Geçmeyen boyun ağrısı dikkate alınması gereken bir konudur. Mutlaka doktor muayenesi ve radyolojik görüntüleme ile birlikte değerlendirilmelidir.

• Boyunda fıtık
• Tümör
• Eklem problemleri
• Omuriliğe bağlı sorunlar
• Damarsal problemler geçmeyen boyun ağrısı nedeni olabilmektedir.

Bu hastalıklar ihmal edildiğinde tedavisi güçleşmekte hatta geri dönüşü olmayan daha büyük sorunlara yol açabilmektedir.

Boyun ağrısı durumunda yastık kullanımı inanıldığı kadar önemli değildir. Birçok insan kullandığı yastığı değiştirerek boyun ağrısından kurtulacağını düşünmektedir. Aslında yastığı beğenmemek boyundaki problemlerin sonucudur. Bununla birlikte sırt üstü yatanlar için daha ince yastıklar, yan yatanlar için ise omuz boşluğunu doldurması bakımından daha kalın yastıklar önerilmektedir. Fakat genelde yastığı beğenmeyen hastaların boynunda sorun olduğunu görmekteyiz. Sık yastık değiştirmek de boyundaki problemleri haberdar eden bir bulgu sayılabilmektedir.

Strese bağlı boyun ağrısı yaşanabilir. Özellikle uzun süreli araç kullananlar ve ofis hayatı yoğun olan kişilerde boyun ağrısı çok görülebilir. Stresten kurtulmak ve sık sık açık havaya çıkıp molalar vererek boyun kaslarının hareket etmesini sağlamak ağrı kontrolü için faydalıdır. Ofis ortamında belli aralıklarla mola vererek stresten kurtulmayı sağlayacak faaliyetlerde bulunulmalıdır. Bu önlemlere rağmen boyun ağrısı devam ediyorsa ve stres olmadığı halde bile ağrı devam ediyorsa uzman bir doktora başvurulmalıdır.

Boyun ağrısı için hangi bölüme gidileceği merak edilen konular arasındadır. Boyun ağrısı için en sık gidilen iki bölüm fizik tedavi ve rehabilitasyon ile beyin, sinir ve omurilik cerrahi bölümleridir. Bu bölüm doktorları genellikle boyun ağrısı konusunda tecrübe kazanmış ve uzmanlaşmıştır. Her iki bölümün de boyun ağrısına yol açan rahatsızlıklarda aktif tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Kas spazmları ve duruş bozuklukları gibi sorunlardan kaynaklanan boyun ağrılarında fizik tedavi bölümünce takip ve tedavi edilirken diğer hastalıklar ve cerrahi gerektiren konularda beyin cerrahisi doktorları devrede olur.

Boyun ağrılarının çoğu geçicidir. Altında bir hastalık yatmadığı durumda boynu dinlendirmek, sıcak kompres uygulamak, hafif masaj ve esneme hareketleri yapmak, duruş pozisyonunu düzeltmek gibi yöntemler boyun ağrısına iyi gelir.

Genel olarak boyun ağrısına iyi gelen öneriler şunlardır:

• Sıcak ve soğuk kompres uygulamak
• Boynu hafifçe eğme, bükme ve döndürme hareketleri ile esnetmek
• Fiziksel aktiviteyi azaltmak ve boynu dinlendirmek
• Boyun bölgesine kas gevşetici jel sürmek
• Duruş pozisyonunu boynu zorlamayan şekilde değiştirmek
• Dinlendirici istirahat boyunlukları kullanmak
• Stresten uzak durmak
• Hafif ve orta şiddette boyun ağrıları için ağrı kesici kullanmak
• Özellikle uykudan sonra yaşanıyorsa alçak ve sert yastık kullanmak

Boyun ağrısının tedavisinde ağrının nedenini bulmak önemli bir adımdır. Boyun ağrısının kaynağı bulunamazsa tedavi başarısız olabilir.

Uzun süre ekran kullanımı, yastıkta konforsuzluk gibi sadece kas kaynaklı ağrılarda kas gevşeticiler, boyun egzersizleri, dinlendirici istirahat boyunlukları genellikle yeterli ve etkili olur. Ancak hastada fıtık, tümör, boyun eklemlerinde veya kemiklerde sorunlar varsa aktif tedavi çok daha kapsamlı olmalıdır.

Doktor muayenesi önemlidir. Teşhisin ilk adımını doktor muayenesi oluşturmaktadır. Boyun kaslarının hangilerinin ne düzeyde kasıldığı, hangi kaslarda spazm olduğu veya hangi kaslarda tutulma olduğu doktor muayenesinde kolaylıkla anlaşılır.

Teşhis için radyolojik görüntülemelerden faydalanılmaktadır. Doktor muayenesinin ardından ağrının nedeninin tam olarak belirlenebilmesi için radyolojik görüntülemeler önemlidir. Boyun ağrılarında altın standart radyolojik görüntüleme Manyetik Rezonans (MR) yöntemidir. Manyetik Rezonans (MR) görüntülemesinin yanı sıra röntgen ve Bilgisayarlı Tomografi (BT) yöntemlerinden de faydalanılmaktadır. Ağrı ile birlikte sinirlere baskı varsa elektromiyografi de eklenebilir.

Boyun ağrısı, boyundaki herhangi bir dokuyu, sinirleri, kemikleri, eklemleri, bağları veya kasları içeren rahatsızlık, hastalık, stres ve ani hareket kaynaklı, boyunda başlayan ve etkisi bir veya her iki kola yayılan ağrıdır.

Boyun ağrısının derinliği, şiddeti ve oluşum şekli farklılık gösterebilir.

• Kas spazmlarına bağlı olarak boyun ağrıları gelişebilmektedir. Kas spazmlarına bağlı ağrılar boyunda en sık görülen ağrı tipidir. Bazen boyun ağrısına tutulma da eşlik edebilir. Bu tip ağrılar oldukça şiddetli bir ağrı sendromudur.
• Duruş bozukluklarına bağlı boyun ağrıları yaşanabilir. Masa veya bilgisayar başında çok çalışan kişilerde yaşanan bu tip boyun ağrısı çalışmakla artabilmektedir. Bu tip ağrılar daha derin ve boyun kaslarının daha az kasıldığı ağrılardır.
• Darbelere bağlı boyun ağrıları yaşanabilir. Yaşanan darbelerin büyüklüğüne göre ağrı hissi değişebilmektedir.
• Boyun fıtığına bağlı ağrı olabilir. Fıtığa bağlı yaşanan ağrılar da sık görülebilmektedir. Boyun fıtığı çok küçülse bile ciddi ağrılara yol açabilir. Günümüzde ekran kullanımın artmasına boyun düzleşmesi de sık görülmekte ve buna bağlı ağrılar da artmaktadır.

Boyun ağrısı sol ya da sağ tarafı seçebilir. Özellikle boyun tutulmalarında genellikle tek tarafın tutulduğu görülmektedir. Halk arasında tutulma denilen durum aslında kasların çok ağrılı spazma girmesidir. Yine buna benzer şeklide boyun fıtıklarının erken dönemlerinde şiddetli bir şekilde tek taraflı ağrılar yaşanabilir. Bu durumda boyun ağrısı ile birlikte bazen kola yayılan ağrılar da oluşabilir. Boyun fıtıklarının yanı sıra boyunda tümör varlığında da tümörün olduğu tarafta ağrılar yaşanabilir.

Boyun ağrısının yaygın nedenleri boyun kasları, boyun kemikleri ya da boyundaki sinirleri etkileyebilen boyun fıtığı, kireçlenme, eklem aşınmaları ve eklem iltihabı, sinir sıkışması, travma, postür sorunları, boynu zorlayan egzersizlere veya hareketlere bağlı kas zorlanmaları, menenjit ve enfeksiyonlardır.

Boyun ağrısı, boyun bölgesindeki kas, bağ, fasya, disk, eklem ve omurga yapıları ile sinirlerde mekanik veya mekanik olmayan nedenlerle yaşanan ağrı türüdür.

Genellikle, kötü duruş, ani hareket, boyun fıtığı, incinme ve boyun kaslarının zorlanması, eklem iltihabı, sinir sıkışması ve kireçlenme sonucu yaşanır.

Borderline kişilik bozukluğu varlığında çocuk ve ergenler, erişkinlere benzer belirti ve risk faktörlerini gösterdiklerinden, çocukluk çağında da borderline patolojinin geçerli olabileceğini düşünülebilir.

Mizaçta yaşanan zorluklar, yüksek etkinlik düzeyi, düşük kapasite uyumu, olumsuz duygulanım, beslenme sorunları görülebilir. Okul öncesi dönemlerde hiperaktivite ve öfke nöbetleriyle, başkalarına yapışma ve ayrılmaya karşı duyarlılık görülebilmektedir.

Okul yıllarında çoğunda, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, davranım bozukluğu, ayrılma anksiyetesi bozukluğu veya duygudurum bozukluğu tanıları bulunabilir.

Genç ve ailesine bütüncül yaklaşım ile genişletilmiş bir tedavi uygulanarak, durumlarla baş etme ve ilişki kurma alışkanlıkları, psikiyatrik sorunlar ve duyarlılıklar, aile ilişkilerindeki bozuk işlevli alanlar ele alınmalıdır.

Kendisine bir uzman tarafından teşhis konulan kişi, zaman zaman kendisini sevilmez, terkedilmiş, çaresiz hissettiğinde algıladığı acının, oluşan öfke patlamalarının, bu kişilik örgütlenmesinden dolayı oluştuğunu farkında olarak terapi desteğine yönelebilir.

Oluşan abartılı ve dürtüsel hareketleri kontrol altına almak için uygun destekleyici terapiler işe yarayabilir.

Ayrılma ve yalnızlığa karşı olan abartı algı gözden geçirilerek, duygulanımın düzenlenmesi, içerde yer alan eleştirel sesten kişinin kendisini korumayı öğrenmesi, kendisinin ve başkalarının sınırlarını belirlemeyi öğrenmesi fayda sağlayacaktır.

Borderline kişilik bozukluğu yaşayan kadınlarda, (kısmen geçmişte cinsel istismar yaşamış olanlarda göze çarpan şekilde) cinsel ilişkilerle ilgili daha sık ve karmaşık duygu deneyimi yaşanmakta ve partnerleriyle cinsel ilişki yaşamak açısından diğer kadınlara oranla daha yüksek baskı hissetmektedirler.

Ayrıca bu kadınlar daha genel cinsel tatminsizlik rapor etmektedirler. Erkeklerin ise cinsiyetlerine dair tutumlarının ne şekilde etkilendiğine dair çok fazla araştırma bulunmamaktadır.

Ancak 2 cinse de dair ortak bir özellik olacak şekilde, borderline kişilik bozukluğu olan kişilerde, yoğun duygusal tepkilere bağlı olarak alkol ya da madde kullanımına bağlı olarak dürtüsel eylemlerde bulunma riski artmaktadır.

Ayrıca, bozukluğa bağlı boşluğun duygularıyla savaşmak için birden fazla cinsel partnere sahip olma davranışına yönelebilirler.

Borderline kişilik bozukluğunda erkeklere özgü durumlar söz konusu değildir. Bununla birlikte borderline kişilik bozukluğu toplumda kadınlarda %3, erkeklerde %1 oranında görülür.

Borderline kişilik örgütlenmesini ortaya koyan, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmış çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Bu çalışmalarda, kişilerin kendi hayatlarında kullandıkları duygu, düşünce, davranış stillerine dair oluşturulan sorular, puanlanarak, yorumlanmaktadır.

Şiddetli duygulanım, dürtüsellik, yüzeysel sosyal uyum, geçici ve yüzeysel kişilerarası ilişkiler, paranoid niteliğe sahip olabilen kısa psikotik yaşantılar, borderline kişilik bozukluğu olan kişilerin yaklaşık %70-75'inde en az bir kez ciddi biçimde kendine kıyım eğilimi görülür.

Bu kişilerin çoğunda intihar girişimi bulunur ve %8– 10’unda tamamlanmış intihar öyküsü bulunmakta olup, bu da genel nüfusa oranla 50 kat daha fazladır.

40’lı yaşlardan sonra hastalık etkisini kısmen azaltmaktadır. Genellikle arkadaş çevreleri geniş olmasına rağmen, arkadaşlıkları uzun süreli değildir.

Borderline kişilik bozukluğu tedavi edilmediği durumda fiziksel sorunlara yol açabilir. Bu hastalarda yaşam boyu tamamlanmış intihar girişimleri 10% olarak bildirilmektedir.

Tanım olarak, yetişkin olana kadar (genellikle 16 yaşına kadar) borderline kişilik bozukluğu tanısı alamazsınız. Borderline kişilik bozukluğu; toplum nüfusunda %2, acil servislerde %10 ve yatan hastalarda %20 oranında, kişilik bozuklukları içerisinde ise %30 ile %60 oranında görülmektedir.

Kadınlarda erkeklerden 3 kat daha fazla oranda rastlanırken, bu bozukluğa rastlanan hastaların birinci derece yakınlarında da, bu bozukluğun görülme oranı, genel topluma göre, ortalama 5 kat fazladır.

Rorschach (mürekkep testi) gibi yapılandırılmamış psikolojik testlerde garip, mantık dışı, ya da primitif yanıtlar vermelerine karşılık, WAIS gibi daha yapılandırılmış testlerde iyi performans sergilemekte olduklarından, analiz için uygulanacak test ve terapi yöntemlerinin doğru seçilmesi önemlidir.

Borderline spektrumun bir ucunda yer alan bazı tabloların görüldüğü durumlarda antipsikotik ilaçların, duygudurum bozukluğunun eşlik ettiği tabloların tedavisinde ise, daha çok antidepresan ilaçların kullanıldığı bilinmektedir. Madde kötüye kullanımı ve anksiyete bozukluklarının eşlik ettiği durumlarda anksiyolitik ilaçlar verilebilir.

Ancak genellikle, borderline kişilik bozukluğunun tedavisi ilaçtan ziyade terapidir. Araştırmalar; Diyalektik Davranış Terapisi (DBT) ile Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) gibi psikoterapi yöntemlerinin borderline kişilik bozukluğunun tedavisinde etkili olabileceğini göstermektedir.

Ayrıca özellikle intihar eğilimindeki borderline kişilik bozukluğu olan hastalarda kullanılan Diyalektik Davranışçı Terapi gittikçe önemini artırmaktadır. Diyalektik düşünce, terapi seansında özellikle borderline kişilik bozukluğu hastalarında görülen kutuplaşmayı azaltır.

• Terapinin 1. evresinde kendine zarar verici davranışların azaltılması, tedaviyi etkileyen uyum bozucu davranışlardan kurtulmasının sağlanması, hayat standartlarını etkileyen madde ve ilaç kullanımı gibi davranışların azaltılması hedeflenmektedir. Bu hedefler hiyerarşik hedeflerdir.
• Birinci evre tamamlandıktan sonra 2. evrede hastanın duygusal işlevselliği ile ilgili sorunlar düzetilmeye çalışılır. Bu evrede duygusal düzensizliğe hassasiyeti azaltma, kabullenme ve uyum sağlayıcı duygusal değişim gibi becerilerin kazandırılması amaçlanır.
• Terapinin 3. evresinde hastanın yaşama dair işlevselliğinde herhangi bir sorun yoktur. Bu evredeki hastalar, temel akışı etkilemeyen sorunlar ve kabul edilmesi zor derecede mutsuzluk yaşayan bireylerdir. Bilişsel Davranışçı Terapi tedavi uygulamaları kullanılabilir.
• Terapinin 4. evresi işlevselliğinde sorun olmayan hastaların dahil edildiği evredir. Bu tür hastalar kronik boşluk hissi yaşayan kişilerdir. Bu evredeki amaç, bireyin kendisine ve çevresindekilere karşı, farkındalığının artırılmasıdır.

Aşağıdaki tanı ölçütlerinden beşi (ya da daha çoğu) ile belirli, erken erişkinlikte başlayan bir örüntüdür:

1. Terk edilmekten kaçınmak için fazlaca çaba göstermek,
2. Bir kişiyi gözünde aşırı büyütmek (göklere çıkarma) ya da tam tersi, yerin dibine sokmak uçları arasında gelip giden, tutarsız tepkiler vermek,
3. Kimlik karmaşası: Belirgin ve sürekli olacak şekilde, tutarsız bir benlik algısı,
4. Kendine kötülüğü dokunabilecek en az 2 alanda dürtüsellik (örneğin: para harcama, cinsellik, madde kötüye kullanımı, güvensiz araba kullanma, tıkınırcasına yeme)
5. Yineleyici intihar davranışları, girişimleri ya da göz korkutmaları,
6. Duygu durumda belirgin bir tepkiselliğin olmasına bağlı olarak, duygulanımda tutarsızlık (örneğin: yoğun dönemsel disfori (kendini iyi veya mutlu hissedememe), kolay kızma ya da genellikle birkaç saat süren bunaltı)
7. Süreğen bir boşluk duygusu,
8. Uygunsuz, yoğun bir öfke ya da öfkesini denetlemekte güçlük çekme (örneğin: sık sık kızgınlık gösterme, sürekli öfkeli olma, sık sık kavgaya karışma),
9. Stresle alakalı, gelip geçici kuşkucu düşünceler ya da ağır çözülme belirtileri.

Gunderson ve Singer’a göre, borderline kişilik bozukluğunun ayırıcı tanısına göre, bu kişilik örüntüsüne has belirti ve davranışlar arasında, terk edilme, yok olma korkuları ve tedavi sırasında gerilemeler saptanmıştır.

Mesleki ve özel yaşamlarında güven ve denge kurma sorunları yaşayan borderline hastaları, kimlik duyguları sağlam şekilde oturmadığından hızlıca hayal kırıklığına uğrarlar ve sıklıkla bunaltı, çökkünlük belirtileri gösterirler.

Boşluk ve anlamsızlık hislerinden yakınmaktadırlar. Bu duyguların bir yansıması olarak anti sosyal davranışlar, madde kötüye kullanımı ya da uyuşturucu/uyarıcı madde bağımlılığı, hatta kendilerine zarar verme durumları gösterebilirler.

Semptomları arasında bozulmuş sosyal ilişkiler, dürtüsellilk, güvensizlik, duygusal dengesizlik ve değersizlik bulunan borderline kişilik bozukluğu belirtileri şöyle sıralanabilir:

• Terk edilme korkusuna bağlı aşırı önlem almaya yönelme
• Öz kimlikte hızlı değişimler
• Paranoyaya kapılıp, gerçeklikten kopma
• Geçici ve yüzeysel kişilerarası ilişkiler
• Reddedilme korkusuna bağlı kendine zarar verme eğilimi
• Öfke nöbetleri

Borderline kişilik bozukluğu olan kişilerin yaklaşık %70-75‟inde en az bir kez ciddi biçimde kendine kıyım eğilimi görülür, çoğunda intihar girişimi bulunur. Bunların %8– 10’unda tamamlanmış intihar öyküsü bulunmakta olup, bu da genel nüfusa oranla 50 kat daha fazladır.

Sınırda veya bilinen adı ile borderline kişilik bozukluğu, ruh halinin çok hızla değişmesi, davranışlar ve ilişkilerde kararsız ruh haliyle karakterize, günlük yaşantıda işlevsellik sorunlarına neden olan zihinsel bozukluktur.

Erken erişkinlikte başlayarak, insan ilişkilerinde, benlik imgesinde, duygulanımda kararsızlık ve dürtüsellik olarak kendini gösterip, davranışların sonuçlarını düşünmeden hareket etmeye, duygu ve davranışlarını kontrolde güçlük yaşatan kişilik örüntüsüdür.

Borderline kişilik bozukluğu oldukça yaygın olup, genel nüfusta %2, kadınlarda erkeklerden üç kat daha fazla oranda görülen, 1930’larda ilk kez Stern tarafından nevroz-psikoz arasında bir durum olarak tanımlanan “Sınır” kavramı ile şekil bulmuştur. Stern’e göre; narsisizm, güvensizlik, aşırı duyarlı olma, aşağılık duygusu gibi özellikleri bünyesinde barındırmaktadır.

Sınır kişilik bozukluğu'nda genel olarak kişilerarası ilişkilerde bozulmayla beliren, duygulanımda dengesizlik ve birtakım dürtüsellik örüntüleri eşlik eder.

Cerrahi tedavide kapalı ve açık ameliyatlar yapılabilmektedir. Kapalı ameliyatta (kırık açılmadan yani cilt kesilmeden) anestezi altında ameliyathanede kırık düzgün pozisyona getirilir, ciltten geçirilen özel teller ile kırık bu pozisyonda tespit edilip, pansuman ve atel yapılır.

Açık ameliyatta ise cilt kesisi sonrası kemik görülerek uç uca getirilir. Plak ve vidalarla veya özel teller ile tespit edilir. Sonra yine atel/alçıya alınır. Kaynama oluşunca alçı/atel ve teller çıkarılır.