gece uyurken yine yukarda tutulması uygun olacaktır.

Alçıda olan elde veya parmak ucunda şişlik- morluk olup olmamasına dikkat edilmelidir. Şişlik, morluk veya aşırı ağrı olması durumunda hemen hastaneye başvurulmalıdır. Duş alırken alçının ıslanmaması gerekir. Takip ve kontrollerin de aksatılmamasına dikkat edilmelidir.

Boksör kırığı gerektirebilir. Ameliyata karar verirken; kırığın açık kırık olması, ayrılma miktarının fazla olması, eklem içi ya da çoklu kırıklar, beşinci parmağın ince becerilerinin çok önemli olduğu meslekler (örneğin müzisyen bir hasta ), parmakta rotasyon dediğimiz parmaklar kapatıldığında diğer parmakla üst üste binme deformitesi bulunması durumunda ameliyat gerekli olabilir.

Boksör kırığı sonrası el eskisine yakın olarak iyileşmektedir. Ameliyat olan hastalarda daha düzgün şekilde kemik iyileşirken, sadece alçı ile tedavi edilen hastalarda bir miktar redüksiyon kaybı (kırığın düzeltildikten sonra alçı içinde tekrar şeklinin bozulması) meydana gelebilir.

Ancak bunlar genel olarak kozmetik sorunlar olmakta, elde fonksiyonel bir sorun oluşturmamaktadır. Çoğunlukla cerrahi tedaviye gerek olmadan fonksiyonel olarak eskisine çok yakın derecelerde iyileşme gözlenmektedir.

Kırığın şekli ve uygulanan tedaviye göre ortalama 3-4 hafta kadar alçıda kalmaktadır.

Kırığın tedavisi konservatif (ameliyatsız) ya da cerrahi (ameliyat ile) yapılabilir. Bu noktada tedavide karar verilirken; kırığın açık ya da kapalı kırık olması, eklem içi ya da çoklu kırık olması, ayrılma miktarı, hastanın mesleği, parmakta rotasyon dediğimiz parmaklar kapatıldığında diğer parmakla üst üste binme deformitesi bulunup bulunmamasına göre karar verilir.

Eğer konservatif tedavi yapılacaksa, kırığın pozisyonunun düzeltilmesi sonrası; 3-4 hafta uygun pozisyonda özel bir alçıda kalması sağlanır. 7-10 gün aralarla röntgen kontrolü sonrası alçı çıkarılır ve egzersizlere başlanır. Eğer gerekli olursa takipte fizik tedaviden de yararlanılır.

Cerrahi tedavi gerekli görüldüğünde ise; kapalı veya açık cerrahi tedaviler uygulanabilir. Kırığın tespiti amacıyla Kirshner telleri veya mini plak ve vidalar kullanılabilir. Burada da ameliyat sonrası 3-4 hafta kadar yine bir alçı tespiti ve sonrasında egzersiz, gerekli olursa da fizik tedavi süreci olacaktır.

Hastanın detaylı muayenesi ve çekilen röntgenleri sonucunda rahatlıkla teşhis konulabilir. Bazı hastalarda grafide görülmeyen çatlak şeklinde kırıklar olabilir. Hastanın muayenesinde ağrının fazla olduğu tespit edilirse grafide kırık görülmese bile çekilen MR’ı ile teşhis edilebilir.

Kırığın ağırlık derecesine göre değişen oranlarda beşinci tarak kemiğinin alt kısmında ağrı, şekil bozukluğu, şişlik ve beşinci parmak hareketinde kısıtlılık meydana gelebilir.

Eğer kesici bir cisme (örneğin cam yüzeye) yumruk atılmışsa cilt kesisi, tendon kesisi, damar ve sinir yaralanması bulguları da olabilir. Bu durum; beşinci parmakta uyuşma, karıncalanma, renk değişiklikleri, hareket kısıtlılığı şeklinde ek bulgulara sebep olabilir.

Elin beşinci metakarp kemiği adı verilen tarak kemiği olarak bilinen kemiğin küçük parmağa yakın olan kısmında genellikle yumruk atma sonrası kırık oluşmasına boksör kırığı denilmektedir.

Bu isim verilmiş olmakla birlikte, profesyonel boksörlerde nadiren görülür. Daha çok elini yumruk pozisyonunda sert zeminlere vurma/çarpma sonrası ortaya çıkan bir kırık türüdür.

Özellikle sonbahar ve kış aylarında çocuklarda geceleri öksürükle birlikte nefes tıkanma nöbetleri olabilir. Bu da boğmaca tablosunu hissettirebilir.

Öksürük nöbetiyle birlikte tıkanma ve sonrasında görülen kusma boğmacayı taklit edebilir. Buna da yalancı boğmaca denmektedir. Yalancı boğmacada çocuk öksürük dışında sağlıklı görünmektedir.

Tedavide makrolid grubu antibiyotiklerle birlikte, nemli oda tedavisi, yoğun öksürükte nefes açıcı ilaçlar verilmektedir.

Ülkemizdeki aşılama programına göre çocuklarımız 2.4.6.18.ayda ve 4-6 yaşında olmak üzere toplam 5 kez boğmaca aşısı olmaktadır. Şu anda ülkemizde uygulanan ulusal aşı programında 8. sınıfta difteri tetanoz aşısı yapılmaktadır.

Ancak ergenlik döneminden itibaren aşının etkinliğinde azalma ile birlikte boğmaca vakalarında görülen artış nedeni ile birçok ülke 11-18 yaşları arasında yapılan bu Difteri tetanoz aşısının tekrarını artık Difteri–Tetanoz ve Boğmaca (Tdap) aşısı şeklinde yapılması önermektedir. Bu yaşlardaki çocuklarınız için konuyu hekiminiz ile görüşüp çocuğunuzun aşılamasını bu şekilde sağlayabilirsiniz.

Prematüre doğmuş bir bebeğin boğmacaya karşı korunması için son zamanlarda önerilen koza stratejisi denen bir uygulama gereği bebeğin etrafındaki kişilerin özelikle bebeğe teması en yüksek olan anne ve babanın aşılanması çok önemlidir.

İnternette görülen “Boğmaca tedavisi bitkisel yollarla yapılmaktadır”, “Boğmacaya bitkisel tedavi” şeklinde yazılara inanılmamalıdır. Tek tedavi çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanları tarafından yapılmaktadır.

Sadece öksürüğün niteliğine bakarak her zaman hastalığın tanısını ve tedavisini belirlemek mümkün değildir. Bazı özel durumlar vardır ki çocuğun nasıl öksürdüğü tanıya yardımcı olmaktadır. Boğmaca hastalığında da böyledir.

Sadece doktorlar tarafından değil anneler, anneanneler tarafından da boğmaca öksürüğü çok iyi tanınabilmektedir. Hatta boğmaca öksürüğü sesi bile kolaylıkla anlaşılabilmektedir.

Öksürüğün kriz şeklinde arka arkaya gelmesi, çocuğun nefesinin kesilir gibi olması ve arkasından nefes almaya çalışırken çıkardığı ses boğmaca öksürüğü için tipiktir.

Boğmaca hastalığı 6 aydan küçük olan henüz boğmaca aşısı olmamış ya da aşılama programları tamamlanmamış çocukları etkilemektedir. Ne yazık ki boğmaca küçük çocuklarda bazen hayatı tehdit edici olabilmektedir.

Bir de aşının etkinliği yıllar içinde azalması nedeni ile ergenlik çağındaki (12-18 yaş) çocuklar ve genç erişkinler boğmaca açısından en hassas gruplardır. Aşısı olan çocuklar da boğmaca geçirebilirler ama aşısı olmayan kişilerde hastalık çok daha ağır seyretmektedir.

Boğmaca öksürüğü kendiliğinden düzelmez. Mutlaka bir pediatri uzmanı tarafından doğru ve en erken zamanda teşhis edilip; ilaçlarla tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.

Bir yaş altındaki bebeklerde daha yoğun bir tedavi hatta hastaneye yatış gerekmektedir. Bebeklerde boğmaca tedavisi bebeğin öksürük nedeniyle beyninin oksijensiz kalmaması için, solunuma engel olunmaması için hastane yatışı çok önemlidir.

Ebeveynlerin boğmaca aşısı olması hem kendilerini hem de temas halinde oldukları bebekleri korumaları açısından çok önemlidir. Bu şekilde çocuklarınıza rol model de olabilirsiniz.

Difteri, tetanoz ve boğmaca aşısının, ergenlik döneminde bu aşıyı olmayan tüm erişkinlere özelikle anne, baba, büyükanne, büyükbaba olmayı planlayanlara yapılması önerilmektedir.

Boğmaca bir çocuğa bulaştığında ilk 15 gün hafif seyreder. Orta süreçte çok ağır öksürüklere sebep olurken hastalığın ağırlığı çocuğun yaşına göre değişir. Erken dönemde bulaşırsa çok ağır seyredebilir.

Eğer evde çocuğunuz boğmaca olduysa odasının nemli tutulması gerekir, bol sıvı almasının sağlanması gerekir, ateş varsa ateş düşürücü verilmelidir, yoğun öksürük nöbetlerinde ev tipi buhar cihazları kullanılabilir. Ayrıca diğer çocuklarla görüşülmesi engellenmelidir.

Tedavi süresi de kullanılan antibiyotiğin süresine göre değişmektedir. Tedavi sorunları ortadan kaldırmamakla birlikte yavaş yavaş iyileşme sağlanmaktadır. Evdeki diğer bireylerde aşı yoksa maske takımı uygundur.

Çocuğun havlusu diğer ebeveynlerden ya da ev halkından ayrı olmalıdır. Hijyen her hastalıkta olduğu gibi boğmacada da çok önemlidir. İyileşme süreci boyunca öksürüğü başlatacak oda spreyleri, şömine, odun-kömür sobaları ve sigaradan uzak durulması önemlidir.

Boğmacalı çocuklar öksürükle birlikte kusabilir ve ağızdan yeterince yemek – sıvı alamayabilirler. Bu nedenle az miktarlarda sık beslenme ile çocuğun susuz kalmaması önemlidir. Gözlerde çökme, ağız ve dil kuruluğu, az idrar çıkarma, huzursuzluk ve çocuklarda susuzluğun en sık rastlanan bulgularıdır.

Çocukları boğmaca hastalığından koruyabilmek için önerilen aşı programlarına uyulmalıdır. Her şeye rağmen boğmacayı düşündüren bir öksürük durumunda en kısa zamanda hekime başvurup, en kısa sürede hastalığın tanı ve tedavisine ilişkin planları yapmak önemlidir.

Boğmacadan korunmanın en kesin yolu aşıdır. Boğmaca aşısı difteri, tetanoz, inaktif çocuk felci, menenjit ve boğmaca aşısı olarak beşli aşı olarak uygulanmaktadır. Bebeğin ikinci, dördüncü, altıncı, on sekizinci ay ile 4-6 yaş arasında toplamda beş doz beşli aşıdan yapılmalıdır.

Boğmaca aşısı olunduktan sonra ömür boyu korunma sağlanır. Çocukların rutin aşısının yapılması gerekir. Eğer aşı dozları tam yapılmazsa ilerleyen yaşlarda boğmaca görülebilmektedir.

Yenidoğanlarda ilk boğmaca aşısı 2’inci ayın sonunda yapılabildiğinden anne, baba ve kardeşlerden bebeğe boğmaca bulaşabilmektedir.

Yapılan araştırmalara göre boğmaca bulaşma oranının yüzde 32’si anneden, yüzde 15’i babadan ve yüzde 20’si evdeki 4-19 yaş arasındaki kardeşlerden geçmektedir. Boğmacaya karşı bağışıklık yaşla birlikte azalmakta ve okul çocuklarında, ergenlerde boğmaca vakaları azımsanmayacak ölçüde görülmektedir.

Ülkemizde ikinci pekiştirme dozu ilkokul birinci sınıfta uygulanmaya başlanmıştır. Birçok ülkede yüksek aşılanma oranlarına karşın okul çocuklarında, ergenlerde ve yetişkinlerde boğmaca görülmeye devam etmektedir.

Boğmacanın bulguları ilk altı ayındaki bebeklerde çok ağır seyreder. Uygun tedavi edilmediğinde yoğun öksürük nöbeti sonrası çocuklarda morarma, havale gibi durum olur.

Beyin öksürük nöbetinde oksijensiz kaldığı için beyin hasarı oluşabilir. Boğmacada, öksürüğe ilişkin ilaçlar kullanılır. Burada da uygun tedavi olmazsa çocuk başka kişilere bu hastalığı bulaştırır.

Boğmaca hastalığı, akciğer ve solunum yollarını tahrip eden yüksek bulaşıcılığa sahip bakteriyel bir çocukluk hastalığıdır.